మహాభారతం · అధ్యాయం 5.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.82.1
कुरूणामद्य सर्वेषां भवान्सुहृदनुत्तमः ।
संबन्धी दयितो नित्यमुभयोः पक्षयोरपि ॥ ५.८२.१ ॥
ఈ రోజు మీరు కురువంశీయులందరికీ అత్యుత్తమ హితుడు; రెండు పక్షాలకూ ఎల్లప్పుడూ ప్రియమైన బంధువు.
5.82.2
पाण्डवैर्धार्तराष्ट्राणां प्रतिपाद्यमनामयम् ।
समर्थः प्रशमं चैव कर्तुमर्हसि केशव ॥ ५.८२.२ ॥
పాండవుల తరఫున ధృతరాష్ట్ర పుత్రులకు శుభకరమైన శాంతి ప్రతిపాదించాలి; ఓ కేశవా, మీరు సమర్థులు, శాంతిని నెలకొల్పడం మీ బాధ్యత.
5.82.3
त्वमित्तः पुण्डरीकाक्ष सुयोधनममर्षणम् ।
शान्त्यर्थं भ्रातरं ब्रूया यत्तद्वाच्यममित्रहन् ॥ ५.८२.३ ॥
ఓ పుండరీకాక్షా, ఇక్కడ నుండి శాంతి కోసం ఆగ్రహించిన సుయోధనుడనే సోదరునితో మీరు చెప్పవలసినది చెప్పండి; ఓ శత్రుసంహారీ.
5.82.4
त्वया धर्मार्थयुक्तं चेदुक्तं शिवमनामयम् ।
हितं नादास्यते बालो दिष्टस्य वशमेष्यति ॥ ५.८२.४ ॥
మీరు ధర్మార్థయుక్తమైన, శుభకరమైన, హితకరమైన మాటలు చెప్పినా, మూర్ఖుడు వాటిని స్వీకరించడు; విధి వశమై పోతాడు.
5.82.5
धर्म्यमस्मद्धितं चैव कुरूणां यदनामयम् ।
एष यास्यामि राजानं धृतराष्ट्रमभीप्सया ॥ ५.८२.५ ॥
ధర్మానికి అనుకూలమైనది, మాకు హితకరమైనది, కురువంశీయులకు కూడా క్షేమకరమైనది; ఆ కోరికతోనే నేను ఈ రాజు ధృతరాష్ట్రుని దగ్గరకు వెళ్తాను.
5.82.6
ततो व्यपेते तमसि सूर्ये विमल उद्गते ।
मैत्रे मुहूर्ते संप्राप्ते मद्वर्चिषि दिवाकरे ॥ ५.८२.६ ॥
అప్పుడు చీకటి తొలగి, నిర్మలమైన సూర్యుడు ఉదయించి, మైత్ర ముహూర్తం రాగా, తన కాంతితో దివాకరుడు ఉదయించగా.
5.82.7
कौमुदे मासि रेवत्यां शरदन्ते हिमागमे ।
स्फीतसस्यसुखे काले कल्यः सत्ववतां वरः ॥ ५.८२.७ ॥
కౌముద మాసంలో, రేవతి నక్షత్రంలో, శరదృతువు చివరలో, మంచు కాలం రాకలో, పంటలు సమృద్ధిగా ఉండి సుఖకరమైన సమయంలో, బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడు శుభంగా ఉన్నాడు.
5.82.8
मङ्गल्याः पुण्यनिर्घोषा वाचः श्रृण्वंश्च सूनृताः ।
ब्राह्मणानां प्रतीतानामृषीणामिव वासवः ॥ ५.८२.८ ॥
మంగళకరమైన, పుణ్య ధ్వనులు గల, సత్యమూ మధురమూ అయిన మాటలను వింటూ, ప్రసిద్ధ బ్రాహ్మణులు, ఋషుల మాటలను ఇంద్రుడు వినునట్లు.
5.82.9
कृत्वा पौर्वाह्णिकं कृत्यं स्नातः शुचिरलङ्कृतः ।
उपतस्थे विवस्वन्तं पावकं च जनार्दनः ॥ ५.८२.९ ॥
పూర్వాహ్న కర్తవ్యాలను ముగించి, స్నానం చేసి, పవిత్రుడై, అలంకరించుకొని, జనార్దనుడు సూర్యుని మరియు అగ్నిని ఉపాసించాడు.
