ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.72.1
सञ्जयस्य श्रुतं वाक्यं भवतश्च श्रुतं मया ।
सर्वं जानाम्यभिप्रायं तेषां च भवतश्च यः ॥ ५.७२.१ ॥
ସଞ୍ଜୟଙ୍କ ବାକ୍ୟ ମୁଁ ଶୁଣିଛି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଛି। ସେମାନଙ୍କ ଓ ଆପଣଙ୍କ ଯେଉଁ ଅଭିପ୍ରାୟ, ତାହା ସବୁ ମୁଁ ଜାଣେ।
5.72.2
तव धर्माश्रिता बुद्धिस्तेषां वैराश्रया मतिः ।
यदयुद्धेन लभ्येत तत्ते बहुमतं भवेत् ॥ ५.७२.२ ॥
ଆପଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି; ସେମାନଙ୍କ ମତି ବୈରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି। ଯୁଦ୍ଧ ବିନା ଯାହା ମିଳିପାରେ, ତାହାହିଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ସମ୍ମତ ହେବା ଉଚିତ।
5.72.3
न चैवं नैष्ठिकं कर्म क्षत्रियस्य विशांपते ।
आहुराश्रमिणः सर्वे न भैक्षं क्षत्रियश्चरेत् ॥ ५.७२.३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ନୈଷ୍ଠିକ କର୍ମ ଏପରି ନୁହେଁ। ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମୀମାନେ କହନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଭିକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.72.4
जयो वधो वा सङ्ग्रामे धात्राऽऽदिष्टः सनातनः ।
स्वधर्मः क्षत्रियस्यैष कार्पण्यं न प्रशत्यते ॥ ५.७२.४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ — ଏହା ବିଧାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଦିଷ୍ଟ ସନାତନ ନିୟମ। ଏହା କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ସ୍ୱଧର୍ମ; କାର୍ପଣ୍ୟ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
5.72.5
न हि कार्पण्यमास्थाय शक्या वृत्तिर्युधिष्ठिर ।
विक्रमस्व महाबाहो जहि शत्रून्परन्तप ॥ ५.७२.५ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, କାର୍ପଣ୍ୟ ଧାରଣ କରି ଜୀବିକା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ହେ ମହାବାହୁ, ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଅ; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କର, ହେ ପରନ୍ତପ।
5.72.6
अतिगृद्धाः कृतस्नेहा दीर्घकालं सहोषिताः ।
कृतमित्राः कृतबला धार्तराष्ट्राः परन्तप ॥ ५.७२.६ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋଭୀ; ଦୀର୍ଘକାଳ ଏକତ୍ର ରହି ସ୍ନେହ ଦେଖାଇଛନ୍ତି; ମିତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି ଓ ବଳ ସଂଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି, ହେ ପରନ୍ତପ।
5.72.7
न पर्यायोऽस्ति यत्साम्यं त्वयि कुर्युर्विशांपते ।
बलवत्तां हि मन्यन्ते भीष्मद्रोणकृपादिभिः ॥ ५.७२.७ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ତୁମ ସହିତ ସମାନତା ରଖିବାର କୌଣସି ଉପାୟ ସେମାନଙ୍କର ନାହିଁ; ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ଆଦି ସେମାନଙ୍କୁ ବଳବାନ ମନେ କରନ୍ତି।
5.72.8
यावच्च मार्दवेनैतान्राजन्नुपचरिष्यसि ।
तावदेते हरिष्यन्ति तव राज्यमरिन्दम ॥ ५.७२.८ ॥
ହେ ରାଜା, ଯେତେ ସମୟ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ସହ କୋମଳ ବ୍ୟବହାର କରିବ, ସେତେ ସମୟ ସେମାନେ ତୁମ ରାଜ୍ୟ ହରଣ କରିବେ, ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ।
