મહાભારત · અધ્યાય 5.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.62.1
तथा तु पृच्छन्तमतीव पार्थं ।
वैचित्रवीर्यं तमचिन्तयित्वा।
उवाच कर्णो धृतराष्ट्रपुत्रं ।
प्रहर्षयन्संसदि कौरवाणाम् ॥ ५.६२.१ ॥
આ રીતે પાર્થને અત્યંત પૂછતા જોઈને, વૈચિત્રવીર્ય (ધૃતરાષ્ટ્ર)ની પરવા કર્યા વિના, કર્ણે કૌરવોની સભામાં હર્ષ જગાડતાં ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રને કહ્યું.
5.62.2
मिथ्या प्रतिज्ञाय मया यदस्त्रं ।
रामात्कृतं ब्रह्ममयं पुरस्तात्।
विज्ञाय तेनास्मि तदैवमुक्त-
स्ते नान्तकाले प्रतिभास्यतीति ॥ ५.६२.२ ॥
મેં પહેલાં ખોટી પ્રતિજ્ઞા કરીને રામ પાસેથી તે બ્રહ્મમય અસ્ત્ર મેળવ્યું હતું. તે જાણીને તેમણે તે જ સમયે મને કહ્યું, 'અંતકાળે તે તને યાદ નહીં આવે.'
5.62.3
महापराधे ह्यपि यन्न तेन ।
महर्षिणाऽहं गुरुणा च शप्तः ।
शक्तः प्रदग्धुं ह्यपि तिग्मतेजाः ।
ससागरामप्यवनिं महर्षिः ॥ ५.६२.३ ॥
મોટા અપરાધ માટે પણ તે મહર્ષિએ, જે મારા ગુરુ હતા, મને શાપ ન આપ્યો. તીક્ષ્ણ તેજવાળા તે મહર્ષિ સમુદ્રો સહિત પૃથ્વીને પણ બાળવા સમર્થ છે.
5.62.4
प्रसादितं ह्यस्य मया मनोऽभू-
च्छुश्रूषया स्वेन च पौरुषेण
तदस्ति चास्त्रं मम सावशेषं ।
तस्मात्समर्थोऽस्मि ममैष भारः ॥ ५.६२.४ ॥
મારી સેવા અને મારા પોતાના પૌરુષથી મેં તેમનું મન પ્રસન્ન કર્યું હતું. મારી પાસે તે અસ્ત્ર હજી શેષ રૂપે છે, તેથી હું સમર્થ છું; આ ભાર મારો જ છે.
5.62.5
निमेषमात्रात्तमृषेः प्रसाद-
मवाप्य पाञ्चालकरूशमत्स्यान्।
निहत्य पार्थान्सह पुत्रपौत्रै-
र्लोकानहं शस्त्रजितान्प्रपत्स्ये ॥ ५.६२.५ ॥
ઋષિની કૃપા મેળવીને, એક જ ક્ષણમાં પાંચાલ, કરૂષ અને મત્સ્યોને, તથા પુત્રપૌત્રો સહિત પાર્થોને હણીને, શસ્ત્રથી જીતેલા લોકોને હું પ્રાપ્ત કરીશ.
5.62.6
पितामहस्तिष्ठतु ते समीपे ।
द्रोणश्च सर्वे च नरेन्द्रमुख्याः ।
ऋषिप्रसादेन बलेन गत्वा ।
पार्थान्हनिष्यामि ममैष भारः ॥ ५.६२.६ ॥
પિતામહ તારી પાસે ઊભા રહે, અને દ્રોણ તથા રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ સૌ પણ. ઋષિની કૃપાથી અને બળથી જઈને હું પાર્થોને હણીશ; આ ભાર મારો છે.
5.62.7
एवं ब्रुवन्तं तमुवाच भीष्मः ।
किं कत्थसे कालपरीतबुद्धे।
न कर्ण जानासि यथा प्रधाने ।
हते हताः स्युर्धृतराष्ट्रपुत्राः ॥ ५.६२.७ ॥
આમ બોલનારને ભીષ્મે કહ્યું: 'કાળથી બુદ્ધિ હરાયેલા, તું કેમ બડાઈ કરે છે? હે કર્ણ, પ્રધાન હણાય તો ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો પણ હણાશે એ તું જાણતો નથી?'
5.62.8
यत्खाण्डवं दाहयता कृतं हि ।
कृष्णद्वितीयेन धनञ्जयेन।
श्रुत्वैव तत्कर्म नियन्तुमात्मा ।
युक्तस्त्वया वै सहबान्धवेन ॥ ५.६२.८ ॥
કૃષ્ણને બીજા રાખીને ખાંડવ બાળનાર ધનંજયનું તે કર્મ સાંભળતાં જ તારે બાંધવો સાથે પોતાને સંયમમાં રાખવો પડ્યો.
5.62.9
यां चापि शक्तिं त्रिदशाधिपस्ते ।
ददौ महात्मा भगवान्महेन्द्रः।
भस्मीकृतां तां समरे विशीर्णां ।
चक्राहतां द्रक्ष्यसि केशवेन ॥ ५.६२.९ ॥
દેવોના અધિપતિ મહાત્મા ભગવાન મહેન્દ્રે તને આપેલી તે શક્તિ પણ, યુદ્ધમાં ભસ્મ થયેલી, તૂટેલી, ચક્રથી આહત થયેલી કેશવ દ્વારા તું જોઈશ.
5.62.10
यस्ते शरः सर्पमुखो विभाति ।
सदाऽग्र्यमाल्यैर्महितः प्रयत्नात्।
स पाण्डुपुत्राभिहतः शरौघैः ।
सह त्वया यास्यति कर्ण नाशम् ॥ ५.६२.१० ॥
તારો સર્પમુખ બાણ, જે હંમેશા શ્રેષ્ઠ માળાઓથી યત્નપૂર્વક પૂજિત થઈ ચમકે છે, તે પણ પાંડુપુત્રના બાણસમૂહથી આહત થઈ, હે કર્ણ, તારી સાથે નાશ પામશે.
5.62.11
बाणस्य भौमस्य च कर्ण हन्ता ।
किरीटिनं रक्षति वासुदेवः ।
यस्त्वादृशानां च वरीयसां च ।
हन्ता रिपूणां तुमुले प्रगाढे ॥ ५.६२.११ ॥
કર્ણ, ભૌમના બાણનો નાશ કરનાર વાસુદેવ છે; તેઓ જ કિરીટી અર્જુનનું રક્ષણ કરે છે. તારા જેવા શ્રેષ્ઠોનો અને ઘોર તુમુલ યુદ્ધમાં શત્રુઓનો સંહાર કરનાર પણ તેઓ જ છે.
5.62.12
असंशयं वृष्णिपतिर्यथोक्त-
स्तथा च भूयांश्च ततो महात्मा।
अहं यदुक्तः परुषं तु किंचि-
त्पितामहस्तस्य फलं शृणोतु ॥ ५.६२.१२ ॥
વૃષ્ણિપતિએ કહ્યું તેમ નિઃસંદેહ છે, અને તે મહાત્માએ તેથી પણ વધુ કહ્યું. મેં જે કઠોર વચનો કહ્યાં, તેનું ફળ પિતામહ સાંભળે.
5.62.13
न्यस्यामि शस्त्राणि न जातु सङ्ख्ये ।
पितामहो द्रक्ष्यति मां सभायाम्।
त्वयि प्रशान्ते तु मम प्रभावं ।
द्रक्ष्यन्ति सर्वे भुवि भूमिपालाः ॥ ५.६२.१३ ॥
યુદ્ધમાં હું કદી શસ્ત્રો મૂકીશ નહીં. પિતામહ સભામાં મને જોશે. તું શાંત થયા પછી પૃથ્વીના સર્વ રાજાઓ મારો પ્રભાવ જોશે.
5.62.14
इत्येवमुक्त्वा स महाधनुष्मान् ।
हित्वा सभां स्वं भवनं जगाम ।
भीष्मस्तु दुर्योधनमेव राजन् ।
मध्ये कुरूणां प्रहसन्नुवाच ॥ ५.६२.१४ ॥
એમ કહીને તે મહાધનુર્ધર સભા છોડીને પોતાના ભવનમાં ગયો. હે રાજન્, ત્યારે ભીષ્મ કૌરવોની વચ્ચે હસતાં દુર્યોધનને જ બોલ્યા.
5.62.15
सत्यप्रतिज्ञः किल सूतपुत्र-
स्तथा कस भारं विषहेत कस्मात्।
व्यूहं प्रतिव्यूह्य शिरांसि भित्त्वा ।
लोकक्षयं पश्यत भीमसेनात् ॥ ५.६२.१५ ॥
સત્યપ્રતિજ્ઞ સૂતપુત્ર ખરેખર એવો જ છે; પણ તે તે ભાર કેમ અને કેવી રીતે સહન કરશે? વ્યૂહ સામે પ્રતિવ્યૂહ રચીને, માથાં ભેદીને, ભીમસેનથી થતો લોકસંહાર જુઓ.
5.62.16
आवन्त्यकालिङ्गजयद्रथेषु ।
चेदिध्वजे तिष्ठति बाह्लिके च।
अहं हनिष्यामि सदा परेषां ।
सहस्रशश्चायुतशश्च योधान् ॥ ५.६२.१६ ॥
આવંત્ય, કલિંગ, જયદ્રથ, ચેદિધ્વજ અને બાહ્લિકોમાં ઊભેલા શત્રુ યોદ્ધાઓને હું સદા હજારોની સંખ્યામાં અને દસ હજારોની સંખ્યામાં હણીશ.
5.62.17
यदैव रामे भगवत्यनिन्द्ये ।
ब्रह्मब्रुवाणः कृतवांस्तदस्त्रम्।
तदैव धर्मश्च तषश्च नष्टं ।
वैकर्तनस्याधमपूरुषस्य ॥ ५.६२.१७ ॥
નિર્દોષ, પૂજ્ય પરશુરામને બ્રાહ્મણ હોવાનું જૂઠું કહીને જ્યારે એ અસ્ત્ર મેળવ્યું, ત્યારે જ એ અધમ પુરુષ વૈકર્તન (કર્ણ)ના ધર્મ અને તપ નષ્ટ થયા.
5.62.18
तथोक्तवाक्ये नृपतीन्द्र भीष्मे ।
निक्षिप्य शस्त्राणि गते च कर्णे।
वैचित्रवीर्यस्य सुतोऽल्पबुद्धि-
र्दुर्योधनः शान्तनवं बभाषे ॥ ५.६२.१८ ॥
હે નૃપતીન્દ્ર! ભીષ્મ એમ કહી રહ્યા પછી અને કર્ણ શસ્ત્રો મૂકીને ચાલ્યો ગયો પછી, વિચિત્રવીર્યનો અલ્પબુદ્ધિ પુત્ર દુર્યોધન શાંતનુના પુત્રને બોલ્યો.