ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.62.1
तथा तु पृच्छन्तमतीव पार्थं ।
वैचित्रवीर्यं तमचिन्तयित्वा।
उवाच कर्णो धृतराष्ट्रपुत्रं ।
प्रहर्षयन्संसदि कौरवाणाम् ॥ ५.६२.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪੁੱਛਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੈਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ (ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ) ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਕਰਣ ਨੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰਦਿਆਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
5.62.2
मिथ्या प्रतिज्ञाय मया यदस्त्रं ।
रामात्कृतं ब्रह्ममयं पुरस्तात्।
विज्ञाय तेनास्मि तदैवमुक्त-
स्ते नान्तकाले प्रतिभास्यतीति ॥ ५.६२.२ ॥
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਝੂਠੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਤੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਮਈ ਅਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।'
5.62.3
महापराधे ह्यपि यन्न तेन ।
महर्षिणाऽहं गुरुणा च शप्तः ।
शक्तः प्रदग्धुं ह्यपि तिग्मतेजाः ।
ससागरामप्यवनिं महर्षिः ॥ ५.६२.३ ॥
ਵੱਡੇ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਵੀ ਉਸ ਮਹਰਸ਼ੀ ਨੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਸਨ, ਮੈਨੂੰ ਸਰਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਤਿੱਖੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਹ ਮਹਰਸ਼ੀ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ।
5.62.4
प्रसादितं ह्यस्य मया मनोऽभू-
च्छुश्रूषया स्वेन च पौरुषेण
तदस्ति चास्त्रं मम सावशेषं ।
तस्मात्समर्थोऽस्मि ममैष भारः ॥ ५.६२.४ ॥
ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੌਰਸ਼ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਉਹ ਅਸਤ੍ਰ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ। ਇਹ ਬੋਝ ਮੇਰਾ ਹੀ ਹੈ।
5.62.5
निमेषमात्रात्तमृषेः प्रसाद-
मवाप्य पाञ्चालकरूशमत्स्यान्।
निहत्य पार्थान्सह पुत्रपौत्रै-
र्लोकानहं शस्त्रजितान्प्रपत्स्ये ॥ ५.६२.५ ॥
ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪਾਂਚਾਲਾਂ, ਕਰੂਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਤਸਯਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ-ਪੋਤਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ।
5.62.6
पितामहस्तिष्ठतु ते समीपे ।
द्रोणश्च सर्वे च नरेन्द्रमुख्याः ।
ऋषिप्रसादेन बलेन गत्वा ।
पार्थान्हनिष्यामि ममैष भारः ॥ ५.६२.६ ॥
ਪਿਤਾਮਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਾਰੇ ਵੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਪਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਇਹ ਭਾਰ ਮੇਰਾ ਹੈ।
5.62.7
एवं ब्रुवन्तं तमुवाच भीष्मः ।
किं कत्थसे कालपरीतबुद्धे।
न कर्ण जानासि यथा प्रधाने ।
हते हताः स्युर्धृतराष्ट्रपुत्राः ॥ ५.६२.७ ॥
ਏਦਾਂ ਬੋਲਦੇ ਉਸਨੂੰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਕਾਲ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸਦੀ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ? ਹੇ ਕਰਨ, ਕੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ?'
5.62.8
यत्खाण्डवं दाहयता कृतं हि ।
कृष्णद्वितीयेन धनञ्जयेन।
श्रुत्वैव तत्कर्म नियन्तुमात्मा ।
युक्तस्त्वया वै सहबान्धवेन ॥ ५.६२.८ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਰੱਖ ਕੇ ਖਾਂਡਵ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ ਧਨੰਜਯ ਦਾ ਉਹ ਕਰਮ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।
5.62.9
यां चापि शक्तिं त्रिदशाधिपस्ते ।
ददौ महात्मा भगवान्महेन्द्रः।
भस्मीकृतां तां समरे विशीर्णां ।
चक्राहतां द्रक्ष्यसि केशवेन ॥ ५.६२.९ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਮਹਾਤਮਾ ਭਗਵਾਨ ਮਹੇਂਦਰ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਹੋਈ, ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ, ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ।
5.62.10
यस्ते शरः सर्पमुखो विभाति ।
सदाऽग्र्यमाल्यैर्महितः प्रयत्नात्।
स पाण्डुपुत्राभिहतः शरौघैः ।
सह त्वया यास्यति कर्ण नाशम् ॥ ५.६२.१० ॥
ਤੇਰਾ ਸੱਪਮੁਖ ਬਾਣ, ਜੋ ਸਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪੂਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਂਡੂਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ, ਹੇ ਕਰਨ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ।
5.62.11
बाणस्य भौमस्य च कर्ण हन्ता ।
किरीटिनं रक्षति वासुदेवः ।
यस्त्वादृशानां च वरीयसां च ।
हन्ता रिपूणां तुमुले प्रगाढे ॥ ५.६२.११ ॥
ਹੇ ਕਰਣ, ਭੌਮ ਦੇ ਬਾਣ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੈ; ਉਹੀ ਕਿਰੀਟੀ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਅਤੇ ਘੋਰ ਤੁਮੁਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ।
5.62.12
असंशयं वृष्णिपतिर्यथोक्त-
स्तथा च भूयांश्च ततो महात्मा।
अहं यदुक्तः परुषं तु किंचि-
त्पितामहस्तस्य फलं शृणोतु ॥ ५.६२.१२ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਉਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕਿਹਾ। ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਉਸਦਾ ਫਲ ਪਿਤਾਮਹ ਸੁਣਨ।
5.62.13
न्यस्यामि शस्त्राणि न जातु सङ्ख्ये ।
पितामहो द्रक्ष्यति मां सभायाम्।
त्वयि प्रशान्ते तु मम प्रभावं ।
द्रक्ष्यन्ति सर्वे भुवि भूमिपालाः ॥ ५.६२.१३ ॥
ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਸਤਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਾਂਗਾ। ਪਿਤਾਮਹ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਣਗੇ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੇਖਣਗੇ।
5.62.14
इत्येवमुक्त्वा स महाधनुष्मान् ।
हित्वा सभां स्वं भवनं जगाम ।
भीष्मस्तु दुर्योधनमेव राजन् ।
मध्ये कुरूणां प्रहसन्नुवाच ॥ ५.६२.१४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਸਭਾ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਵਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਭੀਸ਼ਮ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਹੀ ਬੋਲੇ।
5.62.15
सत्यप्रतिज्ञः किल सूतपुत्र-
स्तथा कस भारं विषहेत कस्मात्।
व्यूहं प्रतिव्यूह्य शिरांसि भित्त्वा ।
लोकक्षयं पश्यत भीमसेनात् ॥ ५.६२.१५ ॥
ਸੱਚਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਵਾਲਾ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹੀ ਹੈ; ਪਰ ਉਹ ਉਹ ਭਾਰ ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸਹੇਗਾ? ਵਿਊਹ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਤਿਵਿਊਹ ਰਚ ਕੇ, ਸਿਰ ਪਾੜ ਕੇ, ਭੀਮਸੇਨ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਲੋਕ-ਵਿਨਾਸ਼ ਵੇਖੋ।
5.62.16
आवन्त्यकालिङ्गजयद्रथेषु ।
चेदिध्वजे तिष्ठति बाह्लिके च।
अहं हनिष्यामि सदा परेषां ।
सहस्रशश्चायुतशश्च योधान् ॥ ५.६२.१६ ॥
ਆਵੰਤਯ, ਕਲਿੰਗ, ਜਯਦਰਥ, ਚੇਦਿਧਵਜ ਅਤੇ ਬਾਹਲੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਵੈਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਦਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰਾਂਗਾ।
5.62.17
यदैव रामे भगवत्यनिन्द्ये ।
ब्रह्मब्रुवाणः कृतवांस्तदस्त्रम्।
तदैव धर्मश्च तषश्च नष्टं ।
वैकर्तनस्याधमपूरुषस्य ॥ ५.६२.१७ ॥
ਨਿਰਦੋਸ਼, ਪੂਜਨੀਕ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਕੋਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਣ ਦਾ ਝੂਠ ਬੋਲ ਕੇ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਉਹ ਅਸਤ੍ਰ ਲਿਆ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੀਚ ਪੁਰਖ ਵੈਕਰਤਨ (ਕਰਨ) ਦਾ ਧਰਮ ਤੇ ਤਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
5.62.18
तथोक्तवाक्ये नृपतीन्द्र भीष्मे ।
निक्षिप्य शस्त्राणि गते च कर्णे।
वैचित्रवीर्यस्य सुतोऽल्पबुद्धि-
र्दुर्योधनः शान्तनवं बभाषे ॥ ५.६२.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ! ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਮਗਰੋਂ ਅਤੇ ਕਰਨ ਸ਼ਸਤਰ ਰੱਖ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੇ ਅਲਪਬੁੱਧੀ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।