Mahābhārata · Adhyāya 5.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.60.1
सञ्जयस्य वचः श्रुत्वा प्रज्ञाचक्षुर्जनेश्वरः ।
ततः सङ्ख्यातुमारेभे तद्वचो गुणदोषतः ॥ ५.६०.१ ॥
Setelah mendengar ucapan Sañjaya, raja yang matanya adalah kebijaksanaan mulai menimbang ucapan itu menurut kebaikan dan kekurangannya.
5.60.2
प्रसङ्ख्याय च सौक्ष्म्येण गुणदोषान्विचक्षणः ।
यथावन्मतितत्त्वेन जयकामः सुतान्प्रति ॥ ५.६०.२ ॥
Setelah dengan teliti menghitung kebaikan dan kekurangan, raja yang bijaksana, berhasrat akan kemenangan, menimbang anak-anaknya dengan tepat sesuai hakikat pertimbangannya.
5.60.3
बलाबलं विनिश्चित्य याथातथ्येन बुद्धिमान् ।
यदा तु मेने भूयिष्ठं तद्वचो गुणदोषतः ॥ ५.६०.३ ॥
Ketika raja yang bijaksana, setelah memastikan kekuatan dan kelemahan sesuai kebenaran, menilai bahwa ucapan itu sebagian besar benar menurut kebaikan dan kekurangannya.
5.60.4
पुनरेव कुरूणां च पाण्डवानां च बुद्धिमान् ।
शक्तिं शङ्ख्यातुमारेभे तदा वै मनुजाधिपः ॥ ५.६०.४ ॥
Kembali raja yang bijaksana itu kemudian mulai menghitung kekuatan kaum Kuru dan Pāṇḍava.
5.60.5
देवमानुषयोः शक्त्या तेजसा चैव पाण्डवान् ।
कुरूञ्शक्त्याऽल्पतरया दुर्योधनमथाब्रवीत् ॥ ५.६०.५ ॥
Dengan menimbang Pāṇḍava menurut kekuatan dan kemuliaan dewa serta manusia, dan kaum Kuru menurut kekuatan mereka yang jauh lebih kecil, ia berkata kepada Duryodhana.
5.60.6
दुर्योधनेयं चिन्ता मे शश्वन्न व्युपशाम्यति ।
सत्यं ह्येतदहं मन्ये प्रत्यक्षं नानुमानतः ॥ ५.६०.६ ॥
Wahai Duryodhana, kecemasanku ini tak pernah reda. Aku menganggapnya benar, terlihat nyata, bukan sekadar disimpulkan.
5.60.7
आत्मजेषु परं स्नेहं सर्वभातिनि कुर्वते ।
प्रियामि चैषां कुर्वन्ति यथाशक्ति हितानि च ॥ ५.६०.७ ॥
Orang memiliki kasih sayang yang paling besar kepada anak-anaknya sendiri, dan sesuai kemampuannya mereka melakukan hal-hal yang disukai dan bermanfaat bagi mereka.
5.60.8
एवमेवोपकर्तॄणां प्रायशो लक्षयामहे ।
इच्छन्ति बहुलं सन्तः प्रतिकर्तुं महत्प्रियम् ॥ ५.६०.८ ॥
Demikianlah, pada umumnya kita melihat bahwa orang-orang baik sangat ingin membalas budi kepada mereka yang telah berbuat baik kepada mereka dengan kebaikan yang besar.
5.60.9
अग्निः साचिव्यर्ता स्यात्खाण्डवे तत्कृतं स्मरन् ।
अर्जुनस्यापि भीमेऽस्मिन्कुरुपाण्डुसमागमे ॥ ५.६०.९ ॥
Mengingat apa yang dilakukan Arjuna di hutan Khāṇḍava, Agni pun akan menjadi penolong mereka dalam pertemuan Kuru dan Pāṇḍu ini.
5.60.10
जातिगृद्ध्याऽभिपन्नाश्च पाण्डवानामनेकशः ।
धर्मादयः समेष्यन्ति समाहूता दिवौकसः ॥ ५.६०.१० ॥
Digerakkan oleh kasih sayang kepada keluarga dan berulang kali berduka karena para Pāṇḍava, para dewa yang dipimpin Dharma akan berkumpul bila dipanggil.
5.60.11
भीष्मद्रोणकृपादीनां भयादशनिसन्निभम् ।
रिरक्षिषन्तः संरभ्यं गमिष्यन्तीति मे मतिः ॥ ५.६०.११ ॥
Dengan keinginan melindungi mereka dari rasa takut seperti petir dari Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa, dan yang lainnya, mereka akan pergi dengan amarah, demikian pendapatku.
5.60.12
ते देवैः सहिताः पार्था न शक्याः प्रतिवीक्षितुम् ।
मानुषेण नरव्याघ्रा वीर्यवन्तोऽस्त्रपारगाः ॥ ५.६०.१२ ॥
Putra-putra Pṛthā, para Pāṇḍava, yang didampingi para dewa, tidak dapat dihadapi oleh manusia; mereka adalah harimau di antara manusia, gagah berani dan ahli dalam senjata.
5.60.13
दुरासदं यस्य दिव्यं गाण्डीवं धनुरुत्तमम् ।
वारुणौ चाक्षयौ दिव्यौ शरपूर्णौ महेषुधी ॥ ५.६०.१३ ॥
Yang busur ilahi Gāṇḍīva-nya, busur terbaik, sulit dikalahkan, dan dua tabung panah ilahi tak habis milik Varuṇa-nya dipenuhi anak panah.
5.60.14
वानरश्च ध्वजे दिव्यो निःसङ्गे धूमवद्गतिः ।
रथश्च चतुरन्तायां यस्य नास्ति समः क्षितौ ॥ ५.६०.१४ ॥
Yang panjinya bergambar kera ilahi, geraknya tak terhalang seperti asap, dan keretanya tiada tandingan di bumi di keempat penjuru.
5.60.15
महामेघनिभश्चापि निर्घोषः श्रूयते जनैः ।
महाशनिसमः शब्दःत शात्रवाणां भयंकरः ॥ ५.६०.१५ ॥
Gemuruhnya, seperti awan besar, terdengar oleh orang-orang; suaranya, seperti petir besar, mengerikan bagi musuh.
5.60.16
यं चातिमानुषं वीर्ये कृत्स्नो लोको व्यवस्यति ।
देवानामपि जेतारं यं विदुः पार्थिवा रणे ॥ ५.६०.१६ ॥
Yang keberaniannya dianggap seluruh dunia melampaui manusia, dan yang dikenal para raja dalam perang sebagai penakluk bahkan para dewa.
5.60.17
शतानि पञ्च चैवेषून्यो गृह्णन्नैव दृश्यते ।
निमेषान्तरमात्रेण मुञ्चन्दूरं च पातयन् ॥ ५.६०.१७ ॥
Yang bahkan tidak terlihat ketika mengambil lima ratus anak panah, dan dalam sekejap mata melepaskannya serta menjatuhkan yang jauh.
5.60.18
यमाह भीष्मो द्रोणश्च कृपो द्रौणिस्तथैव च ।
मद्रराजस्तथा शल्यो मध्यस्था ये च मानवाः ॥ ५.६०.१८ ॥
Tentang dia telah berbicara Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa, putra Droṇa, raja Madra Śalya, dan orang-orang yang netral.
5.60.19
युद्धायावस्थितं पार्थं पार्थिवैरतिमानुषैः ।
अशक्यं रथशार्दूलं पराजेतुमरिंदमम् ॥ ५.६०.१९ ॥
Pārtha, yang siap untuk perang, tidak dapat dikalahkan oleh raja-raja yang melampaui manusia; ia adalah harimau di antara para pengendara kereta, penakluk musuh.
5.60.20
क्षिपत्येकेन वेगेन पञ्चबाणशतानि यः ।
सदृशं बाहुवीर्येण कार्तवीर्यस्य पाण्डवम् ॥ ५.६०.२० ॥
Dia yang melepaskan lima ratus anak panah dengan satu gerakan cepat, setara dengan Kārtavīrya dalam kekuatan lengannya — Pāṇḍava itu.
5.60.21
तमर्जुनं महेष्वासं महेन्द्रोपेन्द्रविक्रमम् ।
निघ्नन्तमिव पश्याभि विमर्देऽस्मिन्महाहवे ॥ ५.६०.२१ ॥
Lihatlah pemanah agung Arjuna itu, yang keberaniannya setara dengan Mahendra dan Upendra, menghantam di tengah kekacauan perang besar ini.
5.60.22
इत्येवं चिन्तयन्कृत्स्नमहोरात्राणि भारत ।
अनिद्रो निःसुखश्चास्मि कुरूणां शमचिन्तया ॥ ५.६०.२२ ॥
Demikianlah, wahai Bhārata, dengan memikirkan siang dan malam, aku tak bisa tidur dan tanpa kegembiraan, dalam kecemasan akan perdamaian bangsa Kuru.
5.60.23
क्षयोदयोऽयं सुमहान्कुरूणां प्रत्युपस्थितः ।
अस्य चेत्कलहन्यान्तः शमादन्यो न विद्यते ॥ ५.६०.२३ ॥
Munculnya kehancuran besar ini telah mendekati bangsa Kuru; jika pertikaian ini hendak berakhir, tidak ada jalan lain selain perdamaian.
5.60.24
शमो मे रोचते नित्यं पार्थैस्तात न विग्रहः ।
कुरुभ्यो हि सदा मन्ये पाण्डवाञ्शक्तिमत्तरान् ॥ ५.६०.२४ ॥
Wahai anakku, perdamaian dengan putra-putra Pṛthā selalu menyenangkanku, bukan pertikaian; aku selalu berpikir bahwa para Pāṇḍava lebih kuat daripada bangsa Kuru.