Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.8

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

5.8.1

शल्यः श्रुत्वा तु दूतानां सैन्येन महता वृतः ।
अभ्यात्पाण्डवान्राजन्सह पुत्रैर्महारथैः ॥ ५.८.१ ॥

ਸ਼ੱਲ ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ।

5.8.2

तस्य सेनानिवेशोऽभूदध्वर्धमिव योजनम् ।
तथा हि विपुलां सेनां बिभर्ति स नरर्षभः ॥ ५.८.२ ॥

ਉਸਦੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਡੇਰਾ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਦੇ ਅੱਧੇ ਰਾਹ ਜਿੰਨਾ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਰਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਸੀ।

5.8.3

अक्षौहिणीपती राजन्महावीर्यपराक्रमाः ।
विचित्रकवचाः शूरा विचित्रध्वजकार्मुकाः ॥ ५.८.३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਹਾਨ ਬਲ ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਸੂਰਮੇ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਝੰਡੇ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ।

5.8.4

विचित्राभरणाः सर्वे विचित्ररथवाहनाः ।
विचित्रस्रग्धराः सर्वे विवित्राम्बरभूषणाः ॥ ५.८.४ ॥

ਸਾਰੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਰੱਥਾਂ ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਵਸਤਰਾਂ ਤੇ ਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ।

5.8.5

स्वदेशवेषाभरणा वीराः शतसहस्रशः ।
तस्य सेनाप्रणेतारो बभूवुः क्षत्रियर्षभाः ॥ ५.८.५ ॥

ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੂਰਮੇ; ਉਸਦੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਨਾਇਕ ਖੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਨ।

5.8.6

व्यथयन्निव भूतानि कम्पयन्निव मेदिनीम् ।
शनैर्विश्रामयन्सेनां स ययौ यत्र पाण्डवः ॥ ५.८.६ ॥

ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦਾ ਉਹ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਪਾਂਡਵ ਸੀ।

5.8.7

ततो दुर्योधनः श्रुत्वा महात्मानं महारथम् ।
उपायान्तमभिद्रुत्य स्वयमानर्च भरत ॥ ५.८.७ ॥

ਫਿਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਮਹਾਰਥੀ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪ ਦੌੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਭਰਤ।

5.8.8

कारयामास पूजार्थं तस्य दुर्योधनः सभाः ।
रमणीयेषु देशेषु रत्नचित्राः स्वलङ्कृताः ॥ ५.८.८ ॥

ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਤਕਾਰ ਲਈ ਸੁੰਦਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਬਣਵਾਈਆਂ।

5.8.9

शिल्पिभिर्विविधैश्चैव क्रीडास्तत्र प्रयोजिताः ।
तत्र माल्यानि मांसानि भक्ष्यं पेयं च सत्कृतम् ॥ ५.८.९ ॥

ਉੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਹਾਰ, ਮਾਸ, ਖਾਣ ਤੇ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

5.8.10

कूपाश्च विविधाकारा औदकानि गृहाणि च ।
स ताः सभाः समासाद्य पूज्यमानो यथाऽमरः । ॥ ५.८.१० ॥

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਖੂਹ ਅਤੇ ਜਲ-ਘਰ ਵੀ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਵਾਂਗ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ।

5.8.11

दुर्योधनस्य सचिवैर्देशे देशे समन्ततः ।
आजगाम सभामन्यां देवावसथवर्चसम् । ॥ ५.८.११ ॥

ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇਸ਼-ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵ-ਨਿਵਾਸ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ।

5.8.12

स तत्र विषयैर्युक्तैः कल्याणैरतिमानुषैः ।
मेनेऽभ्यधिकमात्मानमवमेने पुरन्दरम्। ॥ ५.८.१२ ॥

ਉੱਥੇ ਅਤਿ-ਮਾਨਵੀ, ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਭੋਗ-ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਵੀ ਨਿਰਾਦਰ ਕੀਤਾ।

5.8.13

पप्रच्छ स ततः प्रेष्यान्प्रहृष्टः क्षत्रियर्षभः ।
युधिष्ठिरस्य पुरुषाः केऽत्र चक्रुः सभा इमाः । ॥ ५.८.१३ ॥

ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਖੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀਆਂ ਇਹ ਸਭਾਵਾਂ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਈਆਂ?'

