มหาภารตะ · อัธยายะ 5.83

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

5.83.1

या सा बाल्यात्प्रभृत्यस्मान्पर्यवर्धयताबला ।
उपवासतपःशीला सदा स्वस्त्ययने रता ॥ ५.८३.१ ॥

หญิงผู้อ่อนโยนที่เลี้ยงดูพวกเรามาตั้งแต่ยังเยาว์ ผู้ถือการอดอาหารและตบะ ประกอบพิธีเพื่อความเป็นสิริมงคลอยู่เสมอ

5.83.2

देवतातिथिपूजासु गुरुशुश्रूषणे रता ।
वत्सला प्रियपुत्रा च माताऽस्माकं जनार्दन ॥ ५.८३.२ ॥

มารดาของพวกเรา ผู้ทุ่มเทในการบูชาเทพและแขกผู้มาเยือน และปรนนิบัติผู้ใหญ่ ทั้งเปี่ยมด้วยความรักใคร่ และเป็นแม่ของบุตรผู้เป็นที่รัก ข้าแต่พระชนารทนะ

5.83.3

सुयोधनभयाद्या नो त्रायतामित्रकर्शन ।
महतो मृत्युसंबाधुद्दुस्तरान्नौरिवार्णवात् ॥ ५.८३.३ ॥

ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู ขอให้นางช่วยพวกเราให้พ้นจากความกลัวต่อสุยोธนะ และจากความคับขันแห่งความตายอันใหญ่หลวง ดังเรือช่วยให้พ้นจากมหาสมุทรที่ข้ามได้ยาก

5.83.4

अस्मत्कृते च सततं यया दुःखानि माधव ।
अनुभूतान्यदुःखार्हां तां स्म पृच्छेरनामयम् ॥ ५.८३.४ ॥

ข้าแต่มาธวะ นางผู้ทนทุกข์อยู่เสมอเพื่อพวกเรา ทั้งที่ไม่สมควรได้รับทุกข์เลย ท่านจงไปถามไถ่ความเป็นอยู่ของนางให้แน่ชัด

5.83.5

भृशमाश्वासयेश्चैनां पुत्रशोकपरिप्लुताम् ।
अभिवाद्य स्वजेथास्त्वं पाण्डवान्परिकीर्तयन् ॥ ५.८३.५ ॥

จงปลอบโยนนางให้มาก ผู้ที่จมอยู่ในความโศกเศร้าเพราะบุตรทั้งหลาย และเมื่อกราบไหว้นางแล้ว จงทักทายด้วยการเอ่ยนามของปาณฑพ

5.83.6

ऊढात्प्रभृति दुःखानि श्वशुराणामरिन्दम ।
निराकाराऽतदर्हा च पश्यन्ती दुःखमश्रुते ॥ ५.८३.६ ॥

ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู ตั้งแต่วันที่นางเข้าสู่เรือนสามี นางต้องทนทุกข์เพราะบิดาสามี และแม้นางไม่สมควรได้รับทุกข์เลย นางก็ยังต้องทนทุกข์ เห็นความทุกข์อยู่เบื้องหน้า

5.83.7

अपि जातु स कालः स्यात्कृष्ण दुःखविपर्ययः ।
यदहं मातरं क्लिष्टां सुखं दद्यामरिन्दम ॥ ५.८३.७ ॥

กฤษณะ จะมีวันนั้นบ้างไหม วันที่ความทุกข์พลิกกลับ เมื่อข้าจะได้มอบความสุขแก่มารดาผู้ลำบาก ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู

5.83.8

प्रव्रजन्तोऽनुधावन्तीं कृपणां पुत्रगृद्धिनीम् ।
रुदतीमपहायैनामगच्छाम वयं वनम् ॥ ५.८३.८ ॥

ขณะที่พวกเราออกไปเนรเทศ มารดาผู้น่าสงสารและห่วงหาบุตรได้วิ่งตามพวกเรามา พวกเราจึงทิ้งนางไว้ทั้งที่นางร้องไห้ แล้วเดินทางเข้าสู่ป่า

5.83.9

सा नूनं म्रियते दुःखैः सा चेज्जीवति केशव ।
तथा पुत्राधिभिर्गाढमार्तामर्चय सत्कृत ॥ ५.८३.९ ॥

เกศวะ หากนางยังมีชีวิตอยู่ นางคงกำลังจะตายด้วยความทุกข์เป็นแน่ ดังนั้นท่านจงให้เกียรติมารดาผู้ทุกข์ทรมานด้วยความห่วงใยบุตรอย่างยิ่งนั้น ด้วยความเคารพอันสมควร

5.83.10

अभिवाद्याऽथ सा कृष्ण त्वया मद्वचवाद्विभो ।
धृतराष्ट्रश्च कौरव्यो राजानश्च वयोधिकाः ॥ ५.८३.१० ॥

แล้ว กฤษณะ ข้าแต่ผู้ทรงฤทธิ์ ด้วยถ้อยคำของข้า ท่านควรกราบไหว้นางอย่างนอบน้อม และกราบไหว้พระธฤตราษฏร์แห่งเผ่ากุรุ พร้อมด้วยกษัตริย์ทั้งหลายผู้มีอายุมากกว่า

5.83.11

भीष्मं द्रोणं कृपं चैव महाराजं च वाह्लिकम् ।
द्रौणिं च सोमदत्तं च सर्वांश्च भरतान्पृथक् ॥ ५.८३.११ ॥

จงกราบไหว้ภีษมะ โทรณะ กฤปะ และมหาราชพาหลิกะ ทั้งบุตรของโทรณะ โสมทัตต์ และบรรดาพระภรตทั้งปวง ทีละองค์

5.83.12

यथावयो यथास्थानं प्रपद्यस्व जनार्दन ।
विदुरं च महाप्राज्ञं कुरूणां मन्त्रधारिणम्।
अगाधबुद्धिं मर्मज्ञं स्वजेथा मधुसूदन ॥ ५.८३.१२ ॥

ข้าแต่ชนารทนะ จงเข้าไปหาแต่ละท่านตามอายุและฐานะของท่านเหล่านั้น และข้าแต่มธุสูทนะ จงถือวิทุระเป็นผู้ใหญ่ของท่าน ผู้เป็นฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ ผู้รักษาคำปรึกษาของชาวกุรุ มีปัญญาลึกล้ำหยั่งไม่ถึง และรู้จุดสำคัญทั้งหลาย

5.83.13

इत्युक्त्वा केशवं तत्र राजमध्ये युधिष्ठिरः ।
अनुज्ञातो निववृते कृष्णं कृत्वा प्रदक्षिणम् ॥ ५.८३.१३ ॥

เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ยุธิษฐิระท่ามกลางกษัตริย์ทั้งหลาย ได้ลาเกศวะด้วยการอนุญาต แล้วเดินวนขวารอบพระกฤษณะ และหันกลับไป

5.83.14

व्रजन्नेव तु बीभत्सुः सखायं पुरुषर्षभम् ।
अब्रवीत्परवीरघ्रं दाशार्हमपराजितम् ॥ ५.८३.१४ ॥

ขณะกำลังจะจากไป อรชุนผู้กล้า ได้กล่าวกับสหายของตน คือทาศารหะผู้ไม่เคยพ่ายแพ้ ผู้สังหารวีรบุรุษของศัตรู ผู้เป็นบุรุษผู้ประเสริฐ

5.83.15

यदस्माकं विभो वृत्तं पुरा वै मन्त्रनिश्चये ।
अर्धराज्यस्य गोविद विदितं सर्वराजसु ॥ ५.८३.१५ ॥

ข้าแต่ผู้ทรงฤทธิ์ ข้าแต่โควินทะ สิ่งที่พวกเราได้ตกลงกันไว้แต่ก่อนในการปรึกษาเรื่องครึ่งหนึ่งของแผ่นดิน เป็นที่รู้กันในหมู่กษัตริย์ทั้งปวงแล้ว

5.83.16

तच्चेद्दद्यादखङ्गेन सत्कृत्यानवमत्य च ।
प्रियं मे स्यान्महाबाहो मुच्येरन्महतो भयात् ॥ ५.८३.१६ ॥

หากเขาจะยกให้โดยไม่ต้องใช้ดาบ โดยให้เกียรติ มิใช่ดูหมิ่น นั่นจะเป็นที่รักของข้า ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง และพวกเขาจะพ้นจากความกลัวอันใหญ่หลวง

5.83.17

अतश्चेदन्यथाकर्ता धार्तराष्ट्रोऽनुपायवित् ।
अन्तं नूनं करिष्यामि क्षत्रियाणां जनार्दन ॥ ५.८३.१७ ॥

ดังนั้น หากบุตรของธฤตราษฎร์ ผู้ไม่รู้วิธีการอันเหมาะสม กระทำเป็นอย่างอื่น ข้าแต่ชนารทนะ ข้าจะยุติชีวิตของกษัตริย์ทั้งหลายให้จบสิ้นอย่างแน่นอน

5.83.18

एवमुक्ते पाण्डवेन समहृष्यद्वृकोदरः ।
मुहुर्मुहुः क्रोधवशात्प्रावेपत च पाण्डवः ॥ ५.८३.१८ ॥

เมื่อปาณฑพกล่าวดังนี้แล้ว วฤโกทรก็ปีติยินดียิ่งนัก ด้วยอำนาจของความโกรธ ท่านสั่นสะท้านซ้ำแล้วซ้ำเล่า และปาณฑพก็สั่นสะท้านด้วย

5.83.19

वेपमानश्च कौन्तेयः प्राक्रोशन्महतो रजन् ।
धनञ्जयवचः श्रुत्वा हर्षोत्सिक्तमना भृशम् ॥ ५.८३.१९ ॥

กุนตีบุตรผู้สั่นสะท้านได้ร้องออกมาดังลั่น ข้าแต่กษัตริย์ จิตใจของท่านเปี่ยมด้วยความปีติอย่างยิ่ง เมื่อได้ฟังถ้อยคำของธนัญชัย

5.83.20

तस्य तं निनदं श्रुत्वा संप्रावेपन्त धन्विनः ।
वाहनानि च सर्वामि शकृन्मूत्रे प्रमुस्रुवुः ॥ ५.८३.२० ॥

เมื่อได้ยินเสียงคำรามของท่านนั้น นักธนูทั้งหลายก็สั่นสะท้านอย่างรุนแรง และพาหนะทั้งปวงก็ขับถ่ายอุจจาระและปัสสาวะออกมา

5.83.21

इत्युक्त्वा केशवं तत्र तथा चोह्वा विनिश्चयम् ।
अनुज्ञातो निववृते परिष्वज्य जनार्दनम् ॥ ५.८३.२१ ॥

กล่าวเช่นนั้นแก่พระเกศวะแล้ว ครั้นตกลงกันในที่นั้น และได้รับอนุญาตแล้ว พวกเขาก็หันกลับไป โดยโอบกอดพระชนารทนะ

5.83.22

तेषु राजसु सर्वेषु निवृत्तेषु जनार्दनः ।
तूर्णमभ्यगमद्धृष्टः शैब्यसुग्रीववाहनः ॥ ५.८३.२२ ॥

เมื่อบรรดากษัตริย์เหล่านั้นทั้งหมดหันกลับไปแล้ว พระชนารทนะผู้มีม้าคือไศพยะและสุครีพ ทรงมุ่งหน้าไปอย่างรวดเร็วด้วยพระทัยปีติยินดี

5.83.23

ते हया वासुदेवस्य दारुकेण प्रचोदिताः ।
पन्थानमाचेमुरिव ग्रसमाना इवाम्बरम् ॥ ५.८३.२३ ॥

ม้าเหล่านั้นของพระวาสุเทพ ถูกทารุกะกระตุ้นให้ก้าวไปตามทาง ราวกับจะกลืนท้องฟ้า

5.83.24

अथापश्यन्महाबाहुर्ऋषीनध्वनि केशवः ।
ब्राह्या श्रिया दीप्यमानान्स्थितानुभयतः पथि ॥ ५.८३.२४ ॥

แล้วพระเกศวะผู้มีพระพาหาใหญ่ ทอดพระเนตรเห็นฤๅษีทั้งหลายยืนอยู่สองข้างทาง รุ่งเรืองด้วยสิริแห่งพราหมณ์

5.83.25

सोऽवतीर्य रथात्तूर्णमभिवाद्य जनार्दनः ।
यथावृत्तानृषीन्सर्वानभ्यभाषत पूजयन् ॥ ५.८३.२५ ॥

พระชนารทนะเสด็จลงจากรถอย่างรวดเร็ว ถวายการคารวะ แล้วตรัสกับฤๅษีทั้งหมดซึ่งยืนอยู่ตามที่มาถึง เพื่อเป็นการเคารพบูชา

5.83.26

कच्चिल्लोकेषु कुशलं कच्चिद्धर्मः स्वनुष्ठितः ।
ब्राह्मणानां त्रयो वर्णाः कच्चित्तिष्ठन्ति शासने ।
पितृदेवातिथिभ्यश्च कच्चित्पूता स्वनुष्ठिताः ॥ ५.८३.२६ ॥

ในโลกทั้งหลายมีความผาสุกหรือไม่ ธรรมได้รับการปฏิบัติโดยชอบหรือไม่ พราหมณ์ทั้งสามวรรณะยังดำรงอยู่ภายใต้การปกครองหรือไม่ และพิธีกรรมอันศักดิ์สิทธิ์ที่มีต่อบรรพบุรุษ เทวดา และแขกนั้น ได้รับการประกอบอย่างถูกต้องหรือไม่

5.83.27

तेभ्यः प्रयुज्य तां पूजां प्रोवाच मधुसूदनः ।
भगवन्तः क्व संसिद्धाः कोऽवधिर्भवतामिह ॥ ५.८३.२७ ॥

เมื่อถวายการบูชานั้นแก่ฤๅษีแล้ว พระมธุสูทนะตรัสว่า "ท่านผู้เจริญทั้งหลาย ท่านผู้สำเร็จแล้วมาจากที่ใด และเขตจำกัดของท่านในที่นี้คืออะไร"

5.83.28

किं वा कार्यं भगवतामहं किं करवाणि यः ।
केनार्थेनोपप्तंप्राप्ता भगवन्तो महीतलम् ॥ ५.८३.२८ ॥

"กิจของท่านผู้เจริญทั้งหลายคืออะไร ข้าพเจ้าจะกระทำสิ่งใดเพื่อท่านได้บ้าง ด้วยเหตุผลใด ท่านผู้เจริญทั้งหลายจึงมาถึงพื้นพิภพนี้"

5.83.29

एवमुक्ताः केशवेन मुनयः शंसितव्रताः ।
नारदप्रमुखाः सर्वे प्रत्यनन्दन्त केशवम् ॥ ५.८३.२९ ॥

เมื่อพระเกศวะตรัสดังนี้ บรรดาฤๅษีผู้มีวัตรอันสรรเสริญแล้ว มีพระนารทะเป็นประธาน ทั้งหมดได้ตอบต้อนรับพระเกศวะ

5.83.30

अधश्शिराः सर्पमाली महर्षिः स हि देवलः ।
अर्वावसुः सुजानुश्च मैत्रेयः शुनको बली ॥ ५.८३.३० ॥

ฤๅษีอธัศศิรัส มหาฤๅษีเทวละผู้ประดับด้วยงู อรวาวสุ สุชานุ ไมเตรยะ และศุนกะผู้เข้มแข็ง

5.83.31

बको दाल्भ्यः स्थूलशिराः कृष्णद्वैपायनस्तथा ।
आपोदधौम्यो धौम्यश्च आणिमाण्डव्यकौशिकौ ॥ ५.८३.३१ ॥

พกะ ทาลภยะ สถูลศิรัส กฤษณทไวปายนะ เช่นเดียวกัน อาโปทธาอุมยะ และธาอุมยะ อาณิมาณฑัพยะ และเการศิกะ

5.83.32

दामोष्णीषस्त्रिषवणः पर्णादो घटजानुकः ।
मौञ्जायनो वायुभक्षः पाराशर्योऽथ शालिकः ॥ ५.८३.३२ ॥

ทามอุษณีษะ ตริษวนะ ปรรณาทะ ฆฏชานุกะ เมาญชายนะ วายุภักษะ ปาราศรยะ และศาลิกะ

5.83.33

शीलवानशनिर्धाता शून्यपालोऽकृतव्रणः ।
श्वेतकेतुः कहोलश्च रामश्चैव महातपाः ॥ ५.८३.३३ ॥

ศีลวาน อศนิ ธาตา ศูนยปาละ อกฤตวรณะ ศเวตเกตุ กโหละ และพระราม ผู้มีตบะยิ่งใหญ่ด้วย

5.83.34

तमब्रवीज्जामदग्न्य उपेत्य मधुसूदनम् ।
परिष्वज्य च गोविन्दं सुरासुरपतेः सखा ॥ ५.८३.३४ ॥

พระชามทัคนยะ ผู้เป็นสหายของพระเจ้าแห่งเทวดาและอสูร เสด็จเข้าไปใกล้ พระมธุสูทนะ และโอบกอดพระโควินทะ แล้วตรัสกับพระองค์ว่า

5.83.35

देवर्षयः पुण्यकृतो ब्राह्मणाश्च बहुश्रुताः ।
राजर्षयश्च दाशार्ह मानयन्ति तपस्विनः ॥ ५.८३.३५ ॥

ดูกรทาศารหะ บรรดาเทวฤๅษี พราหมณ์ผู้ทำบุญและเรียนรู้มาก ราชฤๅษี และนักบำเพ็ญตบะ ต่างให้เกียรติท่าน

5.83.36

दैवासुरस्य द्रुष्टारः पुराणस्य महामते ।
समेत पार्थिवं क्षत्रं दिदृक्षन्तश्च सर्वतः।
सभासदश्च राजानस्त्वां च सत्यं जनार्दनम् ॥ ५.८३.३६ ॥

