มหาภารตะ · อัธยายะ 5.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.63.1
सदृशानां मनुष्येषु सर्वेषां तुल्यजन्मनाम् ।
कथमेकान्ततस्तेषां पार्थानां मन्यसे जयम् ॥ ५.६३.१ ॥
ในหมู่มนุษย์ที่เสมอกันและเกิดในชาติเดียวกันทั้งหมดนั้น ท่านคิดว่าชัยชนะจะตกแก่โอรสของปฤถาโดยแน่นอนได้อย่างไร
5.63.2
वयं च तेऽपि तुल्या वै वीर्येण च पराक्रमैः ।
समेन वयसा चैव प्रातिभेन श्रुतेन च ॥ ५.६३.२ ॥
เราและพวกเขาต่างก็เสมอกันจริง ทั้งในพลังและความกล้าหาญ ทั้งในวัยเดียวกัน ทั้งในปฏิภาณและความรู้
5.63.3
अस्त्रेण योधयुग्या च शीघ्रत्वे कौशले तथा ।
सर्वे स्म समजातीयाः सर्वे मानुषयोनयः ॥ ५.६३.३ ॥
ทั้งในศิลปะการใช้อาวุธ ความเหมาะสมแก่การรบ ความว่องไวและความชำนาญ ทุกคนก็เป็นชนิดเดียวกัน ทุกคนล้วนเกิดเป็นมนุษย์
5.63.4
पितामह विजानीषे पार्थेषु विजयं कथम् ।
नाहं भवति न द्रोणे न कृपे न च बाह्लिके ॥ ५.६३.४ ॥
ปิตามหะ ท่านรู้ได้อย่างไรว่าชัยชนะเป็นของโอรสของปฤถา ชัยชนะไม่ได้อยู่ที่ข้า ไม่ได้อยู่ที่โทรณะ ไม่ได้อยู่ที่กฤปะ และไม่ได้อยู่ที่พาหลีกะ
5.63.5
अन्येषु च नरेन्द्रेषु पराक्रम्य समारभे ।
अहं वैकर्तनः कर्णो भ्राता दुःशासनश्च मे ॥ ५.६३.५ ॥
ในหมู่กษัตริย์อื่น ๆ ข้าจะเริ่มแสดงความกล้าหาญก่อน คือข้า กรรณะ โอรสของวิกรรตนะ และน้องชายของข้า ทุศศาสนะ
5.63.6
पाण्डवान्समरे पञ्च हनिष्यामः शितैः शरैः ।
ततो राजन्महायज्ञैर्विविधैर्भूरिदक्षिणैः ॥ ५.६३.६ ॥
ในการรบ เราจะสังหารปาณฑพทั้งห้าด้วยลูกศรที่คม แล้วจากนั้น ข้าแต่พระราชา เราจะประกอบพิธียัญที่ยิ่งใหญ่หลากหลายรูปแบบ พร้อมทักษิณาอันอุดม
5.63.7
ब्राह्मणांस्तर्पयिष्यामि गोभिरश्वैर्धनेन च ।
यदा परिकरिष्यन्ति ऐणेयानिव तन्तुना ।
अतरित्रानिव जले बाहुभिर्मामका रणे ॥ ५.६३.७ ॥
ข้าจะเลี้ยงดูพราหมณ์ด้วยโคและม้า และด้วยทรัพย์สมบัติ เมื่อทหารของข้าล้อมปาณฑพไว้ในการรบ ดังที่คนล้อมกวางด้วยเชือก และจับพวกเขาด้วยแขน ดังที่คนที่ข้ามน้ำไม่ได้ถูกจับไว้ในน้ำ
5.63.8
पश्यन्तस्ते परांस्तत्र रथनागसमाकुलान् ।
तदा दर्पं विमोक्ष्यन्ति पाण्डवाः स च केशवः ॥ ५.६३.८ ॥
เมื่อเห็นศัตรูที่แออัดด้วยรถศึกและช้างศึกอยู่ตรงนั้น ปาณฑพและเกศวะนั้นจะละทิ้งความทะนงตน
5.63.9
सुखान्यवाप्य सहिताः कृत्वा कर्म सुदुस्तरम् ।
विस्रब्धास्तु भविष्यामः प्राप्ते काले गतज्वराः ॥ ५.६३.९ ॥
เมื่อได้รับความสุขสบายพร้อมกัน และได้ทำกิจอันยากยิ่งสำเร็จแล้ว เราจะปราศจากความวิตกและความร้อนรุ่ม เมื่อเวลามาถึง
5.63.10
अथाब्रवीन्महाराजो धृतराष्ट्रः सुदुर्मनाः ।
विदुरं विदुषां श्रेष्ठं सर्वपार्थिवसंनिधौ ॥ ५.६३.१० ॥
ครั้นแล้ว พระเจ้าธฤตราษฎร์ผู้ยิ่งใหญ่ ผู้มีจิตใจไม่สบายยิ่งนัก ได้ตรัสกับวิทุระ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รู้ ในที่ประชุมของกษัตริย์ทั้งปวง
5.63.11
मोहितो मृत्युपाशेन कालस्य वशमागतः ।
तात कर्णेन सहितः पुत्रो दुर्योधनो मम ॥ ५.६३.११ ॥
ถูกบ่วงแห่งความตายหลอกลวง เขาได้ตกอยู่ใต้อำนาจของกาลเวลา ลูกรัก ทุรโยธน์โอรสของข้า พร้อมกับกรรณะ
5.63.12
इह निःश्रेयसं प्राहुर्वृद्धा निश्चितदर्शिनः ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण दमो धर्मः सनातनः ॥ ५.६३.१२ ॥
ที่นี่ ผู้เฒ่าผู้มองเห็นอย่างแน่นอนกล่าวว่า ความดีสูงสุดอยู่ที่การข่มใจ และสำหรับพราหมณ์โดยเฉพาะ การข่มใจคือธรรมอันนิรันดร์
5.63.13
तस्य दानं क्षमा सिद्धिर्यथावदुपपद्यते ।
दमो दानं तपो ज्ञानमधीतं चानुवर्तते ॥ ५.६३.१३ ॥
สำหรับผู้นั้น การให้ ความอดทน และความสำเร็จย่อมเกิดขึ้นตามควร การข่มใจ การให้ ตบะ ความรู้ และการศึกษาคัมภีร์ก็ย่อมติดตามเขาไป
5.63.14
दमस्तेजो वर्धयति पवित्रं दम उत्तमम् ।
विपाप्मा वृद्धतेजास्तु पुरुषो विन्दते महत् ॥ ५.६३.१४ ॥
การข่มใจเพิ่มพูนความรุ่งเรือง การข่มใจเป็นสิ่งสูงสุดและชำระให้บริสุทธิ์ บุรุษผู้ปราศจากบาปและมีความรุ่งเรืองเพิ่มพูนย่อมได้สิ่งยิ่งใหญ่
5.63.15
क्रव्याद्भ्य इव भूतानामदान्तेभ्यः सदा भयम् ।
येषां च प्रतिषेधार्थं क्षत्रं सृष्टं स्वयंभुवा ॥ ५.६३.१५ ॥
สัตว์ทั้งหลายย่อมหวาดกลัวอยู่เสมอ เหมือนกลัวสัตว์กินเนื้อ ต่อผู้ที่ไม่ข่มตน และเพื่อยับยั้งคนเหล่านั้น พระสวยัมภูจึงสร้างวรรณะกษัตริย์ขึ้น
5.63.16
आश्रमेषु चतुर्ष्वाहुर्दममेवोत्तमं व्रतम् ।
तस्य लिङ्गं प्रवक्ष्यामि येषां समुदयो दमः ॥ ५.६३.१६ ॥
ในอาศรมทั้งสี่ ท่านกล่าวว่าการข่มใจเป็นวัตรอันสูงสุด ข้าจะประกาศเครื่องหมายของการนั้น คือของผู้ที่การข่มใจเกิดขึ้นในตน
5.63.17
क्षमा धृतिरहिंसा च समता सत्यमार्जवम् ।
इन्द्रियाभिजयो धैर्यं मार्दवं ह्रीरचापलम् ॥ ५.६३.१७ ॥
ความอดทน ความมั่นคง ความไม่เบียดเบียน ความเสมอภาค ความจริง ความซื่อตรง การชนะอินทรีย์ ความกล้าหาญ ความอ่อนโยน ความละอาย และการไม่หวั่นไหว
5.63.18
अकार्पण्यमसंरम्भः सन्तोषं श्रद्दधानता ।
एतानि यस्य राजेन्द्र स दान्तः पुरुषः स्मृतः ॥ ५.६३.१८ ॥
การไม่โลภมาก การไม่โกรธ ความสันโดษ และความศรัทธา ข้าแต่จอมกษัตริย์ ผู้ใดมีคุณเหล่านี้ ผู้นั้นท่านจำว่าเป็นผู้ข่มตนแล้ว
5.63.19
कामो लोभश्च दर्पश्च मन्युर्निद्रा विकत्थनम् ।
मान ईर्ष्यां च शोकश्च नैतद्दान्तो निषेवते।
अजिह्ममशठं शुद्धमेतद्दान्तस्य लक्षणम् ॥ ५.६३.१९ ॥
ความใคร่ ความโลภ ความทะนง ความโกรธ ความง่วงนอน การคุยโม้ ความถือตัว ความอิจฉา และความโศก ผู้ข่มตนแล้วย่อมไม่หมกมุ่นในสิ่งเหล่านี้ ความซื่อตรง การไม่หลอกลวง และความบริสุทธิ์ นี่คือเครื่องหมายของผู้ข่มตนแล้ว
5.63.20
अलोलुपस्तथाऽल्पेप्सुः कामानामविचिन्तिता ।
समुद्रकल्पः परुषः स दान्तः परिकीर्तितः ॥ ५.६३.२० ॥
ผู้ที่ไม่โลเล ปรารถนาน้อย ไม่ครุ่นคิดถึงกามารมณ์ และมั่นคงดุจมหาสมุทร ท่านประกาศว่าเป็นผู้ข่มตนแล้ว
5.63.21
सुवृत्तः शीलसंपन्नः प्रसन्नात्माऽत्मविद्बुधः ।
प्राप्येह लोके संमानं सुगतिं प्रेत्य गच्छति ॥ ५.६३.२१ ॥
ผู้ที่มีความประพฤติดี ประกอบด้วยศีล จิตใจผ่องใส รู้ในอาตมัน และเป็นปราชญ์ ย่อมได้รับความเคารพในโลกนี้ และเมื่อละโลกไปแล้วย่อมไปสู่คติอันดี
5.63.22
अभयं यस्य भूतेभ्यः सर्वेषामभयं यतः ।
स वै परिणतप्रज्ञः प्रख्यातो मनुजोत्तमः ॥ ५.६३.२२ ॥
ผู้ที่สรรพสัตว์ไม่หวาดกลัวจากเขา และทุกคนได้รับความปลอดภัยจากเขา ผู้นั้นแลมีปัญญาอันสุกงอม เป็นที่เลื่องลือ เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์
5.63.23
सर्वभूतहितो मैत्रस्तस्मान्नोद्विजते जनः ।
समुद्र इव गम्भीरः प्रज्ञातृप्तः प्रशाम्यति ॥ ५.६३.२३ ॥
ผู้ที่ทำประโยชน์แก่สรรพสัตว์ และเป็นมิตรกับทุกคน ผู้คนจึงไม่หวาดระแวงเขา เขาลึกซึ้งดุจมหาสมุทร อิ่มเอมด้วยปัญญา ย่อมสงบลง
5.63.24
कर्मणाऽचरितं पूर्वं सद्भिराचरितं च यत् ।
तदेवास्थाय मोदन्ते दान्ताः शमपरायणाः ॥ ५.६३.२४ ॥
ผู้ที่ยึดถือสิ่งที่ผู้ประพฤติมาแต่โบราณด้วยการกระทำ และสิ่งที่ผู้ดีประพฤติไว้ ผู้ข่มใจได้และมุ่งสู่ความสงบย่อมปีติยินดี
5.63.25
नैष्कर्म्यं वा समास्थाय ज्ञानतृप्तो जितेन्द्रियः ।
कालाकाङ्क्षी चरँल्लोके ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ ५.६३.२५ ॥
ผู้ที่ยึดถือการไม่กระทำกรรม อิ่มเอมด้วยความรู้ ข่มอินทรีย์ได้ ท่องไปในโลกรอคอยกาลอันควร ย่อมคู่ควรแก่การเป็นพรหมัน
5.63.26
शकुनीनामिवाकाशे पदं नैवोपलभ्यते ।
एवं प्रज्ञानतृप्तस्य मुनेर्वर्त्म न दृश्यते ॥ ५.६३.२६ ॥
เหมือนรอยเท้าของนกที่บินในท้องฟ้าย่อมหาไม่พบ ฉันใด ทางของฤๅษีผู้อิ่มเอมด้วยปัญญาก็ย่อมมองไม่เห็นฉันนั้น
5.63.27
उत्सृज्यैव गृहान्यस्तु मोक्षमेवाभिमन्यते ।
लोकास्तेजोमयास्तस्य कल्पन्ते शाश्वता दिवि ॥ ५.६३.२७ ॥
ผู้ใดละทิ้งเรือนไปแล้ว และถือเอาโมกษะเป็นเป้าหมายเท่านั้น โลกอันรุ่งโรจน์และนิรันดร์ย่อมเกิดขึ้นแก่เขาในสวรรค์