ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.8.1
शल्यः श्रुत्वा तु दूतानां सैन्येन महता वृतः ।
अभ्यात्पाण्डवान्राजन्सह पुत्रैर्महारथैः ॥ ५.८.१ ॥
ଶଲ୍ୟ ଦୂତମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବିଶାଳ ସେନାଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ, ହେ ରାଜନ୍, ନିଜ ପୁତ୍ର ଓ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଆଡ଼େ ଗଲେ।
5.8.2
तस्य सेनानिवेशोऽभूदध्वर्धमिव योजनम् ।
तथा हि विपुलां सेनां बिभर्ति स नरर्षभः ॥ ५.८.२ ॥
ତାଙ୍କ ସେନା ଛାଉଣି ଯେପରି ଏକ ଯୋଜନର ଅଧା ପଥ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା, କାରଣ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏତେ ବିଶାଳ ସେନା ଧାରଣ କରୁଥିଲେ।
5.8.3
अक्षौहिणीपती राजन्महावीर्यपराक्रमाः ।
विचित्रकवचाः शूरा विचित्रध्वजकार्मुकाः ॥ ५.८.३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାର ଅଧିପତି, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମୀ, ବିଚିତ୍ର କବଚଧାରୀ ଶୂରବୀରମାନେ, ବିଚିତ୍ର ଧ୍ୱଜା ଓ ଧନୁ ଥିବା ବୀର।
5.8.4
विचित्राभरणाः सर्वे विचित्ररथवाहनाः ।
विचित्रस्रग्धराः सर्वे विवित्राम्बरभूषणाः ॥ ५.८.४ ॥
ସମସ୍ତେ ବିଚିତ୍ର ଅଳଙ୍କାରଧାରୀ, ବିଚିତ୍ର ରଥ ଓ ବାହନଯୁକ୍ତ, ସମସ୍ତେ ବିଚିତ୍ର ମାଳାଧାରୀ, ବିଚିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ।
5.8.5
स्वदेशवेषाभरणा वीराः शतसहस्रशः ।
तस्य सेनाप्रणेतारो बभूवुः क्षत्रियर्षभाः ॥ ५.८.५ ॥
ନିଜ ନିଜ ଦେଶର ବେଶ ଓ ଅଳଙ୍କାରଧାରୀ ଶତ ଶତ ସହସ୍ର ବୀର; ତାଙ୍କ ସେନାର ନାୟକମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ।
5.8.6
व्यथयन्निव भूतानि कम्पयन्निव मेदिनीम् ।
शनैर्विश्रामयन्सेनां स ययौ यत्र पाण्डवः ॥ ५.८.६ ॥
ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିବା ଓ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପାଉଥିବା ପରି, ଧୀରେ ଧୀରେ ସେନାକୁ ବିଶ୍ରାମ ଦେଇ ସେ ଯେଉଁଠି ପାଣ୍ଡବ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲେ।
5.8.7
ततो दुर्योधनः श्रुत्वा महात्मानं महारथम् ।
उपायान्तमभिद्रुत्य स्वयमानर्च भरत ॥ ५.८.७ ॥
ଏଥିରେ ଦୁର୍ଯୋଧନ ସେହି ମହାତ୍ମା ମହାରଥୀ ଆସୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ନିଜେ ଦୌଡ଼ି ଯାଇ ସମ୍ମାନ କଲେ, ହେ ଭରତ।
5.8.8
कारयामास पूजार्थं तस्य दुर्योधनः सभाः ।
रमणीयेषु देशेषु रत्नचित्राः स्वलङ्कृताः ॥ ५.८.८ ॥
ଦୁର୍ଯୋଧନ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନ ପାଇଁ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନରେ ରତ୍ନ ଓ ଚିତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ ସଭା ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ।
5.8.9
शिल्पिभिर्विविधैश्चैव क्रीडास्तत्र प्रयोजिताः ।
तत्र माल्यानि मांसानि भक्ष्यं पेयं च सत्कृतम् ॥ ५.८.९ ॥
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା; ସେଠାରେ ମାଳା, ମାଂସ, ଭୋଜନ ଓ ପାନୀୟ ଭଲ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା।
5.8.10
कूपाश्च विविधाकारा औदकानि गृहाणि च ।
स ताः सभाः समासाद्य पूज्यमानो यथाऽमरः । ॥ ५.८.१० ॥
ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର କୂଅ ଓ ଜଳଗୃହ ମଧ୍ୟ ଥିଲା; ସେହି ସଭାଗୁଡ଼ିକରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ଦେବତା ପରି ପୂଜିତ ହେଲେ।
5.8.11
दुर्योधनस्य सचिवैर्देशे देशे समन्ततः ।
आजगाम सभामन्यां देवावसथवर्चसम् । ॥ ५.८.११ ॥
ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସବୁଆଡ଼େ ଦେଶ ଦେଶରେ ଦେବନିବାସ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅନ୍ୟ ଏକ ସଭାକୁ ତାଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ।
5.8.12
स तत्र विषयैर्युक्तैः कल्याणैरतिमानुषैः ।
मेनेऽभ्यधिकमात्मानमवमेने पुरन्दरम्। ॥ ५.८.१२ ॥
ସେଠାରେ ଅତିମାନବୀୟ, ମଙ୍ଗଳକାରୀ ଭୋଗସାମଗ୍ରୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବାରୁ ସେ ନିଜକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ମହାନ ଭାବି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅବଜ୍ଞା କଲେ।
5.8.13
पप्रच्छ स ततः प्रेष्यान्प्रहृष्टः क्षत्रियर्षभः ।
युधिष्ठिरस्य पुरुषाः केऽत्र चक्रुः सभा इमाः । ॥ ५.८.१३ ॥
ତା'ପରେ ଆନନ୍ଦିତ କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଏହି ସଭାଗୃହଗୁଡ଼ିକ ଏଠାରେ କିଏ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲା?'
5.8.14
आनीयन्तां सभाकाराः प्रदेयार्हा हि मे मताः ।
प्रदेयमेषां दास्यामि कुन्तीपुत्रोऽनुमन्यताम्। ॥ ५.८.१४ ॥
'ସଭାଗୃହ ନିର୍ମାଣକାରୀମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଉ; ମୋ ମତରେ ସେମାନେ ପୁରସ୍କାରଯୋଗ୍ୟ। ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁରସ୍କାର ଦେବି; କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ।'
5.8.15
ततः प्रहृष्टं राजानं ज्ञात्वा ते सचिवास्तदा ।
दुर्योधनाय तत्सर्वं कथयन्ति स्म विस्मिताः ॥ ५.८.१५ ॥
ତା'ପରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ ଜାଣି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ସବୁ କହିଲେ।
5.8.16
संप्रहृष्टो यदा शल्यो दिदित्सुरपि जीवितम् ।
गूढो दुर्योधनस्तत्र दर्शयामास मातुलम् ॥ ५.८.१६ ॥
ଶଲ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ପ୍ରାଣ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଲୁଚିଥିବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସେଠାରେ ନିଜ ମାମୁଁଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ।
5.8.17
तं दृष्ट्वा मद्रराजश्च ज्ञात्वा यत्नं च तस्य तम् ।
परिष्वज्याब्रवीत्प्रीत इष्टोऽर्थो ध्रियतामिति ॥ ५.८.१७ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଓ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ଜାଣି ମଦ୍ରରାଜ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ, 'ତୁମ ଇଷ୍ଟ ବସ୍ତୁ ତୁମେ ପାଅ।'
5.8.18
सत्यवाग्भव कल्याण वरो वै मम दीयताम् ।
सर्वसेनाप्रणेता वै भवान्भवितुमर्हति ॥ ५.८.१८ ॥
'ହେ କଲ୍ୟାଣ, ସତ୍ୟବାଦୀ ହୁଅ; ମୋତେ ଏକ ବର ଦିଅ — ତୁମେ ହିଁ ସମୁଦାୟ ସେନାର ନାୟକ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।'
5.8.19
यथैव पाण्डवास्तुभ्यं तथैव भवतो ह्यहम् ।
अनुमान्यं च पाल्यं च भक्तं च भज मां विभो ॥ ५.८.१९ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯେପରି ଆପଣଙ୍କର, ସେହିପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କର। ହେ ବିଭୋ, ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦିଅନ୍ତୁ, ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତ ମୋତେ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ।
5.8.20
कृतमित्यब्रवीच्छल्यः किमन्यत्क्रियतामिति ।
कृतमित्येव गान्धारिः प्रत्युवाच पुनःपुनः ॥ ५.८.२० ॥
ଶଲ୍ୟ କହିଲେ, 'ହୋଇଗଲା', 'ଆଉ କ'ଣ କରାଯିବ?' ଗାନ୍ଧାରୀ ବାରମ୍ବାର 'ହୋଇଗଲା' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
5.8.21
गच्छ दुर्योधन पुरं स्वकमेव नरर्षभ ।
अहं गमिष्ये द्रुष्टुं वै युधिष्ठिरमरिंदमम् ॥ ५.८.२१ ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ତୁମେ ନିଜ ନଗରକୁ ଯାଅ। ଶତ୍ରୁଦମନ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମୁଁ ଯିବି।
5.8.22
दृष्ट्वा युधिष्ठिरं राजन्क्षिप्रमेष्ये नराधिप ।
अवश्यं चापि द्रष्टव्यः पाण्डवः पुरुषर्षभः ॥ ५.८.२२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଖି ଶୀଘ୍ର ଫେରିବି, ହେ ନରାଧିପ। ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଅବଶ୍ୟ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
5.8.23
क्षिप्रामागम्यतां राजन्पाण्डवं वीक्ष्य पार्थिव ।
त्वय्यधीनाः स्म राजेन्द्र वरदानं स्मरस्व नः ॥ ५.८.२३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦେଖି ଶୀଘ୍ର ଫେରିଆସନ୍ତୁ, ହେ ପାର୍ଥିବ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ; ଆମକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ବରକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ।
5.8.24
क्षिप्रमेष्यामि भद्रं ते गच्छस्व स्वपुरं नृप ।
दृष्ट्वा तु पाण्डवान्राजन्न मिथ्या कर्तुमुत्सहे ॥ ५.८.२४ ॥
ଶୀଘ୍ର ଆସିବି, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ହେ ନୃପ, ତୁମେ ନିଜ ନଗରକୁ ଯାଅ। ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବି ନାହିଁ।
5.8.25
पर्यष्वजेतामन्योन्यं शल्यदुर्योधनावुभौ ॥ ५.८.२५ ॥
ଶଲ୍ୟ ଓ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
5.8.26
स तथा शल्यमामन्त्र्य पुरायात्स्वकं पुरम् ।
शल्यो जगाम कौन्तेयानाख्यातुं कर्म तस्य तत् ॥ ५.८.२६ ॥
ଏହିପରି ଶଲ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ; ଶଲ୍ୟ ତାଙ୍କର ସେ କର୍ମ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇବାକୁ ଗଲେ।
5.8.27
उपप्लाव्यं स गत्वा तु स्कन्धावारं प्रविश्य च ।
पाण्डवानथ तान्सर्वाञ्शल्यस्तत्र ददर्श ह ॥ ५.८.२७ ॥
ଶଲ୍ୟ ଉପପ୍ଲାବ୍ୟକୁ ଯାଇ ଶିବିରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେଠାରେ ସେହି ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
5.8.28
चिरात्तु दृष्ट्वा राजानं मातुलं समितिञ्जयम् ।
आसनेभ्यः समुत्पेतुः सर्वे सहयुधिष्ठिराः ॥ ५.८.२८ ॥
ବହୁ କାଳ ପରେ ରାଜା, ମାମୁଁ, ଯୁଦ୍ଧବିଜୟୀ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସହିତ ସମସ୍ତେ ଆସନରୁ ଉଠିଗଲେ।
5.8.29
तथा भीमार्जुनौ हृष्टौ स्वस्त्रीयौ च यमावुभौ ।
द्रौपदी च सुभद्रा च अभिमन्युश्च भारत ॥ ५.८.२९ ॥
ସେହିପରି ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ହର୍ଷିତ ହେଲେ; ଭଉଣୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଯମଜ ଭାଇ, ଦ୍ରୌପଦୀ, ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଅଭିମନ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ହର୍ଷିତ ହେଲେ, ହେ ଭାରତ।
5.8.30
समेत्य च महापाहुं शल्यं पाण्डुसुतस्तदा ।