ดูกรผู้มีปัญญายิ่ง ท่านเป็นพยานผู้เก่าแก่ในการต่อสู้ระหว่างเทวดาและอสูร กษัตริย์นักรบที่มาประชุมจากทุกทิศ สมาชิกแห่งสภา และพระราชาทั้งหลาย ล้วนปรารถนาจะได้เห็นท่าน ท่านคือพระชนารทนะผู้แท้จริง

5.83.37

एतन्महत्प्रेक्षणीयं द्रुष्टुमिच्छाम केशव ॥ ५.८३.३७ ॥

ดูกรพระเกศวะ พวกข้าพเจ้าปรารถนาจะได้เห็นภาพอันยิ่งใหญ่และน่าอัศจรรย์นี้

5.83.38

धर्मार्थसहिता वाचः श्रोतुमिच्छाम माधव ।
त्वयोच्यमानाः कुरुषु राजमध्ये परन्तप ॥ ५.८३.३८ ॥

ดูกรพระมาธวะ พวกข้าพเจ้าปรารถนาจะได้ฟังถ้อยคำ ที่ประกอบด้วยธรรมและอรรถ ซึ่งท่านจะตรัสท่ามกลางพระราชาทั้งหลาย ในหมู่กุรุ ดูกรผู้เผาผลาญข้าศึก

5.83.39

सभायां मधुरा वाचः शुश्रूषन्तस्त्वयेरिताः ।
कुरूणां प्रतिवाचश्च श्रोतुमिच्छाम माधव ॥ ५.८३.३९ ॥

พวกข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังถ้อยคำอันไพเราะที่ท่านตรัสในสภา และคำตอบของชาวกุรุ ดูกรพระมาธวะ

5.83.40

भीष्मद्रोणादयश्चैव विदुरश्च महामतिः ।
त्वं च यादवशार्दूल सभायां वै समेष्यथ ॥ ५.८३.४० ॥

ภีษมะ โทรณะ และผู้อื่น รวมทั้งวิทุรผู้มีปัญญายิ่ง และท่านด้วย ดูกรผู้ประเสริฐแห่งยาทพ จะได้มาพบกันในสภาเป็นแน่

5.83.41

तव वाक्यानि दिव्यानि तथा तेषां च माधव ।
श्रोतुमिच्छाम गोविन्द सत्यानि च हितानि च।
आपृष्टोऽसि महाबाहो पुनर्द्रक्ष्यामहे वयम् ॥ ५.८३.४१ ॥

ข้าแต่พระมาธวะ ข้าแต่พระโควินทะ พวกเราปรารถนาจะฟังถ้อยคำอันศักดิ์สิทธิ์ของพระองค์ และของพวกเขาเหล่านั้น ถ้อยคำที่เป็นจริงและเป็นประโยชน์ ข้าแต่ท่านผู้มีแขนทรงพลัง พระองค์ได้รับการทูลถามแล้ว พวกเราจะได้พบพระองค์อีกครั้ง

5.83.42

याह्यविघ्नेन वै वीर द्रक्ष्यामस्त्वां सभागतम् ।
आसीनमासने दिव्ये बलतेजःसमाहितम् ॥ ५.८३.४२ ॥

เสด็จไปเถิด ข้าแต่วีรบุรุษ โดยไม่มีอุปสรรค พวกเราจะได้เห็นพระองค์เสด็จมาถึงที่ประชุม ประทับบนอาสนะทิพย์ เปี่ยมด้วยกำลังและรัศมี

5.83.43

प्रयान्तं देवकीपुत्रं परवीररुजो दश ।
महारथा महाबाहुमन्वयुः शस्त्रपाणयः ॥ ५.८३.४३ ॥

บุตรแห่งเทวกี ผู้มีแขนทรงพลัง เมื่อเสด็จจากไป มหารถทั้งสิบนายซึ่งเป็นผู้ทำลายวีรบุรุษของข้าศึก พร้อมอาวุธในมือ ได้ตามเสด็จไป

5.83.44

पदातीनां सहस्रं च सादिनां च परन्तप ।
भोज्यं च विपुलं राजन्प्रेष्याश्च शतशोपरे ॥ ५.८३.४४ ॥

ข้าแต่ผู้เผาผลาญข้าศึก ข้าแต่พระราชา ทหารเท้าหนึ่งพันนายและทหารม้าอีกจำนวนหนึ่ง พร้อมเสบียงอาหารมากมาย และผู้ติดตามอีกหลายร้อยคนได้ตามเสด็จไปด้วย