5.8.14

आनीयन्तां सभाकाराः प्रदेयार्हा हि मे मताः ।
प्रदेयमेषां दास्यामि कुन्तीपुत्रोऽनुमन्यताम्। ॥ ५.८.१४ ॥

'ਸਭਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇ; ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਨਾਮ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿਆਂਗਾ; ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਵੇ।'

5.8.15

ततः प्रहृष्टं राजानं ज्ञात्वा ते सचिवास्तदा ।
दुर्योधनाय तत्सर्वं कथयन्ति स्म विस्मिताः ॥ ५.८.१५ ॥

ਤਦ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਜਾਣ ਕੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ।

5.8.16

संप्रहृष्टो यदा शल्यो दिदित्सुरपि जीवितम् ।
गूढो दुर्योधनस्तत्र दर्शयामास मातुलम् ॥ ५.८.१६ ॥

ਸ਼ਲ੍ਯ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਜਾਨ ਵੀ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਤਦ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ।

5.8.17

तं दृष्ट्वा मद्रराजश्च ज्ञात्वा यत्नं च तस्य तम् ।
परिष्वज्याब्रवीत्प्रीत इष्टोऽर्थो ध्रियतामिति ॥ ५.८.१७ ॥

ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਣ ਕੇ ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, 'ਤੇਰੀ ਇੱਛਿਤ ਵਸਤੂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲੇ।'

5.8.18

सत्यवाग्भव कल्याण वरो वै मम दीयताम् ।
सर्वसेनाप्रणेता वै भवान्भवितुमर्हति ॥ ५.८.१८ ॥

'ਹੇ ਕਲ੍ਯਾਣ, ਸੱਚਵਾਦੀ ਹੋ; ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਰ ਦੇ — ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਨਾਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ।'

5.8.19

यथैव पाण्डवास्तुभ्यं तथैव भवतो ह्यहम् ।
अनुमान्यं च पाल्यं च भक्तं च भज मां विभो ॥ ५.८.१९ ॥

ਜਿਵੇਂ ਪਾਂਡਵ ਤੁਹਾਡੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਵਿਭੋ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਣ ਦਿਓ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।

5.8.20

कृतमित्यब्रवीच्छल्यः किमन्यत्क्रियतामिति ।
कृतमित्येव गान्धारिः प्रत्युवाच पुनःपुनः ॥ ५.८.२० ॥

ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੋ ਗਿਆ', 'ਹੋਰ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?' ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਹੀ ਕਿਹਾ, 'ਹੋ ਗਿਆ।'

5.8.21

गच्छ दुर्योधन पुरं स्वकमेव नरर्षभ ।
अहं गमिष्ये द्रुष्टुं वै युधिष्ठिरमरिंदमम् ॥ ५.८.२१ ॥

ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਜਾ। ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।

5.8.22

दृष्ट्वा युधिष्ठिरं राजन्क्षिप्रमेष्ये नराधिप ।
अवश्यं चापि द्रष्टव्यः पाण्डवः पुरुषर्षभः ॥ ५.८.२२ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਮੁੜ ਆਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ। ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

5.8.23

क्षिप्रामागम्यतां राजन्पाण्डवं वीक्ष्य पार्थिव ।
त्वय्यधीनाः स्म राजेन्द्र वरदानं स्मरस्व नः ॥ ५.८.२३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਛੇਤੀ ਮੁੜ ਆਓ, ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਾਂ; ਸਾਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਵਰਦਾਨ ਯਾਦ ਕਰੋ।

5.8.24

क्षिप्रमेष्यामि भद्रं ते गच्छस्व स्वपुरं नृप ।
दृष्ट्वा तु पाण्डवान्राजन्न मिथ्या कर्तुमुत्सहे ॥ ५.८.२४ ॥

ਛੇਤੀ ਆਵਾਂਗਾ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਜਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਝੂਠ ਕਰਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।

5.8.25

पर्यष्वजेतामन्योन्यं शल्यदुर्योधनावुभौ ॥ ५.८.२५ ॥

ਸ਼ਲ੍ਯ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ।

5.8.26

स तथा शल्यमामन्त्र्य पुरायात्स्वकं पुरम् ।
शल्यो जगाम कौन्तेयानाख्यातुं कर्म तस्य तत् ॥ ५.८.२६ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਲ੍ਯ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ; ਸ਼ਲ੍ਯ ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਕਰਮ ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ।

5.8.27

उपप्लाव्यं स गत्वा तु स्कन्धावारं प्रविश्य च ।
पाण्डवानथ तान्सर्वाञ्शल्यस्तत्र ददर्श ह ॥ ५.८.२७ ॥

ਸ਼ਲ੍ਯ ਉਪਪ੍ਲਾਵ੍ਯ ਜਾ ਕੇ ਛਾਉਣੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

5.8.28

चिरात्तु दृष्ट्वा राजानं मातुलं समितिञ्जयम् ।
आसनेभ्यः समुत्पेतुः सर्वे सहयुधिष्ठिराः ॥ ५.८.२८ ॥

ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ, ਮਾਮਾ, ਰਣਜੇਤਾ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਸਨਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।

5.8.29

तथा भीमार्जुनौ हृष्टौ स्वस्त्रीयौ च यमावुभौ ।
द्रौपदी च सुभद्रा च अभिमन्युश्च भारत ॥ ५.८.२९ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੀਮ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਭੈਣ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਅਤੇ ਅਭਿਮਨਯੂ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਹੇ ਭਾਰਤ।

5.8.30

समेत्य च महापाहुं शल्यं पाण्डुसुतस्तदा ।
पाद्यमर्घ्यं च गां चैव प्रतिग्राह्य पुरोधसा ॥ ५.८.३० ॥

ਮਹਾਬਾਹੂ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਪਾਂਡੂ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਰਾਹੀਂ ਪਾਦ-ਜਲ, ਅਰਘ ਅਤੇ ਗਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਵਾਈ।

5.8.31

कताञ्जलिरदीनात्मा धर्मात्मा शल्यमब्रवीत् ।
स्वागतं तेऽस्तु वै राजन्नेतदासनमास्यताम् ॥ ५.८.३१ ॥

ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਦੀਨਤਾ ਰਹਿਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੂੰ ਆਖਿਆ — "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। ਇਹ ਆਸਨ ਹੈ, ਬਿਰਾਜੋ।"

5.8.32

ततो न्यषीदच्छल्यश्च काञ्चने परमासने ।
तत्र पाद्यथार्घ्यं च न्यवेदयत पाण्डवः ॥ ५.८.३२ ॥

ਫਿਰ ਸ਼ਲ੍ਯ ਸੋਨੇ ਦੇ ਉੱਤਮ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਦ੍ਯ ਅਤੇ ਅਰਘ੍ਯ ਭੇਟ ਕੀਤੇ।

5.8.33

दुःखस्यैतस्य महतो धार्तराष्ट्रकृतस्य वै ।
अवाप्स्यसि फलं राजन्हत्वा शत्रून्परन्तप ॥ ५.८.३३ ॥

ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਆਖਿਆ — "ਹੇ ਪਰੰਤਪ ਰਾਜਨ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੋਏ ਇਸ ਮਹਾਨ ਦੁੱਖ ਦਾ ਫਲ ਤੁਸੀਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਓਗੇ।"

5.8.34

विदितं ते महाराज लोकतन्त्रं नराधिप ।
तस्माल्लोककृतं किञ्चित्तव तात न विद्यते ॥ ५.८.३४ ॥

ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਆਖਿਆ — "ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਨਰਾਧਿਪ, ਲੋਕ-ਵਿਵਸਥਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਤਾਤ, ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਕੁਝ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।"

5.8.35

निवेद्य चार्घ्यं विधिवन्मद्रराजाय भारत ।
कुशलं पाण्डवोऽपृच्छच्छल्यं सर्वसुखावहम् ॥ ५.८.३५ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਘ੍ਯ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਲ੍ਯ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਪੁੱਛੀ।

5.8.36

स तैः परिवृतः सर्वैः पाण्डवैर्धर्मचारिभिः ।
आसने चोपविष्टः स शल्यः पार्थमथाब्रवीत् ॥ ५.८.३६ ॥

ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਸ਼ਲ੍ਯ ਫਿਰ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

5.8.37

कुशलं राजशार्दूल सर्वत्र कुरुनन्दन ।
अरण्यवासाद्दिष्ट्याऽसि विमुक्तो जयतां वर ॥ ५.८.३७ ॥

ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਹੇ ਕੁਰੁਨੰਦਨ, ਸਭ ਥਾਈਂ ਕੁਸ਼ਲ ਤਾਂ ਹੈ? ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹੋ, ਹੇ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।

5.8.38

दुष्करं ते कृतं राजन्निर्जने गहने वने ।
भ्रातृभिः सह कौन्तेय कृष्णाया चानयाऽनघ ॥ ५.८.३८ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁੰਨਸਾਨ ਅਤੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਔਖਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।

5.8.39

अज्ञातवासं घोरं च वसता दुष्करं कृतम् ।
दुःखमेव कुतः सौख्यं राज्यभ्रष्टस्य भारत ॥ ५.८.३९ ॥

ਅਗਿਆਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਔਖਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੁੱਖ ਕਿੱਥੋਂ?

5.8.40

सत्ये तपसि दाने च तव बुद्धिर्युधिष्ठिर ।
क्षमा दमश्चाहिंसा च सत्यं चैव युधिष्ठिर ॥ ५.८.४० ॥

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਸੱਚ, ਤਪ ਅਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਹੈ। ਖਿਮਾ, ਦਮ, ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸੱਚ ਵੀ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ।

5.8.41

अद्भुतश्च पुनर्लोकस्त्वयि राजन्प्रतिष्ठितः ।
मृदुर्वदान्यो ब्रह्मण्यो दान्तो धर्मपरायणः ॥ ५.८.४१ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਲੋਕ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕੋਮਲ, ਉਦਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਭਗਤ, ਦਾਂਤ ਅਤੇ ਧਰਮਪਰਾਇਣ ਹੋ।

5.8.42

धर्मास्ते विदिता राजन्बहवो लोकसाक्षिकाः ।
सर्वं जगदिदं तात विदितं ते परन्तप ॥ ५.८.४२ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗਵਾਹ ਤੁਹਾਡੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਹੇ ਤਾਤ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂ-ਤਾਪਨ।

5.8.43

मुदितश्च पुनर्लोकस्त्वयि राजन्प्रतिष्ठिते ।
दिष्ट्या कृच्छ्रमिदं राजन्पारितं भरतर्षभ ॥ ५.८.४३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਫਿਰ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭਾਗ ਨਾਲ ਇਹ ਕਠਿਨਾਈ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।

5.8.44

दिष्ट्या पश्यामि राजेन्द्र धर्मात्मानं सहानुगम् ।
निस्तीर्णदुष्करं राजंस्त्वां धर्मनिचयं प्रभो ॥ ५.८.४४ ॥

ਭਾਗ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਠਿਨਾਈ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈਂ।

5.8.45

ततोऽस्याकथयद्राजा दुर्योधनसमागमम् ।
तच्च शुश्रूषितं सर्वं वरदानं च भारत ॥ ५.८.४५ ॥

ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੱਸਿਆ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਸਭ ਅਤੇ ਵਰਦਾਨ ਵੀ ਉਸਨੇ ਸੁਣਿਆ।

5.8.46

सुकृतं ते कृतं राजन्प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
दुर्योधनस्य यद्वीर त्वया वाचा प्रतिश्रुतम् ॥ ५.८.४६ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਖੁਸ਼ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਵੀਰ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਤੂੰ ਬਚਨ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾਇਆ।

5.8.47

एकं त्विच्छामि भद्रं ते क्रियमाणं महीपते ।
राजन्नकर्तव्यमपि कर्तुमर्हसि सत्तम ॥ ५.८.४७ ॥

ਪਰ ਇੱਕ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਨਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਤੂੰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸਤਮ।

5.8.48

मम त्ववेक्षया वीर शृणु विज्ञापयामि ते ।
भवानिह महाराज वासुदेवसमो युधि ॥ ५.८.४८ ॥

ਪਰ ਮੇਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਵੀਰ, ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਰਗਾ ਹੈਂ।

5.8.49

कर्णार्जुनाभ्यां संप्राप्ते द्वैरथे राजसत्तम ।
कर्णस्य भवता कार्यं सारथ्यं नात्र संशयः ॥ ५.८.४९ ॥

ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਰੇਸ਼ਟ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਦੋ-ਰਥ ਯੁੱਧ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

5.8.50

तत्र पाल्योऽर्जुनो राजन्यदि मत्प्रियमिच्छसि ।
तेजोवधश्च ते कार्यः सौतेरस्मञ्जयावह्नः ।
अकर्तव्यमपि ह्येतत्कर्मुमर्हसि मातुल ॥ ५.८.५० ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਅਤੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦਾ ਤੇਜ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੇਵੇਗਾ। ਹੇ ਮਾਮਾ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

5.8.51

श्रृणु पाण्डव भद्रं ते यद्ब्रवीषि महात्मनः ।
तेजोवधनिमित्तं मां सूतपुत्रस्य सङ्गमे ॥ ५.८.५१ ॥

ਹੇ ਪਾਂਡੂਪੁੱਤਰ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਮਹਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਉਹ ਸੁਣੋ — ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦਾ ਤੇਜ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ (ਇਹ ਕਰਨਾ ਹੈ)।

5.8.52

अहं तस्य भविष्यामि सङ्घ्रामे सारथिर्ध्रुवम् ।
वासुदेवेन हि समं नित्यं मां सोऽभिमन्यतो ॥ ५.८.५२ ॥

ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਂਗਾ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

5.8.53

तस्याहं कुरुशार्दूल प्रतीपमहितं वचः ।
ध्रुवं संकथयिष्यामि योद्धुकामस्य संयुगे ॥ ५.८.५३ ॥

ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਅਣਚਾਹੇ ਅਤੇ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਬਚਨ ਆਖਾਂਗਾ।

5.8.54

यथा स हृतदर्पश्च हृततेजाश्च पाण्डव ।
भविष्यति सुखं हन्तुं सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ५.८.५४ ॥

ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਉਹ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਤੇਜ ਗੁਆ ਕੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ — ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।

5.8.55

एवमेतत्करिष्यामि यथा तात त्वमात्थ माम् ।
यच्चान्यदपि शक्ष्यामि तत्करिष्यामि ते प्रियम् ॥ ५.८.५५ ॥

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਵੇਂ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਕਰ ਸਕਾਂਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।

5.8.56

यच्च दुःखं त्वया प्राप्तं द्यूते वै कृष्णया सह ।
परुषाणि च वाक्यानि सूतपुत्रकृतानि वै ॥ ५.८.५६ ॥

ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਮੇਤ ਤੂੰ ਜੋ ਦੁੱਖ ਪਾਇਆ, ਅਤੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਹੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਵੀ।

5.8.57

जटासुरात्परिक्लेशः कीचकाच्च महाद्युते ।
द्रौपद्याऽधिगतं सर्वं दमयन्त्या यथाऽशुभम् ॥ ५.८.५७ ॥

ਹੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਜਟਾਸੁਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਕਲੇਸ਼ ਅਤੇ ਕੀਚਕ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਦੁੱਖ, ਦਮਯੰਤੀ ਵਾਂਗ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਭੋਗਿਆ।

5.8.58

सर्वं दुःखमिदं वीर सुखोदर्कं भविष्यति ।
नात्र मन्युस्त्वया कार्यो विधिर्हि बलवत्तरः ॥ ५.८.५८ ॥

ਹੇ ਵੀਰ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਧੀ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਬਲਵਾਨ ਹੈ।

5.8.59

दुःखानि हि महात्मानः प्राप्नुवन्ति युधिष्ठिर ।
देवैरपि हि दुःखानि प्राप्तानि जगतीपते ॥ ५.८.५९ ॥

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਮਹਾਤਮਾ ਵੀ ਦੁੱਖ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਮਿਲੇ ਹਨ।

5.8.60

इन्द्रेण श्रूयते राजन्सभार्येण महात्मना ।
अनुभूतं महद्दुःखं देवराजेन भारत ॥ ५.८.६० ॥

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਤਮਾ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਭੋਗਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦੇਵਰਾਜ ਨੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਭੋਗਿਆ।