మహాభారతం · అధ్యాయం 5.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.64.1
शकुनीनामिहार्थाय पाशं भूमावयोजयत् ।
कश्चिच्छाकुनिकस्तात पूर्वेषामिति शुश्रुम् ॥ ५.६४.१ ॥
ఇక్కడ పక్షులను పట్టడానికి అతడు నేలపై వలను ఒడ్డాడు. ప్రియుడా, పూర్వీకుల నుండి ఒక వేటగాడు ఉండేవాడని మేము విన్నాము.
5.64.2
तस्मिंस्तौ शकुनौ बद्धौ युगपत्सहचारिणौ ।
तावुपादाय तं पाशं जग्मतुः खचरावुभौ ॥ ५.६४.२ ॥
ఆ వలలో ఆ రెండు పక్షులూ ఒకేసారి చిక్కుకున్నాయి; అవి కలిసి తిరిగేవి. వాటిరెండూ ఆ వలను ఎత్తుకుని ఆకాశంలో వెళ్లిపోయాయి.
5.64.3
तौ विहायसमाक्रान्तौ दृष्ट्वा शाकुनिकस्तदा ।
अन्वधावदनिर्विण्णो येन येन स्म गच्छतः ॥ ५.६४.३ ॥
ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోతున్న ఆ రెండింటిని చూసి, అప్పుడు ఆ వేటగాడు విసుగు లేకుండా, అవి ఎక్కడికి వెళ్ళినా అక్కడికి వాటి వెంట పరుగెత్తాడు.
5.64.4
तथा तमनुधावन्तमृगयुं शकुनार्थिनम् ।
आश्रमस्थो मुनिः कश्चिद्ददर्शाथ कृताह्निकः ॥ ५.६४.४ ॥
ఈ విధంగా పక్షులను వెతుకుతూ వాటి వెంట పరుగెత్తుతున్న ఆ వేటగాడిని, తన నిత్యకర్మలు ముగించుకుని ఆశ్రమంలో ఉన్న ఒక మునిని చూశాడు.
5.64.5
तावन्तरिक्षगौ शीघ्रमनुयान्तं महीचरम् ।
श्लोकेनानेन कौरव्य पप्च्छ स मुनिस्तदा ॥ ५.६४.५ ॥
కౌరవ్యా, ఆకాశంలో తిరిగే ఆ రెండింటిని వేగంగా వెంబడిస్తున్న భూమిపై నడిచే వేటగాడిని, అప్పుడు ఆ మునివర్యుడు ఈ శ్లోకంతో ప్రశ్నించాడు.
5.64.6
विचित्रमिदमाश्चर्यं मृगहन्प्रतिभाति मे ।
प्लवमानौ हि खचरौ पदातिरनुधावसि ॥ ५.६४.६ ॥
మృగాలను చంపేవాడా, ఆకాశంలో ఎగిరే ఆ రెండింటి వెంట నువ్వు కాలినడకన పరుగెత్తడం నాకు ఇది విచిత్రంగా, ఆశ్చర్యంగా కనిపిస్తోంది.
5.64.7
पाशमेकमुभावेतौ सहितौ हरतो मम ।
यत्र वै विवदिष्येते तत्र मे वशमेष्यतः ॥ ५.६४.७ ॥
ఈ రెండింటినీ ఒకే ఉచ్చులో కలిపి పట్టుకుంటాను. ఇవి ఎక్కడ వివాదపడతాయో అక్కడే నా వశమవుతాయి.
5.64.8
तौ विवादमनुप्राप्तौ शकुनौ मृत्युसन्धितौ ।
विगृह्य च स्रुदुर्बुद्धी पृथिव्यां संनिपेततुः ॥ ५.६४.८ ॥
ఆ రెండు పక్షులు వివాదంలో చిక్కుకుని, మృత్యుబంధంలో బంధించబడి, దుర్బుద్ధులై పోరాడుతూ నేలపై పడ్డాయి.
5.64.9
तौ युध्यमानौ संरब्धौ मृत्युपाशवशानुगौ ।
उपसृत्य प्रमत्तौ तौ जग्राह मृगहा तदा ॥ ५.६४.९ ॥
కోపంతో పోరాడుతూ, మృత్యుపాశ వశంలో ఉన్న ఆ ఇద్దరినీ, వారు అజాగ్రత్తగా ఉన్నప్పుడు, మృగహంతకుడు సమీపించి పట్టుకున్నాడు.
