ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.63.1
सदृशानां मनुष्येषु सर्वेषां तुल्यजन्मनाम् ।
कथमेकान्ततस्तेषां पार्थानां मन्यसे जयम् ॥ ५.६३.१ ॥
ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಸಮಾನರೂ ಒಂದೇ ಜನ್ಮದವರೂ ಆದ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ಥರಿಗೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಜಯವೆಂದು ನೀನು ಹೇಗೆ ಭಾವಿಸುತ್ತೀಯ?
5.63.2
वयं च तेऽपि तुल्या वै वीर्येण च पराक्रमैः ।
समेन वयसा चैव प्रातिभेन श्रुतेन च ॥ ५.६३.२ ॥
ನಾವು ಮತ್ತು ಅವರು ಕೂಡ ಶೌರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಸಮಾನ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನರೇ.
5.63.3
अस्त्रेण योधयुग्या च शीघ्रत्वे कौशले तथा ।
सर्वे स्म समजातीयाः सर्वे मानुषयोनयः ॥ ५.६३.३ ॥
ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧಯೋಗ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ, ವೇಗ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನ ಜಾತಿಯವರೇ; ಎಲ್ಲರೂ ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮದವರು.
5.63.4
पितामह विजानीषे पार्थेषु विजयं कथम् ।
नाहं भवति न द्रोणे न कृपे न च बाह्लिके ॥ ५.६३.४ ॥
ಪಿತಾಮಹ! ಪಾರ್ಥರ ವಿಜಯವನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿದಿರುವೆ? ನನ್ನಲ್ಲಿ, ದ್ರೋಣನಲ್ಲಿ, ಕೃಪನಲ್ಲಿ, ಬಾಹ್ಲೀಕನಲ್ಲಿ (ಜಯವಿಲ್ಲವಲ್ಲ)?
5.63.5
अन्येषु च नरेन्द्रेषु पराक्रम्य समारभे ।
अहं वैकर्तनः कर्णो भ्राता दुःशासनश्च मे ॥ ५.६३.५ ॥
ಇತರ ರಾಜರ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಪರಾಕ್ರಮ ತೋರಿ ಆರಂಭಿಸುವೆನು. ನಾನು, ವಿಕರ್ತನನ ಮಗ ಕರ್ಣನು, ನನ್ನ ತಮ್ಮ ದುಃಶಾಸನನು (ಆರಂಭಿಸುತ್ತೇವೆ).
5.63.6
पाण्डवान्समरे पञ्च हनिष्यामः शितैः शरैः ।
ततो राजन्महायज्ञैर्विविधैर्भूरिदक्षिणैः ॥ ५.६३.६ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಐವರು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲುವೆವು; ಆಮೇಲೆ ರಾಜನೇ, ವಿವಿಧ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಅಪಾರ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುವೆವು.
5.63.7
ब्राह्मणांस्तर्पयिष्यामि गोभिरश्वैर्धनेन च ।
यदा परिकरिष्यन्ति ऐणेयानिव तन्तुना ।
अतरित्रानिव जले बाहुभिर्मामका रणे ॥ ५.६३.७ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನವರು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಹಗ್ಗದಿಂದ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವಂತೆ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜಲಾರದವರನ್ನು ತೋಳುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಸುತ್ತುವರಿದಾಗ, ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೋವು, ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಧನದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ.
5.63.8
पश्यन्तस्ते परांस्तत्र रथनागसमाकुलान् ।
तदा दर्पं विमोक्ष्यन्ति पाण्डवाः स च केशवः ॥ ५.६३.८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಥ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಗ ಪಾಂಡವರೂ ಆ ಕೇಶವನೂ ತಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವರು.
5.63.9
सुखान्यवाप्य सहिताः कृत्वा कर्म सुदुस्तरम् ।
विस्रब्धास्तु भविष्यामः प्राप्ते काले गतज्वराः ॥ ५.६३.९ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಸುಖಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದು, ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ನಾವು ನಿಶ್ಚಿಂತರಾಗಿ ಸಂಕಟವಿಲ್ಲದವರಾಗುವೆವು.
5.63.10
अथाब्रवीन्महाराजो धृतराष्ट्रः सुदुर्मनाः ।
विदुरं विदुषां श्रेष्ठं सर्वपार्थिवसंनिधौ ॥ ५.६३.१० ॥
ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕಲಕಿದ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಹಾರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಪಂಡಿತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಿದುರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
5.63.11
मोहितो मृत्युपाशेन कालस्य वशमागतः ।
तात कर्णेन सहितः पुत्रो दुर्योधनो मम ॥ ५.६३.११ ॥
ಮೃತ್ಯುಪಾಶದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಕಾಲಕ್ಕೆ ವಶನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಮಗೂ, ಕರ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ನನ್ನ ಮಗ ದುರ್ಯೋಧನ.
5.63.12
इह निःश्रेयसं प्राहुर्वृद्धा निश्चितदर्शिनः ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण दमो धर्मः सनातनः ॥ ५.६३.१२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಹಿರಿಯರು ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಮವೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ.
5.63.13
तस्य दानं क्षमा सिद्धिर्यथावदुपपद्यते ।
दमो दानं तपो ज्ञानमधीतं चानुवर्तते ॥ ५.६३.१३ ॥
ಅವನಿಗೆ ದಾನ, ಕ್ಷಮೆ, ಸಿದ್ಧಿ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಲಭಿಸುತ್ತವೆ. ದಮ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಜ್ಞಾನ, ಅಧ್ಯಯನ ಕೂಡ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.
5.63.14
दमस्तेजो वर्धयति पवित्रं दम उत्तमम् ।
विपाप्मा वृद्धतेजास्तु पुरुषो विन्दते महत् ॥ ५.६३.१४ ॥
ದಮ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ದಮವೇ ಉತ್ತಮವೂ ಪವಿತ್ರವೂ ಆಗಿದೆ. ಪಾಪರಹಿತನೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವನೂ ಮಹತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
5.63.15
क्रव्याद्भ्य इव भूतानामदान्तेभ्यः सदा भयम् ।
येषां च प्रतिषेधार्थं क्षत्रं सृष्टं स्वयंभुवा ॥ ५.६३.१५ ॥
ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಭಯವಿರುವಂತೆ, ಅದಾಂತರಿಂದಲೂ ಭಯವಿದೆ. ಅವರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸ್ವಯಂಭುವು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವರ್ಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
5.63.16
आश्रमेषु चतुर्ष्वाहुर्दममेवोत्तमं व्रतम् ।
तस्य लिङ्गं प्रवक्ष्यामि येषां समुदयो दमः ॥ ५.६३.१६ ॥
ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದಮವೇ ಉತ್ತಮ ವ್ರತವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದಮವು ಯಾರಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುತ್ತದೋ ಅವರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
5.63.17
क्षमा धृतिरहिंसा च समता सत्यमार्जवम् ।
इन्द्रियाभिजयो धैर्यं मार्दवं ह्रीरचापलम् ॥ ५.६३.१७ ॥
ಕ್ಷಮೆ, ಧೃತಿ, ಅಹಿಂಸೆ, ಸಮತೆ, ಸತ್ಯ, ಋಜುತ್ವ, ಇಂದ್ರಿಯ ಜಯ, ಧೈರ್ಯ, ಮೃದುತ್ವ, ಲಜ್ಜೆ, ಚಂಚಲತೆಯ ಅಭಾವ.
5.63.18
अकार्पण्यमसंरम्भः सन्तोषं श्रद्दधानता ।
एतानि यस्य राजेन्द्र स दान्तः पुरुषः स्मृतः ॥ ५.६३.१८ ॥
ಔದಾರ್ಯ, ಕೋಪವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಸಂತೋಷ, ಶ್ರದ್ಧೆ — ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಯಾರಲ್ಲಿವೆಯೋ ಅವನು ದಾಂತ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
5.63.19
कामो लोभश्च दर्पश्च मन्युर्निद्रा विकत्थनम् ।
मान ईर्ष्यां च शोकश्च नैतद्दान्तो निषेवते।
अजिह्ममशठं शुद्धमेतद्दान्तस्य लक्षणम् ॥ ५.६३.१९ ॥
ಕಾಮ, ಲೋಭ, ದರ್ಪ, ಕ್ರೋಧ, ನಿದ್ರೆ, ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆ, ಮಾನ, ಈರ್ಷ್ಯೆ, ಶೋಕ — ಇವುಗಳನ್ನು ದಾಂತ ಪುರುಷನು ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಋಜುತ್ವ, ಕಪಟವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಶುದ್ಧತೆ — ಇದೇ ದಾಂತನ ಲಕ್ಷಣ.
5.63.20
अलोलुपस्तथाऽल्पेप्सुः कामानामविचिन्तिता ।
समुद्रकल्पः परुषः स दान्तः परिकीर्तितः ॥ ५.६३.२० ॥
ಲೋಭವಿಲ್ಲದವನು, ಅಲ್ಪವನ್ನೇ ಬಯಸುವವನು, ಕಾಮಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸದವನು, ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಸ್ಥಿರನಾದವನು — ಅವನು ದಾಂತನೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
5.63.21
सुवृत्तः शीलसंपन्नः प्रसन्नात्माऽत्मविद्बुधः ।
प्राप्येह लोके संमानं सुगतिं प्रेत्य गच्छति ॥ ५.६३.२१ ॥
ಸದಾಚಾರಿ, ಶೀಲಸಂಪನ್ನ, ಪ್ರಸನ್ನಮನಸ್ಕ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತ — ಇವನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆದು, ಮರಣಾನಂತರ ಸದ್ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
5.63.22
अभयं यस्य भूतेभ्यः सर्वेषामभयं यतः ।
स वै परिणतप्रज्ञः प्रख्यातो मनुजोत्तमः ॥ ५.६३.२२ ॥
ಯಾರಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯವಿದೆಯೋ, ಯಾರಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಭಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆಯೋ — ಅವನೇ ಪರಿಪಕ್ವ ಪ್ರಜ್ಞನು, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮನುಜೋತ್ತಮನು.
5.63.23
सर्वभूतहितो मैत्रस्तस्मान्नोद्विजते जनः ।
समुद्र इव गम्भीरः प्रज्ञातृप्तः प्रशाम्यति ॥ ५.६३.२३ ॥
ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವ, ಮೈತ್ರಿಯುಳ್ಳವನು — ಆದ್ದರಿಂದ ಜನರು ಅವನಿಗೆ ಭಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಗಂಭೀರನಾದ, ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ಅವನು ಶಾಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
5.63.24
कर्मणाऽचरितं पूर्वं सद्भिराचरितं च यत् ।
तदेवास्थाय मोदन्ते दान्ताः शमपरायणाः ॥ ५.६३.२४ ॥
ಹಿಂದೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ, ಸಜ್ಜನರು ಆಚರಿಸಿದವುಗಳನ್ನೂ ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಶಮಪರಾಯಣರಾದ ದಾಂತರು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
5.63.25
नैष्कर्म्यं वा समास्थाय ज्ञानतृप्तो जितेन्द्रियः ।
कालाकाङ्क्षी चरँल्लोके ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ ५.६३.२५ ॥
ನಿಷ್ಕರ್ಮತೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು ಕಾಲವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಭಾವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ.
5.63.26
शकुनीनामिवाकाशे पदं नैवोपलभ्यते ।
एवं प्रज्ञानतृप्तस्य मुनेर्वर्त्म न दृश्यते ॥ ५.६३.२६ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ಕಾಣದಂತೆ, ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ಮುನಿಯ ಮಾರ್ಗವೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
5.63.27
उत्सृज्यैव गृहान्यस्तु मोक्षमेवाभिमन्यते ।
लोकास्तेजोमयास्तस्य कल्पन्ते शाश्वता दिवि ॥ ५.६३.२७ ॥
ಗೃಹಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಮೋಕ್ಷವನ್ನೇ ಗುರಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸುವವನಿಗೆ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ತೇಜೋಮಯವಾದ ಶಾಶ್ವತ ಲೋಕಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ.