Mahābhārata · Adhyāya 5.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.72.1
सञ्जयस्य श्रुतं वाक्यं भवतश्च श्रुतं मया ।
सर्वं जानाम्यभिप्रायं तेषां च भवतश्च यः ॥ ५.७२.१ ॥
He oído las palabras de Sañjaya y también he oído las tuyas. Conozco toda la intención de ellos y de ti.
5.72.2
तव धर्माश्रिता बुद्धिस्तेषां वैराश्रया मतिः ।
यदयुद्धेन लभ्येत तत्ते बहुमतं भवेत् ॥ ५.७२.२ ॥
Tu intelecto se apoya en el dharma, pero el juicio de ellos se apoya en la enemistad. Lo que pueda obtenerse sin guerra debería serte muy aceptable.
5.72.3
न चैवं नैष्ठिकं कर्म क्षत्रियस्य विशांपते ।
आहुराश्रमिणः सर्वे न भैक्षं क्षत्रियश्चरेत् ॥ ५.७२.३ ॥
Y este no es el deber fijo del kṣatriya, oh señor de los hombres. Todos los que están en las etapas de la vida dicen que el kṣatriya no debe mendigar.
5.72.4
जयो वधो वा सङ्ग्रामे धात्राऽऽदिष्टः सनातनः ।
स्वधर्मः क्षत्रियस्यैष कार्पण्यं न प्रशत्यते ॥ ५.७२.४ ॥
La victoria o la muerte en la batalla es el precepto eterno establecido por el Creador. Este es el deber propio del kṣatriya; la compasión cobarde no es alabada.
5.72.5
न हि कार्पण्यमास्थाय शक्या वृत्तिर्युधिष्ठिर ।
विक्रमस्व महाबाहो जहि शत्रून्परन्तप ॥ ५.७२.५ ॥
En verdad, oh Yudhiṣṭhira, no es posible vivir adoptando la compasión cobarde. Muestra tu valor, oh de brazos poderosos, y mata a los enemigos, oh abrasador de enemigos.
5.72.6
अतिगृद्धाः कृतस्नेहा दीर्घकालं सहोषिताः ।
कृतमित्राः कृतबला धार्तराष्ट्राः परन्तप ॥ ५.७२.६ ॥
Los hijos de Dhṛtarāṣṭra son sumamente codiciosos; han mostrado afecto y han vivido juntos mucho tiempo; han hecho aliados y reunido fuerza, oh abrasador de enemigos.
5.72.7
न पर्यायोऽस्ति यत्साम्यं त्वयि कुर्युर्विशांपते ।
बलवत्तां हि मन्यन्ते भीष्मद्रोणकृपादिभिः ॥ ५.७२.७ ॥
Señor de los pueblos, no hay manera de que igualen tu poder, pues Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa y los demás los consideran poderosos.
5.72.8
यावच्च मार्दवेनैतान्राजन्नुपचरिष्यसि ।
तावदेते हरिष्यन्ति तव राज्यमरिन्दम ॥ ५.७२.८ ॥
Oh rey, mientras trates a estos con mansedumbre, ellos arrebatarán tu reino, oh domador de enemigos.
5.72.9
नानुक्रोशान्न कार्पण्यान्न च धर्मार्थकारणात् ।
अलं कर्तुं धार्तराष्ट्रस्तव काममरिन्दम ॥ ५.७२.९ ॥
Ni por compasión, ni por debilidad, ni por causa del dharma y la riqueza, el hijo de Dhṛtarāṣṭra puede cumplir tu deseo, oh domador de enemigos.
5.72.10
एतदेव निमित्तं ते धार्तराष्ट्रो यथा त्वयि ।
नान्वतप्यत कोपेन तव कृत्वाऽपि दुष्करम् ॥ ५.७२.१० ॥
Esta misma es la causa: aunque había cometido contra ti una acción difícil, el hijo de Dhṛtarāṣṭra no se arrepintió, cegado por la ira.
5.72.11
पितामहस्य द्रोणस्य विदुरस्य च धीमतः ।
ब्राह्मणानां च साधूनां राज्ञश्च नगरस्य च ॥ ५.७२.११ ॥
del abuelo Bhīṣma, de Droṇa, del sabio Vidura, de los brahmanes, de los virtuosos, del rey y de la ciudad.
5.72.12
पश्यतां कुरुमुख्यानां सर्वेषामेव तत्त्वतः ।
दानशीलं मृदुं दान्तं धर्मशीलमनुव्रतम् ॥ ५.७२.१२ ॥
Ante los ojos de todos los principales kurus, en verdad, hacia quien era generoso, manso, dominado de sí, amante del dharma y obediente.
5.72.13
यत्त्वामुपधिना राजन्द्यूते वञ्चितवांस्तदा ।
न चापत्रपते तेन नृशंसः स्वेन कर्मणा ॥ ५.७२.१३ ॥
Oh rey, aquel que entonces te engañó con astucia en el juego de dados no siente vergüenza por su propia acción cruel.
5.72.14
तथाशीलसमाचरे राजन्मा प्रणयं कृथाः ।
वध्यास्ते सर्वलोकस्य किं पुनस्तव भारत ॥ ५.७२.१४ ॥
Oh rey, no muestres afecto a quienes tienen tal conducta. Merecen la muerte de todo el mundo; cuánto más lo merecen para ti, oh descendiente de Bharata.
5.72.15
वाग्भिस्त्वप्रतिरूपाभिरतुदत्त्वां सहानुजम् ।
श्लाघमानः प्रहृष्टः सन्भ्रातृभिः सह भाषते ॥ ५.७२.१५ ॥
Con palabras indecorosas te hirió a ti y a tu hermano menor; complacido y jactancioso, habla junto a sus hermanos.
5.72.16
एतावत्पाण्डवानां हि नास्ति किंचिदिह स्वकम् ।
नामधेयं च गोत्रं च तदप्येषां न शिष्यते ॥ ५.७२.१६ ॥
Los Pāṇḍavas no tienen aquí ni siquiera tanto de lo suyo; ni siquiera su nombre y linaje les quedan.
5.72.17
कालेन महता चैषां भविष्यति पराभवः ।
प्रकृतिं ते भजिष्यन्ति नष्टप्रकृतयो मयि ॥ ५.७२.१७ ॥
Tras mucho tiempo llegará su derrota; habiendo perdido su naturaleza, adoptarán su naturaleza en mí.
5.72.18
दुःशासनेन पापेन तदा द्यूते प्रवर्तिते ।
अनाथवत्तदा देवी द्रौपदी सुदुरात्मना ॥ ५.७२.१८ ॥
Cuando el pecador Duḥśāsana puso en marcha el juego de dados, aquel de corazón perverso trató a la reina Draupadī como si no tuviera protector.
5.72.19
आकृष्य केशे रुदती सभायां राजसंसदि ।
भीष्मद्रोणप्रमुखतो गौरिति व्याहृता मुहुः ॥ ५.७२.१९ ॥
Arrastrada por el cabello en la asamblea, en el consejo de reyes, llorando, fue llamada repetidamente 'vaca' ante Bhīṣma y Droṇa, sobre todo.
5.72.20
भवता वारिताः सर्वे भ्रातरो भीमविक्रमाः ।
धर्मपाशनिबद्धाश्च न किंचित्प्रतिपेदिरे ॥ ५.७२.२० ॥
Usted contuvo a todos los hermanos de terrible valor, y atados por el lazo del dharma no respondieron en nada.
5.72.21
एताश्चान्याश्च परुषा वाचः स समुदीरयन् ।
श्लाघते ज्ञातिमध्ये स्म त्वयि प्रव्रजिते वनम् ॥ ५.७२.२१ ॥
Pronunciando estas y otras palabras duras, se jactaba entre los parientes después de que usted partiera al bosque.
5.72.22
ये तत्रासन्समानीतास्ते दृष्ट्वा त्वामनागसम् ।
अश्रुकण्ठा रुदन्तश्च सभायामासते सदा ॥ ५.७२.२२ ॥
Quienes habían sido llevados allí, al verle a usted inocente, con la garganta anudada por las lágrimas, se sentaban siempre en la asamblea llorando.
5.72.23
न चैनमभ्यनन्दंस्ते राजानो ब्राह्मणैः सह ।
सर्वे दुर्योधनं तत्र निन्दन्ति स्म सभासदः ॥ ५.७२.२३ ॥
Ni aquellos reyes ni los brahmanes lo aplaudieron; todos los miembros de la asamblea censuraban allí a Duryodhana.
5.72.24
कुलीनस्य च या निन्दा वधो वाऽमित्रकर्शन ।
महागुणो वधो राजन्नु तु निन्दा कुजीविका ॥ ५.७२.२४ ॥
Para un hombre de noble linaje, la censura o la muerte, ¡oh vencedor de enemigos! ¡Oh rey, la muerte es en verdad una gran virtud; pero la censura es un medio de vida vil.
5.72.25
तदैव निहतो राजन्यदैव निरपत्रपः ।
निन्दितश्च महाराज पृथिव्यां सर्वराजभिः ॥ ५.७२.२५ ॥
Oh rey, el hombre sin vergüenza queda muerto en el mismo instante en que se vuelve sin vergüenza; oh gran rey, es censurado por todos los reyes de la tierra.
5.72.26
ईषत्करो वधस्तस्य यस्य चारित्रमीदृशम् ।
प्रस्कुन्देन प्रतिस्तब्धश्छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ ५.७२.२६ ॥
Para quien tiene tal conducta, la muerte apenas surte efecto; se endurece con obstinación, como un árbol con la raíz cortada.
5.72.27
वध्यः सर्प इवानार्यः सर्वलोकस्य दुर्मतिः ।
जह्येन त्वममित्रघ्न मा राजन्विचिकित्सिथाः ॥ ५.७२.२७ ॥
Es innoble y malintencionado, debe ser muerto como una serpiente por todo el mundo. Abátelo, oh destructor de enemigos; no vaciles, oh rey.
5.72.28
सर्वथा त्वत्क्षमं चैतद्रोचते च ममानघ ।
यत्त्वं पितरि भीष्मे च प्रणिपातं समाचरेः ॥ ५.७२.२८ ॥
Oh sin mácula, esto te conviene en todo, y a mí también me agrada: que rindas reverencia a tu padre y a Bhīṣma.
5.72.29
अहं तु सर्वलोकस्य गत्वा छेत्स्यामि संशयम् ।
येषामस्ति द्विधाभावो राजन्दुर्योधनं प्रति ॥ ५.७२.२९ ॥
Pero yo iré ante todo el mundo y disiparé la duda, oh rey, de quienes tienen dividido el ánimo acerca de Duryodhana.
5.72.30
मध्ये राज्ञामहं तत्र प्रातिपौरुषिकान्गुणान् ।
तव सङ्कीर्तयिष्यामि ये च तस्य व्यतिक्रमाः ॥ ५.७२.३० ॥
Allí, en medio de los reyes, proclamaré tus cualidades viriles personales y las transgresiones de él.
5.72.31
ब्रुवतस्तत्र मे वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् ।
निशम्य पार्थिवाः सर्वे नानाजनपदेश्वराः ॥ ५.७२.३१ ॥
Mientras yo pronunciaba allí palabras beneficiosas unidas al dharma y a la riqueza, todos los reyes, señores de diversas regiones, escucharon.
5.72.32
त्वयि संप्रतिपत्स्यन्ते धर्मात्मा सत्यवागिति ।
तस्मिंश्चाधिगमिष्यन्ति यथा लोभादवर्तत ॥ ५.७२.३२ ॥
Te reconocerán como un alma justa y veraz, y sabrán cómo él obró por avaricia.
5.72.33
गर्हयिष्यामि चैवैनं पौरजानपदेष्वपि ।
वृद्धबालानुपादाय चातुर्वर्ण्ये समागते ॥ ५.७२.३३ ॥
Lo censuraré también ante los habitantes de las ciudades y de los campos, incluyendo a los ancianos y a los jóvenes, cuando se reúnan las cuatro castas.
5.72.34
शमं वै याचमानस्त्वं नाधर्मं तत्र लप्स्यसे ।
कुरून्विगर्हयिष्यन्ति धृतराष्ट्रं च पार्थिवाः ॥ ५.७२.३४ ॥
Al pedir la paz no obtendrás allí adharma; los reyes censurarán a los Kurus y a Dhṛtarāṣṭra.
5.72.35
तस्मिंल्लोकपरित्यक्ते किं कार्यमवशिष्यते ।
हते दुर्योधने राजन्यदन्यत्क्रियतामिति ॥ ५.७२.३५ ॥
Cuando él sea abandonado por el mundo y Duryodhana sea muerto, ¡oh rey!, ¿qué tarea quedará? Que se haga otra cosa.
5.72.36
यात्वा चाहं कुरून्सर्वान्युष्मदर्थमहापयन् ।
यतिष्ये प्रशमं कर्तुं लक्षयिष्ये च चेष्टितम् ॥ ५.७२.३६ ॥
Yendo ante todos los Kurus, sin dejar que perezcan por vuestro bien, me esforzaré por establecer la paz y observaré su conducta.
5.72.37
कौरवाणां प्रवृत्तिं च गत्वा युद्धाधिकारिकाम् ।
निशम्य विनिवर्तिष्ये जयाय तव भारत ॥ ५.७२.३७ ॥
Habiendo ido y oído la situación de los Kauravas y los asuntos de la guerra, regresaré, oh Bhārata, por tu victoria.
5.72.38
सर्वथा युद्धमेवाहमाशंसापि परैः सह ।
निमित्तानि हि सर्वाणि तथा प्रादुर्भवन्ति मे ॥ ५.७२.३८ ॥
Por todos los medios veo solo la guerra; ni siquiera tengo esperanza de paz con los enemigos, pues todos los presagios se me presentan así.
5.72.39
मृगाः शकुन्ताश्च वदन्ति घोरं ।
हस्त्यश्वमुख्येषु निशामुखेषु ।
घोराणि रूपाणि तथैव चाग्नि-
र्वर्णान्बहून्पुष्यति घोररूपान् ॥ ५.७२.३९ ॥
Los ciervos y las aves pronuncian cosas terribles; en los lugares principales de elefantes y caballos, al anochecer, aparecen formas terribles, y asimismo el fuego muestra muchos colores de forma espantosa.
5.72.40
मनुष्यलोकक्षयकृत्सुघोरो ।
नो चेदनुप्राप्त इहान्तकः स्यात्।
शस्त्राणि यन्त्रं कवचान्रथांश्च ।
नागान्हयांश्च प्रतिपादयित्वा ॥ ५.७२.४० ॥
Esta es una destrucción muy terrible del mundo humano; si no, la Muerte ya habría llegado aquí. Habiendo dispuesto armas, máquinas, armaduras, carros, elefantes y caballos…
5.72.41
योधाश्च सर्वे कृतनिश्चयास्ते ।
भवन्तु हस्त्यश्वरथेषु यत्ताः।
साङ्ग्रामिकं ते यदुपार्जनीयं ।
सर्वं समग्रं कुरु तन्नरेन्द्र ॥ ५.७२.४१ ॥
Que todos los guerreros, resueltos en su propósito, se mantengan listos en elefantes, caballos y carros; y todo el equipo bélico que debas reunir, reúnelo por completo, oh señor de los hombres.
5.72.42
दुर्योधनो न ह्यलमद्य दातुं ।
जीवंस्तवैतन्नृपते कथंचित्।
यत्ते पुरस्तादभवत्समृद्धं ।
द्यूते हृतं पाण्डवमुख्य राज्यम् ॥ ५.७२.४२ ॥
Oh rey, Duryodhana no puede devolverlo hoy, por más que siga con vida. El próspero reino que antes fue tuyo fue arrebatado en el juego de dados al principal de los Pāṇḍavas.