મહાભારત · અધ્યાય 5.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.58.1
क्षत्रतेजा ब्रह्मचारी कौमारादपि पाण्डवः ।
तेन संयुगमेष्यन्ति मन्दा विलपतो मम ॥ ५.५८.१ ॥
ક્ષાત્રતેજવાળો, બ્રહ્મચારી પાંડવ બાળપણથી જ છે. તેની સાથે મૂર્ખ લોકો યુદ્ધે જશે, અને હું વિલાપ કરતો રહીશ.
5.58.2
दुर्योधन निवर्तस्व युद्धाद्भरतसत्तम ।
न हि युद्धं प्रशंसन्ति सर्वावस्थमरिन्दम ॥ ५.५८.२ ॥
દુર્યોધન, યુદ્ધમાંથી પાછો ફર, હે ભરતશ્રેષ્ઠ. હે શત્રુદમન, કોઈપણ સ્થિતિમાં લોકો યુદ્ધની પ્રશંસા કરતા નથી.
5.58.3
अलमर्धं पृथिव्यास्ते सहामात्यस्य जीवितुम् ।
प्रयच्छ पाण्डुपुत्राणां यथोचितमरिन्दम ॥ ५.५८.३ ॥
તારે અને તારા અમાત્યોને જીવવા માટે પૃથ્વીનો અડધો ભાગ જ પૂરતો છે. હે અરિંદમ, પાંડુપુત્રોને તેમનો યોગ્ય ભાગ આપ.
5.58.4
एतद्धि कुरवः सर्वे मन्यन्ते धर्मसंहितम् ।
यत्त्वं प्रशान्तिं मन्येथाः पाण्डुपुत्रैर्महात्मभिः ॥ ५.५८.४ ॥
મહાત્મા પાંડુપુત્રો સાથે તું શાંતિને માને એ ધર્મસંમત છે, એમ સર્વ કૌરવો માને છે.
5.58.5
अङ्गेमां समवेक्षस्व पुत्र स्वामेव वाहिनीम् ।
जात एष तवाभावस्त्वं तु मोहान्न बुद्ध्यसे ॥ ५.५८.५ ॥
પુત્ર, તારી આ પોતાની સેનાને જ બરાબર જો. તારો વિનાશ અહીં ઉત્પન્ન થયો છે, પણ મોહને લીધે તું સમજતો નથી.
5.58.6
न त्वहं युद्धमिच्छामि नैतदिच्छति बाह्लिकः ।
न च भीष्मो न च द्रोणो नाश्वत्थामा न सञ्जयः ॥ ५.५८.६ ॥
હું યુદ્ધ ઇચ્છતો નથી; બાહ્લિક પણ એ ઇચ્છતો નથી. ભીષ્મ, દ્રોણ, અશ્વત્થામા કે સંજય પણ ઇચ્છતા નથી.
5.58.7
न सोमदत्तो न शलो न कृपो युद्धमिच्छति ।
सत्यव्रतः पुरुमित्रो जयो भूरिश्रवास्तथा ॥ ५.५८.७ ॥
સોમદત્ત, શલ્ય અને કૃપ યુદ્ધ ઇચ્છતા નથી. સત્યવ્રત, પુરુમિત્ર, જય અને ભૂરિશ્રવા પણ તેવા જ છે.
5.58.8
येषु संप्रतितिष्ठेयुः कुरवः पीडिताः परैः ।
ते युद्धं नाभिनन्दन्ति तत्तुभ्यं तात रोचताम् ॥ ५.५८.८ ॥
શત્રુઓથી પીડાયેલા છતાં કૌરવો જેમના આધારે ટકી શકે, તેઓ યુદ્ધને આવકારતા નથી. હે તાત, તે જ તને ગમે.
5.58.9
न त्वं करोषि कामेन कर्णः कारयिता तव ।
दुःशासनश्च पापात्मा शकुनिश्चापि सौबलः ॥ ५.५८.९ ॥
તું ઇચ્છાથી કંઈ કરતો નથી; કર્ણ તારી પાસે કરાવનાર છે. પાપી દુઃશાસન અને સુબલપુત્ર શકુનિ પણ એવા જ છે.
5.58.10
नाहं भवति न द्रोणे नाश्वत्थाम्नि न सञ्जये ।
न भीष्मे न काम्भोजे न कृपे न च बाह्लिके ॥ ५.५८.१० ॥
હું નહીં; દ્રોણ, અશ્વત્થામા, સંજય, ભીષ્મ, કાંબોજ, કૃપ કે બાહ્લિકમાં પણ નહીં.
5.58.11
सत्यव्रते पुरुमित्रे भूरिश्रवसि वा पुनः ।
अन्येषु वा तावकेषु भारं कुत्वा समाह्वयम् ॥ ५.५८.११ ॥
સત્યવ્રત, પુરુમિત્ર, ભૂરિશ્રવા અથવા તમારા બીજાઓ પર ભાર મૂકીને હું પડકાર આપીશ.
5.58.12
अहं च तात कर्णश्च रणयज्ञं वितत्य वै ।
युधिष्ठिरं पशुं कृत्वा दीक्षितौ भरतर्षभ ॥ ५.५८.१२ ॥
હે તાત, હું અને કર્ણ યુદ્ધયજ્ઞ વિસ્તારી, યુધિષ્ઠિરને પશુ બનાવી દીક્ષિત થયા છીએ, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
5.58.13
रथो वेदी स्रुवः खङ्गो गदा स्रुक् कवचोऽजिनम् ।
चातुर्होत्रं च धुर्या मे शरा दर्भा हविर्यशः ॥ ५.५८.१३ ॥
રથ વેદી છે, ખડ્ગ સ્રુવ છે, ગદા સ્રુક્ છે, કવચ મૃગચર્મ છે; મારી ધુરા ચાતુર્હોત્ર છે, બાણ દર્ભ છે, યશ જ હવિ છે.
5.58.14
आत्मयज्ञेन नृपते इष्ट्वा वैवस्वतं रणे ।
विजित्य च समेष्यावो हतामित्रौ श्रिया वृतौ ॥ ५.५८.१४ ॥
હે નૃપતિ, રણમાં આત્મયજ્ઞ વડે વૈવસ્વતને ઇષ્ટ કરીને, જીતીને, શત્રુઓને હણીને, શ્રીથી યુક્ત થઈ આપણે બંને મળીશું.
5.58.15
अहं च तात कर्णश्च भ्राता दुःशासनश्च मे ।
एते वयं हनिष्यामः पाण्डवान्समरे त्रयः ॥ ५.५८.१५ ॥
હું, હે તાત, કર્ણ અને મારો ભાઈ દુઃશાસન — અમે ત્રણ સંગ્રામમાં પાંડવોને હણીશું.
5.58.16
अहं हि पाण्डवान्हत्वा प्रशास्ता पृथिवीमिमाम् ।
मां वा हत्वा पाण्डुपुत्रा भोक्तारः पृथिवीमिमां ॥ ५.५८.१६ ॥
હું પાંડવોને હણીને આ પૃથ્વીનો શાસક બનીશ; અથવા મને હણીને પાંડુપુત્રો આ પૃથ્વી ભોગવશે.
5.58.17
त्यक्तं मे जीवितं राज्यं धनं सर्वं च पार्थिव ।
न जातु पाण्डवैः सार्धं वसेयमहमच्युत ॥ ५.५८.१७ ॥
હે પાર્થિવ, મેં મારું જીવન, રાજ્ય અને સર્વ ધન ત્યાગી દીધાં છે; હે અચ્યુત, હું પાંડવો સાથે ક્યારેય રહીશ નહીં.
5.58.18
यावद्धि सूच्यास्तीक्ष्णाया विध्येदग्रेण मारिष ।
तावदप्यपरित्याज्यं भूमेर्नः पाण्डवान्प्रति ॥ ५.५८.१८ ॥
હે મારિષ, તીક્ષ્ણ સોયનો અગ્ર ભાગ જેટલી ભૂમિ વીંધી શકે, તેટલી પણ આપણે પાંડવોને છોડીશું નહીં.
5.58.19
सर्वान्वस्तात शोचामि त्यक्तो दुर्योधनो मया ।
ये मन्दमनुयास्यध्वं यान्तं वैवस्वतक्षयम् ॥ ५.५८.१९ ॥
દીકરા, હું સૌ માટે શોક કરું છું. મેં દુર્યોધનનો ત્યાગ કર્યો છે. વૈવસ્વતના લોક તરફ જતા તેની પાછળ ધીમે ધીમે અનુસરનારા સૌ માટે હું શોક કરું છું.