5.72.9
नानुक्रोशान्न कार्पण्यान्न च धर्मार्थकारणात् ।
अलं कर्तुं धार्तराष्ट्रस्तव काममरिन्दम ॥ ५.७२.९ ॥
କରୁଣା ଯୋଗୁଁ, ଦୀନତା ଯୋଗୁଁ, କିମ୍ବା ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ, ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ।
5.72.10
एतदेव निमित्तं ते धार्तराष्ट्रो यथा त्वयि ।
नान्वतप्यत कोपेन तव कृत्वाऽपि दुष्करम् ॥ ५.७२.१० ॥
ଏହା ହିଁ ତୁମ କାରଣ; ତୁମ ପ୍ରତି କଠିନ କର୍ମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧ ଯୋଗୁଁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଅନୁତାପ କରିନଥିଲା।
5.72.11
पितामहस्य द्रोणस्य विदुरस्य च धीमतः ।
ब्राह्मणानां च साधूनां राज्ञश्च नगरस्य च ॥ ५.७२.११ ॥
ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସାଧୁ, ରାଜା ଓ ନଗର (ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସେ ସେହିପରି କରିଥିଲା)।
5.72.12
पश्यतां कुरुमुख्यानां सर्वेषामेव तत्त्वतः ।
दानशीलं मृदुं दान्तं धर्मशीलमनुव्रतम् ॥ ५.७२.१२ ॥
କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ପ୍ରକୃତରେ, ଦାନଶୀଳ, ମୃଦୁ, ଦାନ୍ତ, ଧର୍ମଶୀଳ, ଅନୁବ୍ରତ (ତାହାଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସେ ସେହିପରି କରିଥିଲା)।
5.72.13
यत्त्वामुपधिना राजन्द्यूते वञ्चितवांस्तदा ।
न चापत्रपते तेन नृशंसः स्वेन कर्मणा ॥ ५.७२.१३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେଦିନ ପାଶା ଖେଳରେ ଛଳନାରେ ଯେ ତୁମକୁ ଠକିଥିଲା, ସେ ନିଷ୍ଠୁର ନିଜ କର୍ମରେ ଲଜ୍ଜିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
5.72.14
तथाशीलसमाचरे राजन्मा प्रणयं कृथाः ।
वध्यास्ते सर्वलोकस्य किं पुनस्तव भारत ॥ ५.७२.१४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେପରି ଆଚରଣକାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ କରନାହିଁ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ପାଇଁ ବଧ୍ୟ; ହେ ଭାରତ, ତୁମ ପାଇଁ ତ ଆହୁରି କେତେ!
5.72.15
वाग्भिस्त्वप्रतिरूपाभिरतुदत्त्वां सहानुजम् ।
श्लाघमानः प्रहृष्टः सन्भ्रातृभिः सह भाषते ॥ ५.७२.१५ ॥
ଅନୁଚିତ ବାକ୍ୟରେ ସେ ତୁମକୁ ଓ ତୁମ ସାନ ଭାଇକୁ ଦୁଃଖ ଦେଲା; ଆନନ୍ଦରେ ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା କରି ସେ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ କଥା କହେ।
5.72.16
एतावत्पाण्डवानां हि नास्ति किंचिदिह स्वकम् ।
नामधेयं च गोत्रं च तदप्येषां न शिष्यते ॥ ५.७२.१६ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଏଠାରେ ଏତିକି ବି ନିଜର କିଛି ନାହିଁ; ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ବି ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ରହୁନାହିଁ।
5.72.17
कालेन महता चैषां भविष्यति पराभवः ।
प्रकृतिं ते भजिष्यन्ति नष्टप्रकृतयो मयि ॥ ५.७२.१७ ॥
ମହାକାଳ ପରେ ସେମାନଙ୍କର ପରାଜୟ ହେବ; ନିଜ ପ୍ରକୃତି ହରାଇ ସେମାନେ ମୋ'ଠାରେ ନିଜ ପ୍ରକୃତି ପାଇବେ।
5.72.18
दुःशासनेन पापेन तदा द्यूते प्रवर्तिते ।
अनाथवत्तदा देवी द्रौपदी सुदुरात्मना ॥ ५.७२.१८ ॥
