Mahābhārata · Adhyāya 5.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.81.1
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा धर्मार्थसहितं हितम् ।
कृष्णा दाशार्हमासीनमब्रवीच्छोककर्शिता ॥ ५.८१.१ ॥
Tras oír las palabras beneficiosas del rey, unidas al dharma y al propósito, Kṛṣṇā, consumida por el dolor, habló al Dāśārha que estaba sentado.
5.81.2
सुता द्रुपदराजस्य स्वसितायतमूर्धजा ।
संपूज्य सहदेवं च सात्यकिं च महारथम् ॥ ५.८१.२ ॥
La hija del rey Drupada, de cabellos blancos y largos, habiendo honrado a Sahadeva y al gran guerrero Sātyaki.
5.81.3
भीमसेनं च संशान्तं दृष्ट्वा परमदुर्मनाः ।
अश्रुपूर्णेक्षणा वाक्यमुवाचेदं मनस्विनी ॥ ५.८१.३ ॥
Al ver a Bhīmasena sereno, la mujer de noble mente, profundamente afligida y con los ojos llenos de lágrimas, pronunció estas palabras.
5.81.4
विदितं ते महाबाहो धर्मज्ञ मधुसूदन ।
यथा निकृतिमास्थाय भ्रंशिताः पाण्डवाः सुखात् ॥ ५.८१.४ ॥
Tú sabes, oh de brazos poderosos, conocedor del dharma, Madhusūdana, cómo, recurriendo a la traición, los Pāṇḍavas fueron derribados de la felicidad.
5.81.5
धृतराष्ट्रस्य पुत्रेण सामात्येन जनार्दन ।
यथा च सञ्जयो राज्ञा मन्त्रं रहसि श्रावितः ॥ ५.८१.५ ॥
Oh Janārdana, cómo el hijo de Dhṛtarāṣṭra, junto con sus ministros, y cómo el rey hizo que Sañjaya oyera en privado un consejo secreto.
5.81.6
युधिष्ठिरस्य दाशार्ह तच्चापि विदितं तव ।
यथोक्तः सञ्जयश्चैव तच्च सर्वं श्रुतं त्वया ॥ ५.८१.६ ॥
Oh Dāśārha, eso también de Yudhiṣṭhira te es conocido; y lo que se dijo a Sañjaya, todo ello lo has oído.
5.81.7
पञ्च नस्तात दीयन्तां ग्रामा इति महाद्युते ।
अविस्थलं वृकस्थलं माकन्दीं वारणावतम् ॥ ५.८१.७ ॥
¡Oh, de gran resplandor!, querido, que se nos den cinco aldeas: Avisthala, Vṛkasthala, Mākandī y Vāraṇāvata.
5.81.8
अवसानं महाबाहो कंचिदेकं च पञ्चमम् ।
इति दुर्योधनो वाच्यः सुहृदश्चास्य केशव ॥ ५.८१.८ ॥
Oh, de brazos poderosos, uno y un quinto como asentamiento; así debe decirse a Duryodhana, oh Keśava, y a sus amigos también.
5.81.9
न चापि ह्यकरोद्वाक्यं श्रुत्वा कृष्ण सुयोधनः ।
युधिष्ठिरस्य दाशार्ह श्रीमतः सन्धिमिच्छतः ॥ ५.८१.९ ॥
Oh Kṛṣṇa, Suyodhana, habiéndolo oído, no obedeció la palabra, oh descendiente de Daśārha, de Yudhiṣṭhira el glorioso que deseaba la paz.
5.81.10
अप्रदानेन राज्यस्य यदि कृष्ण सुयोधनः ।
सन्धिमिच्छेन्न कर्तव्यं तत्र गत्वा कथंचन ॥ ५.८१.१० ॥
Oh Kṛṣṇa, si Suyodhana, sin entregar el reino, desea la paz, entonces, habiendo ido allí, no debe hacerse la paz de ninguna manera.
