Mahābhārata · Adhyāya 5.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.83.1
या सा बाल्यात्प्रभृत्यस्मान्पर्यवर्धयताबला ।
उपवासतपःशीला सदा स्वस्त्ययने रता ॥ ५.८३.१ ॥
La dama delicada que nos crió desde la infancia, dada al ayuno y a la austeridad, estaba siempre entregada a los ritos de bienestar.
5.83.2
देवतातिथिपूजासु गुरुशुश्रूषणे रता ।
वत्सला प्रियपुत्रा च माताऽस्माकं जनार्दन ॥ ५.८३.२ ॥
Nuestra madre, dedicada al culto de los dioses y de los huéspedes y al servicio de los mayores, cariñosa y madre de hijos queridos, ¡oh Janārdana!
5.83.3
सुयोधनभयाद्या नो त्रायतामित्रकर्शन ।
महतो मृत्युसंबाधुद्दुस्तरान्नौरिवार्णवात् ॥ ५.८३.३ ॥
¡Oh subyugador de enemigos! Que ella nos salve del temor a Suyodhana y de la gran angustia de la muerte, como un bote salva del océano infranqueable.
5.83.4
अस्मत्कृते च सततं यया दुःखानि माधव ।
अनुभूतान्यदुःखार्हां तां स्म पृच्छेरनामयम् ॥ ५.८३.४ ॥
¡Oh Mādhava! Ella que sufrió dolores sin cesar por nosotros, aunque no merecía dolor alguno: debes preguntar por su bienestar.
5.83.5
भृशमाश्वासयेश्चैनां पुत्रशोकपरिप्लुताम् ।
अभिवाद्य स्वजेथास्त्वं पाण्डवान्परिकीर्तयन् ॥ ५.८३.५ ॥
Consuélala mucho, a ella que está abrumada por la pena de sus hijos; inclínate ante ella y, al saludarla, nombra a los Pāṇḍavas.
5.83.6
ऊढात्प्रभृति दुःखानि श्वशुराणामरिन्दम ।
निराकाराऽतदर्हा च पश्यन्ती दुःखमश्रुते ॥ ५.८३.६ ॥
¡Oh subyugador de enemigos! Desde su boda ha sufrido pesares a causa de sus suegros; aunque no los merecía, soporta la pena viendo la pena.
5.83.7
अपि जातु स कालः स्यात्कृष्ण दुःखविपर्ययः ।
यदहं मातरं क्लिष्टां सुखं दद्यामरिन्दम ॥ ५.८३.७ ॥
¡Kṛṣṇa!, ¿llegará alguna vez aquel tiempo en que el dolor se invierta y yo pueda dar felicidad a nuestra madre afligida, oh subyugador de enemigos?
5.83.8
प्रव्रजन्तोऽनुधावन्तीं कृपणां पुत्रगृद्धिनीम् ।
रुदतीमपहायैनामगच्छाम वयं वनम् ॥ ५.८३.८ ॥
Cuando partimos al exilio, aquella madre desdichada, ansiosa por sus hijos, corrió tras nosotros; llorando, la dejamos y fuimos al bosque.
5.83.9
सा नूनं म्रियते दुःखैः सा चेज्जीवति केशव ।
तथा पुत्राधिभिर्गाढमार्तामर्चय सत्कृत ॥ ५.८३.९ ॥
Keśava, si ella vive, sin duda muere de dolor; por tanto, honra con respeto a esa madre, profundamente afligida por la angustia de sus hijos.
5.83.10
अभिवाद्याऽथ सा कृष्ण त्वया मद्वचवाद्विभो ।
धृतराष्ट्रश्च कौरव्यो राजानश्च वयोधिकाः ॥ ५.८३.१० ॥
Entonces, Kṛṣṇa, oh poderoso, según mis palabras, salúdala con reverencia, y asimismo a Dhṛtarāṣṭra, el kaurava, y a los reyes de mayor edad.
5.83.11
भीष्मं द्रोणं कृपं चैव महाराजं च वाह्लिकम् ।
द्रौणिं च सोमदत्तं च सर्वांश्च भरतान्पृथक् ॥ ५.८३.११ ॥
Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa, el gran rey Bāhlīka, el hijo de Droṇa, Somadatta y todos los Bharatas: salúdalos a cada uno por separado.
5.83.12
यथावयो यथास्थानं प्रपद्यस्व जनार्दन ।
विदुरं च महाप्राज्ञं कुरूणां मन्त्रधारिणम्।
अगाधबुद्धिं मर्मज्ञं स्वजेथा मधुसूदन ॥ ५.८३.१२ ॥
Janārdana, acércate y honra a cada uno según su edad y rango. Y Madhusūdana, considera a Vidura como tu mayor: el gran sabio, guardián del consejo de los Kurus, de intelecto insondable, que conoce los puntos vitales.
5.83.13
इत्युक्त्वा केशवं तत्र राजमध्ये युधिष्ठिरः ।
अनुज्ञातो निववृते कृष्णं कृत्वा प्रदक्षिणम् ॥ ५.८३.१३ ॥
Habiendo dicho esto, Yudhiṣṭhira se despidió de Keśava en medio de los reyes; con su permiso, dio la vuelta a Kṛṣṇa manteniéndolo a su derecha y se volvió.
5.83.14
व्रजन्नेव तु बीभत्सुः सखायं पुरुषर्षभम् ।
अब्रवीत्परवीरघ्रं दाशार्हमपराजितम् ॥ ५.८३.१४ ॥
Mientras partía, Bībhatsu (Arjuna) habló a su amigo, el dāśārha invencible, bravo entre los hombres, matador de héroes enemigos.
5.83.15
यदस्माकं विभो वृत्तं पुरा वै मन्त्रनिश्चये ।
अर्धराज्यस्य गोविद विदितं सर्वराजसु ॥ ५.८३.१५ ॥
Oh poderoso, lo que antes se decidió entre nosotros en consejo sobre la mitad del reino, oh Govinda, es conocido entre todos los reyes.
5.83.16
तच्चेद्दद्यादखङ्गेन सत्कृत्यानवमत्य च ।
प्रियं मे स्यान्महाबाहो मुच्येरन्महतो भयात् ॥ ५.८३.१६ ॥
Si él lo diera sin espada, con honor y sin despreciar, eso me sería grato, oh de brazos poderosos, y se liberarían del gran temor.
5.83.17
अतश्चेदन्यथाकर्ता धार्तराष्ट्रोऽनुपायवित् ।
अन्तं नूनं करिष्यामि क्षत्रियाणां जनार्दन ॥ ५.८३.१७ ॥
Por tanto, si el hijo de Dhṛtarāṣṭra, ignorante del medio adecuado, actúa de otro modo, entonces, oh Janārdana, pondré sin duda fin a los kṣatriyas.
5.83.18
एवमुक्ते पाण्डवेन समहृष्यद्वृकोदरः ।
मुहुर्मुहुः क्रोधवशात्प्रावेपत च पाण्डवः ॥ ५.८३.१८ ॥
Cuando el Pāṇḍava habló así, Vṛkodara (Bhīma) se alegró grandemente; dominado por la ira temblaba una y otra vez, y el Pāṇḍava también temblaba.
5.83.19
वेपमानश्च कौन्तेयः प्राक्रोशन्महतो रजन् ।
धनञ्जयवचः श्रुत्वा हर्षोत्सिक्तमना भृशम् ॥ ५.८३.१९ ॥
El hijo de Kuntī, temblando, gritó con fuerza, oh rey, con el ánimo muy exaltado de alegría al oír las palabras de Dhanañjaya.
5.83.20
तस्य तं निनदं श्रुत्वा संप्रावेपन्त धन्विनः ।
वाहनानि च सर्वामि शकृन्मूत्रे प्रमुस्रुवुः ॥ ५.८३.२० ॥
Al oír aquel rugido suyo, los arqueros temblaron violentamente, y todas las monturas expulsaron excremento y orina.
5.83.21
इत्युक्त्वा केशवं तत्र तथा चोह्वा विनिश्चयम् ।
अनुज्ञातो निववृते परिष्वज्य जनार्दनम् ॥ ५.८३.२१ ॥
Habiendo hablado así a Keśava, y habiendo considerado allí su resolución, y tras recibir permiso, regresaron abrazando a Janārdana.
5.83.22
तेषु राजसु सर्वेषु निवृत्तेषु जनार्दनः ।
तूर्णमभ्यगमद्धृष्टः शैब्यसुग्रीववाहनः ॥ ५.८३.२२ ॥
Cuando todos aquellos reyes habían regresado, Janārdana, cuyos corceles eran Śaibya y Sugrīva, alegre, avanzó rápidamente.
5.83.23
ते हया वासुदेवस्य दारुकेण प्रचोदिताः ।
पन्थानमाचेमुरिव ग्रसमाना इवाम्बरम् ॥ ५.८३.२३ ॥
Aquellos caballos de Vāsudeva, incitados por Dāruka, avanzaron por el camino como si tragaran el cielo.
5.83.24
अथापश्यन्महाबाहुर्ऋषीनध्वनि केशवः ।
ब्राह्या श्रिया दीप्यमानान्स्थितानुभयतः पथि ॥ ५.८३.२४ ॥
Entonces Keśava, de brazos poderosos, vio a los sabios de pie a ambos lados del camino, resplandecientes con esplendor brahmánico.
5.83.25
सोऽवतीर्य रथात्तूर्णमभिवाद्य जनार्दनः ।
यथावृत्तानृषीन्सर्वानभ्यभाषत पूजयन् ॥ ५.८३.२५ ॥
Descendió rápidamente del carro, y Janārdana, inclinándose en reverencia, habló a todos los sabios que estaban como habían llegado, honrándolos.
5.83.26
कच्चिल्लोकेषु कुशलं कच्चिद्धर्मः स्वनुष्ठितः ।
ब्राह्मणानां त्रयो वर्णाः कच्चित्तिष्ठन्ति शासने ।
पितृदेवातिथिभ्यश्च कच्चित्पूता स्वनुष्ठिताः ॥ ५.८३.२६ ॥
¿Hay bienestar en los mundos? ¿Se observa bien el dharma? ¿Permanecen las tres clases bajo el mando de los brāhmaṇas? ¿Se cumplen debidamente los ritos sagrados hacia los antepasados, los dioses y los huéspedes?
5.83.27
तेभ्यः प्रयुज्य तां पूजां प्रोवाच मधुसूदनः ।
भगवन्तः क्व संसिद्धाः कोऽवधिर्भवतामिह ॥ ५.८३.२७ ॥
Después de ofrecerles aquel honor, Madhusūdana dijo: "Venerables, ¿de dónde habéis venido, oh perfectos? ¿Cuál es vuestra meta aquí?"
5.83.28
किं वा कार्यं भगवतामहं किं करवाणि यः ।
केनार्थेनोपप्तंप्राप्ता भगवन्तो महीतलम् ॥ ५.८३.२८ ॥
"¿Cuál es vuestra tarea, venerables? ¿Qué puedo hacer por vosotros? ¿Con qué propósito habéis llegado a la superficie de la tierra?"
5.83.29
एवमुक्ताः केशवेन मुनयः शंसितव्रताः ।
नारदप्रमुखाः सर्वे प्रत्यनन्दन्त केशवम् ॥ ५.८३.२९ ॥
Así interpelados por Keśava, todos los sabios, de votos alabados y encabezados por Nārada, saludaron a Keśava a su vez.
5.83.30
अधश्शिराः सर्पमाली महर्षिः स हि देवलः ।
अर्वावसुः सुजानुश्च मैत्रेयः शुनको बली ॥ ५.८३.३० ॥
Adhaḥśirās, el gran sabio Devala ceñido de serpientes, Arvāvasu, Sujānu, Maitreya y el fuerte Śunaka.
5.83.31
बको दाल्भ्यः स्थूलशिराः कृष्णद्वैपायनस्तथा ।
आपोदधौम्यो धौम्यश्च आणिमाण्डव्यकौशिकौ ॥ ५.८३.३१ ॥
Baka, Dālbhya, Sthūlaśiras, Kṛṣṇa Dvaipāyana asimismo, Āpodadhaumya y Dhaumya, Āṇimāṇḍavya y Kauśika.
5.83.32
दामोष्णीषस्त्रिषवणः पर्णादो घटजानुकः ।
मौञ्जायनो वायुभक्षः पाराशर्योऽथ शालिकः ॥ ५.८३.३२ ॥
Dāmoṣṇīṣa, Triṣavaṇa, Parṇāda, Ghaṭajānuka, Mauñjāyana, Vāyubhakṣa, Pārāśarya y Śālika.
5.83.33
शीलवानशनिर्धाता शून्यपालोऽकृतव्रणः ।
श्वेतकेतुः कहोलश्च रामश्चैव महातपाः ॥ ५.८३.३३ ॥
Śīlavān, Aśani, Dhātā, Śūnyapāla, Akṛtavraṇa, Śvetaketu, Kahoḍa y también Rāma, el gran asceta.