ସେତେବେଳେ ପାପୀ ଦୁଃଶାସନ ଦ୍ୱାରା ପାଶା ଖେଳ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ସେହି ଅତି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଦେବୀ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଅନାଥା ପରି (ଅପମାନ କଲା)।
5.72.19
आकृष्य केशे रुदती सभायां राजसंसदि ।
भीष्मद्रोणप्रमुखतो गौरिति व्याहृता मुहुः ॥ ५.७२.१९ ॥
ସଭାରେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ପରିଷଦରେ, କାନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ କେଶ ଧରି ଟଣାଯାଇ, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବାରମ୍ବାର 'ଗାଈ' ବୋଲି ଡକାଯାଇଥିଲା।
5.72.20
भवता वारिताः सर्वे भ्रातरो भीमविक्रमाः ।
धर्मपाशनिबद्धाश्च न किंचित्प्रतिपेदिरे ॥ ५.७२.२० ॥
ଆପଣ ଭୀମପରାକ୍ରମ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ରୋକିଥିଲେ; ସେମାନେ ଧର୍ମପାଶରେ ବନ୍ଧା ପଡ଼ି କିଛି ପ୍ରତିକାର କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
5.72.21
एताश्चान्याश्च परुषा वाचः स समुदीरयन् ।
श्लाघते ज्ञातिमध्ये स्म त्वयि प्रव्रजिते वनम् ॥ ५.७२.२१ ॥
ଏସବୁ ଓ ଅନ୍ୟ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହି, ଆପଣ ବନକୁ ଯିବା ପରେ ସେ ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲା।
5.72.22
ये तत्रासन्समानीतास्ते दृष्ट्वा त्वामनागसम् ।
अश्रुकण्ठा रुदन्तश्च सभायामासते सदा ॥ ५.७२.२२ ॥
ଯେଉଁମାନେ ସେଠାକୁ ଆଣି ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ନିରପରାଧ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ଲୁହରେ ଗଳା ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ କାନ୍ଦି ସଦା ସଭାରେ ବସି ରହୁଥିଲେ।
5.72.23
न चैनमभ्यनन्दंस्ते राजानो ब्राह्मणैः सह ।
सर्वे दुर्योधनं तत्र निन्दन्ति स्म सभासदः ॥ ५.७२.२३ ॥
ସେହି ରାଜାମାନେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାକୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ନାହିଁ; ସଭାସଦମାନେ ସମସ୍ତେ ସେଠାରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିଲେ।
5.72.24
कुलीनस्य च या निन्दा वधो वाऽमित्रकर्शन ।
महागुणो वधो राजन्नु तु निन्दा कुजीविका ॥ ५.७२.२४ ॥
କୁଳୀନ ପୁରୁଷ ପାଇଁ ନିନ୍ଦା ବା ମୃତ୍ୟୁ — ହେ ଶତ୍ରୁ-ଦମନକାରୀ! ହେ ରାଜନ, ମୃତ୍ୟୁ ମହାନ ଗୁଣ; କିନ୍ତୁ ନିନ୍ଦା ହୀନ ଜୀବିକା।
5.72.25
तदैव निहतो राजन्यदैव निरपत्रपः ।
निन्दितश्च महाराज पृथिव्यां सर्वराजभिः ॥ ५.७२.२५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ନିର୍ଲଜ୍ଜ ବ୍ୟକ୍ତି ସେହି କ୍ଷଣରେ ମୃତ ପରି; ହେ ମହାରାଜ, ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ନିନ୍ଦିତ ହୁଏ।
5.72.26
ईषत्करो वधस्तस्य यस्य चारित्रमीदृशम् ।
प्रस्कुन्देन प्रतिस्तब्धश्छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ ५.७२.२६ ॥
ଯାହାର ଆଚରଣ ଏପରି, ତା ପାଇଁ ବଧ ଅଳ୍ପ ଫଳ ଦିଏ; ସେ ହଠରେ କଠିନ ହୁଏ, ମୂଳ କଟା ଗଛ ପରି।
5.72.27
वध्यः सर्प इवानार्यः सर्वलोकस्य दुर्मतिः ।
जह्येन त्वममित्रघ्न मा राजन्विचिकित्सिथाः ॥ ५.७२.२७ ॥
