મહાભારત · અધ્યાય 5.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.6.1
भूतानां प्राणिनः श्रेष्ठाः प्राणिनां बुद्धिजीविनः ।
बुद्धिमत्सु नराः श्रेष्ठा नरेष्वपि द्विजातयः ॥ ५.६.१ ॥
પ્રાણીઓમાં પ્રાણધારીઓ શ્રેષ્ઠ છે; પ્રાણધારીઓમાં બુદ્ધિથી જીવનારા શ્રેષ્ઠ છે. બુદ્ધિમાનોમાં મનુષ્યો શ્રેષ્ઠ છે; મનુષ્યોમાં પણ દ્વિજો શ્રેષ્ઠ છે.
5.6.2
द्विजेषु वैद्याः श्रेयांसो वैद्येषु कृतबुद्धयः ।
कृतबुद्धिषु कर्तारः कर्तृषु ब्रह्मवादिनः ॥ ५.६.२ ॥
દ્વિજોમાં વૈદ્યો (વિદ્વાનો) શ્રેષ્ઠ છે; વૈદ્યોમાં કૃતબુદ્ધિ (દૃઢમતિ) શ્રેષ્ઠ છે. કૃતબુદ્ધિઓમાં કર્તાઓ શ્રેષ્ઠ છે; કર્તાઓમાં બ્રહ્મવાદીઓ શ્રેષ્ઠ છે.
5.6.3
स भवान्कृबुद्धीनां प्रधान इति मे मतिः ।
कुलेन च विशिष्टोऽसि वयसा च श्रुतेन च।
प्रज्ञया सदृशश्चासि शुक्रेणाङ्गिरसेन च ॥ ५.६.३ ॥
આપ જ કુબુદ્ધિઓમાં પ્રધાન છો, એવું મારું મત છે. આપ કુળથી, વયથી અને શ્રુતથી વિશિષ્ટ છો; પ્રજ્ઞામાં આપ શુક્ર અને અંગિરા સમાન છો.
5.6.4
विदितं चापि ते सर्वं यथावृत्तः स कौरवः ।
पाण्डवश्च यथावृत्तः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ५.६.४ ॥
કૌરવ કેવી રીતે વર્ત્યો, અને પાંડવો તથા કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિર કેવી રીતે વર્ત્યા, એ બધું આપ જાણો છો.
5.6.5
धृतराष्ट्रस्य विदिते वञ्चिताः पाण्डवाः परैः ।
विदुरेणानुनीतोऽपि पुत्रमेवानुवर्तते ॥ ५.६.५ ॥
પાંડવો બીજાઓ દ્વારા છેતરાયા છે, એ ધૃતરાષ્ટ્રને જાણ છે. વિદુરે વિનંતી કરી છતાં તે કેવળ પુત્રનું જ અનુસરણ કરે છે.
5.6.6
शकुनिर्बुद्धिपूर्वं हि कुन्तीपुत्रं समाह्वयत् ।
अनक्षज्ञं मताक्षः सन्क्षत्रवृत्ते स्थितं शुचिम् ॥ ५.६.६ ॥
શકુનિએ જાણી-જોઈને કુંતીપુત્રને આહ્વાન આપ્યું; તે પાસાની રમતથી અજાણ, ક્ષત્રધર્મમાં સ્થિર અને શુદ્ધ હતો. શકુનિ પાસામાં નિપુણ હતો.
5.6.7
ते तथा वञ्चयित्वा तु धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
न कस्यांचिदवस्थायां राज्यं दास्यन्ति वै स्वयम् ॥ ५.६.७ ॥
તેઓ આ રીતે ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને છેતરીને કોઈ પણ સ્થિતિમાં પોતાની મરજીથી રાજ્ય આપશે નહીં.
5.6.8
भवांस्तु धर्मसंयुक्तं धृतराष्ट्रं ब्रुवन्वचः ।
मनांसि तस्य योधानां ध्रुवमावर्तयिष्यति ॥ ५.६.८ ॥
તમે ધર્મયુક્ત વચનો ધૃતરાષ્ટ્રને કહીને, તેના યોદ્ધાઓનાં મન ચોક્કસ ફેરવી નાખશો.
5.6.9
विदुरश्चापि तद्वाक्यं साधयिष्यति तावकम् ।
भीष्मद्रोणकृपादीनां भेदं संजनयिष्यति ॥ ५.६.९ ॥
વિદુર પણ તમારું એ વચન સિદ્ધ કરશે અને ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ વગેરે વચ્ચે ભેદ પાડશે.
