महाभारत · अध्याय 5.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.62.1
तथा तु पृच्छन्तमतीव पार्थं ।
वैचित्रवीर्यं तमचिन्तयित्वा।
उवाच कर्णो धृतराष्ट्रपुत्रं ।
प्रहर्षयन्संसदि कौरवाणाम् ॥ ५.६२.१ ॥
अशा प्रकारे पार्थाला अतिशय विचारत असताना, वैचित्रवीर्याकडे (धृतराष्ट्राकडे) लक्ष न देता, कर्ण कौरवांच्या सभेत हर्ष वाढवत धृतराष्ट्रपुत्राला म्हणाला.
5.62.2
मिथ्या प्रतिज्ञाय मया यदस्त्रं ।
रामात्कृतं ब्रह्ममयं पुरस्तात्।
विज्ञाय तेनास्मि तदैवमुक्त-
स्ते नान्तकाले प्रतिभास्यतीति ॥ ५.६२.२ ॥
पूर्वी मी खोटी प्रतिज्ञा करून रामाकडून ते ब्रह्ममय अस्त्र मिळवले होते. ते जाणून त्यांनी त्याच वेळी मला सांगितले, 'अंतकाळी ते तुला स्मरणार नाही.'
5.62.3
महापराधे ह्यपि यन्न तेन ।
महर्षिणाऽहं गुरुणा च शप्तः ।
शक्तः प्रदग्धुं ह्यपि तिग्मतेजाः ।
ससागरामप्यवनिं महर्षिः ॥ ५.६२.३ ॥
मोठ्या अपराधासाठीही त्या महर्षींनी, जे माझे गुरू होते, मला शाप दिला नाही. तीक्ष्ण तेज असलेले ते महर्षी समुद्रांसह पृथ्वीलाही जाळण्यास समर्थ आहेत.
5.62.4
प्रसादितं ह्यस्य मया मनोऽभू-
च्छुश्रूषया स्वेन च पौरुषेण
तदस्ति चास्त्रं मम सावशेषं ।
तस्मात्समर्थोऽस्मि ममैष भारः ॥ ५.६२.४ ॥
माझ्या सेवेने आणि माझ्या स्वतःच्या पौरुषाने मी त्यांचे मन प्रसन्न केले होते. माझ्याकडे ते अस्त्र अजून उरलेले आहे; म्हणून मी समर्थ आहे. हा भार माझाच आहे.
5.62.5
निमेषमात्रात्तमृषेः प्रसाद-
मवाप्य पाञ्चालकरूशमत्स्यान्।
निहत्य पार्थान्सह पुत्रपौत्रै-
र्लोकानहं शस्त्रजितान्प्रपत्स्ये ॥ ५.६२.५ ॥
ऋषींची कृपा मिळवून, क्षणार्धात पांचाल, करूष आणि मत्स्यांना, तसेच पुत्र-पौत्रांसह पार्थांना ठार मारून, शस्त्राने जिंकलेल्या लोकांना मी प्राप्त करीन.
5.62.6
पितामहस्तिष्ठतु ते समीपे ।
द्रोणश्च सर्वे च नरेन्द्रमुख्याः ।
ऋषिप्रसादेन बलेन गत्वा ।
पार्थान्हनिष्यामि ममैष भारः ॥ ५.६२.६ ॥
पितामह तुझ्याजवळ उभे राहोत, आणि द्रोण व राजांमधील सर्व श्रेष्ठ उभे राहोत. ऋषींच्या कृपेने व बलाने जाऊन मी पार्थांना मारीन; हा भार माझाच आहे.
5.62.7
एवं ब्रुवन्तं तमुवाच भीष्मः ।
किं कत्थसे कालपरीतबुद्धे।
न कर्ण जानासि यथा प्रधाने ।
हते हताः स्युर्धृतराष्ट्रपुत्राः ॥ ५.६२.७ ॥
असे बोलणाऱ्या त्याला भीष्म म्हणाला: 'कालाने बुद्धी हरवलेल्या, तू का बढाई मारतोस? हे कर्णा, प्रधान मारला गेला तर धृतराष्ट्राचे पुत्रही मारले जातील हे तुला ठाऊक नाही काय?'
5.62.8
यत्खाण्डवं दाहयता कृतं हि ।
कृष्णद्वितीयेन धनञ्जयेन।
श्रुत्वैव तत्कर्म नियन्तुमात्मा ।
युक्तस्त्वया वै सहबान्धवेन ॥ ५.६२.८ ॥
कृष्णाला सोबती घेऊन खांडव जाळणाऱ्या धनंजयाचे ते कर्म ऐकूनच तुला बांधवांसह स्वतःला आवरावे लागले.
5.62.9
यां चापि शक्तिं त्रिदशाधिपस्ते ।
ददौ महात्मा भगवान्महेन्द्रः।
भस्मीकृतां तां समरे विशीर्णां ।
चक्राहतां द्रक्ष्यसि केशवेन ॥ ५.६२.९ ॥
देवांचा अधिपती महात्मा भगवान महेंद्राने तुला दिलेली ती शक्तीही युद्धात भस्म झालेली, तुटलेली, चक्राने आहत झालेली केशवाकडून तू पाहशील.
5.62.10
यस्ते शरः सर्पमुखो विभाति ।
सदाऽग्र्यमाल्यैर्महितः प्रयत्नात्।
स पाण्डुपुत्राभिहतः शरौघैः ।
सह त्वया यास्यति कर्ण नाशम् ॥ ५.६२.१० ॥
तुझा सर्पमुख बाण, जो नेहमी उत्तम माळांनी प्रयत्नपूर्वक पूजित होऊन तळपतो, तोही पांडुपुत्राच्या बाणवर्षावाने आहत होऊन, हे कर्णा, तुझ्यासह नाशास जाईल.
5.62.11
बाणस्य भौमस्य च कर्ण हन्ता ।
किरीटिनं रक्षति वासुदेवः ।
यस्त्वादृशानां च वरीयसां च ।
हन्ता रिपूणां तुमुले प्रगाढे ॥ ५.६२.११ ॥
कर्णा, भौमाच्या बाणाचा नाश करणारा वासुदेव आहे; तोच किरीटी अर्जुनाचे रक्षण करतो. तुझ्यासारख्या श्रेष्ठांचा आणि घोर तुमुल युद्धात शत्रूंचा संहार करणारा तोच आहे.
5.62.12
असंशयं वृष्णिपतिर्यथोक्त-
स्तथा च भूयांश्च ततो महात्मा।
अहं यदुक्तः परुषं तु किंचि-
त्पितामहस्तस्य फलं शृणोतु ॥ ५.६२.१२ ॥
वृष्णिपती म्हणाले तसेच निःसंशय आहे, आणि त्या महात्म्याने त्याहूनही अधिक म्हटले. मी जे कठोर शब्द बोललो, त्याचे फळ पितामहांनी ऐकावे.
5.62.13
न्यस्यामि शस्त्राणि न जातु सङ्ख्ये ।
पितामहो द्रक्ष्यति मां सभायाम्।
त्वयि प्रशान्ते तु मम प्रभावं ।
द्रक्ष्यन्ति सर्वे भुवि भूमिपालाः ॥ ५.६२.१३ ॥
युद्धात मी कधीही शस्त्रे खाली ठेवणार नाही. पितामह सभेत मला पाहतील. तू शांत झाल्यावर पृथ्वीवरील सर्व राजे माझा प्रभाव पाहतील.
5.62.14
इत्येवमुक्त्वा स महाधनुष्मान् ।
हित्वा सभां स्वं भवनं जगाम ।
भीष्मस्तु दुर्योधनमेव राजन् ।
मध्ये कुरूणां प्रहसन्नुवाच ॥ ५.६२.१४ ॥
असे बोलून तो महाधनुर्धर सभा सोडून आपल्या भवनात गेला. हे राजा, तेव्हा भीष्म कौरवांच्या मध्ये हसत दुर्योधनालाच म्हणाले.
5.62.15
सत्यप्रतिज्ञः किल सूतपुत्र-
स्तथा कस भारं विषहेत कस्मात्।
व्यूहं प्रतिव्यूह्य शिरांसि भित्त्वा ।
लोकक्षयं पश्यत भीमसेनात् ॥ ५.६२.१५ ॥
सत्यप्रतिज्ञ सूतपुत्र खरोखर तसाच आहे; पण तो तो भार का आणि कसा सहन करील? व्यूहाच्या विरुद्ध प्रतिव्यूह रचून, मस्तके फोडून, भीमसेनामुळे होणारा लोकसंहार पाहा.
5.62.16
आवन्त्यकालिङ्गजयद्रथेषु ।
चेदिध्वजे तिष्ठति बाह्लिके च।
अहं हनिष्यामि सदा परेषां ।
सहस्रशश्चायुतशश्च योधान् ॥ ५.६२.१६ ॥
आवन्त्य, कलिंग, जयद्रथ, चेदिध्वज आणि बाह्लिक यांच्यात उभे असलेल्या शत्रूंच्या योद्ध्यांना मी सदैव हजारोंनी व दहा हजारोंनी ठार करीन.
5.62.17
यदैव रामे भगवत्यनिन्द्ये ।
ब्रह्मब्रुवाणः कृतवांस्तदस्त्रम्।
तदैव धर्मश्च तषश्च नष्टं ।
वैकर्तनस्याधमपूरुषस्य ॥ ५.६२.१७ ॥
निर्दोष, पूज्य परशुरामाला ब्राह्मण असल्याचे खोटे सांगून जेव्हा त्याने ते अस्त्र मिळवले, त्याच क्षणी त्या अधम पुरुष वैकर्तनाचा (कर्णाचा) धर्म व तप नष्ट झाले.
5.62.18
तथोक्तवाक्ये नृपतीन्द्र भीष्मे ।
निक्षिप्य शस्त्राणि गते च कर्णे।
वैचित्रवीर्यस्य सुतोऽल्पबुद्धि-
र्दुर्योधनः शान्तनवं बभाषे ॥ ५.६२.१८ ॥
हे नृपतिश्रेष्ठा! भीष्म असे बोलल्यावर आणि कर्ण शस्त्रे ठेवून निघून गेल्यावर, विचित्रवीर्याचा अल्पबुद्धी पुत्र दुर्योधन शंतनूच्या पुत्राशी बोलला.