Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.72

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

5.72.1

सञ्जयस्य श्रुतं वाक्यं भवतश्च श्रुतं मया ।
सर्वं जानाम्यभिप्रायं तेषां च भवतश्च यः ॥ ५.७२.१ ॥

ਸੰਜਯ ਦੇ ਬਚਨ ਮੈਂ ਸੁਣੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨ ਵੀ ਸੁਣੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਜੋ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।

5.72.2

तव धर्माश्रिता बुद्धिस्तेषां वैराश्रया मतिः ।
यदयुद्धेन लभ्येत तत्ते बहुमतं भवेत् ॥ ५.७२.२ ॥

ਤੁਹਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਤਿ ਵੈਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ। ਜੋ ਯੁੱਧ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾਨਯੋਗ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

5.72.3

न चैवं नैष्ठिकं कर्म क्षत्रियस्य विशांपते ।
आहुराश्रमिणः सर्वे न भैक्षं क्षत्रियश्चरेत् ॥ ५.७२.३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੱਤਰੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਮ ਇਹ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੱਤਰੀ ਭਿੱਖਿਆ ਨਾ ਮੰਗੇ।

5.72.4

जयो वधो वा सङ्ग्रामे धात्राऽऽदिष्टः सनातनः ।
स्वधर्मः क्षत्रियस्यैष कार्पण्यं न प्रशत्यते ॥ ५.७२.४ ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਜਾਂ ਮੌਤ — ਇਹ ਧਾਤਾ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸਨਾਤਨ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਇਹੀ ਕੱਤਰੀ ਦਾ ਸਵਧਰਮ ਹੈ; ਕਾਇਰਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

5.72.5

न हि कार्पण्यमास्थाय शक्या वृत्तिर्युधिष्ठिर ।
विक्रमस्व महाबाहो जहि शत्रून्परन्तप ॥ ५.७२.५ ॥

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਕਾਇਰਤਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਜੀਵਿਕਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿਖਾਓ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋ, ਹੇ ਪਰੰਤਪ।

5.72.6

अतिगृद्धाः कृतस्नेहा दीर्घकालं सहोषिताः ।
कृतमित्राः कृतबला धार्तराष्ट्राः परन्तप ॥ ५.७२.६ ॥

ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਲੋਭੀ ਹਨ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿ ਕੇ ਸਨੇਹ ਦਿਖਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਮਿੱਤਰ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਰੰਤਪ।

5.72.7

न पर्यायोऽस्ति यत्साम्यं त्वयि कुर्युर्विशांपते ।
बलवत्तां हि मन्यन्ते भीष्मद्रोणकृपादिभिः ॥ ५.७२.७ ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ; ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ ਆਦਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

5.72.8

यावच्च मार्दवेनैतान्राजन्नुपचरिष्यसि ।
तावदेते हरिष्यन्ति तव राज्यमरिन्दम ॥ ५.७२.८ ॥

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਤਕ ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਵਰਤੇਂਗਾ, ਤਦ ਤਕ ਇਹ ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਖੋਹ ਲੈਣਗੇ, ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ।

5.72.9

नानुक्रोशान्न कार्पण्यान्न च धर्मार्थकारणात् ।
अलं कर्तुं धार्तराष्ट्रस्तव काममरिन्दम ॥ ५.७२.९ ॥

ਤਰਸ ਕਾਰਨ, ਦੀਨਤਾ ਕਾਰਨ, ਜਾਂ ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ।

5.72.10

एतदेव निमित्तं ते धार्तराष्ट्रो यथा त्वयि ।
नान्वतप्यत कोपेन तव कृत्वाऽपि दुष्करम् ॥ ५.७२.१० ॥

ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਵੀ, ਗੁੱਸੇ ਕਾਰਨ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਛਤਾਇਆ ਨਹੀਂ।

5.72.11

पितामहस्य द्रोणस्य विदुरस्य च धीमतः ।
ब्राह्मणानां च साधूनां राज्ञश्च नगरस्य च ॥ ५.७२.११ ॥

ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਦੁਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਸਾਧੂਆਂ, ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਨਗਰ (ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ).

5.72.12

पश्यतां कुरुमुख्यानां सर्वेषामेव तत्त्वतः ।
दानशीलं मृदुं दान्तं धर्मशीलमनुव्रतम् ॥ ५.७२.१२ ॥

ਕੁਰੂ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਸੱਚਮੁੱਚ, ਦਾਨੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ, ਨਰਮ, ਦਮਨਸ਼ੀਲ, ਧਰਮਸ਼ੀਲ, ਅਨੁਵਰਤੀ (ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ).

5.72.13

यत्त्वामुपधिना राजन्द्यूते वञ्चितवांस्तदा ।
न चापत्रपते तेन नृशंसः स्वेन कर्मणा ॥ ५.७२.१३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਛਲ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਠੱਗਿਆ, ਉਹ ਕਰੂਰ ਆਪਣੇ ਉਸ ਕਰਮ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

5.72.14

तथाशीलसमाचरे राजन्मा प्रणयं कृथाः ।
वध्यास्ते सर्वलोकस्य किं पुनस्तव भारत ॥ ५.७२.१४ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਜਿਹੇ ਆਚਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾ ਕਰ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਧ ਯੋਗ ਹਨ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਿੰਨੇ ਵਧ-ਯੋਗ!

