Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.75

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.75.1

तथोक्तो वासुदेवेन नित्यमन्युरमर्षणः ।
सदश्ववत्समाधावद्बभाषे तदनन्तरम् ॥ ५.७५.१ ॥

ବାସୁଦେବ ଏପରି କହିବା ପରେ, ସର୍ବଦା କ୍ରୋଧୀ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଭୀମ ତତକ୍ଷଣାତ୍ ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ ପରି ବେଗରେ କହିଲେ।

5.75.2

अन्यथा मां चिकीर्षन्तमन्यथा मन्यसेऽच्युत ।
प्रणीतभावमत्यर्थं युधि सत्यपराक्रमम् ॥ ५.७५.२ ॥

ହେ ଅଚ୍ୟୁତ! ମୁଁ ଯାହା କରିବାକୁ ଚାହେଁ ତାହା ତୁମେ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଭାବୁଛ। ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ପରାକ୍ରମ ସତ୍ୟ ଏବଂ ଅତି ସୁନିଶ୍ଚିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଯୁକ୍ତ।

5.75.3

वेत्सि दाशार्ह सत्यं मे दीर्घकालं सहोषितः ।
उत वा मां न जानासि प्लवन्हृद इवाप्लवे ॥ ५.७५.३ ॥

ହେ ଦାଶାର୍ହ! ଆମେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଏକତ୍ର ରହିଥିବାରୁ ତୁମେ ମୋର ସତ୍ୟ ଜାଣ। ନଚେତ୍ ନାବବିନା ହ୍ରଦରେ ସନ୍ତରଣକାରୀ ପରି ତୁମେ ମୋତେ ଜାଣୁନାହଁ କି?

5.75.4

तस्मादनभिरुपाभिर्वाग्भिर्मां त्वं समर्च्छसि ।
कथं हि भीमसेनं मां जानन्कश्चन माधव ॥ ५.७५.४ ॥

ତେଣୁ ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଅନୁଚିତ ବାକ୍ୟରେ କଥା କହୁଛ। ହେ ମାଧବ! ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଜାଣିଥିବା କେହି ମୋତେ ଏପରି କିପରି କହିପାରେ?

5.75.5

ब्रूयादप्रतिरूपाणि यथा मां वक्तमर्हसि ।
तस्मादिदं प्रवक्ष्यामि वचनं वृष्णिनन्दन ॥ ५.७५.५ ॥

ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଯେପରି କହିବା ଉଚିତ, ସେଥିରୁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ କଥା କେହି କହିପାରେ। ତେଣୁ, ହେ ବୃଷ୍ଣିନନ୍ଦନ! ମୁଁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିବି।

5.75.6

आत्मनः पौरुषं चैव बलं च न समं परैः ।
सर्वथाऽनार्यकर्मैतत्प्रशंसा स्वयमात्मनः ॥ ५.७५.६ ॥

ମୋ ପୌରୁଷ ଓ ବଳ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସମାନ ନୁହେଁ। ସର୍ବଥା ଏହା ଅନାର୍ଯ୍ୟ କର୍ମ — ନିଜର ପ୍ରଶଂସା କରିବା।

5.75.7

अतिवादापविद्धस्तु वक्ष्यामि बलमात्मनः ।
पश्येमे रोदसी कृष्ण ययोरासन्निमाः प्रजाः ॥ ५.७५.७ ॥

ଅତିବାଦରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ମୁଁ ମୋ ବଳ କହିବି। ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏହି ଦୁଇ ଲୋକକୁ ଦେଖ, ଯେଉଁଥିରେ ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ଥିଲେ।

5.75.8

अचले चाप्रतिष्ठे चाप्यनन्ते सर्वमातरौ ।
यदीमे सहसा क्रुद्धे समेयातां शिले इव ॥ ५.७५.८ ॥

ଅଚଳ, ଅନାଧାର, ଅନନ୍ତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମାତା ଏମାନେ; ଏହି ଦୁହେଁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ହଠାତ୍ ଦୁଇ ପଥର ପରି ସଂଘର୍ଷ କଲେ।

5.75.9

अहमेते निगृह्णीयां बाहुभ्यां सचसाचरे ।
पश्यैतदन्तरं बाह्वोर्महापरिघयोरिव ॥ ५.७५.९ ॥

ମୁଁ ଏହି ଦୁହିଁଙ୍କୁ, ଚର ଓ ଅଚରକୁ, ମୋ ବାହୁଦ୍ୱାରା ରୋକିବି। ବଡ଼ ଲୁହାର ଅର୍ଗଳ ପରି ମୋ ବାହୁ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବ୍ୟବଧାନ ଦେଖ।

5.75.10

य एतत्प्राय मुच्येत न तं पश्यामि पुरूषम् ।
हिमवांश्च समुद्रश्च वज्री वा बलमित्स्वयम् ॥ ५.७५.१० ॥

