మహాభారతం · అధ్యాయం 5.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.6.1
भूतानां प्राणिनः श्रेष्ठाः प्राणिनां बुद्धिजीविनः ।
बुद्धिमत्सु नराः श्रेष्ठा नरेष्वपि द्विजातयः ॥ ५.६.१ ॥
ప్రాణులలో ప్రాణం కలవారు శ్రేష్ఠులు; ప్రాణులలో బుద్ధిపై జీవించువారు శ్రేష్ఠులు. బుద్ధిమంతులలో మనుష్యులు శ్రేష్ఠులు; మనుష్యులలో కూడా ద్విజులు శ్రేష్ఠులు.
5.6.2
द्विजेषु वैद्याः श्रेयांसो वैद्येषु कृतबुद्धयः ।
कृतबुद्धिषु कर्तारः कर्तृषु ब्रह्मवादिनः ॥ ५.६.२ ॥
ద్విజులలో వైద్యులు (విద్వాంసులు) శ్రేయస్కరులు; వైద్యులలో కృతబుద్ధులు శ్రేయస్కరులు. కృతబుద్ధులలో కర్తలు శ్రేయస్కరులు; కర్తలలో బ్రహ్మవాదులు శ్రేయస్కరులు.
5.6.3
स भवान्कृबुद्धीनां प्रधान इति मे मतिः ।
कुलेन च विशिष्टोऽसि वयसा च श्रुतेन च।
प्रज्ञया सदृशश्चासि शुक्रेणाङ्गिरसेन च ॥ ५.६.३ ॥
మీరే దుర్బుద్ధులలో ప్రధానులు అని నా అభిప్రాయం. మీరు కులంలోనూ, వయస్సులోనూ, శ్రుతంలోనూ విశిష్టులు; ప్రజ్ఞలో శుక్రునికీ అంగిరసునికీ సమానులు.
5.6.4
विदितं चापि ते सर्वं यथावृत्तः स कौरवः ।
पाण्डवश्च यथावृत्तः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ५.६.४ ॥
కౌరవుడు ఎలా ప్రవర్తించాడో, పాండవులు, కుంతీ కుమారుడు యుధిష్ఠిరుడు ఎలా ప్రవర్తించారో, ఇవన్నీ మీకు తెలిసినవే.
5.6.5
धृतराष्ट्रस्य विदिते वञ्चिताः पाण्डवाः परैः ।
विदुरेणानुनीतोऽपि पुत्रमेवानुवर्तते ॥ ५.६.५ ॥
పాండవులు ఇతరులచేత మోసగించబడ్డారని ధృతరాష్ట్రునికి తెలుసు. విదురుడు వేడుకున్నప్పటికీ అతడు కేవలం కుమారుణ్ణే అనుసరిస్తున్నాడు.
5.6.6
शकुनिर्बुद्धिपूर्वं हि कुन्तीपुत्रं समाह्वयत् ।
अनक्षज्ञं मताक्षः सन्क्षत्रवृत्ते स्थितं शुचिम् ॥ ५.६.६ ॥
శకుని ఉద్దేశపూర్వకంగానే కుంతీ కుమారుణ్ణి పిలిచాడు; అతడు పాచికలు ఎరుగనివాడు, క్షత్రియధర్మంలో నిలిచిన పవిత్రుడు. అతడు పాచికలలో నేర్పరి.
5.6.7
ते तथा वञ्चयित्वा तु धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
न कस्यांचिदवस्थायां राज्यं दास्यन्ति वै स्वयम् ॥ ५.६.७ ॥
వారు అలా ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుని మోసగించి, ఏ స్థితిలోనూ స్వయంగా రాజ్యాన్ని ఇవ్వరు.
5.6.8
भवांस्तु धर्मसंयुक्तं धृतराष्ट्रं ब्रुवन्वचः ।
मनांसि तस्य योधानां ध्रुवमावर्तयिष्यति ॥ ५.६.८ ॥
మీరు ధర్మయుక్తమైన మాటలను ధృతరాష్ట్రునితో పలుకుతూ, ఆయన యోధుల మనస్సులను నిశ్చయంగా మళ్ళిస్తారు.
5.6.9
विदुरश्चापि तद्वाक्यं साधयिष्यति तावकम् ।
भीष्मद्रोणकृपादीनां भेदं संजनयिष्यति ॥ ५.६.९ ॥
విదురుడు కూడా మీ ఆ మాటను నెరవేరుస్తాడు; భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు మొదలైనవారిలో భేదాన్ని కలిగిస్తాడు.
5.6.10
अमात्येषु च भिन्नेषु योधेषु विमुखेषु च ।
पुनरेकत्र करणं तेषां कर्म भविष्यति ॥ ५.६.१० ॥
మంత్రులు విభజించబడి, యోధులు విముఖులైనప్పుడు, వారు మళ్ళీ ఒకచోట చేరడమే వారి కార్యమవుతుంది.
5.6.11
एतस्मिन्नन्तरे पार्थाः सुखमेकाग्रबुद्धयः ।
सेनाकर्म करिष्यन्ति द्रव्याणां चैव सञ्चयम् ॥ ५.६.११ ॥
ఈలోగా పృథ కుమారులు, సుఖంగా ఏకాగ్ర బుద్ధితో, సైన్యకార్యాన్ని చేస్తారు, సంపదను కూడా సమకూర్చుకుంటారు.
5.6.12
भिद्यमानेषु च स्वेषु लम्बमाने तथा त्वयि ।
न तथा ते करिष्यन्ति सेनाकर्म न संशयः ॥ ५.६.१२ ॥
మీ వారు విభజించబడి, మీరు కూడా వెనుకంజవేసినప్పుడు, వారు సైన్యకార్యాన్ని అలా చేయరు; ఇందులో సందేహం లేదు.
5.6.13
एतत्प्रयोजनं चात्र प्राधान्येनोपलभ्यते ।
संगत्या धृतराष्ट्रश्च कुर्याद्धर्म्यं वचस्तव ॥ ५.६.१३ ॥
ఇదే ఇక్కడ ప్రధాన ప్రయోజనంగా కనిపిస్తోంది; కలయిక ద్వారా ధృతరాష్ట్రుడు నీ ధర్మయుక్త మాటను అనుసరిస్తాడు.
5.6.14
स भवान्धर्मयुक्तश्च धर्म्यं तेषु समाचरन् ।
कृपालुषु परिक्लेशान्पाण्डवीयान्प्रकीर्तयन् ॥ ५.६.१४ ॥
నీవు ధర్మయుక్తుడవు; వారి పట్ల ధర్మంగా ప్రవర్తిస్తూ, దయగలవారి ముందు పాండవుల కష్టాలను వివరించు.
5.6.15
वृद्धेषु कुलधर्मं च ब्रुवन्पूर्वैरनुष्ठितम् ।
विभेत्स्यति मनांस्येषमिति मे नात्र संशयः ॥ ५.६.१५ ॥
పెద్దలతో పూర్వులు ఆచరించిన కులధర్మాన్ని చెబితే వారి మనసులు కదులుతాయి; ఇందులో నాకు సందేహం లేదు.
5.6.16
न च तेभ्यो भयं तेऽस्ति ब्राह्मणो ह्यसि वेदवित् ।
दूतकर्मणि युक्तश्च स्थविरश्च विशेषतः ॥ ५.६.१६ ॥
వారి వల్ల నీకు భయం లేదు; నీవు బ్రాహ్మణుడవు, వేదజ్ఞుడవు, దూత పనికి తగినవాడవు, ముఖ్యంగా వృద్ధుడవు.
5.6.17
स भवान्पुष्ययोगेन मुहूर्तेन जयेन च ।
कौरवेयान्प्रयात्वाशु कौन्तेयस्यार्थसिद्धये ॥ ५.६.१७ ॥
నీవు పుష్య యోగంలో, శుభ ముహూర్తంలో, జయ యోగంలో, కౌంతేయుని కార్యసిద్ధికై కౌరవుల వద్దకు త్వరగా వెళ్ళు.
5.6.18
तथाऽनुशिष्टः प्रययौ द्रुपदेन महात्मना ।
पुरोधा वृत्तसंपन्नो नगरं नागसाह्वयम् ॥ ५.६.१८ ॥
మహాత్ముడైన ద్రుపదునిచే ఈ విధంగా ఉపదేశం పొందిన, సదాచారసంపన్నుడైన పురోహితుడు నాగసాహ్వయ నగరానికి బయలుదేరాడు.
5.6.19
शिष्यैः परिवृतो विद्वान्नीतिशास्त्रार्थकोविदः ।
पाण्डवानां हितार्थाय कौरवान्प्रतिजग्मिवान् ॥ ५.६.१९ ॥
శిష్యులతో చుట్టుముట్టబడిన, నీతిశాస్త్రార్థంలో నిపుణుడైన ఆ విద్వాంసుడు పాండవుల హితం కోసం కౌరవుల వద్దకు వెళ్లాడు.