ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.81.1
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा धर्मार्थसहितं हितम् ।
कृष्णा दाशार्हमासीनमब्रवीच्छोककर्शिता ॥ ५.८१.१ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਹਿਤ-ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਬੈਠੇ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।
5.81.2
सुता द्रुपदराजस्य स्वसितायतमूर्धजा ।
संपूज्य सहदेवं च सात्यकिं च महारथम् ॥ ५.८१.२ ॥
ਦ੍ਰੁਪਦ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ, ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਹਦੇਵ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਸਾਤਿਅਕੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ।
5.81.3
भीमसेनं च संशान्तं दृष्ट्वा परमदुर्मनाः ।
अश्रुपूर्णेक्षणा वाक्यमुवाचेदं मनस्विनी ॥ ५.८१.३ ॥
ਸ਼ਾਂਤ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਮਨਸਵਿਨੀ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
5.81.4
विदितं ते महाबाहो धर्मज्ञ मधुसूदन ।
यथा निकृतिमास्थाय भ्रंशिताः पाण्डवाः सुखात् ॥ ५.८१.४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਮਧੁਸੂਦਨ! ਛਲ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਡੇਗਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।
5.81.5
धृतराष्ट्रस्य पुत्रेण सामात्येन जनार्दन ।
यथा च सञ्जयो राज्ञा मन्त्रं रहसि श्रावितः ॥ ५.८१.५ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੰਜਯ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਸਲਾਹ ਸੁਣਾਈ।
5.81.6
युधिष्ठिरस्य दाशार्ह तच्चापि विदितं तव ।
यथोक्तः सञ्जयश्चैव तच्च सर्वं श्रुतं त्वया ॥ ५.८१.६ ॥
ਹੇ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ! ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦਾ ਉਹ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ; ਜੋ ਸੰਜਯ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
5.81.7
पञ्च नस्तात दीयन्तां ग्रामा इति महाद्युते ।
अविस्थलं वृकस्थलं माकन्दीं वारणावतम् ॥ ५.८१.७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਦਿਊਤੀ, ਤਾਤ, ਸਾਨੂੰ ਪੰਜ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ: ਅਵਿਸਥਲ, ਵ੍ਰਿਕਸਥਲ, ਮਾਕੰਦੀ ਅਤੇ ਵਾਰਣਾਵਤ।
5.81.8
अवसानं महाबाहो कंचिदेकं च पञ्चमम् ।
इति दुर्योधनो वाच्यः सुहृदश्चास्य केशव ॥ ५.८१.८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਇੱਕ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਨਿਵਾਸ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ।
5.81.9
न चापि ह्यकरोद्वाक्यं श्रुत्वा कृष्ण सुयोधनः ।
युधिष्ठिरस्य दाशार्ह श्रीमतः सन्धिमिच्छतः ॥ ५.८१.९ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸੁਯੋਧਨ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ; ਹੇ ਦਾਸ਼ਾਰਹ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦਾ ਸੰਧੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਬਚਨ।
5.81.10
अप्रदानेन राज्यस्य यदि कृष्ण सुयोधनः ।
सन्धिमिच्छेन्न कर्तव्यं तत्र गत्वा कथंचन ॥ ५.८१.१० ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਰਾਜ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜੇ ਸੁਯੋਧਨ ਸੰਧੀ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਧੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
5.81.11
शक्ष्यन्ति हि महाबाहो पाण्डवाः सृञ्जयैः सह ।
धार्तराष्ट्रबलं घोरं क्रुद्धं प्रतिसमासितुम् ॥ ५.८१.११ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਪਾਂਡਵ ਸ੍ਰਿੰਜਯਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ।
5.81.12
न हि साम्ना न दानेन शक्योऽर्थस्तेषु कश्चन ।
तस्मात्तेषु न कर्तव्या कृपा ते मधुसूदन ॥ ५.८१.१२ ॥
ਸਾਮ ਜਾਂ ਦਾਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਮਤਲਬ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
5.81.13
साम्ना दानेन वा कृष्ण ये न शाम्यन्ति शत्रवः ।
योक्तव्यस्तेषु दण्डः स्याज्जीवितं परिरक्षता ॥ ५.८१.१३ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸਾਮ ਜਾਂ ਦਾਨ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦੰਡ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਵੱਲੋਂ।
5.81.14
तस्मात्तेषु महादण्डः क्षेप्तव्यः क्षिप्रमच्युत ।
