Mahābhārata · Adhyāya 5.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.8.1
शल्यः श्रुत्वा तु दूतानां सैन्येन महता वृतः ।
अभ्यात्पाण्डवान्राजन्सह पुत्रैर्महारथैः ॥ ५.८.१ ॥
Śalya, al oír a los mensajeros, rodeado de un gran ejército, oh rey, marchó hacia los Pāṇḍavas junto con sus hijos y grandes guerreros de carro.
5.8.2
तस्य सेनानिवेशोऽभूदध्वर्धमिव योजनम् ।
तथा हि विपुलां सेनां बिभर्ति स नरर्षभः ॥ ५.८.२ ॥
El campamento de su ejército se extendía como si fuera medio yojana, pues aquel toro entre los hombres sostenía un ejército tan vasto.
5.8.3
अक्षौहिणीपती राजन्महावीर्यपराक्रमाः ।
विचित्रकवचाः शूरा विचित्रध्वजकार्मुकाः ॥ ५.८.३ ॥
Oh rey, señores de ejércitos de akṣauhiṇī, de gran poder y valor, héroes con armaduras variadas, con estandartes y arcos variados.
5.8.4
विचित्राभरणाः सर्वे विचित्ररथवाहनाः ।
विचित्रस्रग्धराः सर्वे विवित्राम्बरभूषणाः ॥ ५.८.४ ॥
Todos con adornos variados, todos con carros y monturas variados, todos llevando guirnaldas variadas, todos adornados con vestiduras y joyas variadas.
5.8.5
स्वदेशवेषाभरणा वीराः शतसहस्रशः ।
तस्य सेनाप्रणेतारो बभूवुः क्षत्रियर्षभाः ॥ ५.८.५ ॥
Héroes por centenares de miles, con el atuendo y los adornos de sus propias tierras; los jefes de su ejército eran toros entre los kṣatriyas.
5.8.6
व्यथयन्निव भूतानि कम्पयन्निव मेदिनीम् ।
शनैर्विश्रामयन्सेनां स ययौ यत्र पाण्डवः ॥ ५.८.६ ॥
Como si atormentara a los seres y sacudiera la tierra, dando poco a poco descanso a su ejército, fue hacia donde estaba el Pāṇḍava.
5.8.7
ततो दुर्योधनः श्रुत्वा महात्मानं महारथम् ।
उपायान्तमभिद्रुत्य स्वयमानर्च भरत ॥ ५.८.७ ॥
Entonces Duryodhana, al oír que el magnánimo gran carrero se acercaba, corrió a su encuentro él mismo y lo honró, oh Bharata.
5.8.8
कारयामास पूजार्थं तस्य दुर्योधनः सभाः ।
रमणीयेषु देशेषु रत्नचित्राः स्वलङ्कृताः ॥ ५.८.८ ॥
Duryodhana hizo construir, para honrarlo, salones de asamblea en lugares agradables, adornados con joyas y pinturas y bellamente decorados.
5.8.9
शिल्पिभिर्विविधैश्चैव क्रीडास्तत्र प्रयोजिताः ।
तत्र माल्यानि मांसानि भक्ष्यं पेयं च सत्कृतम् ॥ ५.८.९ ॥
Allí se dispusieron diversiones preparadas por diversos artesanos, y allí se prepararon bien guirnaldas, carnes, alimentos y bebidas.
5.8.10
कूपाश्च विविधाकारा औदकानि गृहाणि च ।
स ताः सभाः समासाद्य पूज्यमानो यथाऽमरः । ॥ ५.८.१० ॥
Había también pozos de diversas formas y casas de agua; al llegar a aquellos salones, era honrado como un dios.
5.8.11
दुर्योधनस्य सचिवैर्देशे देशे समन्ततः ।
आजगाम सभामन्यां देवावसथवर्चसम् । ॥ ५.८.११ ॥
Los ministros de Duryodhana, región tras región por todas partes, lo llevaron a otro salón de asamblea, resplandeciente como la morada de los dioses.
5.8.12
स तत्र विषयैर्युक्तैः कल्याणैरतिमानुषैः ।
मेनेऽभ्यधिकमात्मानमवमेने पुरन्दरम्। ॥ ५.८.१२ ॥
Allí, dotado de placeres auspiciosos y sobrehumanos, se creyó muy grande y despreció incluso a Indra.
5.8.13
पप्रच्छ स ततः प्रेष्यान्प्रहृष्टः क्षत्रियर्षभः ।
युधिष्ठिरस्य पुरुषाः केऽत्र चक्रुः सभा इमाः । ॥ ५.८.१३ ॥
Entonces el toro entre los kṣatriyas, complacido, preguntó a sus servidores: '¿Quiénes construyeron aquí estas salas de Yudhiṣṭhira?'
5.8.14
आनीयन्तां सभाकाराः प्रदेयार्हा हि मे मताः ।
प्रदेयमेषां दास्यामि कुन्तीपुत्रोऽनुमन्यताम्। ॥ ५.८.१४ ॥
'Que traigan aquí a los constructores de las salas; los considero dignos de recompensa. Les daré un obsequio; que el hijo de Kuntī lo apruebe.'
5.8.15
ततः प्रहृष्टं राजानं ज्ञात्वा ते सचिवास्तदा ।
दुर्योधनाय तत्सर्वं कथयन्ति स्म विस्मिताः ॥ ५.८.१५ ॥
Entonces los ministros, al saber que el rey estaba complacido, asombrados, contaron todo a Duryodhana.
5.8.16
संप्रहृष्टो यदा शल्यो दिदित्सुरपि जीवितम् ।
गूढो दुर्योधनस्तत्र दर्शयामास मातुलम् ॥ ५.८.१६ ॥
Cuando Śalya, muy complacido y dispuesto incluso a dar su vida, Duryodhana oculto le mostró allí a su tío materno.
5.8.17
तं दृष्ट्वा मद्रराजश्च ज्ञात्वा यत्नं च तस्य तम् ।
परिष्वज्याब्रवीत्प्रीत इष्टोऽर्थो ध्रियतामिति ॥ ५.८.१७ ॥
Al verlo y comprender su propósito, el rey de los Madras, complacido, lo abrazó y dijo: 'Que el objeto deseado sea tuyo.'
5.8.18
सत्यवाग्भव कल्याण वरो वै मम दीयताम् ।
सर्वसेनाप्रणेता वै भवान्भवितुमर्हति ॥ ५.८.१८ ॥
'Sé veraz, oh auspicioso; concédeme un don: tú eres quien merece ser el jefe de todo el ejército.'
5.8.19
यथैव पाण्डवास्तुभ्यं तथैव भवतो ह्यहम् ।
अनुमान्यं च पाल्यं च भक्तं च भज मां विभो ॥ ५.८.१९ ॥
Así como los Pāṇḍavas son tuyos, así también lo soy yo. Oh poderoso señor, hónrame, protégeme y favoréceme, a mí, tu devoto.
5.8.20
कृतमित्यब्रवीच्छल्यः किमन्यत्क्रियतामिति ।
कृतमित्येव गान्धारिः प्रत्युवाच पुनःपुनः ॥ ५.८.२० ॥
Śalya dijo: «Hecho está. ¿Qué más se debe hacer?». Gāndhārī respondió una y otra vez: «Hecho está».
5.8.21
गच्छ दुर्योधन पुरं स्वकमेव नरर्षभ ।
अहं गमिष्ये द्रुष्टुं वै युधिष्ठिरमरिंदमम् ॥ ५.८.२१ ॥
Ve, Duryodhana, toro entre los hombres, a tu propia ciudad. Yo iré a ver a Yudhiṣṭhira, el domador de enemigos.
5.8.22
दृष्ट्वा युधिष्ठिरं राजन्क्षिप्रमेष्ये नराधिप ।
अवश्यं चापि द्रष्टव्यः पाण्डवः पुरुषर्षभः ॥ ५.८.२२ ॥
Oh rey, tras ver a Yudhiṣṭhira volveré pronto, señor de los hombres. Sin duda debe verse al Pāṇḍava, toro entre los hombres.
5.8.23
क्षिप्रामागम्यतां राजन्पाण्डवं वीक्ष्य पार्थिव ।
त्वय्यधीनाः स्म राजेन्द्र वरदानं स्मरस्व नः ॥ ५.८.२३ ॥
Rápido, oh rey, ve y mira al Pāṇḍava, oh gobernante. Oh señor de reyes, dependemos de ti; recuerda el don que nos concediste.
5.8.24
क्षिप्रमेष्यामि भद्रं ते गच्छस्व स्वपुरं नृप ।
दृष्ट्वा तु पाण्डवान्राजन्न मिथ्या कर्तुमुत्सहे ॥ ५.८.२४ ॥
Vendré pronto; que te vaya bien. Ve a tu ciudad, oh rey. Tras ver a los Pāṇḍavas, oh rey, no estoy dispuesto a faltar a mi palabra.
5.8.25
पर्यष्वजेतामन्योन्यं शल्यदुर्योधनावुभौ ॥ ५.८.२५ ॥
Śalya y Duryodhana se abrazaron mutuamente.