ଯିଏ ଏଥିରୁ ପ୍ରାୟ ମୁକ୍ତି ପାଇବ, ଏପରି କୌଣସି ପୁରୁଷ ମୁଁ ଦେଖେ ନାହିଁ; ନା ହିମାଳୟ, ନା ସମୁଦ୍ର, ନା ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ବଳରେ।

5.75.11

मयाभिपन्नं त्रायेरन्बलमास्थाय न त्रयः ।
युद्धार्हान्क्षत्रियान्सर्वान्पाण्डवेष्वाततायिनः ॥ ५.७५.११ ॥

ମୋ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ବଳକୁ ଭରସା କରୁଥିବା ତିନି ଜଣ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆତତାୟୀ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧଯୋଗ୍ୟ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ମଧ୍ୟ।

5.75.12

अधः पादतलेनैतानधिष्ठास्यामि भूतले ।
न हि त्वं नाभिजानासि मम विक्रममच्युत ॥ ५.७५.१२ ॥

ଏମାନଙ୍କୁ ମୋ ପାଦତଳ ତଳେ ରଖି ମୁଁ ଭୂମିରେ ଠିଆ ହେବି। ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ତୁମେ ମୋ ପରାକ୍ରମ ଜାଣ ନାହଁ।

5.75.13

यथा मया विनिर्जित्य राजानो वशगाः कृताः ।
अथ चेन्मां न जानासि सूर्यस्येवोद्यतः प्रभाम् ॥ ५.७५.१३ ॥

ମୁଁ ଜିଣି ରାଜାମାନଙ୍କୁ ବଶ କରିଥିବା ପରି; ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଏବେ ବି ନ ଜାଣ, ତେବେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭା ପରି (ମୋ ବିକ୍ରମ ଦେଖ)।

5.75.14

विगाढे युधि संबाधे वेत्स्यसे मां जनार्दन ।
परुषैराक्षिपसि किं व्रणं सूच्येव चानघ ॥ ५.७५.१४ ॥

ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଯୁଦ୍ଧର ଘନ ଭିଡ଼ରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ତୁମେ ମୋତେ ଜାଣିବ। ହେ ନିଷ୍ପାପ, କଠୋର ବାକ୍ୟରେ ସୂଚି ପରି ମୋ କ୍ଷତରେ କାହିଁକି ବିନ୍ଧୁଛ?

5.75.15

यथामति ब्रवीम्येतद्विद्धि मामधिकं ततः ।
द्रष्टासि युधि संबाधे प्रवृत्ते वैशसेऽहनि ॥ ५.७५.१५ ॥

ମୋ ବୁଦ୍ଧି ଅନୁସାରେ ମୁଁ ଏହା କହୁଛି; ଏଥିରୁ ଅଧିକ ମୋତେ ଜାଣ। ବିନାଶର ସେହି ଦିନ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ ଯୁଦ୍ଧର ଭିଡ଼ରେ ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖିବ।

5.75.16

मया प्रणुन्नान्मातङ्गात्नथिनः सादनस्तथा ।
तथा नरानभिक्रुद्धं निघ्नन्तं क्षत्रियर्षभान् ॥ ५.७५.१६ ॥

ମୋ ଦ୍ୱାରା ତଡ଼ାଯାଇଥିବା ହାତୀ, ରଥୀ ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନଙ୍କୁ; କ୍ରୋଧିତ ମଣିଷମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରୁଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ତୁମେ ଦେଖିବ)।

5.75.17

द्रष्टा मां त्वं च लोकश्च विकर्षन्तं वरान्वरान् ।
न मे सीदन्ति गात्राणि न ममोद्वेपते मनः ॥ ५.७५.१७ ॥

ତୁମେ ଓ ଜଗତ ମୋତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଟାଣି ନେଉଥିବାର ଦେଖିବ। ମୋ ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଳ ହୁଏ ନାହିଁ; ମୋ ମନ ମଧ୍ୟ କମ୍ପେ ନାହିଁ।

5.75.18

सर्वलोकादभिक्रुद्धान्न भयं विद्यते मम ।
किं तु सौहृदमेवैतत्कृपया मधुसूदन ।
सर्वांस्तितिक्षे संक्लेशान्मा स्म नो भरता नशन् ॥ ५.७५.१८ ॥

ସମସ୍ତ ଲୋକ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଭୟ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହା ତ ମୈତ୍ରୀ ହିଁ, ହେ ମଧୁସୂଦନ, କୃପାରୁ (କହୁଛି)। ମୁଁ ସମସ୍ତ କ୍ଲେଶ ସହିବି; ଭରତବଂଶୀୟ ଆମେ ଯେପରି ନଷ୍ଟ ନ ହେଉ।