మహాభారతం · అధ్యాయం 5.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.56.1
अक्षौहिणीः सप्त लब्ध्वा राजभिः सह सञ्जय ।
किंस्विदिच्छति कौन्तेयो युद्धप्रेप्सुर्युधिष्ठिरः ॥ ५.५६.१ ॥
ఓ సంజయా, ఏడు అక్షౌహిణీ సేనలను, రాజులతో కూడిన సహాయాన్ని పొందినా, యుద్ధాన్ని కోరే కౌంతేయుడు యుధిష్ఠిరుడు ఇంకా ఏమి కోరుకుంటున్నాడు?
5.56.2
अतीव मुदितो राजन्युद्धप्रेप्युर्युधिष्ठिरः ।
भीमसेनार्जुनौ चोभौ यमावपि न बिभ्यतः ॥ ५.५६.२ ॥
ఓ రాజా, యుద్ధాన్ని కోరే యుధిష్ఠిరుడు అత్యంత సంతోషంగా ఉన్నాడు; భీమసేనుడు, అర్జునుడు ఇద్దరూ, యమళులు కూడా భయపడటం లేదు.
5.56.3
रथं तु दिव्यं कौन्तेयः सर्वा विभ्राजयन्दिशः ।
मन्त्रं जिज्ञासमानः सन्बीभत्सुः समयोजयत् ॥ ५.५६.३ ॥
కౌంతేయుడు (అర్జునుడు) అన్ని దిక్కులను ప్రకాశింపజేస్తున్న దివ్యమైన రథాన్ని, యుద్ధ మంత్రాన్ని తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తితో, పూన్చాడు.
5.56.4
तमपश्याम सन्नद्धं मेघं विद्युद्युतं यथा ।
समन्तात्समभिध्या हृष्यमाणोऽभ्यभाषत।
पूर्वरूपमिदं पश्य वयं जेष्याम सञ्जय ॥ ५.५६.४ ॥
మెరుపులా వెలిగే మేఘంలా కవచధారియైన అతన్ని మేము చూశాము; అన్ని వైపులా దృష్టి నిలిపి ఆనందంతో అతడు అన్నాడు, 'ఓ సంజయా, ఈ పూర్వ-లక్షణాన్ని చూడు, మనం జయిస్తాం.'
5.56.5
बीभत्सुर्मां यथोवाच तथाऽवैम्यहमप्युत ॥ ५.५६.५ ॥
బీభత్సుడు (అర్జునుడు) నాతో అన్నట్లే, నేను కూడా అర్థం చేసుకున్నాను.
5.56.6
प्रशंसस्यभिनन्दंस्तान्पार्थानक्षपराजितान् ।
अर्जुनस्य रथे ब्रूहि कथमश्वाः कथं ध्वजाः ॥ ५.५६.६ ॥
జూదంలో ఓడిపోని ఆ పృథా కుమారులను నీవు పొగుడుతూ అభినందిస్తున్నావు. అర్జునుని రథంలో గుర్రాలు ఎలా ఉన్నాయి, ధ్వజాలు ఎలా ఉన్నాయి, చెప్పు.
5.56.7
भौमनः सह शक्रेण बहुचित्रं विशांपते ।
रूपाणि कल्पयामास त्वष्टा धाता सदा विभो ॥ ५.५६.७ ॥
భౌముడు ఇంద్రునితో కలిసి, ఓ ప్రభూ, అనేక విచిత్ర రూపాలను సృష్టించాడు; త్వష్టా, ధాత ఎల్లప్పుడూ రూపాలను కల్పించారు, ఓ విభూ.
5.56.8
ध्वजे हि तस्मिन्रूपाणि चक्रुस्ते देवमायया ।
महाधनानि दिव्यानि महान्ति च लघूनि च ॥ ५.५६.८ ॥
ఆ ధ్వజంపై వారు దేవమాయతో రూపాలను చేశారు—అమూల్యమైనవి, దివ్యమైనవి, పెద్దవీ చిన్నవీ.
5.56.9
भीमसेनानुरोधायक हनूमान्मारुतात्मजः ।
आत्मप्रतिकृतिं तस्मिन्ध्वज आरोपयिष्यति ॥ ५.५६.९ ॥
భీమసేనుని పట్ల గౌరవంతో, మారుతి కుమారుడైన హనుమంతుడు ఆ ధ్వజంపై తన ప్రతిమను స్థాపిస్తాడు.
5.56.10
सर्वा दिशो योजनमात्रमन्तरं ।
सतिर्यगूर्ध्वं च रुरोध वै ध्वजः।
न संसञ्जेत्तरुभिः संवृतोऽपि ।
तथा हि माया विहिता भौमनेन ॥ ५.५६.१० ॥
ఆ ధ్వజం అన్ని దిశలలో, ఒక యోజనం మేర మధ్య స్థలాన్ని, అడ్డంగా మరియు పైకి కూడా నింపుతుంది; చెట్లతో చుట్టబడినా వాటిలో చిక్కుకోదు, ఎందుకంటే భౌమనుడు ఆ మాయను సృష్టించాడు.