5.81.11
शक्ष्यन्ति हि महाबाहो पाण्डवाः सृञ्जयैः सह ।
धार्तराष्ट्रबलं घोरं क्रुद्धं प्रतिसमासितुम् ॥ ५.८१.११ ॥
Oh, de brazos poderosos, los Pāṇḍavas, junto con los Sṛñjayas, podrán enfrentarse al terrible y airado ejército de los hijos de Dhṛtarāṣṭra.
5.81.12
न हि साम्ना न दानेन शक्योऽर्थस्तेषु कश्चन ।
तस्मात्तेषु न कर्तव्या कृपा ते मधुसूदन ॥ ५.८१.१२ ॥
Ciertamente, por la conciliación ni por el don no se puede lograr de ellos ningún fin; por tanto, oh Madhusūdana, no debes mostrarles compasión.
5.81.13
साम्ना दानेन वा कृष्ण ये न शाम्यन्ति शत्रवः ।
योक्तव्यस्तेषु दण्डः स्याज्जीवितं परिरक्षता ॥ ५.८१.१३ ॥
Oh Kṛṣṇa, a aquellos enemigos que no se apaciguan ni con la conciliación ni con regalos, se les debe aplicar el castigo, por quien desea proteger su vida.
5.81.14
तस्मात्तेषु महादण्डः क्षेप्तव्यः क्षिप्रमच्युत ।
त्वया चैव महाबाहो पाण्डवैः सह सृञ्जयैः ॥ ५.८१.१४ ॥
Por eso, oh Acyuta, oh de brazos poderosos, tú junto con los Pāṇḍavas y los Sṛñjayas debéis descargar pronto un gran castigo sobre ellos.
5.81.15
एतत्समर्थं पार्थानां तव चैव यशस्करम् ।
क्रियमाणं भवेत्कृष्ण क्षत्रस्य च सुखावहम् ॥ ५.८१.१५ ॥
Esto es apropiado para los hijos de Pṛthā y te traerá fama también a ti. Oh Kṛṣṇa, si se hace, también traerá felicidad a la casta guerrera.
5.81.16
क्षत्रियेण हि हन्तव्यः क्षत्रियो लोभमास्थितः ।
अक्षत्रियो वा दाशार्ह स्वधर्ममनुतिष्ठता ॥ ५.८१.१६ ॥
Un kṣatriya que se ha entregado a la codicia debe ser muerto por un kṣatriya; o incluso un no kṣatriya, oh descendiente de Daśārha, por quien cumple su propio deber.
5.81.17
अन्यत्र ब्राह्मणात्तात सर्वपापेष्ववस्थितात् ।
गुरुर्हि सर्ववर्णानां ब्राह्मणः प्रसृताग्रभुक् ॥ ५.८१.१७ ॥
Querido, excepto a un brāhmaṇa entregado a todos los pecados; pues el brāhmaṇa es el maestro de todas las varṇas, el que come primero y más.
5.81.18
यथाऽवध्ये वध्यमाने भवेद्दोषो जनार्दन ।
स वध्यस्यावधे दृष्ट इति धर्मविदो विदुः ॥ ५.८१.१८ ॥
Oh Janārdana, así como hay falta en matar a quien no debe ser muerto, así también se ve falta en no matar a quien debe ser muerto; así lo entienden los conocedores del dharma.
5.81.19
यथा त्वां न स्पृशेदेष दोषः कृष्ण तथा कुरु ।
पाण्डवैः सह दाशर्हैः सृञ्जयैश्च ससैनिकैः ॥ ५.८१.१९ ॥
Oh Kṛṣṇa, actúa de modo que esta falta no te toque — junto con los Pāṇḍavas, los Dāśārhas, los Sṛñjayas y sus ejércitos.
5.81.20
पुनरुक्तं च वक्ष्यामि विश्रम्भेण जनार्दन ।
का तु सीमन्तिनी मादृकं पृथिव्यामस्ति केशव ॥ ५.८१.२० ॥
Oh Janārdana, lo repetiré con confianza — Oh Keśava, ¿quién en la tierra es una mujer como yo?
5.81.21
सुता द्रुपदराजस्य वेदिमध्यात्समुत्थिता ।
धृष्टद्युम्नस्य भगिनी तव कृष्ण प्रिया सखी ॥ ५.८१.२१ ॥
La hija del rey Drupada, surgida del centro del altar sacrificial, hermana de Dhṛṣṭadyumna — Oh Kṛṣṇa, tu querida amiga.
5.81.22
आजमूढकुलं प्राप्त स्नुषा पाण्डोर्महात्मनः ।
महिषी पाण्डुपुत्राणां पञ्चेन्द्रसमवर्चसाम् ॥ ५.८१.२२ ॥
Llegada al linaje de Ajamīḍha, nuera del magnánimo Pāṇḍu, reina principal de los hijos de Pāṇḍu, iguales en esplendor a cinco Indras.
5.81.23
सुता मे पञ्चभिर्वीरैः पञ्च जाता महारथाः ।
अभिमन्युर्यथा कृष्ण तथा ते तव धर्मतः ॥ ५.८१.२३ ॥
De cinco héroes he tenido cinco hijos, grandes guerreros de carro; Oh Kṛṣṇa, así como Abhimanyu es tuyo, así también ellos lo son por derecho.
5.81.24
साऽहं केशग्रहं प्राप्ता परिक्लिष्टा सभां गता ।
पश्यतां पाण्डुपुत्राणां त्वयि जीवति केशव ॥ ५.८१.२४ ॥
Soy yo, a quien se le agarró del cabello, arrastrada a la asamblea y gravemente atormentada, mientras los hijos de Pāṇḍu miraban — Oh Keśava, mientras tú vivías.
5.81.25
जीवस्तु पाण्डुपुत्रेषु पञ्चालेष्वथ वृष्णिषु ।
दासीभाताऽस्मि पापानां सभामध्ये व्यवस्थिता ॥ ५.८१.२५ ॥
Mientras los hijos de Pāṇḍu, los Pañcālas y los Vṛṣṇis siguen vivos, me han convertido en esclava, nuera de los malvados, y me han puesto de pie en medio de la asamblea.
5.81.26
निरमर्षेष्वचेष्टेषु प्रेक्ष्यमाणेषु पाण्डुषु ।
पाहि मामिति गोविन्द मनसा चिन्तितोसि मे ॥ ५.८१.२६ ॥
Mientras los Pāṇḍavas miraban, sin indignación y sin moverse, te invoqué en mi mente: «¡Govinda, protégeme!».
5.81.27
यत्र मां भगवान्राजा श्वशुरो वाक्यमब्रवीत् ।
वरं वृणीष्व पाञ्चालि वरार्हाऽसि मता मम ॥ ५.८१.२७ ॥
Entonces el venerable rey, mi suegro, me dijo: «Elige un don, Pāñcālī; te considero digna de un don».
5.81.28
अदासाः पाण्डवाः सन्तु सरथाः सायुधा इति ।
मयोक्ते यत्र निर्मुक्ता वनवासाय केशव ॥ ५.८१.२८ ॥
Cuando, por mi palabra, los Pāṇḍavas fueron liberados para el exilio en el bosque, con las palabras: «Que los Pāṇḍavas no sean esclavos, sino que conserven sus carros y armas», oh Keśava.
5.81.29
एवंविधानां दुःखानामभिज्ञोऽसि जनार्दन ।
त्रायस्व पुण्डरीकाक्ष सभर्तृज्ञातिबान्धवान् ॥ ५.८१.२९ ॥
Conoces estos sufrimientos, oh Janārdana. Oh de ojos de loto, protégenos, junto con nuestros esposos, parientes y allegados.
5.81.30
नन्वहं कृष्ण भीष्मस्य धृतराष्ट्रस्य चोभयोः ।
श्नुषा भवामि धर्मेण साऽहं दासीकृता बलात् ॥ ५.८१.३० ॥
¿Acaso, oh Kṛṣṇa, no soy por derecho la nuera de Bhīṣma y de Dhṛtarāṣṭra, ambos? Y, sin embargo, me han hecho esclava por la fuerza.
5.81.31
धिक्पार्थस्य धनुष्मत्तां भीमसेनस्य धिग्बलम् ।
यत्र दुर्योधनः कृष्ण मुहूर्तमपि जीवति ॥ ५.८१.३१ ॥
Vergüenza sobre la destreza con el arco de Pārtha, y vergüenza sobre la fuerza de Bhīmasena, pues Duryodhana vive aún un solo instante, oh Kṛṣṇa.
5.81.32
यदि तेऽहमनुग्राह्या यदि तेऽस्ति कृपा मयि ।
धार्तराष्ट्रेषु वै कोपः सर्वः कृष्ण विधीयताम् ॥ ५.८१.३२ ॥
Si soy digna de tu favor, si tienes compasión de mí, entonces, oh Kṛṣṇa, que toda tu ira se dirija contra los hijos de Dhṛtarāṣṭra.
5.81.33
इत्युक्त्वा मृदुसंहारं वृजिनाग्रं सुदर्शनम् ।
सुनीलमसितापाङ्गी सर्वगन्धादिवासितम् ॥ ५.८१.३३ ॥
Dicho esto, tomó el disco Sudarśana, suave al tacto, de filo agudo, muy azul y perfumado con todas las fragancias.
5.81.34
सर्वलक्षणसंपन्नं महाभुजगवर्चसम् ।
केशपक्षं वरारोहा गृह्व वामेन पाणिना ॥ ५.८१.३४ ॥
Aquel disco, dotado de todas las marcas auspiciosas y resplandeciente como una gran serpiente, con un ala de cabello, la mujer de hermosas caderas lo tomó con la mano izquierda.
5.81.35
पद्माक्षी पुण्डरीकाक्षमुपेत्य गजगामिनी ।
अश्रुपूर्णेक्षणा कृष्णा कृष्णं वचनमब्रवीत् ॥ ५.८१.३५ ॥
La de ojos de loto, Kṛṣṇā, de andar de elefante, se acercó a Kṛṣṇa de ojos de loto y, con los ojos llenos de lágrimas, le dijo estas palabras.
5.81.36
अयं ते पुण्डरीकाक्ष दुःशासनकरोद्धृतः ।
स्मर्तव्यः सर्वकार्येषु परेषां सन्धिमिच्छताम् ॥ ५.८१.३६ ॥
Oh de ojos de loto, aquí está lo tuyo: el mechón arrastrado por la mano de Duḥśāsana. Debe recordarse en todas tus empresas, incluso cuando los enemigos busquen la paz.
5.81.37
यदि भीमार्जुनौ कृष्ण कृपणौ सन्धिकामुकौ ।
पिता मे योत्स्यते वृद्धः सह पुत्रैर्महारथैः ॥ ५.८१.३७ ॥
Si Bhīma y Arjuna, oh Kṛṣṇa, son miserables y desean la paz, entonces mi anciano padre luchará junto a sus hijos, los grandes guerreros de carro.
5.81.38
पञ्च चैव महावीर्याः पुत्रा मे मधुसूदन ।
अभिमन्युं पुरस्कृत्य योत्स्यन्ते कुरुभिः सह ॥ ५.८१.३८ ॥
Y mis cinco hijos de gran valor, poniendo a Abhimanyu al frente, lucharán contra los Kurus, oh Madhusūdana.
5.81.39
दुःशासनभुजं श्यामं संछिन्नं पांसुकुण्ठितम् ।
यद्यहं तु न पश्यामि का शान्तिर्हृदयस्य मे ॥ ५.८१.३९ ॥
Si no veo el brazo de Duḥśāsana, oscuro, cortado y opacado por el polvo, ¿qué paz podrá haber en mi corazón?
5.81.40
त्रयोदश हि वर्षाणि प्रतीक्षन्त्या गतानि मे ।
विधाय हृदये मन्युं प्रदीप्तमिव पावकम् ॥ ५.८१.४० ॥
Trece años han pasado para mí mientras esperaba, guardando la ira en el corazón como un fuego ardiente.
5.81.41
विदीर्यते मे हृदयं भीमवाक्शल्यपीडितम् ।
योऽयमद्य महाबाहुर्धर्ममेवानुपश्यति ॥ ५.८१.४१ ॥
Mi corazón se desgarra, herido por las palabras como flechas de Bhīma, pues este de brazos poderosos hoy solo mira al dharma.
5.81.42
इत्युक्त्वा बाष्परुद्धेन कण्ठेनायतलोचना ।
रुरोद कृष्णा सोत्कम्पं सस्वरं बाष्पगद्गदम् ॥ ५.८१.४२ ॥
Habiendo dicho esto, Kṛṣṇā de ojos largos lloró temblando, con la garganta ahogada por las lágrimas, la voz entrecortada y quebrada por el llanto.
5.81.43
स्तनौ पीनायतश्रोणी सहितावभिवर्षती ।
द्रवीभूतमिवात्युष्णं मुञ्चन्ती वारि नेत्रजम् ॥ ५.८१.४३ ॥
Con sus senos llenos y anchas caderas temblando juntos, derramaba de sus ojos lágrimas tan calientes que parecían derretidas.
5.81.44
तामुवाच महाबाहुः केशवः परिसान्त्वयन् ।
अचिराद्द्रक्ष्यसे कृष्णे रुदतीर्भरतस्त्रियः ॥ ५.८१.४४ ॥
Entonces Keśava, el de brazos poderosos, consolándola, le dijo: «Kṛṣṇā, pronto verás a las mujeres de los Bharatas llorando.»
5.81.45
एवं ता भीरु रोस्त्यन्ति निहतज्ञातिबान्धवाः ।
हतमित्रा हतबला येषां क्रुद्धाऽसि भामिनी ॥ ५.८१.४५ ॥
Así, oh tímida, lloran aquellas cuyos parientes y amigos han sido muertos y cuya fuerza ha sido destruida, contra quienes estás airada, oh radiante.
5.81.46
अहं च तत्करिष्यामि भीमार्जुनयमैः सह ।
युधिष्ठिरनियोगेन दैवाच्च विधिनिर्मितात् ॥ ५.८१.४६ ॥
Yo también haré eso, junto con Bhīma, Arjuna y los gemelos, por orden de Yudhiṣṭhira y por el destino ordenado por la providencia.
5.81.47
धार्तराष्ट्राः कालपक्वा न चेच्छृण्वन्ति मे वचः ।
शेष्यन्ते निहता भूमौ श्वसृगालादनीकृताः ॥ ५.८१.४७ ॥
Si los hijos de Dhṛtarāṣṭra, maduros por el tiempo, no escuchan mis palabras, yacerán muertos en el suelo, convertidos en alimento para perros y chacales.
5.81.48
चलेद्धि हिमवाञ्शैलो मेदिनी शतधा भवेत् ।
द्यौः पतेच्च सनक्षत्रा न मे मोघं वचो भवेत् ॥ ५.८१.४८ ॥
Aunque el monte Himālaya temblara, la tierra se partiera en cien pedazos y el cielo cayera con sus estrellas, mi palabra no sería en vano.
5.81.49
शुष्येत्तोयनिधिः कृष्णे न मे मोघं वचो भवेत् ।
सत्यं ते प्रतिजानामि कृष्णे बाष्पो निगृह्यताम् ।
हतामित्राञ्श्रिया युक्तानचिदाद्द्रक्ष्यसे पतीन् ॥ ५.८१.४९ ॥
Aunque el océano se seque, oh Kṛṣṇā, mis palabras no serán vanas. Te prometo en verdad; oh Kṛṣṇā, contén tus lágrimas. Pronto verás a tus esposos, con sus enemigos muertos, colmados de prosperidad.