5.64.10
एवं ये ज्ञातयोऽर्थेषु मिथो गच्छन्ति विग्रहम् ।
ते मृत्युवशमायान्ति शकुनाविव विग्रहात् ॥ ५.६४.१० ॥
ఈ విధంగానే ఎవరైతే బంధువులు ధనం కోసం తమలో తాము విరోధంలోకి వెళ్తారో, వారు ఆ విరోధం వల్ల ఈ రెండు పక్షుల వలె మృత్యువశం అవుతారు.
5.64.11
संभोजनं संकथनं संप्रश्नोऽथ समागमः ।
एतानि ज्ञातिकार्याणि न विरोधः कदाचन ॥ ५.६४.११ ॥
కలిసి భోజనం చేయడం, కలిసి మాట్లాడుకోవడం, పరస్పరం క్షేమం అడగడం, కలుసుకోవడం — ఇవే బంధువుల కర్తవ్యాలు; విరోధం ఎప్పుడూ కాదు.
5.64.12
ये स्म काले सुमनसः सर्वे वृद्धानुपासते ।
सिंहगुप्तमिवारण्यमप्रधृष्या भवन्ति ते ॥ ५.६४.१२ ॥
కాలానికి తగినట్లు ప్రసన్నమనస్కులై పెద్దలందరినీ సేవించేవారు, సింహంచే రక్షింపబడిన అరణ్యంలా అజేయులవుతారు.
5.64.13
येऽर्थं सन्ततमासाद्य दीना इव समासते ।
श्रियं ते संप्रयच्छन्ति द्विषद्भ्यो भरतर्षभ ॥ ५.६४.१३ ॥
ఎవరు ధనాన్ని పొందడానికి నిరంతరం దీనుల వలె కూర్చుంటారో, వారు తమ సంపదను శత్రువులకు అప్పగిస్తారు, ఓ భరతశ్రేష్ఠా.
5.64.14
धूमायन्ते व्यपेतानि ज्वलन्ति सहितानि च ।
धृतराष्ट्रोल्मुकानीव ज्ञातयो भरतर्षभ ॥ ५.६४.१४ ॥
విడిపోయిన బంధువులు పొగలా కమ్ముతారు, కలిసి ఉన్నవారు మండే మంటల్లా ప్రజ్వలిస్తారు, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ధృతరాష్ట్రుని కాగడాల వలె.
5.64.15
इदमन्यत्प्रवक्ष्यामि यथा दृष्टं गिरौ मया ।
श्रुत्वा तदपि कौरव्य यथा श्रेयस्तथा कुरु ॥ ५.६४.१५ ॥
పర్వతంపై నేను చూసిన మరొక విషయాన్ని చెబుతాను. ఓ కౌరవ్యా, దాన్ని కూడా విని ఏది శ్రేయస్కరమో అది చేయి.
5.64.16
वयं किरातैः सहिता गच्छामो गिरिमुत्तरम् ।
ब्राह्मणैर्देवकल्पैश्च विद्याजम्भकवार्तिकैः ॥ ५.६४.१६ ॥
మేము కిరాతులతో కలిసి ఉత్తర పర్వతానికి వెళ్తున్నాము, దేవతుల్యులైన బ్రాహ్మణులతో మరియు విద్యా మాయగాళ్ళతో కలిసి.
5.64.17
कुञ्चभूतं गिरिं सर्वमभितो गन्धमादनम् ।
दीप्यमानौषधिगणं सिद्धगन्धर्वसेवितम् ॥ ५.६४.१७ ॥
గంధమాదన పర్వతం అంతటా కుంచ పక్షిలా ఎత్తుగా ఉండేది; మెరిసే ఓషధులతో నిండి ఉండేది, సిద్ధులు గంధర్వులు సేవించేవారు.
5.64.18
तत्रापश्याम वै सर्वे मधु पीतकमाक्षिकम् ।
मरुप्रपाते विषमे निविष्टं कुम्भसंमितम् ॥ ५.६४.१८ ॥
అక్కడ మేమందరం పసుపు మైనం కలిగిన తేనెను చూశాము; అది గాలి అగాధంలో, అసమమైన చోట, కుండ పరిమాణంలో ఉంచబడి ఉంది.
5.64.19
आशीविषै रक्ष्यमाणं कुबेरदयितं भृशम् ।
यत्प्राप्य पुरुषो मर्त्योऽप्यमरत्वं नियच्छति ॥ ५.६४.१९ ॥
కుబేరునికి అత్యంత ప్రియమైనది, విషసర్పాలచే గట్టిగా కాపాడబడుతున్నది; దానిని పొందిన మానవుడు, మరణశీలుడైనప్పటికీ, అమరత్వాన్ని పొందుతాడు.
5.64.20
अचक्षुर्लभते चक्षुर्वृद्धो भवति वै युवा ।
इति ते कथयन्तिस्म ब्राह्मणा जम्भसाधकाः ॥ ५.६४.२० ॥
గుడ్డివాడు చూపు పొందుతాడు, వృద్ధుడు యౌవనవంతుడవుతాడు—అని జంభసాధన చేసే బ్రాహ్మణులు వారికి చెప్పేవారు.
5.64.21
ततः किरातास्तद्दृष्ट्वा प्रार्थयन्तो महीपते ।
विनेशुर्विषमे तस्मिन्ससर्पे गिरिगह्वरे ॥ ५.६४.२१ ॥
అప్పుడు కిరాతులు దానిని చూసి, ఓ రాజా, ఆశతో దానిని కోరి, ఆ ప్రమాదకరమైన, సర్పాలతో నిండిన కొండ గుహలో నశించిపోయారు.
5.64.22
तथैव तव पुत्रोऽयं पृथिवीमेक इच्छति ।
मधु पश्यति संमोहात्प्रपातं नानुपश्यति ॥ ५.६४.२२ ॥
అలాగే మీ ఈ కుమారుడు ఒక్కడే భూమిని కోరుకుంటున్నాడు; మోహం వల్ల తేనెను చూస్తున్నాడు, కానీ పడిపోయే అగాధాన్ని చూడటం లేదు.
5.64.23
दुर्योधनो योद्धुमनाः समरे सव्यसाचिना ।
न च पश्यामि तेजोस्य विक्रमं वा तथाविधम् ॥ ५.६४.२३ ॥
దుర్యోధనుడు యుద్ధంలో సవ్యసాచి (అర్జునుడు)తో పోరాడాలని కోరుతున్నాడు; కానీ అతనిలో అంత తేజస్సును లేదా అంత పరాక్రమాన్ని నేను చూడటం లేదు.
5.64.24
एकेन रथमास्थाय पृथिवी येन निर्जिता ।
भीष्मद्रोणप्रभृतयः सन्त्रस्ताः साधुयायिनः ॥ ५.६४.२४ ॥
ఒక్కడే రథమెక్కి ఎవరు భూమిని జయించాడో; భీష్ముడు, ద్రోణుడు మొదలైన ధర్మయుద్ధం చేసేవారు కూడా భయపడుతున్నారు.
5.64.25
विराटनगरे भग्नाः किं तत्र तव दृश्यताम् ।
प्रतीक्षमाणो यो वीरः क्षमते वीक्षितं तव ॥ ५.६४.२५ ॥
విరాట నగరంలో ఓడిపోయినవారు — అక్కడ నీకు ఏమి కనిపిస్తుంది? వేచి ఉండే వీరుడు నీ చూపును సహిస్తాడు.
5.64.26
द्रुपदो मत्स्यराजश्च सङ्कुद्धश्च धनञ्जयः ।
न शेषयेयुः समरे वायुयुक्ता इवाग्नयः ॥ ५.६४.२६ ॥
ద్రుపదుడు, మత్స్యరాజు, కోపించిన ధనంజయుడు — యుద్ధంలో ఏదీ మిగల్చరు, వాయువుతో కూడిన అగ్నుల వలె.
5.64.27
अङ्के कुरुष्व राजानं धृतराष्ट्र युधिष्ठिरम् ।
युध्यतोर्हि द्वयोर्युद्धे नैकान्तेन भवेञ्जयः ॥ ५.६४.२७ ॥
ధృతరాష్ట్రా, రాజు యుధిష్ఠిరుని నీ ఒడిలో ఉంచు; యుద్ధం చేసే ఇద్దరికీ యుద్ధంలో పూర్తి విజయం ఉండదు.