Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 5.79

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

5.79.1

उक्तं बहुविधं वाक्यं धर्मराजेन माधव ।
धर्मज्ञेन वदान्येन श्रुतं चैव हि तत्त्वया ॥ ५.७९.१ ॥

हे माधवा, धर्मज्ञ आणि उदार धर्मराजाने अनेक प्रकारची वचने सांगितली, आणि ती तुम्हीही ऐकली.

5.79.2

मतमाज्ञाय राज्ञश्च भीमसेनेन माधव ।
संशमो बाहुवीर्य च ख्यापितं माधवात्मनः ॥ ५.७९.२ ॥

हे माधवा, राजाचे आणि भीमसेनाचे मत जाणून; शांती आणि बाहुबल तुम्ही स्वतः सांगितले.

5.79.3

तथैव फाल्गुनेनापि यदुक्तं तत्त्वया श्रुतम् ।
आत्मनश्च मतं वीर कथितं भवताऽसकृत् ॥ ५.७९.३ ॥

हे वीरा, त्याचप्रमाणे फाल्गुनानेही जे सांगितले ते तुम्ही ऐकले, आणि तुमचे मतही तुम्ही वारंवार सांगितले.

5.79.4

सर्वमेतदतिक्रम्य श्रुत्वा परमतं भवान् ।
यत्प्राप्तकालं मन्येथास्तत्कुर्याः पुरुषोत्तम ॥ ५.७९.४ ॥

हे पुरुषोत्तमा, हे सर्व ओलांडून, दुसऱ्याचे मत ऐकून, जे वेळेस योग्य वाटेल ते करा.

5.79.5

तस्मिंरतस्मिन्निमित्ते हि मतं भवति केशव ।
प्राप्तकालं मनुष्येण क्षमं कार्यमरिन्दम ॥ ५.७९.५ ॥

हे केशवा, त्या त्या परिस्थितीत माणसाचे मत तसेच होते; हे अरिंदमा, माणसाने वेळेवर योग्य कार्य करावे.

5.79.6

अन्यथा चिन्तितो ह्यर्थः पुनर्भवति सोऽन्यथा ।
अनित्यमतयो लोके नराः पुरुषसत्तम ॥ ५.७९.६ ॥

हे पुरुषोत्तमा, विचार केलेली गोष्ट वेगळीच होते, आणि पुन्हा ती वेगळीच होते; जगात माणसांची मते अनित्य असतात.

5.79.7

अन्यथाबुद्धयो ह्यासन्नस्मासु वनवासिषु ।
अदृश्येष्वन्यथा कृष्ण दृश्येषु पुनरन्यथा ॥ ५.७९.७ ॥

हे कृष्णा, वनवासी असलेल्या आमच्याविषयी त्यांची बुद्धी आम्ही दिसत नसताना एक असे आणि दिसताना दुसरीच होई.

5.79.8

अस्माकमपि वार्ष्णेय वने विचरतां तदा ।
न तथा प्रणयो राज्ये यथा संप्रति वर्तते ॥ ५.७९.८ ॥

हे वार्ष्णेया, तेव्हा वनात फिरणाऱ्या आमच्याविषयीही आता राज्यात जसे प्रेम दिसते तसे नव्हते.

5.79.9

निवृत्तवनवासान्नः श्रुत्वा वीर समागताः ।
अक्षौहिण्यो हि सप्ते मास्त्वत्प्रसादाज्जनार्दन ॥ ५.७९.९ ॥

हे वीरा, आम्ही वनवासातून परतल्याचे ऐकून सात अक्षौहिणी सेना जमल्या आहेत; हे जनार्दना, तुझ्या कृपेने.

5.79.10

इमान्हि पुरुषव्याघ्रानचिन्त्यबलपौरुषात् ।
आत्तशस्त्रान्रणे दृष्ट्वा न व्यथेदिह कः पुमान् ॥ ५.७९.१० ॥

अचिंत्य बल-पौरुष असलेल्या, रणात शस्त्र धारण केलेल्या या पुरुषव्याघ्रांना पाहून येथे कोण पुरुष व्यथित होणार नाही?

5.79.11

स भवान्कुरुमध्ये तं सान्त्वपूर्वं भयोत्तरम् ।
ब्रूयाद्वाक्यं यथा मन्दो न व्यथेत सुयोधनः ॥ ५.७९.११ ॥

म्हणून तुम्ही कुरूंमध्ये त्याला आधी सांत्वनपर आणि शेवटी भयसूचक शब्द बोलावेत, म्हणजे मूर्ख सुयोधन व्यथित होणार नाही.

5.79.12

युधिष्ठिरं भीमसेनं बीभत्सुं चापराचितम् ।
सहदेवं च मां चैव त्वां च रामं च केशव ॥ ५.७९.१२ ॥

हे केशवा, युधिष्ठिर, भीमसेन, अपराजित बीभत्सु, सहदेव, मला, तुला आणि रामाला —

5.79.13

सात्यकिं च महावीर्यं विराटं च महात्मजम् ।
द्रुपदं च महामात्यं धृष्टद्युम्नं च माधव ॥ ५.७९.१३ ॥

सात्यकी आणि महापराक्रमी, विराट आणि महात्म्याचा पुत्र, द्रुपद आणि महामात्य, आणि धृष्टद्युम्न, हे माधवा.

5.79.14

काशिराजं च विक्रान्तं धृष्टकेतुं च चेदिपम् ।
मांसशोणितभृन्मर्त्यः प्रतियुध्येत को युधि ॥ ५.७९.१४ ॥

काशीचा राजा, पराक्रमी धृष्टकेतू आणि चेदींचा स्वामी — मांस व रक्त धारण करणारा कोणता मर्त्य युद्धात त्यांच्याशी लढेल?

5.79.15

स भवान्गमनादेव साधयिष्यत्यसंशयम् ।
इष्टमर्थं महाबाहो धर्मराजस्य केवलम् ॥ ५.७९.१५ ॥

हे महाबाहो, आपण गेल्यानेच तो निःसंशय धर्मराजाचाच इष्ट हेतू साध्य करेल.

5.79.16

विदुरश्चैव भीष्मश्च द्रोणश्च सहबाह्लिकः ।
श्रेयः समर्था विज्ञातुमुच्यमानास्त्वयाऽनघ ॥ ५.७९.१६ ॥

विदुर, भीष्म, द्रोण आणि बाह्लिकासह — हे निष्पाप, तुझ्याकडून सांगितल्यावर ते श्रेय जाणण्यास समर्थ आहेत.

5.79.17

ते चैनमनुनेष्यन्ति धृतराष्ट्रं जनाधिपम् ।
तं च पापसमाचारं सहामात्यं सुयोधनम् ॥ ५.७९.१७ ॥

ते त्याला — जनाधिप धृतराष्ट्राला मनवतील; आणि पापाचारी सुयोधनाला त्याच्या अमात्यांसह.

5.79.18

श्रोता चार्थस्य विदुरस्त्वं च वक्ता जनार्दन ।
कमिवार्थं निवर्तन्तं स्थापयेतां न वर्त्मनि ॥ ५.७९.१८ ॥

विदुर अर्थाचा श्रोता असेल आणि तू वक्ता, हे जनार्दना — परत फिरणाऱ्या कार्याला ते मार्गात का थांबवणार नाहीत?