5.72.15

वाग्भिस्त्वप्रतिरूपाभिरतुदत्त्वां सहानुजम् ।
श्लाघमानः प्रहृष्टः सन्भ्रातृभिः सह भाषते ॥ ५.७२.१५ ॥

ਅਣਉਚਿਤ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦੁਖਾਇਆ; ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।

5.72.16

एतावत्पाण्डवानां हि नास्ति किंचिदिह स्वकम् ।
नामधेयं च गोत्रं च तदप्येषां न शिष्यते ॥ ५.७२.१६ ॥

ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਇੱਥੇ ਇੰਨਾ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਗੋਤ੍ਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ।

5.72.17

कालेन महता चैषां भविष्यति पराभवः ।
प्रकृतिं ते भजिष्यन्ति नष्टप्रकृतयो मयि ॥ ५.७२.१७ ॥

ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਵੇਗੀ; ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਗੁਆ ਕੇ ਉਹ ਮੇਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ।

5.72.18

दुःशासनेन पापेन तदा द्यूते प्रवर्तिते ।
अनाथवत्तदा देवी द्रौपदी सुदुरात्मना ॥ ५.७२.१८ ॥

ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਪੀ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਜੂਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਦ ਉਸ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਟ ਨੇ ਦੇਵੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਅਨਾਥ ਵਾਂਗ (ਅਪਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ)।

5.72.19

आकृष्य केशे रुदती सभायां राजसंसदि ।
भीष्मद्रोणप्रमुखतो गौरिति व्याहृता मुहुः ॥ ५.७२.१९ ॥

ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਵਾਲ ਫੜ ਕੇ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਕੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ 'ਗਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਈ ਗਈ।

5.72.20

भवता वारिताः सर्वे भ्रातरो भीमविक्रमाः ।
धर्मपाशनिबद्धाश्च न किंचित्प्रतिपेदिरे ॥ ५.७२.२० ॥

ਤੁਸੀਂ ਭੀਮ-ਵਿਕ੍ਰਮ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ; ਉਹ ਧਰਮ-ਪਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।

5.72.21

एताश्चान्याश्च परुषा वाचः स समुदीरयन् ।
श्लाघते ज्ञातिमध्ये स्म त्वयि प्रव्रजिते वनम् ॥ ५.७२.२१ ॥

ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੁਸੀਂ ਬਣ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਦਾ ਸੀ।

5.72.22

ये तत्रासन्समानीतास्ते दृष्ट्वा त्वामनागसम् ।
अश्रुकण्ठा रुदन्तश्च सभायामासते सदा ॥ ५.७२.२२ ॥

ਜੋ ਉੱਥੇ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਨ੍ਹੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

5.72.23

न चैनमभ्यनन्दंस्ते राजानो ब्राह्मणैः सह ।
सर्वे दुर्योधनं तत्र निन्दन्ति स्म सभासदः ॥ ५.७२.२३ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਉੱਥੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।

5.72.24

कुलीनस्य च या निन्दा वधो वाऽमित्रकर्शन ।
महागुणो वधो राजन्नु तु निन्दा कुजीविका ॥ ५.७२.२४ ॥

ਕੁਲੀਨ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਨਿੰਦਾ ਜਾਂ ਮੌਤ — ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੌਤ ਮਹਾਨ ਗੁਣ ਹੈ; ਪਰ ਨਿੰਦਾ ਨੀਚ ਜੀਵਿਕਾ ਹੈ।

5.72.25

तदैव निहतो राजन्यदैव निरपत्रपः ।
निन्दितश्च महाराज पृथिव्यां सर्वराजभिः ॥ ५.७२.२५ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬੇਸ਼ਰਮ ਮਨੁੱਖ ਉਸੇ ਘੜੀ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

5.72.26

ईषत्करो वधस्तस्य यस्य चारित्रमीदृशम् ।
प्रस्कुन्देन प्रतिस्तब्धश्छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ ५.७२.२६ ॥

ਜਿਸਦਾ ਆਚਰਣ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵਧ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਅਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਜ਼ਿੱਦ ਨਾਲ ਅੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੜ੍ਹ ਕੱਟੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ।

5.72.27

वध्यः सर्प इवानार्यः सर्वलोकस्य दुर्मतिः ।
जह्येन त्वममित्रघ्न मा राजन्विचिकित्सिथाः ॥ ५.७२.२७ ॥

ਉਹ ਅਨਾਰਿਆ ਅਤੇ ਦੁਰਮਤੀ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਵਧ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਘਾਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਝਿਜਕ ਨਾ ਕਰ।

5.72.28

सर्वथा त्वत्क्षमं चैतद्रोचते च ममानघ ।
यत्त्वं पितरि भीष्मे च प्रणिपातं समाचरेः ॥ ५.७२.२८ ॥

ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਇਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪਸੰਦ ਹੈ—ਤੂੰ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ।

5.72.29

अहं तु सर्वलोकस्य गत्वा छेत्स्यामि संशयम् ।
येषामस्ति द्विधाभावो राजन्दुर्योधनं प्रति ॥ ५.७२.२९ ॥

ਪਰ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਸੰਸ਼ਯ ਕੱਟਾਂਗਾ—ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਬਾਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਸ਼ਯ।

5.72.30

मध्ये राज्ञामहं तत्र प्रातिपौरुषिकान्गुणान् ।
तव सङ्कीर्तयिष्यामि ये च तस्य व्यतिक्रमाः ॥ ५.७२.३० ॥

ਉੱਥੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਿੱਜੀ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥੀ ਗੁਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਉਲੰਘਣ ਦੱਸਾਂਗਾ।

5.72.31

ब्रुवतस्तत्र मे वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् ।
निशम्य पार्थिवाः सर्वे नानाजनपदेश्वराः ॥ ५.७२.३१ ॥

ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਨਾਨਾ ਜਨਪਦਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸੁਣੇ।

5.72.32

त्वयि संप्रतिपत्स्यन्ते धर्मात्मा सत्यवागिति ।
तस्मिंश्चाधिगमिष्यन्ति यथा लोभादवर्तत ॥ ५.७२.३२ ॥

ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸੱਚਵਾਦੀ ਮੰਨਣਗੇ; ਅਤੇ ਲੋਭ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਨਗੇ।

5.72.33

गर्हयिष्यामि चैवैनं पौरजानपदेष्वपि ।
वृद्धबालानुपादाय चातुर्वर्ण्ये समागते ॥ ५.७२.३३ ॥

ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਚਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਇਸਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਾਂਗਾ।

5.72.34

शमं वै याचमानस्त्वं नाधर्मं तत्र लप्स्यसे ।
कुरून्विगर्हयिष्यन्ति धृतराष्ट्रं च पार्थिवाः ॥ ५.७२.३४ ॥

ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ ਤੈਨੂੰ ਉੱਥੇ ਅਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਰਾਜੇ ਕੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨਗੇ।

5.72.35

तस्मिंल्लोकपरित्यक्ते किं कार्यमवशिष्यते ।
हते दुर्योधने राजन्यदन्यत्क्रियतामिति ॥ ५.७२.३५ ॥

ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੋਰ ਕੀ ਕਾਰਜ ਬਾਕੀ ਰਹੇਗਾ? ਜੋ ਹੋਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

5.72.36

यात्वा चाहं कुरून्सर्वान्युष्मदर्थमहापयन् ।
यतिष्ये प्रशमं कर्तुं लक्षयिष्ये च चेष्टितम् ॥ ५.७२.३६ ॥

ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ।

5.72.37

कौरवाणां प्रवृत्तिं च गत्वा युद्धाधिकारिकाम् ।
निशम्य विनिवर्तिष्ये जयाय तव भारत ॥ ५.७२.३७ ॥

ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਾ ਕੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ।

5.72.38

सर्वथा युद्धमेवाहमाशंसापि परैः सह ।
निमित्तानि हि सर्वाणि तथा प्रादुर्भवन्ति मे ॥ ५.७२.३८ ॥

ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਹੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ; ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਲਾਹ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਗਨ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

5.72.39

मृगाः शकुन्ताश्च वदन्ति घोरं ।
हस्त्यश्वमुख्येषु निशामुखेषु ।
घोराणि रूपाणि तथैव चाग्नि-
र्वर्णान्बहून्पुष्यति घोररूपान् ॥ ५.७२.३९ ॥

ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਭਿਆਨਕ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ; ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਗ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਕਈ ਰੰਗ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।

5.72.40

मनुष्यलोकक्षयकृत्सुघोरो ।
नो चेदनुप्राप्त इहान्तकः स्यात्।
शस्त्राणि यन्त्रं कवचान्रथांश्च ।
नागान्हयांश्च प्रतिपादयित्वा ॥ ५.७२.४० ॥

ਇਹ ਮਨੁੱਖਲੋਕ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਕਾਲ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਯਮ ਇੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੁੰਦਾ। ਸ਼ਸਤਰ, ਯੰਤਰ, ਕਵਚ, ਰੱਥ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਕੇ…

5.72.41

योधाश्च सर्वे कृतनिश्चयास्ते ।
भवन्तु हस्त्यश्वरथेषु यत्ताः।
साङ्ग्रामिकं ते यदुपार्जनीयं ।
सर्वं समग्रं कुरु तन्नरेन्द्र ॥ ५.७२.४१ ॥

ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰੱਥਾਂ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ; ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਯੁੱਧ-ਸਾਮਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਲੈ, ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ।

5.72.42

दुर्योधनो न ह्यलमद्य दातुं ।
जीवंस्तवैतन्नृपते कथंचित्।
यत्ते पुरस्तादभवत्समृद्धं ।
द्यूते हृतं पाण्डवमुख्य राज्यम् ॥ ५.७२.४२ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਦੁਰਯੋਧਨ ਅੱਜ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਜੀਵਿਤ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਰਾਜ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸੀ, ਉਹ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਤੋਂ ਹਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।