5.8.26
स तथा शल्यमामन्त्र्य पुरायात्स्वकं पुरम् ।
शल्यो जगाम कौन्तेयानाख्यातुं कर्म तस्य तत् ॥ ५.८.२६ ॥
Así, despidiéndose de Śalya, regresó a su ciudad; y Śalya partió a informar a los hijos de Kuntī de aquel acto suyo.
5.8.27
उपप्लाव्यं स गत्वा तु स्कन्धावारं प्रविश्य च ।
पाण्डवानथ तान्सर्वाञ्शल्यस्तत्र ददर्श ह ॥ ५.८.२७ ॥
Habiendo llegado a Upaplavya y entrado en el campamento, Śalya vio allí a todos aquellos Pāṇḍavas.
5.8.28
चिरात्तु दृष्ट्वा राजानं मातुलं समितिञ्जयम् ।
आसनेभ्यः समुत्पेतुः सर्वे सहयुधिष्ठिराः ॥ ५.८.२८ ॥
Al ver tras largo tiempo al rey, su tío materno, el vencedor en batalla Śalya, todos se levantaron de sus asientos junto con Yudhiṣṭhira.
5.8.29
तथा भीमार्जुनौ हृष्टौ स्वस्त्रीयौ च यमावुभौ ।
द्रौपदी च सुभद्रा च अभिमन्युश्च भारत ॥ ५.८.२९ ॥
Asimismo se alegraron Bhīma y Arjuna, y los dos hijos de su hermana, los gemelos, y Draupadī, Subhadrā y Abhimanyu también se alegraron, oh descendiente de Bharata.
5.8.30
समेत्य च महापाहुं शल्यं पाण्डुसुतस्तदा ।
पाद्यमर्घ्यं च गां चैव प्रतिग्राह्य पुरोधसा ॥ ५.८.३० ॥
Habiendo encontrado al de brazos poderosos Śalya, el hijo de Pāṇḍu hizo que recibiera, por medio de su sacerdote doméstico, el agua para los pies, la ofrenda de honor y una vaca.
5.8.31
कताञ्जलिरदीनात्मा धर्मात्मा शल्यमब्रवीत् ।
स्वागतं तेऽस्तु वै राजन्नेतदासनमास्यताम् ॥ ५.८.३१ ॥
Con las palmas juntas, el justo de ánimo firme dijo a Śalya: "Bienvenido seas, oh rey. Este es un asiento; siéntate."
5.8.32
ततो न्यषीदच्छल्यश्च काञ्चने परमासने ।
तत्र पाद्यथार्घ्यं च न्यवेदयत पाण्डवः ॥ ५.८.३२ ॥
Entonces Śalya se sentó en un asiento de oro excelente, y allí el Pāṇḍava le ofreció agua para los pies y la ofrenda de honor.
5.8.33
दुःखस्यैतस्य महतो धार्तराष्ट्रकृतस्य वै ।
अवाप्स्यसि फलं राजन्हत्वा शत्रून्परन्तप ॥ ५.८.३३ ॥
Śalya dijo: "Oh rey, abrasador de enemigos, el fruto de este gran dolor causado por los hijos de Dhṛtarāṣṭra lo obtendrás sin duda matando a tus enemigos."
5.8.34
विदितं ते महाराज लोकतन्त्रं नराधिप ।
तस्माल्लोककृतं किञ्चित्तव तात न विद्यते ॥ ५.८.३४ ॥
Śalya dijo: "Gran rey, señor de los hombres, el orden del mundo te es conocido; por eso, querido hijo, nada de lo que hace el mundo te pertenece."
5.8.35
निवेद्य चार्घ्यं विधिवन्मद्रराजाय भारत ।
कुशलं पाण्डवोऽपृच्छच्छल्यं सर्वसुखावहम् ॥ ५.८.३५ ॥
Oh descendiente de Bharata, habiendo ofrecido debidamente el arghya al rey de los Madras, el Pāṇḍava preguntó por el bienestar de Śalya, portador de toda felicidad.
5.8.36
स तैः परिवृतः सर्वैः पाण्डवैर्धर्मचारिभिः ।
आसने चोपविष्टः स शल्यः पार्थमथाब्रवीत् ॥ ५.८.३६ ॥
Rodeado por todos los Pāṇḍavas, que siguen el dharma, Śalya, sentado en el asiento, entonces habló al hijo de Pṛthā.
5.8.37
कुशलं राजशार्दूल सर्वत्र कुरुनन्दन ।
अरण्यवासाद्दिष्ट्याऽसि विमुक्तो जयतां वर ॥ ५.८.३७ ॥
Tigre entre los reyes, deleite de los Kurus, ¿está todo bien en todas partes? Por fortuna has quedado libre del exilio en el bosque, oh mejor de los vencedores.
5.8.38
दुष्करं ते कृतं राजन्निर्जने गहने वने ।
भ्रातृभिः सह कौन्तेय कृष्णाया चानयाऽनघ ॥ ५.८.३८ ॥
Oh rey, en el bosque solitario y denso has realizado una hazaña difícil con tus hermanos y con esta Kṛṣṇā, oh hijo de Kuntī, oh sin mancha.
5.8.39
अज्ञातवासं घोरं च वसता दुष्करं कृतम् ।
दुःखमेव कुतः सौख्यं राज्यभ्रष्टस्य भारत ॥ ५.८.३९ ॥
Tras vivir en terrible ocultamiento has realizado una hazaña difícil. Oh Bhārata, para quien ha caído de su reino solo hay dolor; ¿de dónde vendría la felicidad?
5.8.40
सत्ये तपसि दाने च तव बुद्धिर्युधिष्ठिर ।
क्षमा दमश्चाहिंसा च सत्यं चैव युधिष्ठिर ॥ ५.८.४० ॥
Tu mente está firme en la verdad, la austeridad y la generosidad, oh Yudhiṣṭhira. Paciencia, dominio de sí, no violencia y veracidad también, oh Yudhiṣṭhira.
5.8.41
अद्भुतश्च पुनर्लोकस्त्वयि राजन्प्रतिष्ठितः ।
मृदुर्वदान्यो ब्रह्मण्यो दान्तो धर्मपरायणः ॥ ५.८.४१ ॥
Un mundo maravilloso se ha establecido de nuevo en ti, oh rey. Eres gentil, generoso, devoto de los brahmanes, dueño de ti mismo y consagrado al dharma.
5.8.42
धर्मास्ते विदिता राजन्बहवो लोकसाक्षिकाः ।
सर्वं जगदिदं तात विदितं ते परन्तप ॥ ५.८.४२ ॥
Muchos de tus dharmas son conocidos, oh rey, testificados por el mundo. Querido, todo este mundo te es conocido, oh abrasador de enemigos.
5.8.43
मुदितश्च पुनर्लोकस्त्वयि राजन्प्रतिष्ठिते ।
दिष्ट्या कृच्छ्रमिदं राजन्पारितं भरतर्षभ ॥ ५.८.४३ ॥
Oh rey, cuando fuiste establecido, el mundo volvió a alegrarse. Por fortuna, oh rey, esta dificultad ha sido superada, oh toro de los Bharatas.
5.8.44
दिष्ट्या पश्यामि राजेन्द्र धर्मात्मानं सहानुगम् ।
निस्तीर्णदुष्करं राजंस्त्वां धर्मनिचयं प्रभो ॥ ५.८.४४ ॥
Por fortuna, oh señor de reyes, te veo, de alma justa, junto con tus seguidores. Oh rey, oh señor, habiendo cruzado lo difícil, eres la masa del dharma.
5.8.45
ततोऽस्याकथयद्राजा दुर्योधनसमागमम् ।
तच्च शुश्रूषितं सर्वं वरदानं च भारत ॥ ५.८.४५ ॥
Entonces el rey le contó su encuentro con Duryodhana. Oh Bhārata, él escuchó todo, y también la concesión de los dones.
5.8.46
सुकृतं ते कृतं राजन्प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
दुर्योधनस्य यद्वीर त्वया वाचा प्रतिश्रुतम् ॥ ५.८.४६ ॥
Oh rey, has hecho bien, con un alma interior alegre. Oh héroe, lo que prometiste a Duryodhana con tu palabra, lo has cumplido.
5.8.47
एकं त्विच्छामि भद्रं ते क्रियमाणं महीपते ।
राजन्नकर्तव्यमपि कर्तुमर्हसि सत्तम ॥ ५.८.४७ ॥
Pero deseo una cosa, oh señor de la tierra, para tu buena fortuna, en lo que se está haciendo. Oh rey, incluso lo que no debe hacerse, deberías hacerlo, oh mejor de los buenos.
5.8.48
मम त्ववेक्षया वीर शृणु विज्ञापयामि ते ।
भवानिह महाराज वासुदेवसमो युधि ॥ ५.८.४८ ॥
Pero por consideración hacia mí, oh héroe, escucha, te lo ruego. Oh gran rey, aquí eres igual a Vāsudeva en la batalla.