पाद्यमर्घ्यं च गां चैव प्रतिग्राह्य पुरोधसा ॥ ५.८.३० ॥
ମହାବାହୁ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ଭେଟି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ସେତେବେଳେ ପୁରୋହିତଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଗାଈ ଗ୍ରହଣ କରାଇଲେ।
5.8.31
कताञ्जलिरदीनात्मा धर्मात्मा शल्यमब्रवीत् ।
स्वागतं तेऽस्तु वै राजन्नेतदासनमास्यताम् ॥ ५.८.३१ ॥
ହାତ ଯୋଡ଼ି, ଦୀନତାହୀନ ମନର ଧର୍ମାତ୍ମା ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ — "ହେ ରାଜନ, ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ। ଏହି ଆସନ, ବସନ୍ତୁ।"
5.8.32
ततो न्यषीदच्छल्यश्च काञ्चने परमासने ।
तत्र पाद्यथार्घ्यं च न्यवेदयत पाण्डवः ॥ ५.८.३२ ॥
ତା'ପରେ ଶଲ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ବସିଲେ; ସେଠାରେ ପାଣ୍ଡବ ତାଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଅର୍ପଣ କଲେ।
5.8.33
दुःखस्यैतस्य महतो धार्तराष्ट्रकृतस्य वै ।
अवाप्स्यसि फलं राजन्हत्वा शत्रून्परन्तप ॥ ५.८.३३ ॥
ଶଲ୍ୟ କହିଲେ — "ହେ ପରନ୍ତପ ରାଜନ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ କରିଥିବା ଏହି ମହାଦୁଃଖର ଫଳ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ ପାଇବେ।"
5.8.34
विदितं ते महाराज लोकतन्त्रं नराधिप ।
तस्माल्लोककृतं किञ्चित्तव तात न विद्यते ॥ ५.८.३४ ॥
ଶଲ୍ୟ କହିଲେ — "ହେ ମହାରାଜ, ନରାଧିପ, ଲୋକବ୍ୟବସ୍ଥା ଆପଣଙ୍କୁ ଜଣା; ତେଣୁ ହେ ତାତ, ଲୋକକୃତ କିଛି ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ନାହିଁ।"
5.8.35
निवेद्य चार्घ्यं विधिवन्मद्रराजाय भारत ।
कुशलं पाण्डवोऽपृच्छच्छल्यं सर्वसुखावहम् ॥ ५.८.३५ ॥
ହେ ଭାରତ, ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଘ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି, ସର୍ବସୁଖଦାୟୀ ଶଲ୍ୟଙ୍କ କୁଶଳ ପାଣ୍ଡବ ପଚାରିଲେ।
5.8.36
स तैः परिवृतः सर्वैः पाण्डवैर्धर्मचारिभिः ।
आसने चोपविष्टः स शल्यः पार्थमथाब्रवीत् ॥ ५.८.३६ ॥
ଧର୍ମାଚାରୀ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ଆସନରେ ବସିଥିବା ଶଲ୍ୟ ତା'ପରେ ପୃଥାପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
5.8.37
कुशलं राजशार्दूल सर्वत्र कुरुनन्दन ।
अरण्यवासाद्दिष्ट्याऽसि विमुक्तो जयतां वर ॥ ५.८.३७ ॥
ହେ ରାଜଶାର୍ଦୂଳ, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ସର୍ବତ୍ର କୁଶଳ ତ? ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣ ଅରଣ୍ୟବାସରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ହେ ବିଜୟୀଶ୍ରେଷ୍ଠ।
5.8.38
दुष्करं ते कृतं राजन्निर्जने गहने वने ।
भ्रातृभिः सह कौन्तेय कृष्णाया चानयाऽनघ ॥ ५.८.३८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ନିର୍ଜନ ଓ ଘନ ଅରଣ୍ୟରେ ଭାଇମାନଙ୍କ ଓ ଏହି କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ସହିତ ଆପଣ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିଛନ୍ତି, ହେ କୌନ୍ତେୟ, ହେ ନିଷ୍ପାପ।
5.8.39
अज्ञातवासं घोरं च वसता दुष्करं कृतम् ।
दुःखमेव कुतः सौख्यं राज्यभ्रष्टस्य भारत ॥ ५.८.३९ ॥
ଅଜ୍ଞାତବାସରେ ଭୟଙ୍କର ଜୀବନ ବିତାଇ ଆପଣ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିଛନ୍ତି। ହେ ଭାରତ, ରାଜ୍ୟଭ୍ରଷ୍ଟଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ହିଁ ହୁଏ, ସୁଖ କେଉଁଠୁ?
5.8.40
सत्ये तपसि दाने च तव बुद्धिर्युधिष्ठिर ।
क्षमा दमश्चाहिंसा च सत्यं चैव युधिष्ठिर ॥ ५.८.४० ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସତ୍ୟ, ତପ ଓ ଦାନରେ ଆପଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଅଛି। କ୍ଷମା, ଦମ, ଅହିଂସା ଓ ସତ୍ୟ ମଧ୍ୟ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
5.8.41
अद्भुतश्च पुनर्लोकस्त्वयि राजन्प्रतिष्ठितः ।
मृदुर्वदान्यो ब्रह्मण्यो दान्तो धर्मपरायणः ॥ ५.८.४१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କଠାରେ ପୁଣି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଲୋକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଆପଣ କୋମଳ, ଉଦାର, ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ, ଦାନ୍ତ ଓ ଧର୍ମପରାୟଣ।
5.8.42
धर्मास्ते विदिता राजन्बहवो लोकसाक्षिकाः ।
सर्वं जगदिदं तात विदितं ते परन्तप ॥ ५.८.४२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଲୋକସାକ୍ଷୀ ଆପଣଙ୍କର ବହୁ ଧର୍ମ ଜଣାଯାଇଛି। ହେ ତାତ, ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ।
5.8.43
मुदितश्च पुनर्लोकस्त्वयि राजन्प्रतिष्ठिते ।
दिष्ट्या कृच्छ्रमिदं राजन्पारितं भरतर्षभ ॥ ५.८.४३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବାରୁ ଜଗତ ପୁଣି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା। ହେ ରାଜନ୍, ସୌଭାଗ୍ୟରେ ଏହି କଷ୍ଟ ପାର ହେଲା, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
5.8.44
दिष्ट्या पश्यामि राजेन्द्र धर्मात्मानं सहानुगम् ।
निस्तीर्णदुष्करं राजंस्त्वां धर्मनिचयं प्रभो ॥ ५.८.४४ ॥
ସୌଭାଗ୍ୟରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁଚର ସହିତ ଧର୍ମାତ୍ମା ରୂପେ ଦେଖୁଛି। ହେ ରାଜନ୍, ହେ ପ୍ରଭୁ, କଷ୍ଟ ପାର କରି ତୁମେ ଧର୍ମର ସମୂହ।
5.8.45
ततोऽस्याकथयद्राजा दुर्योधनसमागमम् ।
तच्च शुश्रूषितं सर्वं वरदानं च भारत ॥ ५.८.४५ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସହିତ ସାକ୍ଷାତ କଥା କହିଲେ। ହେ ଭାରତ, ସେ ସବୁ ଏବଂ ବରଦାନ ମଧ୍ୟ ସେ ଶୁଣିଲେ।
5.8.46
सुकृतं ते कृतं राजन्प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
दुर्योधनस्य यद्वीर त्वया वाचा प्रतिश्रुतम् ॥ ५.८.४६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରସନ୍ନ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ ତୁମେ ଭଲ କାମ କଲ। ହେ ବୀର, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ତୁମେ ବାକ୍ୟରେ ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କଲ।
5.8.47
एकं त्विच्छामि भद्रं ते क्रियमाणं महीपते ।
राजन्नकर्तव्यमपि कर्तुमर्हसि सत्तम ॥ ५.८.४७ ॥
କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି, ହେ ମହୀପତି, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ଯାହା କରାଯାଉଛି। ହେ ରାଜନ୍, ଯାହା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ତାହା ମଧ୍ୟ ତୁମେ କରିପାର, ହେ ସତ୍ତମ।
5.8.48
मम त्ववेक्षया वीर शृणु विज्ञापयामि ते ।
भवानिह महाराज वासुदेवसमो युधि ॥ ५.८.४८ ॥
କିନ୍ତୁ ମୋ ସମ୍ମାନରେ, ହେ ବୀର, ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନିବେଦନ କରୁଛି। ହେ ମହାରାଜ, ଏଠାରେ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସମାନ।
5.8.49
कर्णार्जुनाभ्यां संप्राप्ते द्वैरथे राजसत्तम ।
कर्णस्य भवता कार्यं सारथ्यं नात्र संशयः ॥ ५.८.४९ ॥
ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱୈରଥ ଯୁଦ୍ଧ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ଆପଣଙ୍କୁ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସାରଥ୍ୟ କରିବାକୁ ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
5.8.50
तत्र पाल्योऽर्जुनो राजन्यदि मत्प्रियमिच्छसि ।
तेजोवधश्च ते कार्यः सौतेरस्मञ्जयावह्नः ।
अकर्तव्यमपि ह्येतत्कर्मुमर्हसि मातुल ॥ ५.८.५० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯଦି ଆପଣ ମୋର ପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ତେବେ ସେଠାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଏବଂ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ତେଜ ନାଶ କରିବା ଆପଣଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଯାହା ଆମକୁ ବିଜୟ ଆଣିବ। ହେ ମାମୁ, ଏହା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ତଥାପି ଆପଣ ଏହି କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।
5.8.51
श्रृणु पाण्डव भद्रं ते यद्ब्रवीषि महात्मनः ।
तेजोवधनिमित्तं मां सूतपुत्रस्य सङ्गमे ॥ ५.८.५१ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର, ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆପଣ ଯାହା କହୁଛନ୍ତି ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ — ଯୁଦ୍ଧରେ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ତେଜ ନାଶ ପାଇଁ ମୋତେ (ଏହା କରିବାକୁ ହେବ)।
5.8.52
अहं तस्य भविष्यामि सङ्घ्रामे सारथिर्ध्रुवम् ।
वासुदेवेन हि समं नित्यं मां सोऽभिमन्यतो ॥ ५.८.५२ ॥
ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କର ସାରଥି ହେବି; ସେ ମୋତେ ସର୍ବଦା ବାସୁଦେବଙ୍କ ସମାନ ମନେ କରନ୍ତି।
5.8.53
तस्याहं कुरुशार्दूल प्रतीपमहितं वचः ।
ध्रुवं संकथयिष्यामि योद्धुकामस्य संयुगे ॥ ५.८.५३ ॥
ହେ କୁରୁଶାର୍ଦ୍ଦୂଳ, ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାକାରୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଅପ୍ରିୟ ଓ ଅହିତକର ବାକ୍ୟ କହିବି।
5.8.54
यथा स हृतदर्पश्च हृततेजाश्च पाण्डव ।
भविष्यति सुखं हन्तुं सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ५.८.५४ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ସେ ଦର୍ପ ଓ ତେଜ ହରାଇ ସହଜରେ ମରିବ — ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
5.8.55
एवमेतत्करिष्यामि यथा तात त्वमात्थ माम् ।
यच्चान्यदपि शक्ष्यामि तत्करिष्यामि ते प्रियम् ॥ ५.८.५५ ॥
ହେ ତାତ, ତୁମେ ମୋତେ ଯେପରି କହିଲ, ମୁଁ ସେପରି ହିଁ କରିବି। ଆଉ ଯାହା ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଯାହା କରିପାରିବି, ତାହା ମଧ୍ୟ ତୁମର ପ୍ରିୟ କରିବି।
5.8.56
यच्च दुःखं त्वया प्राप्तं द्यूते वै कृष्णया सह ।
परुषाणि च वाक्यानि सूतपुत्रकृतानि वै ॥ ५.८.५६ ॥
ଜୁଆରେ କୃଷ୍ଣା ସହ ତୁମେ ଯେଉଁ ଦୁଃଖ ପାଇଥିଲ, ଏବଂ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ କହିଥିବା କଠୋର ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ।
5.8.57
जटासुरात्परिक्लेशः कीचकाच्च महाद्युते ।
द्रौपद्याऽधिगतं सर्वं दमयन्त्या यथाऽशुभम् ॥ ५.८.५७ ॥
ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି, ଜଟାସୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା କ୍ଲେଶ ଏବଂ କୀଚକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମିଳିଥିବା କଷ୍ଟ, ଦମୟନ୍ତୀ ଯେପରି ଅଶୁଭ ଭୋଗିଥିଲେ ସେପରି ଦ୍ରୌପଦୀ ସବୁ ଭୋଗିଲେ।
5.8.58
सर्वं दुःखमिदं वीर सुखोदर्कं भविष्यति ।
नात्र मन्युस्त्वया कार्यो विधिर्हि बलवत्तरः ॥ ५.८.५८ ॥
ହେ ବୀର, ଏହି ସବୁ ଦୁଃଖ ସୁଖରେ ପରିଣତ ହେବ। ଏଥିପାଇଁ ତୁମେ କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ବିଧି ଅଧିକ ବଳବାନ।
5.8.59
दुःखानि हि महात्मानः प्राप्नुवन्ति युधिष्ठिर ।
देवैरपि हि दुःखानि प्राप्तानि जगतीपते ॥ ५.८.५९ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମହାତ୍ମାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଭୋଗନ୍ତି। ହେ ଜଗତପତି, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଘଟିଛି।
5.8.60
इन्द्रेण श्रूयते राजन्सभार्येण महात्मना ।
अनुभूतं महद्दुःखं देवराजेन भारत ॥ ५.८.६० ॥
ହେ ରାଜନ, ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ର ପତ୍ନୀ ସହ ମହାଦୁଃଖ ଭୋଗିଥିଲେ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ। ହେ ଭାରତ, ଦେବରାଜ ସେହି ମହାଦୁଃଖ ଭୋଗିଲେ।