5.58.20
रुरूणामिव यूथेषु व्याघ्राः प्रहरतां वराः ।
वरान्वरान्हनिष्यन्ति समेता युधि पाण्डवाः ॥ ५.५८.२० ॥
રુરુ હરણોના ટોળામાં વાઘ જેમ ત્રાટકે, તેમ પ્રહારકર્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ પાંડવો યુદ્ધમાં એકત્ર થઈને એક પછી એક શ્રેષ્ઠ વીરોને મારશે.
5.58.21
प्रतीपमिव मे भाति युयुधानेन भारती ।
व्यस्ता सीमन्तिनी ग्रस्ता प्रमृष्टा दीर्घबाहुना ॥ ५.५८.२१ ॥
યુયુધાને (સાત્યકિએ) ભારતવંશની એ સ્ત્રી (દ્રૌપદી)ને વિખરાયેલા વાળે પકડી, અને એ દીર્ઘબાહુએ તેને લૂછી નાખી, એ મને ઊલટું લાગે છે.
5.58.22
संपूर्मं पूरयन्भूयो धनं पार्थस्य माधवः ।
शैनेयः समरे स्थाता बीजवत्प्रवपञ्शरान् ॥ ५.५८.२२ ॥
માધવ (કૃષ્ણ) પાર્થ (અર્જુન)ની સેનાને ફરી ભરતા રહે છે; શૈનેય (સાત્યકિ) યુદ્ધમાં ઊભા રહીને બીજની જેમ બાણો વાવશે.
5.58.23
सेनामुखे प्रयुद्धानां भीमसेनो भविष्यति ।
तं सर्वे संश्रयिष्यन्ति प्राकारमकुतोभयम् ॥ ५.५८.२३ ॥
યુદ્ધ કરનારાઓના સેનામુખે ભીમસેન હશે; સૌ તેનો જ આશ્રય લેશે, જાણે કોઈ દિશાથી ભય ન હોય તેવો કિલ્લાનો કોટ.
5.58.24
यदा द्रक्ष्यसि भीमेन कुञ्जरान्विनिपातितान् ।
विशीर्णदन्तान्गिर्याभान्भिन्नकुम्भान्सशोणितान् ॥ ५.५८.२४ ॥
ભીમે પાડેલા હાથીઓ તું ક્યારે જોશે — તૂટેલા દાંત, પર્વત જેવા, ફાટેલા કુંભસ્થળ, લોહીથી લથપથ.
5.58.25
तानभिप्रेक्ष्य सङ्ग्रामे विशीर्णानिव पर्वतान् ।
भीतो भीमस्य संस्पर्शात्स्मर्तासि वचनस्य मे ॥ ५.५८.२५ ॥
યુદ્ધમાં તેમને તૂટેલા પર્વતોની જેમ જોઈને, ભીમના સ્પર્શથી ભયભીત થઈને તું મારું વચન યાદ કરીશ.
5.58.26
निर्दग्धं भीमसेनेन सैन्यं रथहयद्विपम् ।
गतिमग्नेरिव प्रेक्ष्य स्मर्तासि वचनस्य मे ॥ ५.५८.२६ ॥
ભીમસેને રથ, ઘોડા, હાથીઓ સહિતની સેનાને અગ્નિની ગતિની જેમ બાળી નાખી છે એ જોઈને તું મારું વચન યાદ કરીશ.
5.58.27
महद्वो भयमागामि न चेच्छाम्यथ पाण्डवैः ।
गदया भीमसेनेन हताः शममुपैष्यथ ॥ ५.५८.२७ ॥
તમે પાંડવો સાથે શાંતિ ઇચ્છતા ન હો તો તમારા પર મોટો ભય આવશે; ભીમસેનની ગદાથી હણાઈને તમને શાંતિ મળશે.
5.58.28
महावनमिव च्छिन्नं यदा द्रक्ष्यसि पातितम् ।
बलं कुरूणां भीमेन तदा स्मर्तासि मे वचः ॥ ५.५८.२८ ॥
ભીમે કૌરવોની સેનાને મોટા જંગલની જેમ કપાઈને પડેલી જોશો ત્યારે તમે મારું વચન યાદ કરશો.
5.58.29
एतावदुक्त्वा राजा तु सर्वांस्तान्पृथिवीपतीन् ।
अनुभाष्य महाराज पुनः पप्रच्छ सञ्जयम् ॥ ५.५८.२९ ॥
રાજાએ આટલું કહીને, તે સર્વ ભૂપતિઓને ફરી સંબોધીને, હે મહારાજ, ફરીથી સંજયને પૂછ્યું.