5.83.34
तमब्रवीज्जामदग्न्य उपेत्य मधुसूदनम् ।
परिष्वज्य च गोविन्दं सुरासुरपतेः सखा ॥ ५.८३.३४ ॥
Jāmadagnya, amigo del señor de dioses y asuras, se acercó, abrazó a Govinda Madhusūdana y le dijo:
5.83.35
देवर्षयः पुण्यकृतो ब्राह्मणाश्च बहुश्रुताः ।
राजर्षयश्च दाशार्ह मानयन्ति तपस्विनः ॥ ५.८३.३५ ॥
Oh Dāśārha, los sabios divinos, los brahmanes de mérito, los muy eruditos, los reyes sabios y los ascetas te honran.
5.83.36
दैवासुरस्य द्रुष्टारः पुराणस्य महामते ।
समेत पार्थिवं क्षत्रं दिदृक्षन्तश्च सर्वतः।
सभासदश्च राजानस्त्वां च सत्यं जनार्दनम् ॥ ५.८३.३६ ॥
Oh de gran sabiduría, los antiguos testigos de la guerra entre dioses y asuras, los reyes guerreros reunidos de todas partes, los miembros de la asamblea y los reyes desean verte; tú eres el verdadero Janārdana.
5.83.37
एतन्महत्प्रेक्षणीयं द्रुष्टुमिच्छाम केशव ॥ ५.८३.३७ ॥
Oh Keśava, deseamos contemplar esta gran y admirable escena.
5.83.38
धर्मार्थसहिता वाचः श्रोतुमिच्छाम माधव ।
त्वयोच्यमानाः कुरुषु राजमध्ये परन्तप ॥ ५.८३.३८ ॥
Oh Mādhava, deseamos oír las palabras unidas al dharma y al artha que tú pronunciarás entre los Kuru, en medio de los reyes, oh abrasador de enemigos.
5.83.39
सभायां मधुरा वाचः शुश्रूषन्तस्त्वयेरिताः ।
कुरूणां प्रतिवाचश्च श्रोतुमिच्छाम माधव ॥ ५.८३.३९ ॥
Deseosos de oír las dulces palabras que pronuncias en la asamblea y las respuestas de los Kuru, oh Mādhava, queremos escucharlas.
5.83.40
भीष्मद्रोणादयश्चैव विदुरश्च महामतिः ।
त्वं च यादवशार्दूल सभायां वै समेष्यथ ॥ ५.८३.४० ॥
Bhīṣma, Droṇa y los demás, el sabio Vidura, y tú también, oh tigre de los Yādava, os encontraréis en la asamblea.
5.83.41
तव वाक्यानि दिव्यानि तथा तेषां च माधव ।
श्रोतुमिच्छाम गोविन्द सत्यानि च हितानि च।
आपृष्टोऽसि महाबाहो पुनर्द्रक्ष्यामहे वयम् ॥ ५.८३.४१ ॥
Deseamos oír tus palabras divinas, verdaderas y benéficas, y las de ellos, oh Mādhava, oh Govinda. Has sido interrogado, oh de brazos poderosos; volveremos a verte.
5.83.42
याह्यविघ्नेन वै वीर द्रक्ष्यामस्त्वां सभागतम् ।
आसीनमासने दिव्ये बलतेजःसमाहितम् ॥ ५.८३.४२ ॥
Ve, oh héroe, sin obstáculos; te veremos llegar a la asamblea, sentado en un asiento divino, dotado de fuerza y esplendor.
5.83.43
प्रयान्तं देवकीपुत्रं परवीररुजो दश ।
महारथा महाबाहुमन्वयुः शस्त्रपाणयः ॥ ५.८३.४३ ॥
Diez grandes guerreros en carro, afligidores de héroes enemigos, con las armas en la mano, siguieron al de grandes brazos, el hijo de Devakī, mientras partía.
5.83.44
पदातीनां सहस्रं च सादिनां च परन्तप ।
भोज्यं च विपुलं राजन्प्रेष्याश्च शतशोपरे ॥ ५.८३.४४ ॥
Oh abrasador de enemigos, oh rey, mil soldados de a pie y jinetes, abundantes provisiones y cientos de otros sirvientes también iban.