महाभारत · अध्याय 5.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.67.1
अर्जुनो वासुदेवश्च धन्विनौ परमार्थितौ ।
कामादन्यत्र संभूतौ सर्वभावाय संमितौ ॥ ५.६७.१ ॥
अर्जुन आणि वासुदेव, हे दोन धनुर्धर, परम प्रयोजनाची इच्छा धरून, कामनेमुळे नव्हे तर सर्व प्राण्यांच्या कल्याणासाठी प्रकट झालेले आणि एकमेकांशी सहमत होते.
5.67.2
व्यामान्तरं समास्थय यथामुक्तं मनस्विनः ।
चक्रं तद्वासुदेवस्य मायया वर्तते विभो ॥ ५.६७.२ ॥
हे विभो, मनस्वी वासुदेवाचे ते चक्र, सांगितल्याप्रमाणे एक व्याम अंतर व्यापून, त्याच्या मायेने फिरत आहे.
5.67.3
सापह्नवं कौरवेषु पाण्डवानां सुसंमतम् ।
सारासारबलं ज्ञातुं तेजःपुञ्जावभासितम् ॥ ५.६७.३ ॥
कौरवांमध्ये लपवाछपवीने, पांडवांमध्ये चांगले मान्य असलेले, सार आणि असार बल जाणण्यासाठी, तेजाच्या पुंजाने प्रकाशित.
5.67.4
नरकं शम्बरं चैव कंसं चैद्यं च माधवः ।
जितवान्घोरसङ्काशान्क्रीडन्निव महाबलः ॥ ५.६७.४ ॥
महाबली माधवाने नरक, शंबर, कंस आणि चैद्य यांना जिंकले; भयंकरांनाही खेळल्यासारखे.
5.67.5
पृथिवीं चान्तरिक्षं च द्यां चैव पुरुषोत्तमः ।
मनसैव विशिष्टात्मा नयत्यात्मवशं वशी ॥ ५.६७.५ ॥
पुरुषोत्तम, विशिष्ट आत्मा, संयमी, केवळ मनाने पृथ्वी, अंतरिक्ष आणि स्वर्ग आपल्या वशात आणतो.
5.67.6
भूयो भूयो हि यद्राजन्पृच्छसे पाण्डवान्प्रति ।
सारासारबलं ज्ञातुं तत्समासेन मे शृणु ॥ ५.६७.६ ॥
हे राजा, पांडवांबद्दल तुम्ही वारंवार जे विचारता, सार आणि असार बल जाणण्यासाठी, ते माझ्याकडून थोडक्यात ऐका.
5.67.7
एकतो वा जगत्कृत्स्नमेकतो वा जनार्दनः ।
सारतो जगतः कृत्स्नादतिरिक्तो जनार्दनः ॥ ५.६७.७ ॥
एका बाजूला संपूर्ण जग, दुसऱ्या बाजूला जनार्दन; परंतु सारrupाने जनार्दन संपूर्ण जगापेक्षाही अधिक आहेत.
5.67.8
भस्म कुर्याञ्जगदिदं मनसैव जनार्दनः ।
न तु कृत्स्नं जगच्छक्तं किञ्चित्कर्तुं जनार्दने ॥ ५.६७.८ ॥
जनार्दन हे जग केवळ मनानेच भस्म करू शकतात; परंतु जनार्दनांविरुद्ध संपूर्ण जग काहीही करण्यास समर्थ नाही.
5.67.9
यतः सत्यं यतो धर्मो यतो ह्रीरार्जवं यतः ।
ततो भवति गोविन्दो यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ ५.६७.९ ॥
जिथे सत्य, जिथे धर्म, जिथे लज्जा आणि सरळपणा असतो, तिथे गोविंद असतात; जिथे कृष्ण, तिथे विजय.
5.67.10
पृथिवीं चान्तरिक्षं च दिवं च पुरुषोत्तमः ।
विचेष्टयति भूतात्मा क्रीडन्निव जनार्दनः ॥ ५.६७.१० ॥
पुरुषोत्तम, भूतात्मा जनार्दन पृथ्वी, अंतरिक्ष आणि स्वर्गात जणू खेळत असल्यासारखे संचार करतात.
5.67.11
स कृत्वा पाण्डवान्सत्रं लोकं संमोहयन्निव ।
अधर्मनिरतान्मूढान्दग्धुमिच्छति ते सुतान् ॥ ५.६७.११ ॥
ते पांडवांना यज्ञ करून जणू जगाला मोहित करत अधर्मात रत झालेल्या मूढ तुमच्या पुत्रांना जाळू इच्छितात.
5.67.12
कालचक्रं जगच्चक्रं युगचक्रं च केशवः ।
आत्मयोगेन भगवान्परिवर्तयतेऽनिशम् ॥ ५.६७.१२ ॥
भगवान केशव आपल्या आत्मयोगशक्तीने कालचक्र, जगच्चक्र आणि युगचक्र अखंड फिरवत असतात.
5.67.13
कालस्य च हि मृत्योश्च जङ्गमस्थावरस्य च ।
ईष्टे हि भगवानेकः सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ५.६७.१३ ॥
काळ आणि मृत्यू, तसेच चर आणि अचर यांचा खरोखर एकटा भगवानच स्वामी आहे. हेच सत्य आहे, मी तुम्हाला हेच सांगतो.
5.67.14
ईशन्नपि महायोगी सर्वस्य जगतो हरिः ।
कर्माण्यारभते कर्तुं कीनाश इव दुर्बलः ॥ ५.६७.१४ ॥
सर्व जगताचा ईश्वर असूनही महायोगी हरी यमाच्या सेवकासारख्या दुर्बलाप्रमाणे कर्म आरंभतो.
5.67.15
तेन वञ्चयते लोकान्मायायोगेन केशवः ।
ये तमेव प्रपद्यन्ते न ते मुह्यन्ति मानवाः ॥ ५.६७.१५ ॥
त्यामुळे केशव मायायोगाने लोकांना फसवतो; परंतु जे मानव त्यालाच शरण जातात, ते मोहात पडत नाहीत.