ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.64.1
शकुनीनामिहार्थाय पाशं भूमावयोजयत् ।
कश्चिच्छाकुनिकस्तात पूर्वेषामिति शुश्रुम् ॥ ५.६४.१ ॥
ଏଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଧରିବା ପାଇଁ ସେ ଭୂମିରେ ଜାଲ ପକାଇଲା। ହେ ତାତ, ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କଠାରୁ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ ଯେ ଜଣେ ବ୍ୟାଧ ଥିଲା।
5.64.2
तस्मिंस्तौ शकुनौ बद्धौ युगपत्सहचारिणौ ।
तावुपादाय तं पाशं जग्मतुः खचरावुभौ ॥ ५.६४.२ ॥
ସେହି ଜାଲରେ ସେହି ଦୁଇ ପକ୍ଷୀ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଧରା ପଡ଼ିଲେ; ସେମାନେ ସାଥୀରୂପେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଦୁହେଁ ସେହି ଜାଲ ଉଠାଇ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିଗଲେ।
5.64.3
तौ विहायसमाक्रान्तौ दृष्ट्वा शाकुनिकस्तदा ।
अन्वधावदनिर्विण्णो येन येन स्म गच्छतः ॥ ५.६४.३ ॥
ଆକାଶରେ ଉଠିଯାଉଥିବା ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସେହି ବ୍ୟାଧ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଉଥିଲେ ସେଠାକୁ ସେମାନଙ୍କ ପଛେ ଧାଇଁଲା।
5.64.4
तथा तमनुधावन्तमृगयुं शकुनार्थिनम् ।
आश्रमस्थो मुनिः कश्चिद्ददर्शाथ कृताह्निकः ॥ ५.६४.४ ॥
ଏହିପରି ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଖୋଜି ସେମାନଙ୍କ ପଛେ ଧାଉଥିବା ସେହି ବ୍ୟାଧକୁ, ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରି ଆଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା ଜଣେ ମୁନି ଦେଖିଲେ।
5.64.5
तावन्तरिक्षगौ शीघ्रमनुयान्तं महीचरम् ।
श्लोकेनानेन कौरव्य पप्च्छ स मुनिस्तदा ॥ ५.६४.५ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ସେହି ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଭୂଚର ବ୍ୟାଧକୁ, ସେତେବେଳେ ସେହି ମୁନି ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ ପଚାରିଲେ।
5.64.6
विचित्रमिदमाश्चर्यं मृगहन्प्रतिभाति मे ।
प्लवमानौ हि खचरौ पदातिरनुधावसि ॥ ५.६४.६ ॥
ହେ ମୃଗହନ୍ତା, ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ସେହି ଦୁହିଁଙ୍କ ପଛେ ତୁମେ ପାଦରେ ଧାଉଛ, ଏହା ମୋତେ ବିଚିତ୍ର ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ମନେ ହେଉଛି।
5.64.7
पाशमेकमुभावेतौ सहितौ हरतो मम ।
यत्र वै विवदिष्येते तत्र मे वशमेष्यतः ॥ ५.६४.७ ॥
ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ମୁଁ ଏକ ପାଶରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଧରିବି। ଯେଉଁଠି ସେମାନେ ବିବାଦ କରିବେ, ସେଠାରେ ହିଁ ସେମାନେ ମୋ ବଶରେ ଆସିବେ।
5.64.8
तौ विवादमनुप्राप्तौ शकुनौ मृत्युसन्धितौ ।
विगृह्य च स्रुदुर्बुद्धी पृथिव्यां संनिपेततुः ॥ ५.६४.८ ॥
ସେହି ଦୁଇ ପକ୍ଷୀ ବିବାଦରେ ପଡ଼ି, ମୃତ୍ୟୁ ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇ, ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିରେ ଯୁଝି ଯୁଝି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
5.64.9
तौ युध्यमानौ संरब्धौ मृत्युपाशवशानुगौ ।
उपसृत्य प्रमत्तौ तौ जग्राह मृगहा तदा ॥ ५.६४.९ ॥
କ୍ରୋଧରେ ଯୁଝୁଥିବା, ମୃତ୍ୟୁପାଶର ବଶରେ ଥିବା ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ, ସେମାନେ ଅସାବଧାନ ଥିବାବେଳେ, ମୃଗହନ୍ତା ନିକଟକୁ ଯାଇ ଧରିଲା।
5.64.10
एवं ये ज्ञातयोऽर्थेषु मिथो गच्छन्ति विग्रहम् ।
ते मृत्युवशमायान्ति शकुनाविव विग्रहात् ॥ ५.६४.१० ॥
ଏପରି ଭାବେ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାତିମାନେ ଧନ ପାଇଁ ପରସ୍ପର ସହିତ ବିବାଦ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେହି ବିବାଦରୁ ଏହି ଦୁଇ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ପରି ମୃତ୍ୟୁର ବଶକୁ ଯାଆନ୍ତି।
5.64.11
संभोजनं संकथनं संप्रश्नोऽथ समागमः ।
एतानि ज्ञातिकार्याणि न विरोधः कदाचन ॥ ५.६४.११ ॥
ଏକତ୍ର ଭୋଜନ କରିବା, ଏକତ୍ର କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା, ପରସ୍ପରର କୁଶଳ ପଚାରିବା ଓ ମିଳିତ ହେବା — ଏଗୁଡ଼ିକ ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ; ବିରୋଧ କଦାପି ନୁହେଁ।
5.64.12
ये स्म काले सुमनसः सर्वे वृद्धानुपासते ।
सिंहगुप्तमिवारण्यमप्रधृष्या भवन्ति ते ॥ ५.६४.१२ ॥
ଯେଉଁମାନେ ସମୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ସମସ୍ତ ବୃଦ୍ଧଙ୍କର ସେବା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସିଂହରକ୍ଷିତ ଅରଣ୍ୟ ପରି ଅଜେୟ ହୁଅନ୍ତି।
5.64.13
येऽर्थं सन्ततमासाद्य दीना इव समासते ।
श्रियं ते संप्रयच्छन्ति द्विषद्भ्यो भरतर्षभ ॥ ५.६४.१३ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଧନ ପାଇବା ପାଇଁ ସର୍ବଦା ଦୀନ ପରି ବସିଥା'ନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜର ସମୃଦ୍ଧି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରନ୍ତି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
5.64.14
धूमायन्ते व्यपेतानि ज्वलन्ति सहितानि च ।
धृतराष्ट्रोल्मुकानीव ज्ञातयो भरतर्षभ ॥ ५.६४.१४ ॥
ଯେଉଁ ଜ୍ଞାତିମାନେ ଦୂରେଇ ଯାଇଛନ୍ତି ସେମାନେ ଧୂଆଁ ପରି ଜଳନ୍ତି, ଆଉ ଯେଉଁମାନେ ଏକତ୍ର ଅଛନ୍ତି ସେମାନେ ଜଳନ୍ତି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ମଶାଲ ପରି।
5.64.15
इदमन्यत्प्रवक्ष्यामि यथा दृष्टं गिरौ मया ।
श्रुत्वा तदपि कौरव्य यथा श्रेयस्तथा कुरु ॥ ५.६४.१५ ॥
ପର୍ବତରେ ମୁଁ ଯାହା ଦେଖିଥିଲି ତାହାର ଆଉ ଏକ କଥା କହିବି। ହେ କୌରବ୍ୟ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଶୁଣି ଯାହା ଶ୍ରେୟସ୍କର ତାହା କର।
5.64.16
वयं किरातैः सहिता गच्छामो गिरिमुत्तरम् ।
ब्राह्मणैर्देवकल्पैश्च विद्याजम्भकवार्तिकैः ॥ ५.६४.१६ ॥
ଆମେ କିରାତମାନଙ୍କ ସହିତ ଉତ୍ତର ପର୍ବତ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଛୁ, ଦେବତୁଲ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବିଦ୍ୟାଜାଦୁଗର ସହିତ।
5.64.17
कुञ्चभूतं गिरिं सर्वमभितो गन्धमादनम् ।
दीप्यमानौषधिगणं सिद्धगन्धर्वसेवितम् ॥ ५.६४.१७ ॥
ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତ ଚାରିପାଖେ କୁଞ୍ଚ ପକ୍ଷୀର କୁଜ ପରି ଉଚ୍ଚ ଥିଲା; ସେଠାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଔଷଧିର ସମୂହ ଥିଲା ଏବଂ ସିଦ୍ଧ-ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାହାକୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।
5.64.18
तत्रापश्याम वै सर्वे मधु पीतकमाक्षिकम् ।
मरुप्रपाते विषमे निविष्टं कुम्भसंमितम् ॥ ५.६४.१८ ॥
ସେଠାରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ହଳଦିଆ ମହୁମହୁଣୀ ସହିତ ମହୁ ଦେଖିଲୁ; ତାହା ପବନର ଖାଦରେ, ବିଷମ ସ୍ଥାନରେ, ଘଡ଼ା ପରିମାଣରେ ରଖାଯାଇଥିଲା।
5.64.19
आशीविषै रक्ष्यमाणं कुबेरदयितं भृशम् ।
यत्प्राप्य पुरुषो मर्त्योऽप्यमरत्वं नियच्छति ॥ ५.६४.१९ ॥
କୁବେରଙ୍କୁ ଅତି ପ୍ରିୟ, ବିଷଧର ସର୍ପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷିତ ଯାହା; ତାହା ପାଇ ମରଣଶୀଳ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅମରତ୍ୱ ଲାଭ କରେ।
5.64.20
अचक्षुर्लभते चक्षुर्वृद्धो भवति वै युवा ।
इति ते कथयन्तिस्म ब्राह्मणा जम्भसाधकाः ॥ ५.६४.२० ॥
ଅନ୍ଧ ଦୃଷ୍ଟି ପାଏ, ବୃଦ୍ଧ ଯୁବକ ହୁଏ—ଏହିପରି ଜମ୍ଭସାଧନା କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ କହୁଥିଲେ।
5.64.21
ततः किरातास्तद्दृष्ट्वा प्रार्थयन्तो महीपते ।
विनेशुर्विषमे तस्मिन्ससर्पे गिरिगह्वरे ॥ ५.६४.२१ ॥
ତା'ପରେ କିରାତମାନେ ତାହା ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ଲୋଭରେ ତାହା ଚାହିଁ, ସେହି ଭୟଙ୍କର, ସର୍ପଭରା ପର୍ବତ-ଗୁମ୍ଫାରେ ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ।
5.64.22
तथैव तव पुत्रोऽयं पृथिवीमेक इच्छति ।
मधु पश्यति संमोहात्प्रपातं नानुपश्यति ॥ ५.६४.२२ ॥
ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କ ଏହି ପୁତ୍ର ଏକା ପୃଥିବୀକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି; ମୋହରୁ ସେ ମଧୁ ଦେଖେ, କିନ୍ତୁ ପତନର ଖାଲ ଦେଖେ ନାହିଁ।
5.64.23
दुर्योधनो योद्धुमनाः समरे सव्यसाचिना ।
न च पश्यामि तेजोस्य विक्रमं वा तथाविधम् ॥ ५.६४.२३ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଯୁଦ୍ଧରେ ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ) ସହ ଲଢ଼ିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କଠାରେ ସେପରି ତେଜ ବା ପରାକ୍ରମ ମୁଁ ଦେଖୁ ନାହିଁ।
5.64.24
एकेन रथमास्थाय पृथिवी येन निर्जिता ।
भीष्मद्रोणप्रभृतयः सन्त्रस्ताः साधुयायिनः ॥ ५.६४.२४ ॥
ଏକାକୀ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଯିଏ ପୃଥିବୀ ଜିତିଥିଲା; ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ପ୍ରଭୃତି ଧର୍ମଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କଠାରୁ ଭୟଭୀତ।
5.64.25
विराटनगरे भग्नाः किं तत्र तव दृश्यताम् ।
प्रतीक्षमाणो यो वीरः क्षमते वीक्षितं तव ॥ ५.६४.२५ ॥
ବିରାଟ ନଗରରେ ପରାଜିତ — ସେଠାରେ ତୁମ ପାଇଁ କ'ଣ ଦେଖାଯାଏ? ଯେ ବୀର ଅପେକ୍ଷା କରେ, ସେ ତୁମ ଦୃଷ୍ଟି ସହେ।
5.64.26
द्रुपदो मत्स्यराजश्च सङ्कुद्धश्च धनञ्जयः ।
न शेषयेयुः समरे वायुयुक्ता इवाग्नयः ॥ ५.६४.२६ ॥
ଦ୍ରୁପଦ ଓ ମତ୍ସ୍ୟରାଜ, ଏବଂ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଧନଞ୍ଜୟ — ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ କିଛି ବି ଅବଶିଷ୍ଟ ରଖିବେ ନାହିଁ, ବାୟୁଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି।
5.64.27
अङ्के कुरुष्व राजानं धृतराष्ट्र युधिष्ठिरम् ।
युध्यतोर्हि द्वयोर्युद्धे नैकान्तेन भवेञ्जयः ॥ ५.६४.२७ ॥
ହେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ତୁମ କୋଳରେ ରଖ; ଯୁଦ୍ଧରତ ଦୁଇ ପକ୍ଷକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚିତ ବିଜୟ ମିଳେ ନାହିଁ।