ସେ ଅନାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି; ସମସ୍ତ ଜଗତ ପାଇଁ ସାପ ପରି ବଧ୍ୟ। ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ତାକୁ ମାର; ହେ ରାଜନ୍, ସନ୍ଦେହ କର ନାହିଁ।
5.72.28
सर्वथा त्वत्क्षमं चैतद्रोचते च ममानघ ।
यत्त्वं पितरि भीष्मे च प्रणिपातं समाचरेः ॥ ५.७२.२८ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଏହା ସର୍ବଥା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ, ମୋତେ ମଧ୍ୟ ପସନ୍ଦ—ତୁମେ ପିତା ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କର।
5.72.29
अहं तु सर्वलोकस्य गत्वा छेत्स्यामि संशयम् ।
येषामस्ति द्विधाभावो राजन्दुर्योधनं प्रति ॥ ५.७२.२९ ॥
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସଂଶୟ ଛେଦ କରିବି—ହେ ରାଜନ୍, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ବିଷୟରେ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମନ ଦ୍ୱିଧାରେ ବିଭକ୍ତ ସେମାନଙ୍କ ସଂଶୟ।
5.72.30
मध्ये राज्ञामहं तत्र प्रातिपौरुषिकान्गुणान् ।
तव सङ्कीर्तयिष्यामि ये च तस्य व्यतिक्रमाः ॥ ५.७२.३० ॥
ସେଠାରେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ତୁମର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପୌରୁଷ ଗୁଣ ଓ ତାର ଅତିକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ କହିବି।
5.72.31
ब्रुवतस्तत्र मे वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् ।
निशम्य पार्थिवाः सर्वे नानाजनपदेश्वराः ॥ ५.७२.३१ ॥
ସେଠାରେ ମୁଁ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥସହିତ ହିତବାକ୍ୟ କହୁଥିବାବେଳେ, ନାନା ଜନପଦର ଅଧିପତି ସମସ୍ତ ରାଜା ତାହା ଶୁଣିଲେ।
5.72.32
त्वयि संप्रतिपत्स्यन्ते धर्मात्मा सत्यवागिति ।
तस्मिंश्चाधिगमिष्यन्ति यथा लोभादवर्तत ॥ ५.७२.३२ ॥
ସେମାନେ ତୁମକୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ବୋଲି ସ୍ୱୀକାର କରିବେ; ଏବଂ ସେ ଲୋଭରେ କିପରି ଆଚରଣ କରିଥିଲା ତାହାମଧ୍ୟ ଜାଣିବେ।
5.72.33
गर्हयिष्यामि चैवैनं पौरजानपदेष्वपि ।
वृद्धबालानुपादाय चातुर्वर्ण्ये समागते ॥ ५.७२.३३ ॥
ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ବାଳକମାନଙ୍କୁ ସାମିଲ କରି, ଚାରିବର୍ଣ୍ଣ ଏକତ୍ର ହେଲେ ମୁଁ ଏହାକୁ ନିନ୍ଦିବି।
5.72.34
शमं वै याचमानस्त्वं नाधर्मं तत्र लप्स्यसे ।
कुरून्विगर्हयिष्यन्ति धृतराष्ट्रं च पार्थिवाः ॥ ५.७२.३४ ॥
ଶାନ୍ତି ମାଗୁଥିବା ତୁମେ ସେଠାରେ ଅଧର୍ମ ପାଇବ ନାହିଁ; ରାଜାମାନେ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ନିନ୍ଦିବେ।
5.72.35
तस्मिंल्लोकपरित्यक्ते किं कार्यमवशिष्यते ।
हते दुर्योधने राजन्यदन्यत्क्रियतामिति ॥ ५.७२.३५ ॥
ସେ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହେଲେ, ଦୁର୍ଯୋଧନ ନିହତ ହେଲେ, ହେ ରାଜନ, ଆଉ କି କାର୍ଯ୍ୟ ବାକି ରହିବ? ଯାହା ଅନ୍ୟ କରିବାର ତାହା କରାଯାଉ।
5.72.36
यात्वा चाहं कुरून्सर्वान्युष्मदर्थमहापयन् ।
यतिष्ये प्रशमं कर्तुं लक्षयिष्ये च चेष्टितम् ॥ ५.७२.३६ ॥
ମୁଁ ସମସ୍ତ କୁରୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ତୁମ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ ନ ହେବାକୁ ଦେଇ, ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆଚରଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବି।
