મહાભારત · અધ્યાય 5.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.75.1
तथोक्तो वासुदेवेन नित्यमन्युरमर्षणः ।
सदश्ववत्समाधावद्बभाषे तदनन्तरम् ॥ ५.७५.१ ॥
વાસુદેવે આમ કહ્યા પછી, હંમેશાં ક્રોધિત અને અસહિષ્ણુ ભીમ તરત જ ઉત્તમ ઘોડાની જેમ વેગથી બોલ્યો.
5.75.2
अन्यथा मां चिकीर्षन्तमन्यथा मन्यसेऽच्युत ।
प्रणीतभावमत्यर्थं युधि सत्यपराक्रमम् ॥ ५.७५.२ ॥
હે અચ્યુત! હું જે કરવા ઇચ્છું છું તે તું બીજી રીતે માને છે. યુદ્ધમાં મારો પરાક્રમ સાચો અને અત્યંત નિશ્ચિત હેતુવાળો છે.
5.75.3
वेत्सि दाशार्ह सत्यं मे दीर्घकालं सहोषितः ।
उत वा मां न जानासि प्लवन्हृद इवाप्लवे ॥ ५.७५.३ ॥
હે દાશાર્હ! આપણે લાંબા સમય સુધી સાથે રહ્યા હોવાથી તું મારું સત્ય જાણે છે. અથવા હોડી વિના સરોવરમાં તરનારની જેમ તું મને જાણતો નથી?
5.75.4
तस्मादनभिरुपाभिर्वाग्भिर्मां त्वं समर्च्छसि ।
कथं हि भीमसेनं मां जानन्कश्चन माधव ॥ ५.७५.४ ॥
તેથી તું મારી સાથે અયોગ્ય વચનોથી વાત કરે છે. હે માધવ! ભીમસેનને જાણનાર કોઈ મારી સાથે આ રીતે કેવી રીતે બોલી શકે?
5.75.5
ब्रूयादप्रतिरूपाणि यथा मां वक्तमर्हसि ।
तस्मादिदं प्रवक्ष्यामि वचनं वृष्णिनन्दन ॥ ५.७५.५ ॥
તારે મારી સાથે જેવી રીતે બોલવું જોઈએ તે રીતે નહીં, અયોગ્ય વાત કોઈ પણ કહી શકે. તેથી, હે વૃષ્ણિનંદન! હું આ વચન કહીશ.
5.75.6
आत्मनः पौरुषं चैव बलं च न समं परैः ।
सर्वथाऽनार्यकर्मैतत्प्रशंसा स्वयमात्मनः ॥ ५.७५.६ ॥
મારું પૌરુષ અને બળ બીજાઓ જેવાં નથી. કોઈ પણ રીતે આ અનાર્ય કર્મ છે — પોતાની જ પ્રશંસા કરવી.
5.75.7
अतिवादापविद्धस्तु वक्ष्यामि बलमात्मनः ।
पश्येमे रोदसी कृष्ण ययोरासन्निमाः प्रजाः ॥ ५.७५.७ ॥
અતિવાદથી પ્રેરાઈને હું મારું બળ કહીશ. હે કૃષ્ણ, આ બે લોક જુઓ, જેમાં આ પ્રજાઓ રહે છે.
5.75.8
अचले चाप्रतिष्ठे चाप्यनन्ते सर्वमातरौ ।
यदीमे सहसा क्रुद्धे समेयातां शिले इव ॥ ५.७५.८ ॥
અચળ, આધારહીન, અનંત, સર્વની માતા એવા આ બંને જો ક્રોધે ભરાઈને અચાનક બે શિલાઓની જેમ અથડાય.
5.75.9
अहमेते निगृह्णीयां बाहुभ्यां सचसाचरे ।
पश्यैतदन्तरं बाह्वोर्महापरिघयोरिव ॥ ५.७५.९ ॥
હું આ બંનેને, ચર-અચરને, મારા બાહુઓ વડે રોકી લઈશ. જુઓ, મોટા લોખંડી પરિઘ જેવા મારા બાહુઓ વચ્ચેનું આ અંતર.