5.56.11
यथाऽऽकाशे शक्रधनुः प्रकाशते ।
न चैकवर्णं न च वेद्मि किं नु तत्।
तथा ध्वजो विहितो भौमनेन ।
बह्वाकारं दृश्यते रूपमस्य ॥ ५.५६.११ ॥
ఆకాశంలో ఇంద్రధనస్సు ప్రకాశించినట్లు, ఒకే రంగులో కాక—అది ఏమిటో నాకు తెలియదు—అలాగే భౌమనుడు సృష్టించిన ఈ ధ్వజం అనేక ఆకారాలలో కనిపిస్తుంది; దాని రూపం వివిధంగా ఉంది.
5.56.12
यथाऽग्निधूमो दिवमेति रुद्ध्वा ।
वर्णान्बिभ्रत्तैजसांश्चित्ररूपान्।
तथा ध्वजो विहितो भौमनेन ।
न चेद्भारो भविता नोत रोधः ॥ ५.५६.१२ ॥
అగ్ని ధూమం ఆకాశాన్ని నింపుతూ చేరినట్లు, ప్రకాశవంతమైన విచిత్ర రూపాల రంగులను ధరించి; అలాగే భౌమనుడు సృష్టించిన ఈ ధ్వజం. దానికి బరువు లేకపోతే, అది అడ్డంకి కూడా కాదు.
5.56.13
हतंहतं दत्तवरं पुरस्तात् ॥ ५.५६.१३ ॥
ముందుగా వరం పొందినవారు ఒక్కొక్కరుగా చంపబడ్డారు.
5.56.14
तथा राज्ञो दन्तवर्णा बृहन्तो ।
रथे युक्ता भान्ति तद्वीर्यतुल्याः।
ऋक्षप्रख्या भीमसेनस्य वाहा ।
रथे वायोस्तुल्यवेग बभूवुः ॥ ५.५६.१४ ॥
అదేవిధంగా రాజు యొక్క దంతవర్ణపు పెద్ద గుర్రాలు రథానికి కట్టబడి, అతని శౌర్యానికి సమానంగా ప్రకాశించాయి; భీమసేనుని ఎలుగుబంటి పోలిక గల గుర్రాలు రథంలో వాయువుకు సమాన వేగంతో ఉన్నాయి.
5.56.15
कल्माषाङ्गास्तित्तिरिचित्रपृष्ठा ।
भ्रात्रा दत्ताः प्रीयता फाल्गुनेन।
भ्रातुर्बीरस्य स्वैस्तुरङ्गैर्विशिष्टा ।
मुदा युक्ताः सहदेवं वहन्ति ॥ ५.५६.१५ ॥
మచ్చల కాళ్ళు, కౌజు పిట్ట వంటి చిత్రవర్ణ వీపులు కలిగిన గుర్రాలు, సోదరుడు ఇచ్చినవి, సంతోషించిన ఫాల్గునుడు (అర్జునుడు) ఇచ్చినవి; తన వీర సోదరుని స్వంత గుర్రాలతో విశిష్టమైనవి; సంతోషంగా కట్టబడి సహదేవుడిని మోస్తున్నాయి.
5.56.16
माद्रीपुत्रं नकुलं त्वाजमीढं ।
महेन्द्रदत्ता हरयो वाजिमुख्याः ।
समा वायोर्बलवन्तस्तरस्विनो ।
वहन्ति वीरं वृत्रशत्रुं यथेन्द्रम् । ॥ ५.५६.१६ ॥
మాద్రి కుమారుడు నకులుడిని, అజమీఢ వంశీయుడిని, ఇంద్రుడు ఇచ్చిన, అశ్వాలలో శ్రేష్ఠమైన, వాయువుతో సమానమైన బలమైన వేగవంతమైన గుర్రాలు మోస్తున్నాయి — వృత్రశత్రువైన ఇంద్రుడిని మోసినట్లు ఆ వీరుడిని.
5.56.17
तुल्याश्चैभिर्वयसा विक्रमेण ।
महाजवाश्रित्ररूपाः सदश्वाः ।
सौभद्रादीन्द्रौपदेयान्कुमारान् ।
वहन्त्यश्वा देवदत्ता बृहन्तः ॥ ५.५६.१७ ॥
వీటితో సమాన వయసు, పరాక్రమం కలిగిన, అతివేగవంతమైన, చిత్రవిచిత్ర రూపాల మంచి గుర్రాలు — దేవతలు ఇచ్చినవి, పెద్దవి — సౌభద్రుడు మొదలైనవారిని, ద్రౌపది కుమారులైన రాజకుమారులను మోస్తున్నాయి.