त्वया चैव महाबाहो पाण्डवैः सह सृञ्जयैः ॥ ५.८१.१४ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਅਚੁਤ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮਹਾਦੰਡ ਤੁਰੰਤ ਚਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
5.81.15
एतत्समर्थं पार्थानां तव चैव यशस्करम् ।
क्रियमाणं भवेत्कृष्ण क्षत्रस्य च सुखावहम् ॥ ५.८१.१५ ॥
ਇਹ ਪਾਰਥਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੀ ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਇਹ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਖੱਤਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ।
5.81.16
क्षत्रियेण हि हन्तव्यः क्षत्रियो लोभमास्थितः ।
अक्षत्रियो वा दाशार्ह स्वधर्ममनुतिष्ठता ॥ ५.८१.१६ ॥
ਖੱਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਲੋਭ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਖੱਤਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ ਹੇ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ, ਗੈਰ-ਖੱਤਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਲੋਂ।
5.81.17
अन्यत्र ब्राह्मणात्तात सर्वपापेष्ववस्थितात् ।
गुरुर्हि सर्ववर्णानां ब्राह्मणः प्रसृताग्रभुक् ॥ ५.८१.१७ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
5.81.18
यथाऽवध्ये वध्यमाने भवेद्दोषो जनार्दन ।
स वध्यस्यावधे दृष्ट इति धर्मविदो विदुः ॥ ५.८१.१८ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
5.81.19
यथा त्वां न स्पृशेदेष दोषः कृष्ण तथा कुरु ।
पाण्डवैः सह दाशर्हैः सृञ्जयैश्च ससैनिकैः ॥ ५.८१.१९ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹੇ, ਤਿਵੇਂ ਕਰ — ਪਾਂਡਵਾਂ, ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ।
5.81.20
पुनरुक्तं च वक्ष्यामि विश्रम्भेण जनार्दन ।
का तु सीमन्तिनी मादृकं पृथिव्यामस्ति केशव ॥ ५.८१.२० ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਫਿਰ ਕਹਾਂਗੀ — ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਨਾਰੀ ਕੌਣ ਹੈ?
5.81.21
सुता द्रुपदराजस्य वेदिमध्यात्समुत्थिता ।
धृष्टद्युम्नस्य भगिनी तव कृष्ण प्रिया सखी ॥ ५.८१.२१ ॥
ਯੱਗ-ਵੇਦੀ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਰਾਜਾ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੀ ਭੈਣ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਸਖੀ।
5.81.22
आजमूढकुलं प्राप्त स्नुषा पाण्डोर्महात्मनः ।
महिषी पाण्डुपुत्राणां पञ्चेन्द्रसमवर्चसाम् ॥ ५.८१.२२ ॥
ਅਜਮੀੜ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਨੂੰਹ, ਪੰਜ ਇੰਦਰਾਂ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡੂ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪਟਰਾਣੀ।
5.81.23
सुता मे पञ्चभिर्वीरैः पञ्च जाता महारथाः ।
अभिमन्युर्यथा कृष्ण तथा ते तव धर्मतः ॥ ५.८१.२३ ॥
ਪੰਜ ਵੀਰਾਂ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ, ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ ਹਨ; ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਭਿਮਨਿਊ ਤੇਰਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਹਨ।
5.81.24
साऽहं केशग्रहं प्राप्ता परिक्लिष्टा सभां गता ।
पश्यतां पाण्डुपुत्राणां त्वयि जीवति केशव ॥ ५.८१.२४ ॥
ਮੈਂ ਉਹੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਫੜੇ ਗਏ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਘਸੀਟਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੜਾ ਸਤਾਇਆ ਗਿਆ — ਪਾਂਡੂ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ — ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਤੇਰੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ।
5.81.25
जीवस्तु पाण्डुपुत्रेषु पञ्चालेष्वथ वृष्णिषु ।
दासीभाताऽस्मि पापानां सभामध्ये व्यवस्थिता ॥ ५.८१.२५ ॥
ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੰਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਜਿਉਂਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ, ਮੈਂ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਦਾਸੀ-ਭਾਭੀ ਬਣ ਕੇ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹਾਂ।
5.81.26
निरमर्षेष्वचेष्टेषु प्रेक्ष्यमाणेषु पाण्डुषु ।
पाहि मामिति गोविन्द मनसा चिन्तितोसि मे ॥ ५.८१.२६ ॥
ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇਸ਼ਟ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, 'ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮੈਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
5.81.27
यत्र मां भगवान्राजा श्वशुरो वाक्यमब्रवीत् ।