5.82.10
ऋषभं पृष्ठ आलभ्य ब्राह्मणानभिवाद्य च ।
अग्निं प्रदक्षिणं कृत्वा पश्यन्कल्याणमग्रतः ॥ ५.८२.१० ॥
ఎద్దు వీపును తాకి, బ్రాహ్మణులకు నమస్కరించి, అగ్నికి ప్రదక్షిణం చేసి, ముందు శుభసూచనలను చూస్తూ.
5.82.11
तत्प्रतिज्ञाय वचनं पाण्डवस्य जनार्दनः ।
शिनेर्नप्तारमासीनमभ्यभाषत सात्यकिम् ॥ ५.८२.११ ॥
పాండవుని ఆ మాటను అంగీకరించి, జనార్దనుడు కూర్చున్న శిని మనవడు సాత్యకితో మాట్లాడాడు.
5.82.12
रथ आरोप्यतां शङ्खश्चक्रं च गदया सह ।
उपासङ्गाश्च शक्त्यश्च सर्वप्रहरणानि च ॥ ५.८२.१२ ॥
రథంపై శంఖం, చక్రం, గదతో పాటు, అంబుల పొదులు, శక్తులు, సర్వాయుధాలు కూడా ఎక్కించబడాలి.
5.82.13
दुर्योधनश्च दुष्टात्मा कर्णश्च सहसौबलः ।
न च शत्रुरवज्ञेयो दुर्बलोऽपि बलीयसा ॥ ५.८२.१३ ॥
దుష్టాత్ముడైన దుర్యోధనుడు, సౌబలునితో కూడిన కర్ణుడు; శత్రువు బలహీనుడైనా బలవంతునిచే తక్కువగా చూడరాదు.
5.82.14
ततस्तन्मतमाज्ञाय केशवस्य पुनःसराः ।
प्रसस्त्नुर्योजयिष्यन्तो रथं चक्रगदाभृतः ॥ ५.८२.१४ ॥
అప్పుడు కేశవుని ఆ అభిప్రాయాన్ని తెలుసుకుని, చక్రం మరియు గదను ధరించినవారు రథాన్ని కట్టడానికి ముందుకు వెళ్లారు.
5.82.15
तं दीप्तमिव कालाग्निमाकाशगमिवाशुगम् ।
सूर्यचन्द्रप्रकाशाभ्यां चक्राभ्यां समलङ्कृतम् ॥ ५.८२.१५ ॥
అది మండుతున్న కాలాగ్ని వలె, ఆకాశంలో వేగంగా సాగే వాహనం వలె ఉంది; సూర్యచంద్రుల కాంతి గల రెండు చక్రాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
5.82.16
अर्धचन्द्रैश्च चन्द्रैश्च मत्स्यैः समृगपक्षिभिः ।
पुष्पैश्च विविधैश्चित्रं मणिरत्नैश्च सर्वशः ॥ ५.८२.१६ ॥
అర్ధచంద్రాకారాలు, చంద్రులు, చేపలు, జింకలు, పక్షులు, వివిధ పుష్పాలు, మణిరత్నాలతో ఎల్లెడలా విచిత్రంగా ఉంది.
5.82.17
तरुणादित्यसङ्काशं बृहन्तं चारुदर्शनम् ।
मणिहेमविचित्राङ्गं सुध्वजं सुपताकिनम् ॥ ५.८२.१७ ॥
లేత సూర్యునిలా, విశాలమై, చూడ అందమైనది; మణులు బంగారంతో విచిత్రమైన అంగాలు కలది; మంచి ధ్వజము, మంచి పతాకలు కలది.
5.82.18
सूपस्करमनाधृष्यं वैयाघ्रपरिवारणम् ।
यशोघ्नं प्रत्यमित्राणां यदूनां नन्दिवर्धनम् ॥ ५.८२.१८ ॥
చక్కగా సిద్ధమైనది, అజేయమైనది, పులితోలుతో కప్పబడినది; శత్రువుల కీర్తిని నాశనం చేసేది; యాదవుల ఆనందాన్ని పెంచేది.
