ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.56.1
अक्षौहिणीः सप्त लब्ध्वा राजभिः सह सञ्जय ।
किंस्विदिच्छति कौन्तेयो युद्धप्रेप्सुर्युधिष्ठिरः ॥ ५.५६.१ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਸੱਤ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕੌਂਤੇਯ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਹੋਰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?
5.56.2
अतीव मुदितो राजन्युद्धप्रेप्युर्युधिष्ठिरः ।
भीमसेनार्जुनौ चोभौ यमावपि न बिभ्यतः ॥ ५.५६.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ; ਭੀਮਸੇਨ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੋਵੇਂ ਅਤੇ ਜੁੜਵਾਂ ਯਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ।
5.56.3
रथं तु दिव्यं कौन्तेयः सर्वा विभ्राजयन्दिशः ।
मन्त्रं जिज्ञासमानः सन्बीभत्सुः समयोजयत् ॥ ५.५६.३ ॥
ਕੌਂਤੇਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੁਸ਼ਨਾਉਂਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਨੂੰ, ਯੁੱਧ-ਮੰਤਰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਜੋੜਿਆ।
5.56.4
तमपश्याम सन्नद्धं मेघं विद्युद्युतं यथा ।
समन्तात्समभिध्या हृष्यमाणोऽभ्यभाषत।
पूर्वरूपमिदं पश्य वयं जेष्याम सञ्जय ॥ ५.५६.४ ॥
ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਕਵਚਧਾਰੀ ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵੇਖਿਆ; ਹਰ ਪਾਸੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ ਹਰਖਿਤ ਹੋ ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਸੰਜਯ, ਇਹ ਪੂਰਵ-ਲੱਛਣ ਵੇਖ, ਅਸੀਂ ਜਿੱਤਾਂਗੇ।'
5.56.5
बीभत्सुर्मां यथोवाच तथाऽवैम्यहमप्युत ॥ ५.५६.५ ॥
ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
5.56.6
प्रशंसस्यभिनन्दंस्तान्पार्थानक्षपराजितान् ।
अर्जुनस्य रथे ब्रूहि कथमश्वाः कथं ध्वजाः ॥ ५.५६.६ ॥
ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਤੇ ਵਧਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹਨ, ਝੰਡੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹਨ, ਦੱਸ।
5.56.7
भौमनः सह शक्रेण बहुचित्रं विशांपते ।
रूपाणि कल्पयामास त्वष्टा धाता सदा विभो ॥ ५.५६.७ ॥
ਭੌਮਨ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਬਹੁਤ ਵਿਚਿੱਤਰ ਰੂਪ ਘੜੇ; ਤ੍ਵਸ਼੍ਟਾ ਅਤੇ ਧਾਤਾ ਸਦਾ ਰੂਪ ਰਚਦੇ ਰਹੇ, ਹੇ ਵਿਭੋ।
5.56.8
ध्वजे हि तस्मिन्रूपाणि चक्रुस्ते देवमायया ।
महाधनानि दिव्यानि महान्ति च लघूनि च ॥ ५.५६.८ ॥
ਉਸ ਧੁਜਾ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰੂਪ ਬਣਾਏ—ਬਹੁਮੁੱਲੇ, ਦਿਵਯ, ਵੱਡੇ ਵੀ ਤੇ ਛੋਟੇ ਵੀ।
5.56.9
भीमसेनानुरोधायक हनूमान्मारुतात्मजः ।
आत्मप्रतिकृतिं तस्मिन्ध्वज आरोपयिष्यति ॥ ५.५६.९ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਉਸ ਧੁਜਾ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਗੇ।
5.56.10
सर्वा दिशो योजनमात्रमन्तरं ।
सतिर्यगूर्ध्वं च रुरोध वै ध्वजः।
न संसञ्जेत्तरुभिः संवृतोऽपि ।
तथा हि माया विहिता भौमनेन ॥ ५.५६.१० ॥
ਉਹ ਧੁਜਾ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਵਿਚਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ, ਤਿਰਛੀ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਵੀ, ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਅਟਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਭੌਮਨ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਮਾਇਆ ਰਚੀ ਹੈ।
5.56.11
यथाऽऽकाशे शक्रधनुः प्रकाशते ।
न चैकवर्णं न च वेद्मि किं नु तत्।
तथा ध्वजो विहितो भौमनेन ।
बह्वाकारं दृश्यते रूपमस्य ॥ ५.५६.११ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਇੱਕੋ ਰੰਗ ਦਾ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਕੀ ਹੈ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੌਮਨ ਨੇ ਰਚੀ ਇਹ ਧੁਜਾ ਬਹੁਤ ਆਕਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਅਨੇਕ ਹੈ।
5.56.12
यथाऽग्निधूमो दिवमेति रुद्ध्वा ।
वर्णान्बिभ्रत्तैजसांश्चित्ररूपान्।
तथा ध्वजो विहितो भौमनेन ।
न चेद्भारो भविता नोत रोधः ॥ ५.५६.१२ ॥
ਅੱਗ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਭਰ ਕੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਚਮਕਦੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਧਾਰਦਾ ਹੋਇਆ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੌਮਨ ਨੇ ਰਚੀ ਇਹ ਧੁਜਾ। ਜੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਰੋਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗੀ।
5.56.13
हतंहतं दत्तवरं पुरस्तात् ॥ ५.५६.१३ ॥
ਵਰ ਪਾਏ ਹੋਏ ਯੋਧੇ ਅੱਗੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।
5.56.14
तथा राज्ञो दन्तवर्णा बृहन्तो ।
रथे युक्ता भान्ति तद्वीर्यतुल्याः।
ऋक्षप्रख्या भीमसेनस्य वाहा ।
रथे वायोस्तुल्यवेग बभूवुः ॥ ५.५६.१४ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਦੇ ਵੱਡੇ ਘੋੜੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਉਸਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਦੇ ਸਨ; ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਰਿੱਛ ਵਰਗੇ ਘੋੜੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਸਨ।
5.56.15
कल्माषाङ्गास्तित्तिरिचित्रपृष्ठा ।
भ्रात्रा दत्ताः प्रीयता फाल्गुनेन।
भ्रातुर्बीरस्य स्वैस्तुरङ्गैर्विशिष्टा ।
मुदा युक्ताः सहदेवं वहन्ति ॥ ५.५६.१५ ॥
ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਤਿੱਤਰ ਵਰਗੀ ਰੰਗੀਲੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ — ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਫਾਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ, ਵੀਰ ਭਰਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ — ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
5.56.16
माद्रीपुत्रं नकुलं त्वाजमीढं ।
महेन्द्रदत्ता हरयो वाजिमुख्याः ।
समा वायोर्बलवन्तस्तरस्विनो ।
वहन्ति वीरं वृत्रशत्रुं यथेन्द्रम् । ॥ ५.५६.१६ ॥
ਮਾਦਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਅਜਮੀੜ ਵੰਸ਼ੀ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ) ਨੂੰ, ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਿਤਰਸ਼ਤਰੂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ (ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ), ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵੀਰ ਨੂੰ।
5.56.17
तुल्याश्चैभिर्वयसा विक्रमेण ।
महाजवाश्रित्ररूपाः सदश्वाः ।
सौभद्रादीन्द्रौपदेयान्कुमारान् ।
वहन्त्यश्वा देवदत्ता बृहन्तः ॥ ५.५६.१७ ॥
ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਉਮਰ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ — ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ — ਸੌਭਦ੍ਰ ਆਦਿ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।