वरं वृणीष्व पाञ्चालि वरार्हाऽसि मता मम ॥ ५.८१.२७ ॥
ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਸਹੁਰੇ, ਮੈਨੂੰ ਬੋਲੇ: 'ਹੇ ਪਾਂਚਾਲੀ, ਵਰ ਮੰਗ; ਤੂੰ ਵਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਹੈ।'
5.81.28
अदासाः पाण्डवाः सन्तु सरथाः सायुधा इति ।
मयोक्ते यत्र निर्मुक्ता वनवासाय केशव ॥ ५.८१.२८ ॥
'ਪਾਂਡਵ ਦਾਸ ਨਾ ਹੋਣ, ਰੱਥਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ ਰਹਿਣ' ਇਹ ਮੇਰੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਉਹ ਬਨਵਾਸ ਲਈ ਛੱਡੇ ਗਏ।
5.81.29
एवंविधानां दुःखानामभिज्ञोऽसि जनार्दन ।
त्रायस्व पुण्डरीकाक्ष सभर्तृज्ञातिबान्धवान् ॥ ५.८१.२९ ॥
ਅਜਿਹੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ। ਹੇ ਪੁੰਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼, ਪਤੀਆਂ, ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
5.81.30
नन्वहं कृष्ण भीष्मस्य धृतराष्ट्रस्य चोभयोः ।
श्नुषा भवामि धर्मेण साऽहं दासीकृता बलात् ॥ ५.८१.३० ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕੀ ਮੈਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਨੂੰਹ ਨਹੀਂ ਹਾਂ? ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਦਾਸੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
5.81.31
धिक्पार्थस्य धनुष्मत्तां भीमसेनस्य धिग्बलम् ।
यत्र दुर्योधनः कृष्ण मुहूर्तमपि जीवति ॥ ५.८१.३१ ॥
ਪਾਰਥ ਦੀ ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ, ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਬਲ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿੱਕਾਰ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਜੀਂਦਾ ਹੈ।
5.81.32
यदि तेऽहमनुग्राह्या यदि तेऽस्ति कृपा मयि ।
धार्तराष्ट्रेषु वै कोपः सर्वः कृष्ण विधीयताम् ॥ ५.८१.३२ ॥
ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਪਾਤਰ ਹਾਂ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਗੁੱਸਾ ਕੱਢ।
5.81.33
इत्युक्त्वा मृदुसंहारं वृजिनाग्रं सुदर्शनम् ।
सुनीलमसितापाङ्गी सर्वगन्धादिवासितम् ॥ ५.८१.३३ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਫੜੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਉਸਨੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਨੀਲਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਨਾਲ ਮਹਿਕਦਾ ਸੀ।
5.81.34
सर्वलक्षणसंपन्नं महाभुजगवर्चसम् ।
केशपक्षं वरारोहा गृह्व वामेन पाणिना ॥ ५.८१.३४ ॥
ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਹਾਸੱਪ ਦੀ ਆਭਾ ਵਾਲਾ, ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਖੰਭ ਵਾਲਾ ਉਹ ਚੱਕਰ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜਿਆ।
5.81.35
पद्माक्षी पुण्डरीकाक्षमुपेत्य गजगामिनी ।
अश्रुपूर्णेक्षणा कृष्णा कृष्णं वचनमब्रवीत् ॥ ५.८१.३५ ॥
ਕਮਲ-ਨੈਣੀ, ਹਾਥੀ ਵਰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੁੰਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੀ।
5.81.36
अयं ते पुण्डरीकाक्ष दुःशासनकरोद्धृतः ।
स्मर्तव्यः सर्वकार्येषु परेषां सन्धिमिच्छताम् ॥ ५.८१.३६ ॥
ਹੇ ਪੁੰਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼, ਇਹ ਤੇਰੀ (ਵਾਲੀ ਲਟ) ਹੈ — ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਖਿੱਚੀ ਗਈ। ਵੈਰੀ ਸੰਧੀ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
5.81.37
यदि भीमार्जुनौ कृष्ण कृपणौ सन्धिकामुकौ ।
पिता मे योत्स्यते वृद्धः सह पुत्रैर्महारथैः ॥ ५.८१.३७ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੇ ਭੀਮ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ ਸੰਧੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਬੁੱਢੇ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਮਹਾਰਥੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਯੁੱਧ ਕਰਨਗੇ।
5.81.38
पञ्च चैव महावीर्याः पुत्रा मे मधुसूदन ।
अभिमन्युं पुरस्कृत्य योत्स्यन्ते कुरुभिः सह ॥ ५.८१.३८ ॥
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਮੇਰੇ ਪੰਜ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨਗੇ।
5.81.39
दुःशासनभुजं श्यामं संछिन्नं पांसुकुण्ठितम् ।
यद्यहं तु न पश्यामि का शान्तिर्हृदयस्य मे ॥ ५.८१.३९ ॥
ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਉਹ ਕਾਲੀ, ਕੱਟੀ ਹੋਈ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਮੈਲੀ ਬਾਂਹ ਜੇ ਮੈਂ ਨਾ ਵੇਖਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਿੱਥੋਂ?