5.6.10
अमात्येषु च भिन्नेषु योधेषु विमुखेषु च ।
पुनरेकत्र करणं तेषां कर्म भविष्यति ॥ ५.६.१० ॥
મંત્રીઓ વિભાજિત થાય અને યોદ્ધાઓ વિમુખ થાય ત્યારે, તેમને ફરી એકત્ર કરવા એ જ તેમનું કાર્ય બનશે.
5.6.11
एतस्मिन्नन्तरे पार्थाः सुखमेकाग्रबुद्धयः ।
सेनाकर्म करिष्यन्ति द्रव्याणां चैव सञ्चयम् ॥ ५.६.११ ॥
આ દરમિયાન પૃથાના પુત્રો સુખપૂર્વક, એકાગ્ર બુદ્ધિથી સેનાનું કાર્ય કરશે અને ધનનો સંચય પણ કરશે.
5.6.12
भिद्यमानेषु च स्वेषु लम्बमाने तथा त्वयि ।
न तथा ते करिष्यन्ति सेनाकर्म न संशयः ॥ ५.६.१२ ॥
તમારા પોતાના લોકો વિભાજિત થાય અને તમે પણ ઢીલા પડો, ત્યારે તેઓ સેનાનું કાર્ય એવી રીતે નહીં કરે; એમાં શંકા નથી.
5.6.13
एतत्प्रयोजनं चात्र प्राधान्येनोपलभ्यते ।
संगत्या धृतराष्ट्रश्च कुर्याद्धर्म्यं वचस्तव ॥ ५.६.१३ ॥
આ જ અહીં મુખ્ય હેતુ દેખાય છે; મળવાથી ધૃતરાષ્ટ્ર તમારી ધર્મ્ય વાત સ્વીકારશે.
5.6.14
स भवान्धर्मयुक्तश्च धर्म्यं तेषु समाचरन् ।
कृपालुषु परिक्लेशान्पाण्डवीयान्प्रकीर्तयन् ॥ ५.६.१४ ॥
તમે ધર્મયુક્ત છો; તેમની સાથે ધર્મ્ય આચરણ કરીને, દયાળુ લોકો સમક્ષ પાંડવોના ક્લેશોનું વર્ણન કરો.
5.6.15
वृद्धेषु कुलधर्मं च ब्रुवन्पूर्वैरनुष्ठितम् ।
विभेत्स्यति मनांस्येषमिति मे नात्र संशयः ॥ ५.६.१५ ॥
વડીલોને પૂર્વજોએ આચરેલો કુલધર્મ કહેશો તો તેમના મન હલી જશે; આમાં મને કોઈ સંશય નથી.
5.6.16
न च तेभ्यो भयं तेऽस्ति ब्राह्मणो ह्यसि वेदवित् ।
दूतकर्मणि युक्तश्च स्थविरश्च विशेषतः ॥ ५.६.१६ ॥
તેમનાથી તમને કોઈ ભય નથી; તમે બ્રાહ્મણ, વેદજ્ઞ, દૂતકાર્ય માટે યોગ્ય અને વિશેષ કરીને વૃદ્ધ છો.
5.6.17
स भवान्पुष्ययोगेन मुहूर्तेन जयेन च ।
कौरवेयान्प्रयात्वाशु कौन्तेयस्यार्थसिद्धये ॥ ५.६.१७ ॥
તમે પુષ્ય યોગમાં, શુભ મુહૂર્તે અને જય યોગમાં કૌરવો પાસે ઝડપથી જાઓ, કૌંતેયના કાર્યની સિદ્ધિ માટે.
5.6.18
तथाऽनुशिष्टः प्रययौ द्रुपदेन महात्मना ।
पुरोधा वृत्तसंपन्नो नगरं नागसाह्वयम् ॥ ५.६.१८ ॥
મહાત્મા દ્રુપદ દ્વારા આ પ્રમાણે ઉપદેશ પામીને સદાચારસંપન્ન પુરોહિત નાગસાહ્વય નગર તરફ ચાલ્યા.
5.6.19
शिष्यैः परिवृतो विद्वान्नीतिशास्त्रार्थकोविदः ।
पाण्डवानां हितार्थाय कौरवान्प्रतिजग्मिवान् ॥ ५.६.१९ ॥
શિષ્યોથી ઘેરાયેલા, નીતિશાસ્ત્રના અર્થમાં નિપુણ એ વિદ્વાન પાંડવોના હિત માટે કૌરવો પાસે ગયા.