మహాభారతం · అధ్యాయం 5.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.73.1
यथायथैव शान्तिः स्यात्कुरूणां मधुसूदन ।
तथातथैव भाषेथा मा स्म युद्धेन भीषयेः ॥ ५.७३.१ ॥
ఓ మధుసూదనా, కురువుల మధ్య ఏ విధంగా శాంతి కలుగుతుందో ఆ విధంగానే మాట్లాడు; యుద్ధంతో వారిని భయపెట్టకు.
5.73.2
अमर्षी जातसंरम्भः श्रेयोद्वेषी महामनाः ।
नोग्रं दुर्योधनो वाच्यः साम्नैवेनं समाचरेः ॥ ५.७३.२ ॥
దుర్యోధనుడు అసహనం, ఆవేశంతో నిండినవాడు, మంచిని ద్వేషించేవాడు, మహా మనస్కుడు; అతనితో కఠినంగా మాట్లాడకు, సామోపాయంతోనే వ్యవహరించు.
5.73.3
प्रकृत्या पापसत्वश्च तुल्यचेतास्तु दस्युभिः ।
ऐश्वर्यमदमत्तश्च कृतवैरश्च पाण्डवैः ॥ ५.७३.३ ॥
స్వభావంగానే పాపి, దొంగలతో సమానమైన ఆలోచనలు కలవాడు, ఐశ్వర్య మదంతో మత్తెక్కినవాడు, పాండవులతో వైరం పెంచుకున్నవాడు.
5.73.4
अदीर्घदर्शी निष्ठूरी क्षेप्ता क्रूरपराक्रमः ।
दीर्घमन्युरनेयश्च पापात्मा निकृतिप्रियः ॥ ५.७३.४ ॥
అతడు దూరదృష్టి లేనివాడు, క్రూరుడు, నిందించేవాడు, క్రూర పరాక్రమం కలవాడు, చాలాకాలం కోపం పట్టుకునేవాడు, నడిపించడానికి వీలుకానివాడు, పాపాత్ముడు, మోసాన్ని ఇష్టపడేవాడు.
5.73.5
म्रियेतापि न भज्येत नैव जह्यात्स्वकं मतम् ।
तादृशेन शमः कृष्ण मन्ये परमदुष्करः ॥ ५.७३.५ ॥
అతడు మరణించినా వంగడు, తన అభిప్రాయాన్ని ఎన్నటికీ వదలడు. ఓ కృష్ణా, అలాంటివాడితో శాంతి అత్యంత కష్టమని నేను భావిస్తాను.
5.73.6
सुहृदामप्यवाचीनस्त्यक्तधर्मा प्रियानृतः ।
प्रतिहन्त्ये सुहृदां वाचश्चैव मनांसि च ॥ ५.७३.६ ॥
స్నేహితులకే వ్యతిరేకంగా నడిచేవాడు, ధర్మాన్ని విడిచినవాడు, మధురమైన అబద్ధాన్ని ఇష్టపడేవాడు; స్నేహితుల మాటలను, మనసులను అతడు తిప్పికొడతాడు.
5.73.7
स मन्युवशमापन्नः स्वभावं दुष्टमास्थितः ।
स्वभावात्पापमभ्येति तृणैश्छन्न इवोरगः ॥ ५.७३.७ ॥
కోపవశంలో పడి, దుష్ట స్వభావంలో నిలిచినవాడు, తన స్వభావం వల్లే పాపం వైపు వెళ్తాడు; గడ్డితో కప్పబడిన పాములా.
5.73.8
दुर्योधनो हि यत्सेनः सर्वथा विदितस्तव ।
यच्छीलो यत्स्वभावश्च यद्बलो यत्पराक्रमः ॥ ५.७३.८ ॥
దుర్యోధనుని సైన్యం ఎలాంటిదో, అతని నడవడి, స్వభావం, బలం, పరాక్రమం ఎలాంటివో — ఇవన్నీ నీకు పూర్తిగా తెలుసు.
5.73.9
पुरा प्रसन्नाः कुरवः सहपुत्रास्तथा वयम् ।
इन्द्रज्येष्ठा इवाभूम मोदमानाः सबान्धवाः ॥ ५.७३.९ ॥
పూర్వం కురువంశీయులు, పుత్రులతో కూడి, మేమూ ఆనందంగా ఉండేవాళ్లం — ఇంద్రుడిని అగ్రస్థానంలో ఉంచినవారివలె, బంధువులతో కలిసి సంతోషిస్తూ.
5.73.10
दुर्योधनस्य क्रोधेन भरता मधुसूदन ।
धक्ष्यन्ते शिशिरापाये वनानीव हुताशनैः ॥ ५.७३.१० ॥
మధుసూదనా, దుర్యోధనుని క్రోధంతో భరతవంశీయులు దహించబడతారు — శిశిరం ముగిసినప్పుడు అడవులు అగ్నులచే కాలిపోయినట్లు.
5.73.11
अष्टादशेमे राजानः प्रख्यात मधुसूदन ।
ये समुच्चिच्छिदुर्ज्ञातीन्सुहृदश्च सबान्धवान् ॥ ५.७३.११ ॥
మధుసూదనా, ఈ పద్దెనిమిది ప్రసిద్ధ రాజులు — తమ జ్ఞాతులను, మిత్రులను, బంధువులను పూర్తిగా నాశనం చేసినవారు.
5.73.12
असुराणां समृद्धानां ज्वलतामिव तेजसा ।
पर्यायकाले धर्मस्य प्राप्ते कलिरजायत ॥ ५.७३.१२ ॥
సమృద్ధులైన అసురులవలె, తేజస్సుతో మండుతున్నవారు — ధర్మపు పర్యాయకాలం వచ్చినప్పుడు కలి జన్మించాడు.
5.73.13
हैहयानामुदावर्तो नीपानां जनमेजयः ।
बहुलस्तालजङ्घानां कृमीणामुद्धतो वसुः ॥ ५.७३.१३ ॥
హైహయులలో ఉదావర్తుడు, నీపులలో జనమేజయుడు, తాలజంఘులలో బహులుడు, కృమిలలో ఉద్ధతుడు, వసువు.
5.73.14
अजबिन्दुः सुवीराणां सुराष्ट्राणां रुषर्द्धिकः ।
अर्कजश्च बलीहानां चीनानां धौतमूलकः ॥ ५.७३.१४ ॥
సువీరులలో అజబిందువు, సురాష్ట్రులలో రుషర్ద్ధికుడు, బలీహులలో అర్కజుడు, చీనులలో ధౌతమూలకుడు.
5.73.15
हयग्रीवो विदेहानां वरयुश्च महौजसाम् ।
बाहुः सुन्दरवंशानां दीप्ताक्षाणां पुरूरवाः ॥ ५.७३.१५ ॥
విదేహులలో హయగ్రీవుడు, మహౌజస్కులలో వరయువు, సుందరవంశులలో బాహువు, దీప్తాక్షులలో పురూరవుడు.
5.73.16
सहजश्चेदिमत्स्यानां प्रवीराणां वृषध्वजः ।
धारणश्चन्द्रवत्सानां मुकुटानां विगाहनः ॥ ५.७३.१६ ॥
చేదిమత్స్యులలో సహజుడు, ప్రవీరులలో వృషధ్వజుడు, చంద్రవత్సులలో ధారణుడు, ముకుటులలో విగాహనుడు.
5.73.17
शमश्च नन्दिवेगानामित्येते कुलपांसनाः ।
युगान्ते कृष्ण संभूताः कुलेषु पुरुषाधमाः ॥ ५.७३.१७ ॥
నందివేగులలో శముడు. ఇలా వీరంతా కులాన్ని అపకీర్తి పాలుచేసేవారు; కృష్ణా, యుగాంతంలో కులాలలో పుట్టిన అధమ పురుషులు.
5.73.18
अप्ययं नः कुरूणां स्याद्युगान्ते कालसंभृतः ।
दुर्योधनः कुलाङ्गारो जघन्यः पापपूरुषः ॥ ५.७३.१८ ॥
మన కురువంశంలో కూడా యుగాంతంలో కాలంచేత పుట్టిన కులాంగారం, అధముడు, పాపపురుషుడైన దుర్యోధనుడు ఇతడే కావచ్చును.
5.73.19
तस्मान्मृदु शनैर्ब्रूया धर्मार्थसहितं हितम् ।
कामानुबद्धं बहुलं नोग्रमुग्रपराक्रमम् ॥ ५.७३.१९ ॥
కాబట్టి మెల్లగా, మృదువుగా, ధర్మార్థములతో కూడిన హితవచనాలను పలకాలి; అవి కోరికతో కూడినవిగా, పుష్కలంగా ఉండాలి, కఠినంగా కాకూడదు, ఉగ్రపరాక్రమశాలితో.
5.73.20
अपि दुर्योधनं कृष्ण सर्वे वयमधश्चराः ।
नीचैर्भूत्वाऽनुयास्यामो मा स्म नो भरता नशन् ॥ ५.७३.२० ॥
కృష్ణా, మనమంతా వినయంతో, తక్కువవారమై దుర్యోధనుని అనుసరిద్దాం; మన భరతవంశీయులు నశించకుండా.
5.73.21
अप्युदासीनवृत्तिः स्याद्यथा नः कुरुभिः सह ।
वासुदेव तथा कार्यं न कुरूननयः स्पृशेत् ॥ ५.७३.२१ ॥
వాసుదేవా, కురువులతో మన ప్రవర్తన ఉదాసీనంగా ఉండేలా చేయాలి; కురువులను ఏ అపాయమూ తాకకుండా అలా చేయండి.
5.73.22
वाच्यः पितामहो वृद्धो ये च कृष्ण समासदः ।
भ्रातॄणामस्तु सौभ्रात्रं धार्तराष्ट्रः प्रशाम्यताम् ॥ ५.७३.२२ ॥
కృష్ణా, పితామహునితో, అక్కడ సమకూడిన వృద్ధులతో చెప్పాలి; సోదరుల మధ్య సౌభ్రాత్రం ఉండాలి; ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు శాంతించాలి.
5.73.23
अहमेतद्ब्रवीम्येवं राजा चैव प्रशंसति ।
अर्जुनो नैव युद्धार्थी भूयसी हि दयाऽर्जुने ॥ ५.७३.२३ ॥
నేను ఇలాగే చెబుతున్నాను; రాజు కూడా దీనిని మెచ్చుకుంటున్నాడు. అర్జునుడు యుద్ధాన్ని కోరుకునేవాడు కాదు; అర్జునునిలో మిక్కిలి దయ ఉంది.