5.82.19
वाजिभिः शैब्यसुग्रीवमेधपुष्पबलाहकैः ।
स्नातैः संपादयामासुः संपन्नैः सर्वसंपदा ॥ ५.८२.१९ ॥
శైబ్య, సుగ్రీవ, మేఘపుష్ప, బలాహక అనే గుఱ్ఱాలను స్నానం చేయించి, సర్వ సంపదలతో అలంకరించి సిద్ధం చేశారు.
5.82.20
महिमानं तु कृष्णस्य भूय एवाभिवर्धयन् ।
सुघोषः पतगेन्द्रेण ध्वजेन युयुजे रथः ॥ ५.८२.२० ॥
కృష్ణుని మహిమను మరింత పెంచుతూ, సుఘోష రథం పక్షిరాజు గరుడుని ధ్వజంతో కూర్చబడింది.
5.82.21
तं मेरुशिखरप्रख्यं मेघदुन्दुभिनिस्वनम् ।
आरुरोह रथं सौरिर्विमानमिव कामगम् ॥ ५.८२.२१ ॥
మేరు శిఖరంలా ఉన్నది, మేఘ దుందుభుల ధ్వనితో మ్రోగేది ఐన ఆ రథాన్ని శూరపుత్రుడు కృష్ణుడు కామగామి విమానంలా ఎక్కాడు.
5.82.22
ततः सात्यकिमारोप्य प्रययौ पुरुषोत्तमः ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च रथघोषेण नादयन् ॥ ५.८२.२२ ॥
అప్పుడు పురుషోత్తముడు సాత్యకిని ఎక్కించుకొని బయలుదేరాడు; రథ ఘోషంతో భూమిని, ఆకాశాన్ని మారుమోగించుతూ.
5.82.23
व्यपोढाभ्रस्ततः कालः क्षणेन समपद्यत ।
शिवश्चानुववौ वायुः प्रशान्तमभवद्रजः ॥ ५.८२.२३ ॥
అప్పుడు మేఘాలు తొలగిపోయాయి; క్షణంలో వాతావరణం అనుకూలమైంది; శుభమైన గాలి వెనుక నుండి వీచింది, ధూళి శాంతించింది.
5.82.24
प्रदक्षिणानुलोमाश्च मङ्गल्या मृगपक्षिणः ।
प्रयाणे वासुदेवस्य बभूवुरनुयायिनः ॥ ५.८२.२४ ॥
వాసుదేవుని ప్రయాణంలో కుడివైపు తిరుగుతూ, అనుకూలంగా, మంగళకరంగా ఉన్న జింకలు, పక్షులు ఆయనను అనుసరించాయి.
5.82.25
मङ्गल्यार्थप्रदैः शब्दैरन्ववर्तन्त सर्वशः ।
सारसाः शतपत्राश्च हंसाश्च मधुसूदनम् ॥ ५.८२.२५ ॥
మంగళకరమైన అర్థాన్నిచ్చే శబ్దాలతో సారసాలు, శతపత్రాలు, హంసలు అన్ని వైపుల నుండి మధుసూదనుని అనుసరించాయి.
5.82.26
मन्त्राहुतिमहाहोमैर्हूयमानश्च पावकः ।
प्रदक्षिणशिखो भूत्वा विधूमः समपद्यत ॥ ५.८२.२६ ॥
మంత్రాలతో సమర్పించిన మహా హోమాలతో హోమమవుతున్న అగ్ని, కుడివైపు తిరిగే జ్వాలలతో పొగ లేనిదిగా మారింది.
5.82.27
वसिष्ठो वामदेवश्च भूरिद्युम्नो गयः क्रथः ।
शुकनारदवाल्मीका मरुत्तः कुशिको भृगुः ॥ ५.८२.२७ ॥
వసిష్ఠుడు, వామదేవుడు, భూరిద్యుమ్నుడు, గయుడు, క్రథుడు, శుకుడు, నారదుడు, వాల్మీకి, మరుత్తుడు, కుశికుడు, భృగువు.
5.82.28
देवब्रह्मर्षयश्चैव कृष्णं यदुसुखावहम् ।
प्रदक्षिणमवर्तन्त सहिता वासवानुजम् ॥ ५.८२.२८ ॥
దేవతలు, బ్రహ్మర్షులు యదువులకు సుఖాన్నిచ్చే కృష్ణుని, వాసవానుజుని, కలిసి ప్రదక్షిణం చేశారు.
5.82.29
एवमेतैर्महाभागैर्महर्षिगणसाधुभिः ।
पूजितः प्रययौ कृष्णः कुरूणां सदनं प्रति ॥ ५.८२.२९ ॥
ఈ విధంగా ఈ మహాభాగులైన, సాధువులైన మహర్షి సమూహాలచే పూజింపబడిన కృష్ణుడు కురువుల భవనం వైపు వెళ్లాడు.
5.82.30
देवताभ्यो नमस्कृत्य ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च ।
प्रययौ पुण्डरीकाक्षः सात्यकेन सहाच्युतः ॥ ५.८२.३० ॥
దేవతలకు నమస్కరించి, బ్రాహ్మణులకు స్వస్తి చెప్పి, పుండరీకాక్షుడు అచ్యుతుడు సాత్యకితో కలిసి వెళ్లాడు.
5.82.31
तं प्रयान्तमनुप्रायात्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
भीमसेनार्जुनौ चोभौ माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ५.८२.३१ ॥
వెళ్లిపోతున్న ఆయనను కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు అనుసరించాడు; భీమసేనుడు, అర్జునుడు ఇద్దరూ, మాద్రీ కుమారులైన పాండవులూ కూడా.
5.82.32
चेकितानश्च विक्रान्तो धृष्टकेतुश्च चेदिपः ।
द्रुपदः काशिराजश्च शिखण्डी च महारथः ॥ ५.८२.३२ ॥
పరాక్రమశాలి చేకితానుడు, చేదిరాజు ధృష్టకేతుడు, ద్రుపదుడు, కాశీరాజు, మహారథుడైన శిఖండి కూడా;
5.82.33
धृष्टद्युम्नः सपुत्रश्च विराटः केकयैः सह ।
संसाधनार्थं प्रययुः क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् ॥ ५.८२.३३ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు తన కుమారునితోనూ, విరాటుడు కేకయులతోనూ కలిసి, క్షత్రియ శ్రేష్ఠుని వద్దకు సైన్యాన్ని సమకూర్చడానికి వెళ్లారు.
5.82.34
ततोऽनुव्रज्य गोविन्दं धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
राज्ञां सकाशे द्युतिमानुवाचेदं वचस्तदा ॥ ५.८२.३४ ॥
అప్పుడు గోవిందుని అనుసరించి, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు రాజుల సమక్షంలో, తేజస్వియై ఆ సమయంలో ఈ మాటలు పలికాడు.
5.82.35
यो वै न कामान्न भयान्न लोभान्नार्थकारणात् ।
अन्यायमनुवर्तेत स्थिरबुद्धिरलोलुपः ॥ ५.८२.३५ ॥
కోరికచేత కాదు, భయంచేత కాదు, లోభంచేత కాదు, ధనం కోసం కాదు — అన్యాయాన్ని అనుసరించనివాడే స్థిరబుద్ధి, లోభరహితుడు.
5.82.36
धर्मज्ञो धृतिमान्प्राज्ञः सर्वभूतेषु केशवः ।
ईश्वरः सर्वभूतानां देवदेवः सनातनः ॥ ५.८२.३६ ॥
ధర్మం తెలిసినవాడు, ధైర్యవంతుడు, ప్రాజ్ఞుడు అయిన కేశవుడు, సర్వభూతాలలోనూ, సర్వభూతాలకు ఈశ్వరుడు, దేవదేవుడు, సనాతనుడు.
5.82.37
तं सर्वगुणसंपन्नं श्रीवत्सकृतलक्षणम् ।
संरिष्वज्य कौन्तेयः सन्देष्टुमुपचक्रमे ॥ ५.८२.३७ ॥
సర్వ గుణ సంపన్నుడూ, శ్రీవత్స చిహ్నంతో అలంకృతుడూ అయిన ఆయనను కౌంతేయుడు (అర్జునుడు) కౌగిలించుకొని మాట్లాడటం ప్రారంభించాడు.