મહાભારત · અધ્યાય 5.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.7.1
पुरोहितं ते प्रस्थाप्य नगरं नागसाह्वयम् ।
दूतान्प्रस्थापयामासुः पार्थिवेभ्यस्ततस्ततः ॥ ५.७.१ ॥
તમારા પુરોહિતને નાગસાહ્વય નગરે મોકલીને તેમણે ઇધર-ઉધરના રાજાઓ પાસે દૂતો મોકલ્યા.
5.7.2
प्रस्थाप्य दूतानन्यत्र द्वारकां पुरुषर्षभः ।
स्वयं जगाम कौरव्यः कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ ५.७.२ ॥
બીજે દૂતો મોકલીને કુરુવંશી, નરોમાં શ્રેષ્ઠ કુંતીપુત્ર ધનંજય પોતે દ્વારકા ગયા.
5.7.3
गते द्वारवतीं कृष्ण बलदेवे च माधवे ।
सह वृष्ण्यन्धकैः सर्वैर्भोजैश्च शतशस्तदा ॥ ५.७.३ ॥
કૃષ્ણ, બલદેવ અને માધવ દ્વારવતી ગયા ત્યારે, વૃષ્ણિ, અંધક અને ભોજ સૌ સેંકડોની સંખ્યામાં તેમની સાથે.
5.7.4
सर्वमागमयामास पाण्डवानां विचेष्टितम् ।
धृतराष्ट्रात्मजो राजा गूढैः प्रणिहितैश्चरैः ॥ ५.७.४ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્ર રાજાએ ગુપ્ત, નિયુક્ત ગુપ્તચરો દ્વારા પાંડવોની બધી ગતિવિધિઓ જાણી લીધી.
5.7.5
स श्रुत्वा माधवं यान्तं सदश्वैरनिलोपमैः ।
बलेन नातिमहता द्वारकामभ्ययात्पुरीम् ॥ ५.७.५ ॥
માધવ જાય છે એ સાંભળીને તે પવન જેવા ઉત્તમ ઘોડાઓ સાથે, ખૂબ મોટા સૈન્ય વિના દ્વારકા નગરી તરફ ગયો.
5.7.6
तमेव दिवसं चापि कौन्तेयः पाण्डुनन्दनः ।
आनन्रतनगरीं रम्यां जगामाशु धनञ्जयः ॥ ५.७.६ ॥
તે જ દિવસે પાંડુપુત્ર કૌંતેય ધનંજય પણ ઝડપથી સુંદર આનર્ત નગરી તરફ ગયા.
5.7.7
तौ यात्वा पुरुषव्याघ्रौ द्वारकां कुरुनन्दनौ ।
सुप्तं ददृशतुः कृष्णं शयानं चाभिजग्मतुः ॥ ५.७.७ ॥
તે બંને પુરુષવ્યાઘ્રો, કુરુવંશના આનંદ, દ્વારકા જઈને, સૂતેલા કૃષ્ણને જોઈને તેમની પાસે ગયા.
5.7.8
दुर्योधनस्तु प्रथमं वासुदेवमुपाश्रयत् ।
उच्छीर्षतश्च कृष्णस्य निषसाद वरासने ॥ ५.७.८ ॥
પરંતુ દુર્યોધન પ્રથમ વાસુદેવ પાસે ગયો અને કૃષ્ણના માથા તરફ શ્રેષ્ઠ આસન પર બેઠો.
5.7.9
ततः किरीटी तस्यानु प्रविवेश महामनाः ।
पश्चार्धे तु स कृष्णस्य प्रह्वोऽतिष्ठत्कृताञ्जलिः ॥ ५.७.९ ॥
પછી મહામના કિરીટી (અર્જુન) તેની પાછળ પ્રવેશ્યા; કૃષ્ણના પગ તરફ નમીને હાથ જોડી ઊભા રહ્યા.
5.7.10
प्रतिबुद्धः स वार्ष्णेयो ददर्शाग्रे किरीटिनाम् ।
सिंहासनगतं पश्चात्परिवृत्य च दृष्टवान् ॥ ५.७.१० ॥
જાગ્યા પછી તે વાર્ષ્ણેય (કૃષ્ણ) એ આગળ કિરીટીઓને જોયા; સિંહાસન પર બેઠેલાને જોઈને, પછી પાછળ ફરીને પણ જોયા.
5.7.11
स तयोः स्वागतं कृत्वा यथावत्प्रतिपूज्य तौ ।
तदागमनजं हेतुं पप्रच्छ मधुसूदनः ॥ ५.७.११ ॥
તેમણે તે બંનેનું યથોચિત સ્વાગત કરીને અને સન્માન કરીને, મધુસૂદને તેમના આગમનનું કારણ પૂછ્યું.
5.7.12
ततो दुर्योधनः कृष्णामुवाच प्रहसन्निव ।
विग्रहेऽस्मिन्भवान्साह्यं मम दातुमिहार्हति ॥ ५.७.१२ ॥
પછી દુર્યોધને જાણે હસતાં હસતાં કૃષ્ણને કહ્યું, "આ યુદ્ધમાં આપે અહીં મને સહાય આપવી યોગ્ય છે."
5.7.13
समं हि भवतः सख्यं मम चैवार्जुनेऽपि च ।
तथा संबन्धकं तुल्यमस्माकं त्वयि माधव ॥ ५.७.१३ ॥
તમારી મૈત્રી મારા અને અર્જુન પ્રત્યે સમાન છે. તેવી જ રીતે તમારી સાથેનો અમારો સંબંધ પણ સમાન છે, હે માધવ.
5.7.14
अहं चाभिगतं सन्तो भजन्ते पूर्वसारिणः ।
त्वं च श्रेष्ठतमो लोके सतामद्य जनार्दन । ॥ ५.७.१४ ॥
હું પણ આવ્યો છું; સજ્જનો પહેલાં આવેલાનો આશ્રય લે છે. હે જનાર્દન, આજે જગતમાં સજ્જનોમાં તમે જ શ્રેષ્ઠતમ છો.
5.7.15
सततं संमतश्चैव सद्वृत्तमनुपालय ॥ ५.७.१५ ॥
સદા સન્માનિત રહો અને સદાચારનું પાલન કરો.
5.7.16
भवानभिगतः पूर्वमत्र मे नास्ति संशयः ।
दृष्टस्तु प्रथमं राजन्मया पार्थो धनञ्जयः ॥ ५.७.१६ ॥
તમે પહેલાં આવ્યા છો એમાં મને શંકા નથી. પણ હે રાજન, મેં પહેલાં પાર્થ ધનંજયને જોયો હતો.
5.7.17
तव पूर्वाभिगमनात्पूर्वं चाप्यस्य दर्शनात् ।
साहाय्यमुभयोरेव करिष्यामि सुयोधन ॥ ५.७.१७ ॥
તમે પહેલાં આવ્યા હોવાથી અને મેં તેને પહેલાં જોયો હોવાથી, હે સુયોધન, હું બંનેને સહાય કરીશ.
5.7.18
प्रवारणं तु बालानां पूर्वं कार्यमिति श्रुतिः ।
तस्मात्प्रवारणं पूर्वमर्हः पार्थो धनञ्जयः ॥ ५.७.१८ ॥
પરંતુ શ્રુતિ કહે છે કે બાળકોને પહેલાં પસંદગી આપવી જોઈએ. તેથી પ્રથમ પસંદગીને યોગ્ય પાર્થ ધનંજય છે.
5.7.19
मत्संहननतुल्यानां गोपानामर्बुदं महत् ।
नारायणा इति ख्याताः सर्वे संग्रामयोधिनः ॥ ५.७.१९ ॥
મારા જેવા શારીરિક બળવાળા ગોપોનો મહાન અર્બુદ છે; તેઓ 'નારાયણ' નામે પ્રખ્યાત છે, સૌ યુદ્ધયોદ્ધા છે.
5.7.20
ते वा युधि दुराधर्षा भवन्त्वेकस्य सैनिकाः ।
अयुध्यमानः संग्रामे न्यस्तशस्त्रोऽहमेकतः ॥ ५.७.२० ॥
તેઓ યુદ્ધમાં અજેય સૈનિકો તરીકે એક પક્ષમાં રહે; અથવા હું યુદ્ધ ન કરીને, શસ્ત્રો મૂકીને બીજી બાજુ રહીશ.
5.7.21
आभ्यामन्यतरं पार्थ यत्ते हृद्यतरं मतम् ।
तद्वृणीतां भवानग्रे प्रवार्यस्त्वं हि धर्मतः ॥ ५.७.२१ ॥
હે પાર્થ, આમાંથી જે તારા હૃદયને વધુ ગમે તે પસંદ કર; ધર્મ પ્રમાણે પહેલાં વરણ કરવા તું જ યોગ્ય છે.
5.7.22
एतद्विदित्वा कौन्तेय विचार्य च पुनः पुनः ।
तान्वा वरय साहाय्ये मां साचिव्येऽथवा पुनः ॥ ५.७.२२ ॥
હે કૌંતેય, આ જાણીને વારંવાર વિચારીને સહાય માટે તેમને પસંદ કર; અથવા મંત્રણા માટે મને પસંદ કર.
5.7.23
एवमुक्तस्तु कृष्णेन कुन्तीपुत्रे धनञ्जयः ।
अयुध्यमानं संग्रामे वरयामास केशवम् ॥ ५.७.२३ ॥
કૃષ્ણે આ પ્રમાણે કહેતાં, કુંતીપુત્ર ધનંજયે યુદ્ધ ન કરનારા કેશવને વરણ કર્યા.
5.7.24
नारायणममिघ्नं कामाज्जातमजं नृषु ।
सर्वक्षत्रस्य पुरतो देवदानवयोरपि ॥ ५.७.२४ ॥
નારાયણ — અહિંસિત, ઇચ્છાથી મનુષ્યોમાં જન્મેલા અજ; સર્વ ક્ષત્રિયોની સામે, દેવદાનવોની સામે પણ.
5.7.25
दुर्योधनस्तु तत्सैन्यं सर्वमावरयत्तदा ।
सहस्राणां महस्रं तु योधानां प्राप्य भारत ॥ ५.७.२५ ॥
ત્યારે દુર્યોધને તે આખી સેનાને ઘેરી લીધી; યોદ્ધાઓના હજારો-હજાર મેળવીને, હે ભારત.
5.7.26
कृष्णं चापहृतं ज्ञात्वा संप्राप परमां मुदम् ।
दुर्योधनस्तु तत्सैन्यं सर्वमादाय पार्थिवः ॥ ५.७.२६ ॥
કૃષ્ણનું અપહરણ થયું છે એમ જાણીને તેને પરમ આનંદ થયો; રાજા દુર્યોધને તે આખી સેના લઈ લીધી.
5.7.27
ततोऽभ्ययाद्भीमबलो रौहिणेयं महाबलम् ।
सर्वं चागमने हेतुं स तस्मै संन्यवेदयत्।
प्रत्युवाच ततः शौरिर्धार्तराष्ट्रमिदं वचः ॥ ५.७.२७ ॥
પછી ભીમબળવાળો તે મહાબળવાન રૌહિણેય (બલરામ) પાસે ગયો અને આવવાનું આખું કારણ તેને જણાવ્યું. પછી શૌરિએ ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રને આ વચન કહ્યું.
5.7.28
विदितं ते नरव्याघ्र सर्वं भवितुमर्हति ।
यन्मयोक्तं विराटस्य पुरा वैवाहिके तदा ॥ ५.७.२८ ॥
હે નરવ્યાઘ્ર, મેં પહેલાં વિરાટના લગ્ન સમયે જે કહ્યું હતું તે બધું તને જાણીતું હોવું જોઈએ.
5.7.29
निगृह्योक्तो हृषीकेशस्त्वदर्थं कुरुनन्दन ।
मया संबन्धकं तुल्यमिति राजन्पुनःपुनः ॥ ५.७.२९ ॥
હે કુરુનંદન, તારા માટે હૃષીકેશ (કૃષ્ણ)ને રોકીને મેં વારંવાર કહ્યું: હે રાજન્, સંબંધ સમાન છે.
5.7.30
न च तद्वाक्यमुक्तं वै केशवं प्रत्यपद्यत ।
न चाहमुत्सहे कृष्णं विना स्थातुमपि क्षणम् ॥ ५.७.३० ॥
પણ તે વચન કેશવે સ્વીકાર્યું નહીં; અને કૃષ્ણ વિના એક ક્ષણ પણ રહેવાની મારી શક્તિ નથી.
5.7.31
नाहं सहायः पार्थस्य नापि दुर्योधनस्य वै ।
इति मे निश्चिता बुद्धिर्वासुदेवमवेक्ष्य ह ॥ ५.७.३१ ॥
હું પાર્થનો સહાયક નથી, દુર્યોધનનો પણ નથી — વાસુદેવને વિચારીને આ મારો નિશ્ચિત મત છે.
5.7.32
जातोऽसि भारते वंशे सर्वपार्थिवपूजिते ।
गच्छ युध्यस्व धर्मेण क्षात्रेण पुरुषर्षभ ॥ ५.७.३२ ॥
સર્વ રાજાઓથી પૂજિત ભરતવંશમાં તમે જન્મ્યા છો. હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, જાઓ; ધર્મ પ્રમાણે ક્ષાત્રધર્મથી યુદ્ધ કરો.
5.7.33
इत्येवमुक्तस्तु तदा परिष्वज्य हलायुधम् ।
कृष्णं चापि महाबाहुमामन्त्र्य भरतर्षभ ॥ ५.७.३३ ॥
આ પ્રમાણે કહેવાયા પછી, ત્યારે તેમણે હલાયુધ (બલરામ)ને આલિંગન આપ્યું, અને મહાબાહુ કૃષ્ણની પાસેથી પણ વિદાય લીધી, ભરતશ્રેષ્ઠ.
5.7.34
सोऽभ्ययात्कृतवर्माणं धृतराष्ट्रसुतो नृपः ।
कृतवर्मा ददौ तस्य सेनामक्षौहिणीं तदा ॥ ५.७.३४ ॥
તે, ધૃતરાષ્ટ્રનો પુત્ર રાજા, કૃતવર્માની પાસે ગયો; ત્યારે કૃતવર્માએ તેને એક અક્ષૌહિણી સેના આપી.
5.7.35
स तेन सर्वसैन्येन भीमेन कुरुनन्दनः ।
वृतः परिययौ हृष्टः सुहृदः संप्रहर्षयन् ॥ ५.७.३५ ॥
તે કુરુનંદન તે સમગ્ર સેના સાથે, ભીમથી ઘેરાયેલો, હર્ષપૂર્વક ચાલ્યો; મિત્રોને અત્યંત આનંદિત કરતો.
5.7.36
ततः पीताम्बरधरो जगत्स्रष्टा जनार्दनः ।
गते दुर्योधने कृष्णः किरीटिनमथाब्रवीत् ॥ ५.७.३६ ॥
પછી પીતાંબરધારી, જગતના સર્જક જનાર્દન કૃષ્ણે, દુર્યોધન ગયા પછી કિરીટી અર્જુનને કહ્યું.
5.7.37
अयुध्यमानः कां बृद्धिमास्थायाहं वृतस्त्वया ।
भवान्समर्थस्तान्सर्वान्निहन्तुं नात्र संशयः ।
निहन्तुमहमष्येकः समर्थः पुरुषर्षभः ॥ ५.७.३७ ॥
"યુદ્ધ ન કરનાર મને કઈ બુદ્ધિથી તેં પસંદ કર્યો? તું તે સૌને મારવા સમર્થ છે, એમાં સંશય નથી. હે પુરુષર્ષભ, હું એકલો પણ તેમને મારવા સમર્થ છું."
5.7.38
भवांस्तु कीर्तिमाँल्लोके तद्यशस्त्वां गमिष्यति ।
यशसां चाहमप्यर्थी तस्मादसि मया वृतः ॥ ५.७.३८ ॥
"તમે જગતમાં કીર્તિમાન છો; તે યશ તમને પ્રાપ્ત થશે. હું પણ યશનો અભિલાષી છું, તેથી મેં તમને પસંદ કર્યા."
5.7.39
सारथ्यं तु त्वया कार्यमिति मे मानसं सदा ।
चिररात्रेप्सितं कामं तद्भवान्कर्तुमर्हति ॥ ५.७.३९ ॥
"તમે સારથ્ય કરો એવી મારા મનની ઇચ્છા સદા રહી છે. લાંબા સમયથી ઇચ્છેલી તે કામના તમારે પૂર્ણ કરવી યોગ્ય છે."
5.7.40
उपपन्नमिदं पार्थ यत्स्पर्धसि मया सह ।
सारथ्यं ते करिष्यामि कामः संपद्यतां तव ॥ ५.७.४० ॥
"હે પાર્થ, તું મારી સાથે સ્પર્ધા કરે છે તે યોગ્ય જ છે. હું તારું સારથ્ય કરીશ; તારી ઇચ્છા પૂર્ણ થાય."
5.7.41
एवं प्रमुदितः पार्थः कुष्णेन सहितस्तदा ।
वृतो दाशार्हप्रवरैः पुनरायाद्युधिष्ठिरम् ॥ ५.७.४१ ॥
"આ રીતે પ્રસન્ન થયેલો પાર્થ ત્યારે કૃષ્ણ સાથે, દાશાર્હોના શ્રેષ્ઠ જનોથી ઘેરાયેલો, ફરીથી યુધિષ્ઠિર પાસે પાછો ફર્યો."