మహాభారతం · అధ్యాయం 5.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.69.1
भूयो मे पुण्डरीकाक्षं सञ्जयाचक्ष्व पृच्छतः ।
नामकर्मार्थवित्तात प्राप्नुयां पुरुषोत्तमम् ॥ ५.६९.१ ॥
సంజయా, అడుగుతున్న నాకు మళ్ళీ పద్మనేత్రుడిని గురించి చెప్పు. ఆయన నామం, కర్మ, అర్థాన్ని తెలుసుకొని పురుషోత్తముని నేను పొందగలను.
5.69.2
श्रुतं मे वासुदेवस्य नामनिर्वचनं शुभम् ।
यावत्तत्राभिजानेऽहमप्रमेयो हि केशवः ॥ ५.६९.२ ॥
వాసుదేవుని నామ వివరణను శుభకరంగా నేను విన్నాను; అక్కడ నాకు గుర్తున్నంతవరకు. కేశవుడు నిజంగా అప్రమేయుడు.
5.69.3
वसनात्सर्वभूतानां वसुत्वाद्देवयोनितः ।
वासुदेवस्ततो वेद्यो बृहत्त्वाद्विष्णुरुच्यते ॥ ५.६९.३ ॥
సర్వభూతాలలో నివసించడం వల్ల, వసువు కావడం వల్ల, దేవ జన్మం వల్ల ఆయనను వాసుదేవుడిగా తెలుసుకోవాలి. గొప్పతనం వల్ల విష్ణువు అని పిలవబడతాడు.
5.69.4
मौनाद्ध्यानाच्च योगाच्च विद्दि भारत माधवम् ।
सर्वतत्त्वलयाच्चैव मधुहा मधुसूदनः ॥ ५.६९.४ ॥
భారతా, మౌనం, ధ్యానం, యోగం వల్ల ఆయనను మాధవుడని తెలుసుకో. సమస్త తత్త్వాల లయం వల్ల ఆయన మధుహుడు, మధుసూదనుడు.
5.69.5
कृषिर्भूवाचकः शब्दो गश्च निर्वृतिवाचकः ।
विष्णुस्तद्भावयोगाच्च कृष्णो भवति सात्वतः ॥ ५.६९.५ ॥
'కృష్' ధాతువు ఉనికిని, 'గ' అక్షరం ఆనందాన్ని సూచిస్తాయి. ఆ భావంతో కూడిన యోగం వల్ల విష్ణువే కృష్ణుడు, సాత్వతుడు.
5.69.6
पुण्डरीकं परं धाम नित्यमक्षयमव्ययम् ।
तद्भावात्पुण्डरीकाक्षो दस्युत्रासाज्जानार्दनः ॥ ५.६९.६ ॥
పుండరీకం పరమ ధామం; నిత్యం, అక్షయం, అవ్యయం. ఆ భావం వల్ల ఆయన పుండరీకాక్షుడు; దుష్టులను భయపెట్టడం వల్ల జనార్దనుడు.
5.69.7
यतः सत्वं न च्यवते यच्च यत्वान्न हीयते ।
सात्वतः सात्वतस्तस्मादार्षभाद्वृषभेक्षणः ॥ ५.६९.७ ॥
ఎవరి సత్త్వం చ్యుతం కాదో, ఎవరి శక్తి క్షీణించదో, అందువల్ల ఆయన సాత్వతుడు; వృషభ నేత్రుడు ఆర్షభుడు.
5.69.8
न जायते जनित्राऽयमजस्तस्मादनीकजित् ।
देवानां स्वप्रकाशत्वाद्दमाद्दामोदरो विभुः ॥ ५.६९.८ ॥
ఈయన జన్మించలేదు, ఏ తల్లి నుండీ పుట్టలేదు; అందువల్ల ఆయన అజుడు, సేనలను జయించినవాడు. దేవతలలో స్వప్రకాశుడు కావడం, దమనం వల్ల, ఆ విభుడు దామోదరుడు.
5.69.9
हर्षात्सुखात्सुखैश्वर्याद्धृषीकेशत्वमश्रुते ।
बाहुभ्यां रोदसी बिभ्रन्महाबाहुरिति स्मृतः ॥ ५.६९.९ ॥
హర్షం వల్ల, సుఖం వల్ల, సుఖమయ ఐశ్వర్యం వల్ల ఆయన హృషీకేశత్వాన్ని పొందుతాడు. రెండు బాహువులతో ద్యావాపృథివులను ధరించేవాడు మహాబాహువు అని స్మరించబడతాడు.
5.69.10
अघो न क्षीयते जातु यस्मात्तस्मादधोक्षजः ।
नराणामयनाच्चापि ततो नारायणः स्मृतः ॥ ५.६९.१० ॥
అధః (కిందకు పడటం) ఎప్పటికీ క్షీణించదు కాబట్టి ఆయన అధోక్షజుడు. మానవుల ఆశ్రయమైనందున ఆయన నారాయణుడు అని స్మరించబడతాడు.
5.69.11
पूरणात्सदनाच्चापि ततोऽसौपुरुषोत्तमः ।
असतश्च सतश्चैव सर्वस्य प्रभवाप्ययात्।
सर्वस्य च सदा ज्ञानात्सर्वमेतं प्रचक्षते ॥ ५.६९.११ ॥
నింపటం (పూరణం), నిలిచి ఉండటం (సదనం) వల్ల కూడా ఆయనే పురుషోత్తముడు. అసత్తు, సత్తు రెండింటికీ, సర్వానికీ ఉత్పత్తి, లయం అయినవాడు; ఎల్లప్పుడూ సర్వాన్ని తెలిసినవాడు కాబట్టి ఆయనను 'అంతా' అని అంటారు.
5.69.12
सत्ये प्रतिष्ठितः कृष्णः सत्यमत्र प्रतिष्ठितम् ।
सत्यात्सत्यं तु गोविन्दस्तस्मात्सत्योपि नामतः ॥ ५.६९.१२ ॥
కృష్ణుడు సత్యంలో ప్రతిష్ఠితుడు; ఇక్కడ సత్యం ఆయనలో ప్రతిష్ఠితమై ఉంది. సత్యం వల్ల గోవిందుడు సత్యుడు; అందువల్ల పేరుతో కూడా ఆయన సత్యుడు అని పిలువబడతాడు.
5.69.13
विष्णुर्विक्रमणाद्देवो जयनाञ्जिष्णुरुच्यते ।
शाश्वतत्वादनन्तश्च गोविन्दो वेदनाद्भवाम् ॥ ५.६९.१३ ॥
అడుగిడుట వలన ఆ దేవుడు విష్ణువు; జయించుట వలన జిష్ణువు అనబడతాడు; శాశ్వతత్వం వలన అనంతుడు; తెలియజేయుట వలన గోవిందుడు…
5.69.14
अतत्त्वं कुरुते तत्त्वं तेन मोहयते प्रजाः ॥ ५.६९.१४ ॥
అసత్యాన్ని సత్యంగా చేస్తాడు; దానివల్ల ప్రజలను మోహింపజేస్తాడు.
5.69.15
एवंविधो धर्मनित्यो भगवान्मधुसूदनः ।
आगन्ता हि महाबाहुरानृशंस्यार्थमच्युतः ॥ ५.६९.१५ ॥
ఇటువంటి స్వభావం గలవాడు, సదా ధర్మనిష్ఠుడు అయిన భగవంతుడు మధుసూదనుడు, మహాబాహువు అచ్యుతుడు, అహింస కోసం తప్పక వస్తాడు.