ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.69.1
भूयो मे पुण्डरीकाक्षं सञ्जयाचक्ष्व पृच्छतः ।
नामकर्मार्थवित्तात प्राप्नुयां पुरुषोत्तमम् ॥ ५.६९.१ ॥
ସଞ୍ଜୟ, ପ୍ରଶ୍ନକାରୀ ମୋତେ ପୁଣି ପଦ୍ମନୟନଙ୍କ କଥା କୁହ; ତାଙ୍କ ନାମ, କର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଜାଣି ମୁଁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଲାଭ କରିପାରିବି।
5.69.2
श्रुतं मे वासुदेवस्य नामनिर्वचनं शुभम् ।
यावत्तत्राभिजानेऽहमप्रमेयो हि केशवः ॥ ५.६९.२ ॥
ବାସୁଦେବଙ୍କ ନାମର ଶୁଭ ନିର୍ବଚନ ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ସେଠାରେ ମନେ ଥିବା ପରିମାଣରେ। କେଶବ ପ୍ରକୃତରେ ଅପ୍ରମେୟ।
5.69.3
वसनात्सर्वभूतानां वसुत्वाद्देवयोनितः ।
वासुदेवस्ततो वेद्यो बृहत्त्वाद्विष्णुरुच्यते ॥ ५.६९.३ ॥
ସମସ୍ତ ଭୂତରେ ବାସ କରିବାରୁ, ବସୁ ହେବାରୁ, ଦେବଯୋନିରୁ ତାଙ୍କୁ ବାସୁଦେବ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ମହତ୍ତ୍ୱରୁ ତାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ କୁହାଯାଏ।
5.69.4
मौनाद्ध्यानाच्च योगाच्च विद्दि भारत माधवम् ।
सर्वतत्त्वलयाच्चैव मधुहा मधुसूदनः ॥ ५.६९.४ ॥
ହେ ଭାରତ, ମୌନ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗରୁ ତାଙ୍କୁ ମାଧବ ବୋଲି ଜାଣ। ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ଲୟରୁ ସେ ମଧୁହା, ମଧୁସୂଦନ।
5.69.5
कृषिर्भूवाचकः शब्दो गश्च निर्वृतिवाचकः ।
विष्णुस्तद्भावयोगाच्च कृष्णो भवति सात्वतः ॥ ५.६९.५ ॥
'କୃଷ୍' ଧାତୁ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ 'ଗ' ଶବ୍ଦ ଆନନ୍ଦ ସୂଚାଏ। ସେହି ଭାବର ଯୋଗରୁ ବିଷ୍ଣୁ ହିଁ କୃଷ୍ଣ, ସାତ୍ୱତ।
5.69.6
पुण्डरीकं परं धाम नित्यमक्षयमव्ययम् ।
तद्भावात्पुण्डरीकाक्षो दस्युत्रासाज्जानार्दनः ॥ ५.६९.६ ॥
ପୁଣ୍ଡରୀକ ପରମ ଧାମ; ନିତ୍ୟ, ଅକ୍ଷୟ, ଅବ୍ୟୟ। ସେହି ଭାବରୁ ସେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ; ଦସ୍ୟୁଙ୍କ ତ୍ରାସରୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
5.69.7
यतः सत्वं न च्यवते यच्च यत्वान्न हीयते ।
सात्वतः सात्वतस्तस्मादार्षभाद्वृषभेक्षणः ॥ ५.६९.७ ॥
ଯାହାଙ୍କ ସତ୍ତ୍ୱ ଚ୍ୟୁତ ହୁଏ ନାହିଁ ଓ ଶକ୍ତି କମେ ନାହିଁ, ଅତଏବ ସେ ସାତ୍ୱତ; ବୃଷଭ ପରି ନୟନ ଥିବା ସେ ବୃଷଭେକ୍ଷଣ।
5.69.8
न जायते जनित्राऽयमजस्तस्मादनीकजित् ।
देवानां स्वप्रकाशत्वाद्दमाद्दामोदरो विभुः ॥ ५.६९.८ ॥
ଏ ଜନ୍ମି ନାହାନ୍ତି, କୌଣସି ମାତାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ନାହାନ୍ତି; ତେଣୁ ସେ ଅଜ, ସେନା ଜିଣିଥିବା। ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱପ୍ରକାଶ ଓ ଦମନ ହେତୁ ସେ ବିଭୁ ଦାମୋଦର।
5.69.9
हर्षात्सुखात्सुखैश्वर्याद्धृषीकेशत्वमश्रुते ।
बाहुभ्यां रोदसी बिभ्रन्महाबाहुरिति स्मृतः ॥ ५.६९.९ ॥
ଆନନ୍ଦ, ସୁଖ ଓ ସୁଖମୟ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ହୃଷୀକେଶତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଦୁଇ ବାହୁରେ ଦ୍ୟୁଲୋକ ଓ ପୃଥିବୀ ଧାରଣ କରିବାରୁ ସେ ମହାବାହୁ ବୋଲି ସ୍ମରିତ।
5.69.10
अघो न क्षीयते जातु यस्मात्तस्मादधोक्षजः ।
नराणामयनाच्चापि ततो नारायणः स्मृतः ॥ ५.६९.१० ॥
ଅଧଃ (ତଳକୁ ପତନ) କେବେ ହେଲେ କମେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେ ଅଧୋକ୍ଷଜ। ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ (ଅୟନ) ହେତୁ ସେ ନାରାୟଣ ବୋଲି ସ୍ମରିତ।
5.69.11
पूरणात्सदनाच्चापि ततोऽसौपुरुषोत्तमः ।
असतश्च सतश्चैव सर्वस्य प्रभवाप्ययात्।
सर्वस्य च सदा ज्ञानात्सर्वमेतं प्रचक्षते ॥ ५.६९.११ ॥
ପୂରଣ (ଭରିବା) ଓ ସଦନ (ବାସ) ହେତୁ ସେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ। ଅସତ୍ ଓ ସତ୍ ଉଭୟର, ସର୍ବର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଲୟର ସେ ଆଧାର; ସର୍ବକୁ ସଦା ଜାଣିବା ହେତୁ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ 'ସର୍ବ' କହନ୍ତି।
5.69.12
सत्ये प्रतिष्ठितः कृष्णः सत्यमत्र प्रतिष्ठितम् ।
सत्यात्सत्यं तु गोविन्दस्तस्मात्सत्योपि नामतः ॥ ५.६९.१२ ॥
କୃଷ୍ଣ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; ଏଠାରେ ସତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ସତ୍ୟ ହେତୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସତ୍ୟ; ତେଣୁ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସତ୍ୟ ବୋଲି କଥିତ।
5.69.13
विष्णुर्विक्रमणाद्देवो जयनाञ्जिष्णुरुच्यते ।
शाश्वतत्वादनन्तश्च गोविन्दो वेदनाद्भवाम् ॥ ५.६९.१३ ॥
ପାଦ ବଢ଼ାଇବାରୁ ସେ ଦେବ ବିଷ୍ଣୁ; ଜୟ ଲାଭ ହେତୁ ଜିଷ୍ଣୁ କୁହାଯାନ୍ତି; ଶାଶ୍ୱତ ହେତୁ ଅନନ୍ତ; ଜ୍ଞାନ ଦେବାରୁ ଗୋବିନ୍ଦ…
5.69.14
अतत्त्वं कुरुते तत्त्वं तेन मोहयते प्रजाः ॥ ५.६९.१४ ॥
ଅସତ୍ୟକୁ ସତ୍ୟ କରନ୍ତି; ତଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି।
5.69.15
एवंविधो धर्मनित्यो भगवान्मधुसूदनः ।
आगन्ता हि महाबाहुरानृशंस्यार्थमच्युतः ॥ ५.६९.१५ ॥
ଏପରି ସ୍ୱଭାବର, ସଦା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭଗବାନ ମଧୁସୂଦନ, ମହାବାହୁ ଅଚ୍ୟୁତ, ଅହିଂସା ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ ଆସିବେ।