മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.72.1
सञ्जयस्य श्रुतं वाक्यं भवतश्च श्रुतं मया ।
सर्वं जानाम्यभिप्रायं तेषां च भवतश्च यः ॥ ५.७२.१ ॥
സഞ്ജയന്റെ വാക്കും നിങ്ങളുടെ വാക്കും ഞാൻ കേട്ടിരിക്കുന്നു. അവരുടെയും നിങ്ങളുടെയും അഭിപ്രായമെല്ലാം ഞാൻ അറിയുന്നു.
5.72.2
तव धर्माश्रिता बुद्धिस्तेषां वैराश्रया मतिः ।
यदयुद्धेन लभ्येत तत्ते बहुमतं भवेत् ॥ ५.७२.२ ॥
നിങ്ങളുടെ ബുദ്ധി ധർമ്മത്തെ ആശ്രയിച്ചതാണ്; അവരുടെ മതി വൈരത്തെ ആശ്രയിച്ചതാണ്. യുദ്ധമില്ലാതെ ലഭിക്കുന്നതാകണം നിങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും സമ്മതമായത്.
5.72.3
न चैवं नैष्ठिकं कर्म क्षत्रियस्य विशांपते ।
आहुराश्रमिणः सर्वे न भैक्षं क्षत्रियश्चरेत् ॥ ५.७२.३ ॥
രാജാവേ, ക്ഷത്രിയന്റെ നിശ്ചിത കർമ്മം ഇങ്ങനെയല്ല. എല്ലാ ആശ്രമക്കാരും പറയുന്നു: ക്ഷത്രിയൻ ഭിക്ഷയെടുക്കരുത്.
5.72.4
जयो वधो वा सङ्ग्रामे धात्राऽऽदिष्टः सनातनः ।
स्वधर्मः क्षत्रियस्यैष कार्पण्यं न प्रशत्यते ॥ ५.७२.४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ജയമോ മരണമോ — ഇത് ബ്രഹ്മാവ് കല്പിച്ച സനാതനമായ നിയമമാണ്. ഇതാണ് ക്ഷത്രിയന്റെ സ്വധർമ്മം; ദീനത പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
5.72.5
न हि कार्पण्यमास्थाय शक्या वृत्तिर्युधिष्ठिर ।
विक्रमस्व महाबाहो जहि शत्रून्परन्तप ॥ ५.७२.५ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, ദീനത സ്വീകരിച്ച് ജീവിക്കാനാവില്ല. മഹാബാഹോ, വീരം കാണിക്കൂ; ശത്രുക്കളെ വധിക്കൂ, പരന്തപാ.
5.72.6
अतिगृद्धाः कृतस्नेहा दीर्घकालं सहोषिताः ।
कृतमित्राः कृतबला धार्तराष्ट्राः परन्तप ॥ ५.७२.६ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ പുത്രന്മാർ അത്യന്തം അത്യാഗ്രഹികളാണ്; ദീർഘകാലം ഒന്നിച്ചു വസിച്ച് സ്നേഹം കാട്ടിയവർ; മിത്രങ്ങളെ നേടി ബലം സംഭരിച്ചവർ, പരന്തപാ.
5.72.7
न पर्यायोऽस्ति यत्साम्यं त्वयि कुर्युर्विशांपते ।
बलवत्तां हि मन्यन्ते भीष्मद्रोणकृपादिभिः ॥ ५.७२.७ ॥
ജനപതേ, നിന്നോടു തുല്യത പുലർത്താൻ അവർക്കു മാർഗമില്ല; ഭീഷ്മരും ദ്രോണരും കൃപരും മറ്റുള്ളവരും അവരെ ബലവാന്മാരായി കരുതുന്നു.
5.72.8
यावच्च मार्दवेनैतान्राजन्नुपचरिष्यसि ।
तावदेते हरिष्यन्ति तव राज्यमरिन्दम ॥ ५.७२.८ ॥
രാജാവേ, നീ ഇവരോടു മൃദുവായി പെരുമാറുന്നിടത്തോളം കാലം, ഇവർ നിന്റെ രാജ്യം അപഹരിക്കും, ശത്രുദമനാ.
5.72.9
नानुक्रोशान्न कार्पण्यान्न च धर्मार्थकारणात् ।
अलं कर्तुं धार्तराष्ट्रस्तव काममरिन्दम ॥ ५.७२.९ ॥
അനുകമ്പകൊണ്ടോ ദൈന്യംകൊണ്ടോ ധർമാർഥകാരണങ്ങളാലോ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന് നിന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റാൻ കഴിയില്ല, ശത്രുദമനാ.
5.72.10
एतदेव निमित्तं ते धार्तराष्ट्रो यथा त्वयि ।
नान्वतप्यत कोपेन तव कृत्वाऽपि दुष्करम् ॥ ५.७२.१० ॥
ഇതുതന്നെയാണ് നിന്റെ കാരണം; നിന്നോടു ദുഷ്കരമായ കാര്യം ചെയ്തിട്ടും, കോപംകൊണ്ട് ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ അനുതപിച്ചില്ല.
5.72.11
पितामहस्य द्रोणस्य विदुरस्य च धीमतः ।
ब्राह्मणानां च साधूनां राज्ञश्च नगरस्य च ॥ ५.७२.११ ॥
പിതാമഹൻ ഭീഷ്മരുടെയും ദ്രോണരുടെയും ബുദ്ധിമാനായ വിദുരരുടെയും ബ്രാഹ്മണരുടെയും സാധുക്കളുടെയും രാജാവിന്റെയും നഗരത്തിന്റെയും (കാര്യത്തിലും അവൻ അങ്ങനെതന്നെ ചെയ്തു).
5.72.12
पश्यतां कुरुमुख्यानां सर्वेषामेव तत्त्वतः ।
दानशीलं मृदुं दान्तं धर्मशीलमनुव्रतम् ॥ ५.७२.१२ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠന്മാർ എല്ലാവരും കാണ്കെ, യഥാർഥത്തിൽ, ദാനശീലനും മൃദുവും ദാന്തനും ധർമശീലനും അനുസരണയുള്ളവനുമായ (അവനോടും അവൻ അങ്ങനെതന്നെ ചെയ്തു).
5.72.13
यत्त्वामुपधिना राजन्द्यूते वञ्चितवांस्तदा ।
न चापत्रपते तेन नृशंसः स्वेन कर्मणा ॥ ५.७२.१३ ॥
ഓ രാജാവേ, അന്ന് ചൂതിൽ വഞ്ചനയാൽ നിന്നെ ചതിച്ച ആ ക്രൂരൻ തന്റെ ആ പ്രവൃത്തിയിൽ ലജ്ജിക്കുന്നില്ല.
5.72.14
तथाशीलसमाचरे राजन्मा प्रणयं कृथाः ।
वध्यास्ते सर्वलोकस्य किं पुनस्तव भारत ॥ ५.७२.१४ ॥
ഓ രാജാവേ, അത്തരം സ്വഭാവമുള്ളവരോട് സ്നേഹം കാണിക്കരുത്. അവർ സകല ലോകത്തിനും വധ്യരാണ്; ഓ ഭാരതാ, നിനക്ക് പിന്നെ എത്രയധികം!
5.72.15
वाग्भिस्त्वप्रतिरूपाभिरतुदत्त्वां सहानुजम् ।
श्लाघमानः प्रहृष्टः सन्भ्रातृभिः सह भाषते ॥ ५.७२.१५ ॥
അനുചിതമായ വാക്കുകളാൽ അവൻ നിന്നെയും നിന്റെ അനുജനെയും വേദനിപ്പിച്ചു; സന്തോഷത്തോടെ പുകഴ്ത്തിക്കൊണ്ട് സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം അവൻ സംസാരിക്കുന്നു.
5.72.16
एतावत्पाण्डवानां हि नास्ति किंचिदिह स्वकम् ।
नामधेयं च गोत्रं च तदप्येषां न शिष्यते ॥ ५.७२.१६ ॥
പാണ്ഡവർക്ക് ഇവിടെ ഇതുപോലും സ്വന്തമായി ഒന്നുമില്ല; അവരുടെ പേരും ഗോത്രവും പോലും അവരിൽ ശേഷിക്കുന്നില്ല.
5.72.17
कालेन महता चैषां भविष्यति पराभवः ।
प्रकृतिं ते भजिष्यन्ति नष्टप्रकृतयो मयि ॥ ५.७२.१७ ॥
ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം അവർക്ക് പരാജയം വരും; സ്വഭാവം നഷ്ടപ്പെട്ടവർ എന്നിൽ തങ്ങളുടെ സ്വഭാവം പ്രാപിക്കും.
5.72.18
दुःशासनेन पापेन तदा द्यूते प्रवर्तिते ।
अनाथवत्तदा देवी द्रौपदी सुदुरात्मना ॥ ५.७२.१८ ॥
അന്ന് പാപിയായ ദുശ്ശാസനൻ ചൂത് ആരംഭിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ആ ദുരാത്മാവ് ദേവി ദ്രൗപദിയെ അനാഥയെപ്പോലെ (അപമാനിച്ചു).
5.72.19
आकृष्य केशे रुदती सभायां राजसंसदि ।
भीष्मद्रोणप्रमुखतो गौरिति व्याहृता मुहुः ॥ ५.७२.१९ ॥
സദസ്സിൽ, രാജസഭയിൽ, കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കെ മുടിയിൽ പിടിച്ചു വലിക്കപ്പെട്ട്, ഭീഷ്മരുടെയും ദ്രോണരുടെയും മുന്നിൽ 'പശു' എന്ന് ആവർത്തിച്ച് വിളിക്കപ്പെട്ടു.
5.72.20
भवता वारिताः सर्वे भ्रातरो भीमविक्रमाः ।
धर्मपाशनिबद्धाश्च न किंचित्प्रतिपेदिरे ॥ ५.७२.२० ॥
നീ ഭീമവിക്രമികളായ എല്ലാ സഹോദരന്മാരെയും തടഞ്ഞു; അവർ ധർമപാശത്തിൽ ബദ്ധരായി ഒന്നും ചെയ്തില്ല.
5.72.21
एताश्चान्याश्च परुषा वाचः स समुदीरयन् ।
श्लाघते ज्ञातिमध्ये स्म त्वयि प्रव्रजिते वनम् ॥ ५.७२.२१ ॥
ഇവയും മറ്റു പരുഷവാക്കുകളും പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, നീ വനത്തിലേക്കു പോയ ശേഷം അവൻ ബന്ധുക്കൾക്കിടയിൽ പുകഴ്ത്തിപ്പറഞ്ഞു.
5.72.22
ये तत्रासन्समानीतास्ते दृष्ट्वा त्वामनागसम् ।
अश्रुकण्ठा रुदन्तश्च सभायामासते सदा ॥ ५.७२.२२ ॥
അവിടെ കൊണ്ടുവരപ്പെട്ടവർ, നിരപരാധിയായ നിന്നെ കണ്ടപ്പോൾ, കണ്ണീരിൽ തൊണ്ടയിടറി കരഞ്ഞുകൊണ്ട് സദസ്സിൽ എപ്പോഴും ഇരുന്നു.
5.72.23
न चैनमभ्यनन्दंस्ते राजानो ब्राह्मणैः सह ।
सर्वे दुर्योधनं तत्र निन्दन्ति स्म सभासदः ॥ ५.७२.२३ ॥
ആ രാജാക്കന്മാരും ബ്രാഹ്മണരും അവനെ അഭിനന്ദിച്ചില്ല; സദസ്യരെല്ലാം അവിടെ ദുര്യോധനനെ നിന്ദിച്ചു.
5.72.24
कुलीनस्य च या निन्दा वधो वाऽमित्रकर्शन ।
महागुणो वधो राजन्नु तु निन्दा कुजीविका ॥ ५.७२.२४ ॥
കുലീനന് നിന്ദയോ മരണമോ — ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവനേ! രാജാവേ, മരണം മഹാഗുണമാണ്; എന്നാൽ നിന്ദ നീചമായ ജീവിതമാണ്.
5.72.25
तदैव निहतो राजन्यदैव निरपत्रपः ।
निन्दितश्च महाराज पृथिव्यां सर्वराजभिः ॥ ५.७२.२५ ॥
ഹേ രാജാവേ, ലജ്ജയില്ലാത്തവൻ ആ നിമിഷം തന്നെ നശിച്ചവനാകുന്നു; ഹേ മഹാരാജാവേ, ഭൂമിയിലെ സകല രാജാക്കന്മാരാലും അവൻ നിന്ദിക്കപ്പെടുന്നു.
5.72.26
ईषत्करो वधस्तस्य यस्य चारित्रमीदृशम् ।
प्रस्कुन्देन प्रतिस्तब्धश्छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ ५.७२.२६ ॥
ഇങ്ങനെയുള്ള സ്വഭാവമുള്ളവനു വധം ചെറിയ ഫലമേ നൽകൂ; അവൻ ദുരഭിമാനത്താൽ കടുത്തുനിൽക്കുന്നു, വേരറ്റ വൃക്ഷംപോലെ.
5.72.27
वध्यः सर्प इवानार्यः सर्वलोकस्य दुर्मतिः ।
जह्येन त्वममित्रघ्न मा राजन्विचिकित्सिथाः ॥ ५.७२.२७ ॥
അവൻ അനാര്യനും ദുർബുദ്ധിയുമാണ്; ലോകത്തിന് പാമ്പുപോലെ വധിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്. ഹേ ശത്രുനാശകാ, അവനെ കൊല്ലൂ; ഹേ രാജാവേ, സംശയിക്കരുത്.
5.72.28
सर्वथा त्वत्क्षमं चैतद्रोचते च ममानघ ।
यत्त्वं पितरि भीष्मे च प्रणिपातं समाचरेः ॥ ५.७२.२८ ॥
ഹേ നിഷ്പാപാ, ഇത് എല്ലാ വിധത്തിലും നിനക്ക് യോജിച്ചതാണ്; എനിക്കും ഇത് ഇഷ്ടമാണ്—നീ പിതാവിനോടും ഭീഷ്മനോടും പ്രണാമം ചെയ്യണം.
5.72.29
अहं तु सर्वलोकस्य गत्वा छेत्स्यामि संशयम् ।
येषामस्ति द्विधाभावो राजन्दुर्योधनं प्रति ॥ ५.७२.२९ ॥
എന്നാൽ ഞാൻ ലോകത്തിന്റെ അടുത്ത് ചെന്ന് സംശയം മുറിക്കും—ഹേ രാജാവേ, ദുര്യോധനനെക്കുറിച്ച് മനസ്സ് രണ്ടായവരുടെ സംശയം.
5.72.30
मध्ये राज्ञामहं तत्र प्रातिपौरुषिकान्गुणान् ।
तव सङ्कीर्तयिष्यामि ये च तस्य व्यतिक्रमाः ॥ ५.७२.३० ॥
അവിടെ രാജാക്കന്മാരുടെ നടുവിൽ ഞാൻ നിന്റെ വ്യക്തിപരമായ പൗരുഷഗുണങ്ങളും അവന്റെ അതിക്രമങ്ങളും വർണിക്കും.
5.72.31
ब्रुवतस्तत्र मे वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् ।
निशम्य पार्थिवाः सर्वे नानाजनपदेश्वराः ॥ ५.७२.३१ ॥
അവിടെ ഞാൻ ധർമ്മാർത്ഥങ്ങളോടു കൂടിയ ഹിതവാക്യങ്ങൾ പറയുമ്പോൾ, നാനാ ജനപദങ്ങളുടെ ഭരണാധികാരികളായ രാജാക്കന്മാരെല്ലാം അത് കേട്ടു.
5.72.32
त्वयि संप्रतिपत्स्यन्ते धर्मात्मा सत्यवागिति ।
तस्मिंश्चाधिगमिष्यन्ति यथा लोभादवर्तत ॥ ५.७२.३२ ॥
അവർ നിന്നെ ധർമ്മാത്മാവും സത്യവാദിയുമായി അംഗീകരിക്കും; അവൻ ലോഭത്താൽ എങ്ങനെ പെരുമാറി എന്നും അവർ മനസ്സിലാക്കും.
5.72.33
गर्हयिष्यामि चैवैनं पौरजानपदेष्वपि ।
वृद्धबालानुपादाय चातुर्वर्ण्ये समागते ॥ ५.७२.३३ ॥
പട്ടണവാസികളുടെയും ഗ്രാമവാസികളുടെയും ഇടയിൽ, വൃദ്ധരെയും ബാലന്മാരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി, ചാതുർവർണ്യം ഒന്നിച്ചുകൂടുമ്പോൾ ഞാൻ ഇവനെ നിന്ദിക്കും.
5.72.34
शमं वै याचमानस्त्वं नाधर्मं तत्र लप्स्यसे ।
कुरून्विगर्हयिष्यन्ति धृतराष्ट्रं च पार्थिवाः ॥ ५.७२.३४ ॥
സമാധാനം യാചിക്കുന്ന നിനക്ക് അവിടെ അധർമ്മം ലഭിക്കില്ല; രാജാക്കന്മാർ കുരുക്കളെയും ധൃതരാഷ്ട്രനെയും നിന്ദിക്കും.
5.72.35
तस्मिंल्लोकपरित्यक्ते किं कार्यमवशिष्यते ।
हते दुर्योधने राजन्यदन्यत्क्रियतामिति ॥ ५.७२.३५ ॥
അവൻ ലോകത്താൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടാൽ, ദുര്യോധനൻ കൊല്ലപ്പെട്ടാൽ, രാജാവേ, പിന്നെ എന്തു കാര്യമാണ് ശേഷിക്കുക? മറ്റെന്തെങ്കിലും ചെയ്യപ്പെടട്ടെ.