5.72.37
कौरवाणां प्रवृत्तिं च गत्वा युद्धाधिकारिकाम् ।
निशम्य विनिवर्तिष्ये जयाय तव भारत ॥ ५.७२.३७ ॥
କୌରବମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଓ ଯୁଦ୍ଧସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟ ଯାଇ ଶୁଣି, ହେ ଭାରତ, ତୁମ ବିଜୟ ପାଇଁ ମୁଁ ଫେରିବି।
5.72.38
सर्वथा युद्धमेवाहमाशंसापि परैः सह ।
निमित्तानि हि सर्वाणि तथा प्रादुर्भवन्ति मे ॥ ५.७२.३८ ॥
ସବୁ ପ୍ରକାରେ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ହିଁ ଦେଖାଯାଉଛି; ଶତ୍ରୁ ସହିତ ସନ୍ଧିର ଆଶା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ସମସ୍ତ ଶୁଭାଶୁଭ ସଙ୍କେତ ସେହିପରି ପ୍ରକାଶ ପାଉଛନ୍ତି।
5.72.39
मृगाः शकुन्ताश्च वदन्ति घोरं ।
हस्त्यश्वमुख्येषु निशामुखेषु ।
घोराणि रूपाणि तथैव चाग्नि-
र्वर्णान्बहून्पुष्यति घोररूपान् ॥ ५.७२.३९ ॥
ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭୟଙ୍କର କଥା କହୁଛନ୍ତି; ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ସ୍ଥାନରେ, ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ; ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଦେଖାଯାଉଛି; ସେହିପରି ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ରୂପର ଅନେକ ରଙ୍ଗ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି।
5.72.40
मनुष्यलोकक्षयकृत्सुघोरो ।
नो चेदनुप्राप्त इहान्तकः स्यात्।
शस्त्राणि यन्त्रं कवचान्रथांश्च ।
नागान्हयांश्च प्रतिपादयित्वा ॥ ५.७२.४० ॥
ଏହା ମନୁଷ୍ୟଲୋକ ନାଶକାରୀ ଅତି ଭୟଙ୍କର କାଳ; ନହେଲେ ଯମ ଏଠାକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଥାନ୍ତେ। ଅସ୍ତ୍ର, ଯନ୍ତ୍ର, କବଚ, ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଇ…
5.72.41
योधाश्च सर्वे कृतनिश्चयास्ते ।
भवन्तु हस्त्यश्वरथेषु यत्ताः।
साङ्ग्रामिकं ते यदुपार्जनीयं ।
सर्वं समग्रं कुरु तन्नरेन्द्र ॥ ५.७२.४१ ॥
ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ସହ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହନ୍ତୁ; ତୁମେ ଯାହା ଯୁଦ୍ଧସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ଅଛି, ସବୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କର, ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର।
5.72.42
दुर्योधनो न ह्यलमद्य दातुं ।
जीवंस्तवैतन्नृपते कथंचित्।
यत्ते पुरस्तादभवत्समृद्धं ।
द्यूते हृतं पाण्डवमुख्य राज्यम् ॥ ५.७२.४२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଦୁର୍ଯୋଧନ ଆଜି ତାହା କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଫେରାଇ ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ, ସେ ଜୀବିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ। ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଆପଣଙ୍କର ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା, ତାହା ଜୁଆରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନଙ୍କଠାରୁ ହରଣ କରାଯାଇଥିଲା।