5.75.10
य एतत्प्राय मुच्येत न तं पश्यामि पुरूषम् ।
हिमवांश्च समुद्रश्च वज्री वा बलमित्स्वयम् ॥ ५.७५.१० ॥
આમાંથી છટકી શકે એવો કોઈ પુરુષ હું જોતો નથી; હિમાલય, સમુદ્ર કે વજ્રધારી ઇન્દ્ર પણ પોતાના બળથી નહીં.
5.75.11
मयाभिपन्नं त्रायेरन्बलमास्थाय न त्रयः ।
युद्धार्हान्क्षत्रियान्सर्वान्पाण्डवेष्वाततायिनः ॥ ५.७५.११ ॥
મારા વડે ઘેરાયેલાઓને બળ પર ભરોસો રાખનારા ત્રણેય પણ બચાવી શકશે નહીં; પાંડવો પ્રત્યે આતતાયી બનેલા યુદ્ધયોગ્ય સર્વ ક્ષત્રિયો પણ.
5.75.12
अधः पादतलेनैतानधिष्ठास्यामि भूतले ।
न हि त्वं नाभिजानासि मम विक्रममच्युत ॥ ५.७५.१२ ॥
આ સૌને મારા પગના તળિયા નીચે રાખીને હું ભૂમિ પર ઊભો રહીશ. હે અચ્યુત, તું મારો પરાક્રમ જાણતો નથી.
5.75.13
यथा मया विनिर्जित्य राजानो वशगाः कृताः ।
अथ चेन्मां न जानासि सूर्यस्येवोद्यतः प्रभाम् ॥ ५.७५.१३ ॥
મેં જીતીને રાજાઓને જેમ વશ કર્યા; જો તું હજુ મને ઓળખતો ન હોય, તો ઉગેલા સૂર્યના પ્રકાશ જેવો (મારો પરાક્રમ જો).
5.75.14
विगाढे युधि संबाधे वेत्स्यसे मां जनार्दन ।
परुषैराक्षिपसि किं व्रणं सूच्येव चानघ ॥ ५.७५.१४ ॥
હે જનાર્દન, યુદ્ધની ઘોર ભીડમાં પ્રવેશીશ ત્યારે તું મને ઓળખીશ. હે નિષ્પાપ, કઠોર શબ્દોથી સોયથી ઘાને ભોંકતો હોય તેમ કેમ મારા ઘાને ખોતરે છે?
5.75.15
यथामति ब्रवीम्येतद्विद्धि मामधिकं ततः ।
द्रष्टासि युधि संबाधे प्रवृत्ते वैशसेऽहनि ॥ ५.७५.१५ ॥
મારી બુદ્ધિ પ્રમાણે હું આ કહું છું; આનાથી પણ વધુ મને જાણ. વિનાશનો એ દિવસ શરૂ થશે ત્યારે યુદ્ધની ભીડમાં તું મને જોઈશ.
5.75.16
मया प्रणुन्नान्मातङ्गात्नथिनः सादनस्तथा ।
तथा नरानभिक्रुद्धं निघ्नन्तं क्षत्रियर्षभान् ॥ ५.७५.१६ ॥
મારા દ્વારા હાંકાયેલા હાથીઓ, રથીઓ અને અશ્વારોહીઓને; ક્રોધે ભરાયેલા માણસોને મારતા ક્ષત્રિય શ્રેષ્ઠ વીરોને પણ (તું જોઈશ).
5.75.17
द्रष्टा मां त्वं च लोकश्च विकर्षन्तं वरान्वरान् ।
न मे सीदन्ति गात्राणि न ममोद्वेपते मनः ॥ ५.७५.१७ ॥
તું અને જગત મને શ્રેષ્ઠોમાં શ્રેષ્ઠને ખેંચી જતા જોશો. મારાં અંગો શિથિલ થતાં નથી, અને મારું મન ધ્રુજતું નથી.
5.75.18
सर्वलोकादभिक्रुद्धान्न भयं विद्यते मम ।
किं तु सौहृदमेवैतत्कृपया मधुसूदन ।
सर्वांस्तितिक्षे संक्लेशान्मा स्म नो भरता नशन् ॥ ५.७५.१८ ॥
સર્વ લોકો ક્રોધે ભરાય તોપણ મને ભય નથી. પણ આ તો મૈત્રી જ છે, હે મધુસૂદન, કૃપાથી (કહું છું). સર્વ ક્લેશો હું સહીશ; ભરતવંશી અમે નષ્ટ ન થઈએ.