5.72.36
यात्वा चाहं कुरून्सर्वान्युष्मदर्थमहापयन् ।
यतिष्ये प्रशमं कर्तुं लक्षयिष्ये च चेष्टितम् ॥ ५.७२.३६ ॥
ഞാൻ എല്ലാ കുരുക്കളുടെയും അടുത്തേക്കു പോയി, നിങ്ങൾക്കായി അവരെ നശിക്കാതെ നിലനിർത്തി, സമാധാനം സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിക്കും; അവരുടെ പെരുമാറ്റവും ഞാൻ ശ്രദ്ധിക്കും.
5.72.37
कौरवाणां प्रवृत्तिं च गत्वा युद्धाधिकारिकाम् ।
निशम्य विनिवर्तिष्ये जयाय तव भारत ॥ ५.७२.३७ ॥
കൗരവരുടെ സ്ഥിതിയും യുദ്ധകാര്യങ്ങളും അറിയാൻ പോയി കേട്ടശേഷം, ഹേ ഭാരതാ, നിന്റെ വിജയത്തിനായി ഞാൻ മടങ്ങും.
5.72.38
सर्वथा युद्धमेवाहमाशंसापि परैः सह ।
निमित्तानि हि सर्वाणि तथा प्रादुर्भवन्ति मे ॥ ५.७२.३८ ॥
എല്ലാവിധത്തിലും എനിക്ക് യുദ്ധം തന്നെയാണ് കാണുന്നത്; ശത്രുക്കളുമായി സന്ധിയുടെ പ്രതീക്ഷയും ഇല്ല; എനിക്ക് എല്ലാ ശകുനങ്ങളും അങ്ങനെതന്നെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
5.72.39
मृगाः शकुन्ताश्च वदन्ति घोरं ।
हस्त्यश्वमुख्येषु निशामुखेषु ।
घोराणि रूपाणि तथैव चाग्नि-
र्वर्णान्बहून्पुष्यति घोररूपान् ॥ ५.७२.३९ ॥
മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ഭയങ്കരമായത് പറയുന്നു; ആനകളിലും കുതിരകളിലും പ്രധാന സ്ഥാനങ്ങളിൽ, സന്ധ്യാസമയത്ത്; ഭയങ്കര രൂപങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ അഗ്നിയും ഭയങ്കര രൂപങ്ങളുടെ പല നിറങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു.
5.72.40
मनुष्यलोकक्षयकृत्सुघोरो ।
नो चेदनुप्राप्त इहान्तकः स्यात्।
शस्त्राणि यन्त्रं कवचान्रथांश्च ।
नागान्हयांश्च प्रतिपादयित्वा ॥ ५.७२.४० ॥
ഇത് മനുഷ്യലോകത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ മൃത്യു; അല്ലെങ്കിൽ യമൻ ഇവിടെ എത്തിയേനെ. ആയുധങ്ങളും യന്ത്രങ്ങളും കവചങ്ങളും രഥങ്ങളും ആനകളും കുതിരകളും ഒരുക്കി…
5.72.41
योधाश्च सर्वे कृतनिश्चयास्ते ।
भवन्तु हस्त्यश्वरथेषु यत्ताः।
साङ्ग्रामिकं ते यदुपार्जनीयं ।
सर्वं समग्रं कुरु तन्नरेन्द्र ॥ ५.७२.४१ ॥
എല്ലാ യോദ്ധാക്കളും ഉറച്ച തീരുമാനത്തോടെ ആനകളിലും കുതിരകളിലും രഥങ്ങളിലും സന്നദ്ധരായിരിക്കട്ടെ; നിനക്ക് ലഭ്യമാക്കേണ്ട യുദ്ധസാമഗ്രികളെല്ലാം പൂർണ്ണമായി ഒരുക്കുക, ഹേ നരേന്ദ്രാ.
5.72.42
दुर्योधनो न ह्यलमद्य दातुं ।
जीवंस्तवैतन्नृपते कथंचित्।
यत्ते पुरस्तादभवत्समृद्धं ।
द्यूते हृतं पाण्डवमुख्य राज्यम् ॥ ५.७२.४२ ॥
ഹേ രാജാവേ, ദുര്യോധനൻ ഇന്ന് അത് എങ്ങനെയെങ്കിലും, ജീവിച്ചിരുന്നാലും തിരികെ നൽകാൻ കഴിയില്ല. മുമ്പ് നിങ്ങളുടേതായി സമൃദ്ധമായിരുന്ന ആ രാജ്യം ചൂതാട്ടത്തിൽ പാണ്ഡവരുടെ പ്രധാനിയിൽനിന്ന് അപഹരിക്കപ്പെട്ടതാണ്.