มหาภารตะ · อัธยายะ 5.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.82.1
कुरूणामद्य सर्वेषां भवान्सुहृदनुत्तमः ।
संबन्धी दयितो नित्यमुभयोः पक्षयोरपि ॥ ५.८२.१ ॥
วันนี้ ท่านเป็นผู้มีใจปรารถนาดีต่อชาวกุรุทั้งปวงอย่างยิ่ง และเป็นญาติที่เป็นที่รักของทั้งสองฝ่ายเสมอมา
5.82.2
पाण्डवैर्धार्तराष्ट्राणां प्रतिपाद्यमनामयम् ।
समर्थः प्रशमं चैव कर्तुमर्हसि केशव ॥ ५.८२.२ ॥
ในนามของปาณฑพ ต้องเสนอสันติที่เป็นประโยชน์แก่บุตรของธฤตราษฎร์ โอ เกศวะ ท่านมีความสามารถ และเป็นหน้าที่ของท่านที่จะทำให้เกิดสันติ
5.82.3
त्वमित्तः पुण्डरीकाक्ष सुयोधनममर्षणम् ।
शान्त्यर्थं भ्रातरं ब्रूया यत्तद्वाच्यममित्रहन् ॥ ५.८२.३ ॥
โอ ผู้มีดวงตาดุจดอกบัว จากที่นี่ ท่านควรบอกพี่ชายของท่าน สุโยธนะผู้ไม่อดทน ถึงสิ่งที่ควรกล่าวเพื่อให้เกิดสันติ โอ ผู้ปราบศัตรู
5.82.4
त्वया धर्मार्थयुक्तं चेदुक्तं शिवमनामयम् ।
हितं नादास्यते बालो दिष्टस्य वशमेष्यति ॥ ५.८२.४ ॥
แม้ท่านจะกล่าวถ้อยคำที่ประกอบด้วยธรรมและทรัพย์ เป็นมงคล ไม่มีโทษ และเป็นประโยชน์ เด็กโง่ก็จะไม่รับเอาไว้ และจะตกอยู่ในอำนาจของชะตาชีวิต
5.82.5
धर्म्यमस्मद्धितं चैव कुरूणां यदनामयम् ।
एष यास्यामि राजानं धृतराष्ट्रमभीप्सया ॥ ५.८२.५ ॥
ด้วยความปรารถนาสิ่งที่ชอบธรรม เป็นประโยชน์แก่พวกเรา และไม่มีโทษแก่ชาวกุรุ เราจะไปหาพระเจ้าธฤตราษฎร์
5.82.6
ततो व्यपेते तमसि सूर्ये विमल उद्गते ।
मैत्रे मुहूर्ते संप्राप्ते मद्वर्चिषि दिवाकरे ॥ ५.८२.६ ॥
ครั้นเมื่อความมืดสลายไปแล้ว พระอาทิตย์ขึ้นอย่างกระจ่างแจ้ง เมื่อถึงมุหูรตไมตระอันเป็นมงคล และพระอาทิตย์ผู้สร้างวันขึ้นพร้อมด้วยรัศมีของตน
5.82.7
कौमुदे मासि रेवत्यां शरदन्ते हिमागमे ।
स्फीतसस्यसुखे काले कल्यः सत्ववतां वरः ॥ ५.८२.७ ॥
ในเดือนเการุดะ ใต้ดาวเรวตี เมื่อสิ้นฤดูใบไม้ร่วงและหิมะกำลังมาถึง ในเวลาที่พืชผลอุดมและผู้คนมีความสุข ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีพลังได้เป็นมงคลยิ่ง
5.82.8
मङ्गल्याः पुण्यनिर्घोषा वाचः श्रृण्वंश्च सूनृताः ।
ब्राह्मणानां प्रतीतानामृषीणामिव वासवः ॥ ५.८२.८ ॥
ทรงฟังถ้อยคำอันเป็นมงคล ก้องด้วยเสียงแห่งบุญ จริงใจและน่าฟัง ดุจพระอินทร์ฟังถ้อยคำของพราหมณ์และฤๅษีผู้มีชื่อเสียง
5.82.9
कृत्वा पौर्वाह्णिकं कृत्यं स्नातः शुचिरलङ्कृतः ।
उपतस्थे विवस्वन्तं पावकं च जनार्दनः ॥ ५.८२.९ ॥
พระชนารทนประกอบกิจยามเช้าแล้ว ทรงอาบน้ำ ชำระพระองค์ให้บริสุทธิ์ และทรงประดับพระองค์ จากนั้นทรงนมัสการพระอาทิตย์และพระอัคนี
5.82.10
ऋषभं पृष्ठ आलभ्य ब्राह्मणानभिवाद्य च ।
अग्निं प्रदक्षिणं कृत्वा पश्यन्कल्याणमग्रतः ॥ ५.८२.१० ॥
ทรงลูบหลังโคผู้ ถวายความเคารพแก่พราหมณ์ และทรงเวียนรอบพระอัคนีโดยให้อยู่ทางขวา พลางทอดพระเนตรลางดีที่อยู่เบื้องหน้า
5.82.11
तत्प्रतिज्ञाय वचनं पाण्डवस्य जनार्दनः ।
शिनेर्नप्तारमासीनमभ्यभाषत सात्यकिम् ॥ ५.८२.११ ॥
ครั้นรับคำขอของปาณฑพแล้ว พระชนารทนตรัสกับสาตยกี หลานชายของศินี ผู้กำลังประทับอยู่
5.82.12
रथ आरोप्यतां शङ्खश्चक्रं च गदया सह ।
उपासङ्गाश्च शक्त्यश्च सर्वप्रहरणानि च ॥ ५.८२.१२ ॥
จงให้บรรทุกสังข์และจักรพร้อมกับคทาขึ้นบนรถ และให้บรรทุกแล่งธนู หอก และอาวุธทั้งหมดด้วย
5.82.13
दुर्योधनश्च दुष्टात्मा कर्णश्च सहसौबलः ।
न च शत्रुरवज्ञेयो दुर्बलोऽपि बलीयसा ॥ ५.८२.१३ ॥
ทุรโยธนะผู้มีจิตชั่วร้าย และกรรณะพร้อมด้วยศกุนีแห่งแคว้นสาพละ และศัตรูแม้จะอ่อนแอก็ไม่ควรถูกผู้แข็งแกร่งดูหมิ่น
5.82.14
ततस्तन्मतमाज्ञाय केशवस्य पुनःसराः ।
प्रसस्त्नुर्योजयिष्यन्तो रथं चक्रगदाभृतः ॥ ५.८२.१४ ॥
ครั้นทรงทราบพระดำริของเกศวะแล้ว ผู้ถือจักรและคทาก็เดินนำหน้าไปเพื่อประกอบรถ
5.82.15
तं दीप्तमिव कालाग्निमाकाशगमिवाशुगम् ।
सूर्यचन्द्रप्रकाशाभ्यां चक्राभ्यां समलङ्कृतम् ॥ ५.८२.१५ ॥
รถนั้นส่องประกายดุจไฟกาลวาระ เคลื่อนไปอย่างรวดเร็วดุจสิ่งที่แล่นไปในท้องฟ้า ประดับด้วยล้อสองวงที่สว่างดุจพระอาทิตย์และพระจันทร์
5.82.16
अर्धचन्द्रैश्च चन्द्रैश्च मत्स्यैः समृगपक्षिभिः ।
पुष्पैश्च विविधैश्चित्रं मणिरत्नैश्च सर्वशः ॥ ५.८२.१६ ॥
งดงามหลากสีด้วยจันทร์เสี้ยว จันทร์เต็มดวง ปลา กวาง และนก ด้วยดอกไม้นานาชนิด และด้วยอัญมณีและแก้วมณีทั่วทั้งคัน
5.82.17
तरुणादित्यसङ्काशं बृहन्तं चारुदर्शनम् ।
मणिहेमविचित्राङ्गं सुध्वजं सुपताकिनम् ॥ ५.८२.१७ ॥
รถนั้นเปรียบเหมือนพระอาทิตย์อ่อน ใหญ่โต งดงามน่าชม ตัวรถประดับด้วยแก้วมณีและทองคำอย่างวิจิตร มีธงที่ดีและธงเล็กที่งดงาม
5.82.18
सूपस्करमनाधृष्यं वैयाघ्रपरिवारणम् ।
यशोघ्नं प्रत्यमित्राणां यदूनां नन्दिवर्धनम् ॥ ५.८२.१८ ॥
รถนั้นมีเครื่องประกอบครบครัน ไม่มีผู้ใดข่มได้ มีหนังเสือคุ้มกันรอบ ทำลายเกียรติของศัตรู และเพิ่มความยินดีแก่ชาวยทุ
5.82.19
वाजिभिः शैब्यसुग्रीवमेधपुष्पबलाहकैः ।
स्नातैः संपादयामासुः संपन्नैः सर्वसंपदा ॥ ५.८२.१९ ॥
ม้าได้แก่ไศพยะ สุครีวะ เมฆปุษปะ และพลาหกะ เขาทั้งหลายอาบน้ำแล้วและประดับครบด้วยทรัพย์สมบัติทุกประการ จึงจัดเตรียมไว้
5.82.20
महिमानं तु कृष्णस्य भूय एवाभिवर्धयन् ।
सुघोषः पतगेन्द्रेण ध्वजेन युयुजे रथः ॥ ५.८२.२० ॥
ยิ่งเพิ่มพูนความยิ่งใหญ่ของพระกฤษณะอีกขั้นหนึ่ง รถชื่อสุโฆษะจึงถูกประกอบเข้ากับธงของครุฑ เจ้าแห่งนก
5.82.21
तं मेरुशिखरप्रख्यं मेघदुन्दुभिनिस्वनम् ।
आरुरोह रथं सौरिर्विमानमिव कामगम् ॥ ५.८२.२१ ॥
ท่านบุตรแห่งศูระ ขึ้นรถนั้นซึ่งสูงดุจยอดเขาเมรุ มีเสียงดังดุจเมฆและกลองศึก เหมือนขึ้นวิมานที่ไปได้ตามใจปรารถนา
5.82.22
ततः सात्यकिमारोप्य प्रययौ पुरुषोत्तमः ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च रथघोषेण नादयन् ॥ ५.८२.२२ ॥
ครั้นนั้น บุรุษสูงสุดพาสาตยากิขึ้นรถแล้วออกเดินทาง ทำให้แผ่นดินและอากาศสะเทือนก้องด้วยเสียงรถ
5.82.23
व्यपोढाभ्रस्ततः कालः क्षणेन समपद्यत ।
शिवश्चानुववौ वायुः प्रशान्तमभवद्रजः ॥ ५.८२.२३ ॥
ครั้นนั้นเมฆก็สลายไป ภูมิอากาศก็กลับเป็นมงคลในพริบตา ลมอันเป็นมงคลพัดมาจากข้างหลัง และฝุ่นก็สงบลง
5.82.24
प्रदक्षिणानुलोमाश्च मङ्गल्या मृगपक्षिणः ।
प्रयाणे वासुदेवस्य बभूवुरनुयायिनः ॥ ५.८२.२४ ॥
เมื่อวาสุเทพออกเดินทาง บรรดาเนื้อและนก ที่หมุนเวียนไปทางขวา เป็นมงคลและเป็นสิริ ก็มาเป็นบริวารติดตามพระองค์
5.82.25
मङ्गल्यार्थप्रदैः शब्दैरन्ववर्तन्त सर्वशः ।
सारसाः शतपत्राश्च हंसाश्च मधुसूदनम् ॥ ५.८२.२५ ॥
ด้วยเสียงที่นำความเป็นมงคลมาให้ นกกระเรียน นกที่มีร้อยขน และหงส์ ต่างบินตามมธุสูทนะไปทุกทิศทาง
5.82.26
मन्त्राहुतिमहाहोमैर्हूयमानश्च पावकः ।
प्रदक्षिणशिखो भूत्वा विधूमः समपद्यत ॥ ५.८२.२६ ॥
ไฟศักดิ์สิทธิ์ที่ถูกเซ่นด้วยเครื่องบูชาใหญ่พร้อมมนตร์ ก็กลายเป็นไม่มีควัน เปลวไฟพุ่งไปทางขวา
5.82.27
वसिष्ठो वामदेवश्च भूरिद्युम्नो गयः क्रथः ।
शुकनारदवाल्मीका मरुत्तः कुशिको भृगुः ॥ ५.८२.२७ ॥
วสิษฐ วามเทพ ภูริทยุมนะ คยะ กระถะ ศุกะ นารทะ วาลมีกิ มรุตตะ กุศิกะ และภฤคุ
5.82.28
देवब्रह्मर्षयश्चैव कृष्णं यदुसुखावहम् ।
प्रदक्षिणमवर्तन्त सहिता वासवानुजम् ॥ ५.८२.२८ ॥
บรรดาเทพและพรหมฤๅษี พร้อมกันเดินเวียนไปทางขวารอบพระกฤษณะ ผู้นำความสุขมาสู่ชาวยาทพ ผู้เป็นน้องชายของพระวาสวะ
5.82.29
एवमेतैर्महाभागैर्महर्षिगणसाधुभिः ।
पूजितः प्रययौ कृष्णः कुरूणां सदनं प्रति ॥ ५.८२.२९ ॥
เมื่อได้รับการเคารพบูชาจากบรรดาฤๅษีผู้ประเสริฐและผู้มีบุญยิ่งเหล่านี้ พระกฤษณะจึงออกเดินทางมุ่งสู่ที่พำนักของชาวกุรุ
5.82.30
देवताभ्यो नमस्कृत्य ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च ।
प्रययौ पुण्डरीकाक्षः सात्यकेन सहाच्युतः ॥ ५.८२.३० ॥
พระบุณฑรีกากษะ ผู้ไม่มีวันผิดพลาด ถวายนมัสการเทพทั้งหลาย และอวยพรแก่พราหมณ์แล้ว ก็ออกเดินทางพร้อมกับสาตยากิ
5.82.31
तं प्रयान्तमनुप्रायात्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
भीमसेनार्जुनौ चोभौ माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ५.८२.३१ ॥
ยุธิษฐิระ บุตรของกุนตี ตามส่งพระองค์ผู้กำลังเดินทาง พร้อมด้วยภีมเสนะ และอรชุนทั้งสอง กับบุตรทั้งสองของมาตรี คือปาณฑพทั้งสองด้วย
5.82.32
चेकितानश्च विक्रान्तो धृष्टकेतुश्च चेदिपः ।
द्रुपदः काशिराजश्च शिखण्डी च महारथः ॥ ५.८२.३२ ॥
เจกิตานะผู้กล้าหาญ ธฤษฏเกตุ เจ้าเมืองเจทิ ทรุปทะ พระราชาแห่งกาศี และศิขัณฑินผู้เป็นมหารถ
5.82.33
धृष्टद्युम्नः सपुत्रश्च विराटः केकयैः सह ।
संसाधनार्थं प्रययुः क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् ॥ ५.८२.३३ ॥
ธฤษฏทยุมนะพร้อมด้วยบุตรของตน และวิราฏพร้อมด้วยเจ้าชายแห่งเกกัย บรรดากษัตริย์นักรบต่างออกไปรวบรวมกองทัพ เพื่อบุรุษผู้เป็นวัวแห่งนักรบ
5.82.34
ततोऽनुव्रज्य गोविन्दं धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
राज्ञां सकाशे द्युतिमानुवाचेदं वचस्तदा ॥ ५.८२.३४ ॥
ครั้นนั้น พระยุธิษฐิระผู้เป็นพระราชาแห่งธรรม ผู้รุ่งโรจน์ ตามส่งโควินทะไป แล้วตรัสถ้อยคำนี้ต่อหน้าบรรดากษัตริย์
5.82.35
यो वै न कामान्न भयान्न लोभान्नार्थकारणात् ।
अन्यायमनुवर्तेत स्थिरबुद्धिरलोलुपः ॥ ५.८२.३५ ॥
ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามความอยุติธรรม ไม่ว่าเพราะความปรารถนา ความกลัว ความโลภ หรือเพราะเหตุแห่งทรัพย์ ผู้นั้นมีจิตมั่นคงและไม่ใฝ่หา
5.82.36
धर्मज्ञो धृतिमान्प्राज्ञः सर्वभूतेषु केशवः ।
ईश्वरः सर्वभूतानां देवदेवः सनातनः ॥ ५.८२.३६ ॥
พระเกศวะ ผู้รู้ธรรม มีความมั่นคงและปัญญา ทรงสถิตอยู่ในสรรพสัตว์ ทรงเป็นเจ้าแห่งสรรพสัตว์ เป็นเทพแห่งเทพทั้งหลาย ทรงเป็นนิรันดร
5.82.37
तं सर्वगुणसंपन्नं श्रीवत्सकृतलक्षणम् ।
संरिष्वज्य कौन्तेयः सन्देष्टुमुपचक्रमे ॥ ५.८२.३७ ॥
กุนตีบุตรโอบกอดพระองค์ผู้ประกอบด้วยคุณความดีทั้งปวง และมีเครื่องหมายศรีวัตสะ แล้วจึงเริ่มกล่าวคำสั่งสอน