మహాభారతం · అధ్యాయం 5.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.74.1
एतछ्रुत्वा महाबाहुः केशवः प्रहसन्निव ।
अभूतपूर्वं भीमस्य मार्दवोपहितं वचः ॥ ५.७४.१ ॥
ఇది విని మహాబాహువు కేశవుడు నవ్వుతున్నట్లుగా భీముని ఎన్నడూ వినని, మృదుత్వంతో కూడిన మాటలను విన్నాడు.
5.74.2
गिरेरिव लघुत्वं तच्छीतत्वमिव पावके ।
मत्वा रामानुजः शौरिः शार्ङ्गधन्वा वृकोदरम् ॥ ५.७४.२ ॥
పర్వతంలో తేలికతనం, అగ్నిలో చల్లదనం వంటిది అది అని భావించి, రాముని తమ్ముడు, శార్ఙ్గ ధనువు ధరించిన శౌరి వృకోదరుని వైపు చూశాడు.
5.74.3
सन्तेजसंस्तदा वाग्भिर्भातरिश्वेव पावकम् ।
उवाच भीममासीनं कृपयाऽभिपरिप्लुतम् ॥ ५.७४.३ ॥
అప్పుడు తేజోవంతుడు, గాలి అగ్నితో మాట్లాడినట్లు, దయతో నిండిన భీముడితో మాటలతో మాట్లాడాడు.
5.74.4
त्वमन्यदा भीमसेन युद्धमेव प्रशंससि ।
वधामिनन्दिनः क्रूरान्धार्तराष्ट्रन्मिमर्दिषुः ॥ ५.७४.४ ॥
ఓ భీమసేనా! ఇతర సమయాల్లో నీవు యుద్ధాన్నే ప్రశంసిస్తావు; క్రూరులైన ధృతరాష్ట్ర కుమారులను నాశనం చేయాలనే కోరికతో, వారి వధలో ఆనందిస్తూ.
5.74.5
न च स्वपिषि जागर्षि न्युब्जः शेषे परन्तप ।
घोरामशान्तां रुशतीं सदा वाचं प्रभाषसे ॥ ५.७४.५ ॥
నీవు నిద్రపోవు, మేల్కొనవు; బోర్లా పడుకుని ఉంటావు, ఓ శత్రుతాపకా! ఎల్లప్పుడూ భయంకరమైన, అశాంతమైన, కఠినమైన మాటలు మాట్లాడతావు.
5.74.6
निःश्वसन्नग्निवत्तेन सन्तप्तः स्वेन मन्युना ।
अप्रशान्तमना भीम सधूम इव पावकः ॥ ५.७४.६ ॥
అగ్నివలె నిట్టూర్పులు విడుస్తూ, తన స్వంత కోపంతో తపించి, అశాంత మనస్సుతో ఉన్న ఓ భీమా! పొగతో కూడిన అగ్నిలా ఉన్నావు.
5.74.7
एकान्ते निःश्वसञ्शेपे भारार्त इव दुर्बलः ।
अपि त्वां केचिदुन्मत्तं मन्यन्तेऽतद्विदो जनाः ॥ ५.७४.७ ॥
ఏకాంతంలో నిట్టూర్పులు విడుస్తూ, భారంతో బాధపడే బలహీనుడిలా నువ్వు పడి ఉంటావు. సత్యం తెలియని కొందరు నిన్ను పిచ్చివాడని భావించవచ్చు.
5.74.8
आरुज्य वृक्षान्निर्मूलान्गजः परिरुजन्निव ।
निघ्नन्पद्भिः क्षितिं भीम निष्टनन्परिधावसि ॥ ५.७४.८ ॥
ఓ భీమా, చెట్లను వేళ్లతో పెకిలించి విరుస్తూ, ఏనుగులా పాదాలతో భూమిని తొక్కుతూ, మూలుగుతూ నువ్వు పరుగెత్తుతావు.
5.74.9
नास्मिञ्जने न रमसे रहः क्षिपसि पाण्डव ।
नान्यं निशि दिवा चापि कदाचिदभिनन्दसि ॥ ५.७४.९ ॥
ఓ పాండవా, నువ్వు ఈ జనాలతో ఆనందించవు; ఏకాంతంలో నిన్ను నువ్వు విసిరివేసుకుంటావు. రాత్రీ పగలూ మరేదానిలోనూ నువ్వు ఆనందించవు.
5.74.10
अकस्मात्स्मयमानश्च रहस्यास्से रुदन्निव ।
जान्वोर्मूर्धानमाधाय चिरमास्ते प्रमीलितः ॥ ५.७४.१० ॥
అకస్మాత్తుగా నవ్వుతూ, ఏడుస్తున్నట్లుగా ఏకాంతంలో కూర్చుంటావు. మోకాళ్లపై తలనుంచి, కళ్ళు మూసుకుని, చాలాసేపు ఉంటావు.
5.74.11
भ्रुकिटिं च पुनः कुर्वन्नोष्ठौ च विदशन्निव ।
अभीक्ष्णं दृश्यसे भीम सर्वं तन्मन्युकारितम् ॥ ५.७४.११ ॥
ఓ భీమా, కనుబొమలు మళ్లీ మళ్లీ ముడిచి, పెదవులు కొరుకుతూ నువ్వు తరచుగా కనిపిస్తావు. అదంతా కోపంవల్లే కలుగుతోంది.
5.74.12
यथा तपुरस्तात्सविता दृश्यते शुक्रमुच्चरन् ।
यथा च पश्चान्निर्मुक्तो ध्रुवं पर्येति रश्मिवान् ॥ ५.७४.१२ ॥
వేడితో నిండిన సూర్యుడు తేజస్సుతో ఉదయిస్తూ కనిపించినట్లు, తరువాత విడివడి కిరణాలతో నిశ్చయంగా తిరుగుతున్నట్లు (నువ్వు ఉంటావు).
5.74.13
तथा सत्यं ब्रवीम्येतन्नास्ति तस्य व्यतिक्रमः ।
हन्ताहं गदयाभ्येत्य दुर्योधनममर्पणम् ॥ ५.७४.१३ ॥
నేను సత్యం చెబుతున్నాను, దీనిని అతడు అతిక్రమించడు. గదతో వెళ్లి కోపిష్ఠి దుర్యోధనుడిని వధిస్తాను.
5.74.14
इति स्म मध्ये भ्रातृणां सत्येनालभसे वदाम् ।
तस्य ते प्रशमे बुद्धिर्ध्रियतेऽद्य परन्तप ॥ ५.७४.१४ ॥
సోదరుల మధ్య ఇలా సత్యం పేరుతో నీవు మాట్లాడుతున్నావు. శత్రుసంహారకా, నేడు నీ బుద్ధి శాంతి వైపు నిలుస్తోంది.
5.74.15
अहो युद्धाभिकाङ्क्षाणां युद्धकाल उपस्थिते ।
चेतांसि विप्रतीपानि यत्त्वां भीभीम विन्दति ॥ ५.७४.१५ ॥
అయ్యో, యుద్ధాన్ని కోరేవారికి యుద్ధకాలం వచ్చినప్పుడు మనసులు విపరీతమవుతాయి. ఓ భయంకరా, అది నిన్ను పట్టుకుంటోంది.
5.74.16
अहो पार्थ निमित्तानि विपरीतानि पश्यसि ।
स्वप्नान्ते जागरान्ते च तस्मात्प्रशममिच्छसि ॥ ५.७४.१६ ॥
అయ్యో పార్థా, నీవు విపరీతమైన శకునాలను చూస్తున్నావు, నిద్ర చివరలోనూ మేల్కొన్న చివరలోనూ. అందుచేత శాంతిని కోరుతున్నావు.
5.74.17
अहो नाशंससे किंचित्पुंस्त्वं क्लीब इवात्मनि ।
कश्मलेनाभिपन्नोऽसि तेन ते विकृतं मनः ॥ ५.७४.१७ ॥
అయ్యో, నీవు నీలో ఏ ఆశనూ చూపడం లేదు, పౌరుషహీనుడిలా ఉన్నావు. మూర్ఛతో ఆవరించబడ్డావు, అందుచేత నీ మనసు వికృతమైంది.
5.74.18
उद्वेपते ते हृदयं मनस्ते प्रतिसीदति ।
ऊरुस्तम्भगृहीतोऽसि तस्मात्प्रशममिच्छसि ॥ ५.७४.१८ ॥
నీ హృదయం వణుకుతోంది, నీ మనసు కుంగిపోతోంది. తొడల బిగువుతో పట్టబడ్డావు, అందుచేత శాంతిని కోరుతున్నావు.
5.74.19
अनित्यं किल मर्त्यस्य पार्थ चित्तं चलाचलम् ।
वातवेगप्रचलिता अष्ठीला शाल्मलेरिव ॥ ५.७४.१९ ॥
ఓ పార్థా, మర్త్యుడి చిత్తం అనిత్యమూ చంచలమూ; గాలి వేగంతో కదిలే శాల్మలి వృక్షపు కాయల వలె.
5.74.20
तवैषा विकृता बुद्धिर्गवां वागिव मानुषी ।
मनांसि पाण्डुपुत्राणां मञ्जयत्यप्लवानिव ॥ ५.७४.२० ॥
నీ ఈ వికృత బుద్ధి, ఆవుల మాటల వలె మానుష స్వరంలా ఉంది; పడవ లేనివారిని ముంచినట్లుగా పాండుపుత్రుల మనసులను ముంచుతోంది.
5.74.21
इदं मे महादाश्चर्यं पर्वतस्येव सर्पणम् ।
यदीदृशं प्रभाषेथा भीमसेनासमं वचः ॥ ५.७४.२१ ॥
ఇది నాకు మహాశ్చర్యం; పర్వతం కదిలినట్లు, నీవు భీమసేనునితో సమానమైన ఇటువంటి మాటలు మాట్లాడుతున్నావు.
5.74.22
स दृष्ट्वा स्वानि कर्माणि कुले जन्म च भारत ।
उत्तिष्ठस्व विषादं मा कृथा वीर स्थिरो भव ॥ ५.७४.२२ ॥
భారతా, నీ కర్మలను, కులంలో నీ జన్మను గుర్తుంచుకో; లే, విషాదం చెందకు; వీరా, స్థిరంగా ఉండు.
5.74.23
न चैतदनुरूपं ते यत्ते ग्लानिररिन्दम ।
यदोजसा न लभते क्षत्रियो न तदश्रुते ॥ ५.७४.२३ ॥
శత్రుదమనా, నీకు ఈ గ్లాని తగినది కాదు; తన ఓజస్సుతో క్షత్రియుడు పొందనిది అతడికి లభించదు.