5.8.49
कर्णार्जुनाभ्यां संप्राप्ते द्वैरथे राजसत्तम ।
कर्णस्य भवता कार्यं सारथ्यं नात्र संशयः ॥ ५.८.४९ ॥
Oh mejor de los reyes, cuando se produzca el duelo de carros entre Karṇa y Arjuna, deberás ser el auriga de Karṇa; de ello no hay duda.
5.8.50
तत्र पाल्योऽर्जुनो राजन्यदि मत्प्रियमिच्छसि ।
तेजोवधश्च ते कार्यः सौतेरस्मञ्जयावह्नः ।
अकर्तव्यमपि ह्येतत्कर्मुमर्हसि मातुल ॥ ५.८.५० ॥
Oh rey, si deseas lo que me es querido, debes proteger allí a Arjuna; y es tu deber destruir el esplendor del hijo del auriga, lo que nos traerá la victoria. Oh tío materno, aunque esto no debiera hacerse, debes llevar a cabo esta acción.
5.8.51
श्रृणु पाण्डव भद्रं ते यद्ब्रवीषि महात्मनः ।
तेजोवधनिमित्तं मां सूतपुत्रस्य सङ्गमे ॥ ५.८.५१ ॥
Oh hijo de Pāṇḍu, que te vaya bien; escucha lo que dices sobre el de gran alma: con el fin de destruir en la batalla el esplendor del hijo del auriga, (me pides que lo haga).
5.8.52
अहं तस्य भविष्यामि सङ्घ्रामे सारथिर्ध्रुवम् ।
वासुदेवेन हि समं नित्यं मां सोऽभिमन्यतो ॥ ५.८.५२ ॥
Ciertamente seré su auriga en la batalla; él siempre me considera igual a Vāsudeva.
5.8.53
तस्याहं कुरुशार्दूल प्रतीपमहितं वचः ।
ध्रुवं संकथयिष्यामि योद्धुकामस्य संयुगे ॥ ५.८.५३ ॥
Oh tigre de los Kurus, al que desea combatir le diré con certeza palabras desagradables y perjudiciales en la batalla.
5.8.54
यथा स हृतदर्पश्च हृततेजाश्च पाण्डव ।
भविष्यति सुखं हन्तुं सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ५.८.५४ ॥
Oh hijo de Pāṇḍu, de modo que, despojado de su orgullo y de su energía, será muerto con facilidad; esto te digo con verdad.
5.8.55
एवमेतत्करिष्यामि यथा तात त्वमात्थ माम् ।
यच्चान्यदपि शक्ष्यामि तत्करिष्यामि ते प्रियम् ॥ ५.८.५५ ॥
Querido hijo, haré exactamente lo que me has dicho. Y lo que más pueda hacer, también lo haré para tu bien.
5.8.56
यच्च दुःखं त्वया प्राप्तं द्यूते वै कृष्णया सह ।
परुषाणि च वाक्यानि सूतपुत्रकृतानि वै ॥ ५.८.५६ ॥
El sufrimiento que soportaste en el juego de dados junto a Kṛṣṇā, y las palabras duras pronunciadas por el hijo del auriga.
5.8.57
जटासुरात्परिक्लेशः कीचकाच्च महाद्युते ।
द्रौपद्याऽधिगतं सर्वं दमयन्त्या यथाऽशुभम् ॥ ५.८.५७ ॥
Oh, resplandeciente, la penuria causada por Jaṭāsura y la aflicción causada por Kīcaka: Draupadī lo soportó todo, como Damayantī soportó su desgracia.
5.8.58
सर्वं दुःखमिदं वीर सुखोदर्कं भविष्यति ।
नात्र मन्युस्त्वया कार्यो विधिर्हि बलवत्तरः ॥ ५.८.५८ ॥
Oh héroe, todo este sufrimiento se convertirá en felicidad. No debes irritarte por ello, pues el destino es más poderoso.
5.8.59
दुःखानि हि महात्मानः प्राप्नुवन्ति युधिष्ठिर ।
देवैरपि हि दुःखानि प्राप्तानि जगतीपते ॥ ५.८.५९ ॥
Yudhiṣṭhira, también los grandes de alma padecen sufrimientos; y a los mismos dioses les han sobrevenido penas, oh señor de la tierra.
5.8.60
इन्द्रेण श्रूयते राजन्सभार्येण महात्मना ।
अनुभूतं महद्दुःखं देवराजेन भारत ॥ ५.८.६० ॥
Se cuenta, oh rey, que el magnánimo Indra, junto con su esposa, sufrió una gran aflicción; el rey de los dioses, oh Bhārata, soportó esa gran pena.