ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.58.1
क्षत्रतेजा ब्रह्मचारी कौमारादपि पाण्डवः ।
तेन संयुगमेष्यन्ति मन्दा विलपतो मम ॥ ५.५८.१ ॥
ਕਸ਼ੱਤ੍ਰ-ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਪਾਂਡਵ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਯੁੱਧ ਲਈ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।
5.58.2
दुर्योधन निवर्तस्व युद्धाद्भरतसत्तम ।
न हि युद्धं प्रशंसन्ति सर्वावस्थमरिन्दम ॥ ५.५८.२ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ, ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਯੁੱਧ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
5.58.3
अलमर्धं पृथिव्यास्ते सहामात्यस्य जीवितुम् ।
प्रयच्छ पाण्डुपुत्राणां यथोचितमरिन्दम ॥ ५.५८.३ ॥
ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਜੀਣ ਲਈ ਧਰਤੀ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਗ ਹਿੱਸਾ ਦੇ ਦੇ।
5.58.4
एतद्धि कुरवः सर्वे मन्यन्ते धर्मसंहितम् ।
यत्त्वं प्रशान्तिं मन्येथाः पाण्डुपुत्रैर्महात्मभिः ॥ ५.५८.४ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨੇਂ, ਇਹ ਧਰਮ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਇਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
5.58.5
अङ्गेमां समवेक्षस्व पुत्र स्वामेव वाहिनीम् ।
जात एष तवाभावस्त्वं तु मोहान्न बुद्ध्यसे ॥ ५.५८.५ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀ ਇਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਹੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ। ਤੇਰਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਇਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਸਮਝਦਾ ਨਹੀਂ।
5.58.6
न त्वहं युद्धमिच्छामि नैतदिच्छति बाह्लिकः ।
न च भीष्मो न च द्रोणो नाश्वत्थामा न सञ्जयः ॥ ५.५८.६ ॥
ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਬਾਹਲੀਕ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਨਾ ਭੀਸ਼ਮ, ਨਾ ਦ੍ਰੋਣ, ਨਾ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੰਜੈ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
5.58.7
न सोमदत्तो न शलो न कृपो युद्धमिच्छति ।
सत्यव्रतः पुरुमित्रो जयो भूरिश्रवास्तथा ॥ ५.५८.७ ॥
ਸੋਮਦੱਤ, ਸ਼ਲ੍ਯ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ, ਪੁਰੁਮਿਤ੍ਰ, ਜਯ ਅਤੇ ਭੂਰਿਸ਼੍ਰਵਾ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ।
5.58.8
येषु संप्रतितिष्ठेयुः कुरवः पीडिताः परैः ।
ते युद्धं नाभिनन्दन्ति तत्तुभ्यं तात रोचताम् ॥ ५.५८.८ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕੌਰਵ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਟਿਕ ਸਕਣ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹੀ ਤੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਵੇ।
5.58.9
न त्वं करोषि कामेन कर्णः कारयिता तव ।
दुःशासनश्च पापात्मा शकुनिश्चापि सौबलः ॥ ५.५८.९ ॥
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਕਰਣ ਤੈਨੂੰ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਪਾਪੀ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸੁਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕੁਨਿ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ।
5.58.10
नाहं भवति न द्रोणे नाश्वत्थाम्नि न सञ्जये ।
न भीष्मे न काम्भोजे न कृपे न च बाह्लिके ॥ ५.५८.१० ॥
ਮੈਂ ਨਹੀਂ; ਦ੍ਰੋਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਅਸ਼ਵਤਥਾਮਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸੰਜਯ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਭੀਸ਼ਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਕਾਂਬੋਜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਕ੍ਰਿਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਬਾਹਲੀਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ।
5.58.11
सत्यव्रते पुरुमित्रे भूरिश्रवसि वा पुनः ।
अन्येषु वा तावकेषु भारं कुत्वा समाह्वयम् ॥ ५.५८.११ ॥
ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ, ਪੁਰੁਮਿਤ੍ਰ, ਭੂਰਿਸ਼੍ਰਵਾ ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਹੋਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਰੱਖ ਕੇ ਮੈਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿਆਂਗਾ।
5.58.12
अहं च तात कर्णश्च रणयज्ञं वितत्य वै ।
युधिष्ठिरं पशुं कृत्वा दीक्षितौ भरतर्षभ ॥ ५.५८.१२ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਕਰਣ ਯੁੱਧ-ਯੱਗ ਫੈਲਾ ਕੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਬਲੀ-ਪਸ਼ੂ ਬਣਾ ਕੇ ਦੀਖਿਅਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
5.58.13
रथो वेदी स्रुवः खङ्गो गदा स्रुक् कवचोऽजिनम् ।
चातुर्होत्रं च धुर्या मे शरा दर्भा हविर्यशः ॥ ५.५८.१३ ॥
ਰਥ ਵੇਦੀ ਹੈ, ਖੜਗ ਸ੍ਰੁਵ ਹੈ, ਗਦਾ ਸ੍ਰੁਕ ਹੈ, ਕਵਚ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਧੁਰਾ ਚਾਤੁਰਹੋਤ੍ਰ ਹੈ, ਬਾਣ ਦਰਭ ਹਨ, ਯਸ਼ ਹੀ ਹਵਿ ਹੈ।
5.58.14
आत्मयज्ञेन नृपते इष्ट्वा वैवस्वतं रणे ।
विजित्य च समेष्यावो हतामित्रौ श्रिया वृतौ ॥ ५.५८.१४ ॥
ਹੇ ਨਰਪਤੀ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਤਮਯਗ ਨਾਲ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਤ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਾਂਗੇ।
5.58.15
अहं च तात कर्णश्च भ्राता दुःशासनश्च मे ।
एते वयं हनिष्यामः पाण्डवान्समरे त्रयः ॥ ५.५८.१५ ॥
ਮੈਂ, ਹੇ ਤਾਤ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ — ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗੇ।
5.58.16
अहं हि पाण्डवान्हत्वा प्रशास्ता पृथिवीमिमाम् ।
मां वा हत्वा पाण्डुपुत्रा भोक्तारः पृथिवीमिमां ॥ ५.५८.१६ ॥
ਮੈਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣਾਂਗਾ; ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭੋਗਣਗੇ।
5.58.17
त्यक्तं मे जीवितं राज्यं धनं सर्वं च पार्थिव ।
न जातु पाण्डवैः सार्धं वसेयमहमच्युत ॥ ५.५८.१७ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਧਨ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਮੈਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੱਸਾਂਗਾ।
5.58.18
यावद्धि सूच्यास्तीक्ष्णाया विध्येदग्रेण मारिष ।
तावदप्यपरित्याज्यं भूमेर्नः पाण्डवान्प्रति ॥ ५.५८.१८ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਤਿੱਖੀ ਸੂਈ ਦੀ ਨੋਕ ਜਿੰਨੀ ਧਰਤੀ ਵਿੰਨ੍ਹ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਤਨੀ ਵੀ ਅਸੀਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗੇ।
5.58.19
सर्वान्वस्तात शोचामि त्यक्तो दुर्योधनो मया ।
ये मन्दमनुयास्यध्वं यान्तं वैवस्वतक्षयम् ॥ ५.५८.१९ ॥
ਪੁੱਤਰਾ, ਮੈਂ ਸਭਨਾਂ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਭਨਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਸੋਗ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
5.58.20
रुरूणामिव यूथेषु व्याघ्राः प्रहरतां वराः ।
वरान्वरान्हनिष्यन्ति समेता युधि पाण्डवाः ॥ ५.५८.२० ॥
ਜਿਵੇਂ ਰੁਰੂ ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਾਂਡਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਗੇ।
5.58.21
प्रतीपमिव मे भाति युयुधानेन भारती ।
व्यस्ता सीमन्तिनी ग्रस्ता प्रमृष्टा दीर्घबाहुना ॥ ५.५८.२१ ॥
ਯੁਯੁਧਾਨ (ਸਾਤਯਕੀ) ਨੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਉਸ ਇਸਤਰੀ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਨੂੰ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਫੜਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਰਘਬਾਹੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂੰਝਿਆ — ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਉਲਟਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
5.58.22
संपूर्मं पूरयन्भूयो धनं पार्थस्य माधवः ।
शैनेयः समरे स्थाता बीजवत्प्रवपञ्शरान् ॥ ५.५८.२२ ॥
ਮਾਧਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੈਨੇਯ (ਸਾਤਯਕੀ) ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਬੀਜਾਂ ਵਾਂਗ ਬਾਣ ਬੀਜੇਗਾ।
5.58.23
सेनामुखे प्रयुद्धानां भीमसेनो भविष्यति ।
तं सर्वे संश्रयिष्यन्ति प्राकारमकुतोभयम् ॥ ५.५८.२३ ॥
ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸੈਨਾ-ਮੁਖ ਉੱਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਹੋਵੇਗਾ; ਸਭ ਉਸੇ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨਿਰਭੈ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕੰਧ ਦੀ।
5.58.24
यदा द्रक्ष्यसि भीमेन कुञ्जरान्विनिपातितान् ।
विशीर्णदन्तान्गिर्याभान्भिन्नकुम्भान्सशोणितान् ॥ ५.५८.२४ ॥
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਭੀਮ ਦੇ ਡੇਗੇ ਹਾਥੀ ਵੇਖੇਂਗਾ — ਟੁੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਰਬਤ ਵਰਗੇ, ਪਾਟੇ ਮੱਥਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ।
5.58.25
तानभिप्रेक्ष्य सङ्ग्रामे विशीर्णानिव पर्वतान् ।
भीतो भीमस्य संस्पर्शात्स्मर्तासि वचनस्य मे ॥ ५.५८.२५ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਭੀਮ ਦੇ ਛੋਹ ਨਾਲ ਡਰ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇਂਗਾ।
5.58.26
निर्दग्धं भीमसेनेन सैन्यं रथहयद्विपम् ।
गतिमग्नेरिव प्रेक्ष्य स्मर्तासि वचनस्य मे ॥ ५.५८.२६ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਗਤੀ ਵਾਂਗ ਸਾੜਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇਂਗਾ।
5.58.27
महद्वो भयमागामि न चेच्छाम्यथ पाण्डवैः ।
गदया भीमसेनेन हताः शममुपैष्यथ ॥ ५.५८.२७ ॥
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁਲ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਡਰ ਆਵੇਗਾ; ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਓਗੇ।
5.58.28
महावनमिव च्छिन्नं यदा द्रक्ष्यसि पातितम् ।
बलं कुरूणां भीमेन तदा स्मर्तासि मे वचः ॥ ५.५८.२८ ॥
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਕੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਕੱਟੀ ਤੇ ਡਿੱਗੀ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇਂਗਾ।
5.58.29
एतावदुक्त्वा राजा तु सर्वांस्तान्पृथिवीपतीन् ।
अनुभाष्य महाराज पुनः पप्रच्छ सञ्जयम् ॥ ५.५८.२९ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਏਨਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਫਿਰ ਸੰਜਯ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।