5.81.40
त्रयोदश हि वर्षाणि प्रतीक्षन्त्या गतानि मे ।
विधाय हृदये मन्युं प्रदीप्तमिव पावकम् ॥ ५.८१.४० ॥
ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਕ੍ਰੋਧ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਉਡੀਕਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ ਹਨ।
5.81.41
विदीर्यते मे हृदयं भीमवाक्शल्यपीडितम् ।
योऽयमद्य महाबाहुर्धर्ममेवानुपश्यति ॥ ५.८१.४१ ॥
ਭੀਮ ਦੇ ਤੀਰ ਵਰਗੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਪਾਟ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਅੱਜ ਸਿਰਫ਼ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
5.81.42
इत्युक्त्वा बाष्परुद्धेन कण्ठेनायतलोचना ।
रुरोद कृष्णा सोत्कम्पं सस्वरं बाष्पगद्गदम् ॥ ५.८१.४२ ॥
ਏਦਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਧੇ ਗਲੇ ਵਾਲੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ, ਰੁੰਧੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਰੋ ਪਈ।
5.81.43
स्तनौ पीनायतश्रोणी सहितावभिवर्षती ।
द्रवीभूतमिवात्युष्णं मुञ्चन्ती वारि नेत्रजम् ॥ ५.८१.४३ ॥
ਭਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਛਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰੇ ਕੁੱਲ੍ਹੇ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਿਘਲੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਅਤਿ ਗਰਮ ਹੰਝੂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵਹਾ ਰਹੀ ਸੀ।
5.81.44
तामुवाच महाबाहुः केशवः परिसान्त्वयन् ।
अचिराद्द्रक्ष्यसे कृष्णे रुदतीर्भरतस्त्रियः ॥ ५.८१.४४ ॥
ਤਦ ਮਹਾਬਾਹੂ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣੇ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੂੰ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਰੋਂਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ।'
5.81.45
एवं ता भीरु रोस्त्यन्ति निहतज्ञातिबान्धवाः ।
हतमित्रा हतबला येषां क्रुद्धाऽसि भामिनी ॥ ५.८१.४५ ॥
ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੈਂ, ਉਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
5.81.46
अहं च तत्करिष्यामि भीमार्जुनयमैः सह ।
युधिष्ठिरनियोगेन दैवाच्च विधिनिर्मितात् ॥ ५.८१.४६ ॥
ਮੈਂ ਵੀ ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ, ਭੀਮ, ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਦੈਵ ਨਾਲ।
5.81.47
धार्तराष्ट्राः कालपक्वा न चेच्छृण्वन्ति मे वचः ।
शेष्यन्ते निहता भूमौ श्वसृगालादनीकृताः ॥ ५.८१.४७ ॥
ਕਾਲ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਨਗੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਬਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ ਰਹਿਣਗੇ।
5.81.48
चलेद्धि हिमवाञ्शैलो मेदिनी शतधा भवेत् ।
द्यौः पतेच्च सनक्षत्रा न मे मोघं वचो भवेत् ॥ ५.८१.४८ ॥
ਜੇ ਹਿਮਾਲਾ ਪਰਬਤ ਡੋਲ ਜਾਵੇ, ਧਰਤੀ ਸੌ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅਸਮਾਨ ਡਿੱਗ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
5.81.49
शुष्येत्तोयनिधिः कृष्णे न मे मोघं वचो भवेत् ।
सत्यं ते प्रतिजानामि कृष्णे बाष्पो निगृह्यताम् ।
हतामित्राञ्श्रिया युक्तानचिदाद्द्रक्ष्यसे पतीन् ॥ ५.८१.४९ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣੇ, ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣੇ, ਆਪਣੇ ਅੱਥਰੂ ਰੋਕ ਲੈ। ਵੈਰੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ।