ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.6.1
भूतानां प्राणिनः श्रेष्ठाः प्राणिनां बुद्धिजीविनः ।
बुद्धिमत्सु नराः श्रेष्ठा नरेष्वपि द्विजातयः ॥ ५.६.१ ॥
ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਧਾਰੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ; ਪ੍ਰਾਣਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ। ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦ੍ਵਿਜ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ।
5.6.2
द्विजेषु वैद्याः श्रेयांसो वैद्येषु कृतबुद्धयः ।
कृतबुद्धिषु कर्तारः कर्तृषु ब्रह्मवादिनः ॥ ५.६.२ ॥
ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ; ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ। ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ; ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ।
5.6.3
स भवान्कृबुद्धीनां प्रधान इति मे मतिः ।
कुलेन च विशिष्टोऽसि वयसा च श्रुतेन च।
प्रज्ञया सदृशश्चासि शुक्रेणाङ्गिरसेन च ॥ ५.६.३ ॥
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕੁਬੁੱਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਰਾਇ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕੁਲ, ਉਮਰ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋ; ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ।
5.6.4
विदितं चापि ते सर्वं यथावृत्तः स कौरवः ।
पाण्डवश्च यथावृत्तः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ५.६.४ ॥
ਕੌਰਵ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ, ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਤੇ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ, ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।
5.6.5
धृतराष्ट्रस्य विदिते वञ्चिताः पाण्डवाः परैः ।
विदुरेणानुनीतोऽपि पुत्रमेवानुवर्तते ॥ ५.६.५ ॥
ਪਾਂਡਵ ਦੂਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਠੱਗੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਕੇਵਲ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਹੀ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
5.6.6
शकुनिर्बुद्धिपूर्वं हि कुन्तीपुत्रं समाह्वयत् ।
अनक्षज्ञं मताक्षः सन्क्षत्रवृत्ते स्थितं शुचिम् ॥ ५.६.६ ॥
ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ; ਉਹ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਕੱਤ੍ਰੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ। ਸ਼ਕੁਨੀ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਸੀ।
5.6.7
ते तथा वञ्चयित्वा तु धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
न कस्यांचिदवस्थायां राज्यं दास्यन्ति वै स्वयम् ॥ ५.६.७ ॥
ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ।
5.6.8
भवांस्तु धर्मसंयुक्तं धृतराष्ट्रं ब्रुवन्वचः ।
मनांसि तस्य योधानां ध्रुवमावर्तयिष्यति ॥ ५.६.८ ॥
ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬਚਨ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਜ਼ਰੂਰ ਬਦਲ ਦਿਓਗੇ।
5.6.9
विदुरश्चापि तद्वाक्यं साधयिष्यति तावकम् ।
भीष्मद्रोणकृपादीनां भेदं संजनयिष्यति ॥ ५.६.९ ॥
ਵਿਦੁਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਉਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪਾ ਦੇਵੇਗਾ।
5.6.10
अमात्येषु च भिन्नेषु योधेषु विमुखेषु च ।
पुनरेकत्र करणं तेषां कर्म भविष्यति ॥ ५.६.१० ॥
ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪੈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਯੋਧੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਬਣੇਗਾ।
5.6.11
एतस्मिन्नन्तरे पार्थाः सुखमेकाग्रबुद्धयः ।
सेनाकर्म करिष्यन्ति द्रव्याणां चैव सञ्चयम् ॥ ५.६.११ ॥
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਖ ਨਾਲ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸੈਨਾ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਧਨ ਵੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਗੇ।
5.6.12
भिद्यमानेषु च स्वेषु लम्बमाने तथा त्वयि ।
न तथा ते करिष्यन्ति सेनाकर्म न संशयः ॥ ५.६.१२ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਫੁੱਟ ਜਾਣ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਢਿੱਲੇ ਪੈ ਜਾਓ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੈਨਾ ਦਾ ਕੰਮ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
5.6.13
एतत्प्रयोजनं चात्र प्राधान्येनोपलभ्यते ।
संगत्या धृतराष्ट्रश्च कुर्याद्धर्म्यं वचस्तव ॥ ५.६.१३ ॥
ਇਹੀ ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਜਾਪਦਾ ਹੈ; ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਤੁਹਾਡੀ ਧਰਮਯੁਕਤ ਗੱਲ ਮੰਨੇਗਾ।
5.6.14
स भवान्धर्मयुक्तश्च धर्म्यं तेषु समाचरन् ।
कृपालुषु परिक्लेशान्पाण्डवीयान्प्रकीर्तयन् ॥ ५.६.१४ ॥
ਤੁਸੀਂ ਧਰਮਯੁਕਤ ਹੋ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦਿਆਂ, ਦਿਆਲੂਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੱਸੋ।
5.6.15
वृद्धेषु कुलधर्मं च ब्रुवन्पूर्वैरनुष्ठितम् ।
विभेत्स्यति मनांस्येषमिति मे नात्र संशयः ॥ ५.६.१५ ॥
ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਭਾਏ ਕੁਲਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਹਿੱਲ ਜਾਣਗੇ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
5.6.16
न च तेभ्यो भयं तेऽस्ति ब्राह्मणो ह्यसि वेदवित् ।
दूतकर्मणि युक्तश्च स्थविरश्च विशेषतः ॥ ५.६.१६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ; ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਦੂਤ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਯੋਗ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੋ।
5.6.17
स भवान्पुष्ययोगेन मुहूर्तेन जयेन च ।
कौरवेयान्प्रयात्वाशु कौन्तेयस्यार्थसिद्धये ॥ ५.६.१७ ॥
ਤੁਸੀਂ ਪੁਸ਼ਯ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਭ ਮੁਹੂਰਤ ਅਤੇ ਜਯ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਕੌਂਤੇਯ ਦੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਕੌਰਵਾਂ ਕੋਲ ਛੇਤੀ ਜਾਓ।
5.6.18
तथाऽनुशिष्टः प्रययौ द्रुपदेन महात्मना ।
पुरोधा वृत्तसंपन्नो नगरं नागसाह्वयम् ॥ ५.६.१८ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਦ੍ਰੁਪਦ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਦਾਇਤ ਪਾ ਕੇ ਸਦਾਚਾਰੀ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨਾਗਸਾਹਵਯ ਨਗਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
5.6.19
शिष्यैः परिवृतो विद्वान्नीतिशास्त्रार्थकोविदः ।
पाण्डवानां हितार्थाय कौरवान्प्रतिजग्मिवान् ॥ ५.६.१९ ॥
ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨੀਤੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਕੌਰਵਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ।