ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.84.1
कथं प्रयातो दाशार्हो महात्मा मधुसूदनः ।
कानि वा व्रजतस्तस्य निमित्तानि महौजसः ॥ ५.८४.१ ॥
ମହାତ୍ମା ଦାଶାର୍ହ ମଧୁସୂଦନ କିପରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ? ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ କେଉଁ ଶୁଭାଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଘଟିଲା?
5.84.2
तस्य प्रयाणे यान्यसन्निमित्तानि महात्मनः ।
तानि मे श्रृणु सर्वाणि दैवान्यौत्पातिकानि च ॥ ५.८४.२ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁ ଲକ୍ଷଣ ଘଟିଥିଲା, ସେସବୁ ଦୈବିକ ଓ ଉତ୍ପାତସୂଚକ ଥିଲା; ତାହା ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।
5.84.3
अनभ्रेऽशनिनिर्घोषः सविद्युत्समजायत ।
अन्वगेव च पर्जन्यः प्रावर्षद्विघने भृशम् ॥ ५.८४.३ ॥
ମେଘ ବିନା ବଜ୍ରଧ୍ୱନି ଓ ବିଜୁଳି ସହିତ ଶବ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ତା'ପରେ ଘନ ମେଘ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା କଲା।
5.84.4
प्रत्यगूहुर्महानद्यः प्राङ्मुखाः सिन्धुसप्तमाः ।
विपरिता दिशः सर्वा न प्राज्ञायत किंचन ॥ ५.८४.४ ॥
ସିନ୍ଧୁ ଯାହାର ସପ୍ତମ, ସେହି ମହାନଦୀମାନେ ପୂର୍ବମୁଖୀ ହୋଇ ଓଲଟା ବହିଲେ; ସବୁ ଦିଗ ବିପରୀତ ହେଲା, କିଛି ଚିହ୍ନା ଗଲା ନାହିଁ।
5.84.5
प्राज्वलन्नग्नयो राजन्पृथिवी समकम्पत ।
उदपानाश्च कुम्भाश्च प्रासिञ्चञ्शतशो जलम् ॥ ५.८४.५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳିଲା, ପୃଥିବୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କମ୍ପିଲା; କୂଅ ଓ ଘଡ଼ା ଶହ ଶହ ଥର ଜଳ ଢାଳିଲେ।
5.84.6
तमःसंवृतमप्यासीत्सर्वं जगदिदं तथा ।
न दिशो नादिशो राजन्प्रज्ञायन्तेस्म रेणुना ॥ ५.८४.६ ॥
ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ହେଲା; ହେ ରାଜନ୍, ଧୂଳିରେ ଦିଗ କି ଉପଦିଗ କିଛି ଚିହ୍ନା ଗଲା ନାହିଁ।
5.84.7
प्रादुरासीन्महाञ्छब्दः खेशरीरमदृश्यत ।
सर्वेषु राजन्देशेषु तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ५.८४.७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମହାଶବ୍ଦ ଉଠିଲା; ଆକାଶରେ ଏକ ଶରୀର ଦେଖାଗଲା। ସମସ୍ତ ଦେଶରେ ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଭଳି ହେଲା।
5.84.8
प्रामथ्नाद्धास्तिनपुरं वातो दक्षिणपश्चिमः ।
आरुजन्गणशो वृक्षान्परुषोऽशनिनिःस्वनः ॥ ५.८४.८ ॥
ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରୁ ଏକ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବାୟୁ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଝାଡ଼ି ଦେଲା। ତାହା କଠୋର ଥିଲା ଏବଂ ବଜ୍ରଧ୍ୱନି ପରି ଶବ୍ଦରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଦଳେ ଦଳେ ଭାଙ୍ଗିଲା।
5.84.9
यत्रयत्र च वार्ष्णेयो वर्तते पथि भारत ।
तत्रतत्र सुखो वायुः सर्वं चासीत्प्रदक्षिणम् ॥ ५.८४.९ ॥
ହେ ଭାରତ, ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ପଥରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଯାଆନ୍ତି, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ପବନ ସୁଖଦ ଥିଲା; ସବୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ ହେଲା।
5.84.10
ववर्ष पुष्पवर्षं च कमलानि च भूरिशः ।
समश्च पन्था निर्दुःखो व्यपेतकुशकण्टकः ॥ ५.८४.१० ॥
ପୁଷ୍ପବର୍ଷା ହେଲା ଏବଂ ଅନେକ କମଳ ମଧ୍ୟ ବର୍ଷିଲା। ପଥ ସମତଳ, ଦୁଃଖରହିତ ହେଲା; କୁଶ ଘାସ ଏବଂ କଣ୍ଟା ଦୂର ହେଲା।
5.84.11
संस्तुतो ब्राह्मणैर्गीर्भिस्तत्रतत्र सहस्रशः ।
अर्च्यते मधुपर्कैश्च वसुभिश्च वसुप्रदः ॥ ५.८४.११ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ହଜାର ହଜାର ଥର ମଧୁପର୍କ ଓ ଧନରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଉଥିଲେ; ସେ ଧନଦାତା।
5.84.12
तं किरन्ति महात्मानं वन्यैः पुष्पैः सुगन्धिभिः ।
स्त्रियः पथि समागम्य सर्वभूतहिते रतम् ॥ ५.८४.१२ ॥
ସର୍ବଭୂତହିତରେ ରତ ସେଇ ମହାତ୍ମା ଉପରେ ପଥରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସୁଗନ୍ଧି ବନ୍ୟ ଫୁଲ ବର୍ଷାନ୍ତି।
5.84.13
स शालिभवनं रम्यं सर्वसस्यसमाचितम् ।
सुख परमधर्मिष्ठमभ्यगाद्भरतर्षभ ॥ ५.८४.१३ ॥
ସେ ଧାନ ଭଣ୍ଡାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସବୁ ଶସ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ, ସୁନ୍ଦର ଓ ପରମ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସ୍ଥାନରେ ସୁଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
5.84.14
पश्यन्बहुपशून्ग्रामान्रम्यान्हृदयतोपणान् ।
पुराणि च व्यतिकामन्राष्ट्राणि विविधानि च ॥ ५.८४.१४ ॥
ବହୁ ପଶୁଧନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ସୁନ୍ଦର ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ଦେଖି, ଏବଂ ନଗର ଓ ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରି।
5.84.15
नित्यं हृष्टाः सुमनसो भारतैरभिरक्षिताः ।
नोद्विग्नाः परचक्राणां व्यसनानामकोविदाः ॥ ५.८४.१५ ॥
ଭରତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷିତ ସେମାନେ ସଦା ହର୍ଷିତ ଓ ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ ଥିଲେ; ଶତ୍ରୁସେନାରୁ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହେଉନଥିଲେ ଏବଂ ବିପଦ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅଜ୍ଞ ଥିଲେ।
5.84.16
उपप्लाव्यादथागम्य जनाः पुरनिवासिनः ।
यथ्यतिष्ठन्त सहिता विष्वक्सेनदिदृक्षया ॥ ५.८४.१६ ॥
ତା'ପରେ ଉପପ୍ଲାବ୍ୟରୁ ଆସିଥିବା ନଗରବାସୀମାନେ ବିଷ୍ବକ୍ସେନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ।
5.84.17
ते तु सर्वे समायान्तमग्निमिद्धमिव प्रभुम् ।
अर्चयामासुरर्चार्हं देशातिथिमुपस्थितम् ॥ ५.८४.१७ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆସୁଥିବା, ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ, ପୂଜନୀୟ ଦେଶାତିଥି ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ସମ୍ମାନ କଲେ।
5.84.18
वृकस्थलं समासाद्य केशवः परवीरहा ।
प्रकीर्णरश्मावादित्ये व्योम्नि वै लोहितायति ॥ ५.८४.१८ ॥
ବୃକସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିଲା ପରେ ଶତ୍ରୁବୀରଘାତୀ କେଶବ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କିରଣ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ଓ ଆକାଶ ଲାଲ ହେଉଥିବା ବେଳେ।
5.84.19
ततो ह्यनुचरान्सर्वानुवाच मधुसूदनः ।
युधिष्ठिरस्य कार्यार्थमिह वत्स्यामहे वयम् ॥ ५.८४.१९ ॥
ତେବେ ମଧୁସୂଦନ ନିଜର ସମସ୍ତ ଅନୁଚରମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆମେ ଏଠାରେ ରହିବା।"
5.84.20
तस्य तन्मतमाज्ञाय चक्रुरावसथं नराः ।
क्षणेन चान्नपानानि ररावन्ति समार्जयन् ॥ ५.८४.२० ॥
ତାଙ୍କ ସେହି ମତ ଜାଣି ଲୋକମାନେ ଛାଉଣି ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ; କ୍ଷଣକରେ ଅନ୍ନପାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।
5.84.21
अवतीर्य रथात्तूर्णं कृत्वा शौचं यथाविधि ।
रथमोचनमादिश्य सन्ध्यामुपविवेश ह ॥ ५.८४.२१ ॥
ରଥରୁ ଶୀଘ୍ର ଓହ୍ଲାଇ, ବିଧି ଅନୁସାରେ ଶୌଚ କରି, ରଥ ମୋଚନ ଆଦେଶ ଦେଇ ସେ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବସିଲେ।
5.84.22
दारुकोऽपि हयान्मुक्त्वा परिचर्य च शास्त्रतः ।
मुमोच सर्वं योक्तादि मुक्त्वा चैतानवासृजत् ॥ ५.८४.२२ ॥
ଦାରୁକ ମଧ୍ୟ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଖୋଲି ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ସେବା କଲେ; ଯୁଆଳି ଆଦି ସବୁ ଖୋଲି ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
5.84.23
तस्मिन्ग्रामे प्रधानास्तु य आसन्ब्राह्मणा नृप ।
आर्याः कुलीना ह्रीमन्तो ब्राह्मीं वृत्तिमनुष्ठिताः ॥ ५.८४.२३ ॥
ହେ ରାଜା, ସେହି ଗ୍ରାମରେ ଯେଉଁ ପ୍ରଧାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଥିଲେ — ଆର୍ଯ୍ୟ, କୁଳୀନ, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୃତ୍ତି ପାଳନକାରୀ।
5.84.24
तेऽभिगम्य महात्मानं हृषीकेशमरिन्दमम् ।
पूजां चक्रुर्यथान्यायमाशीर्मङ्गलसंयुताम् ॥ ५.८४.२४ ॥
ସେମାନେ ମହାତ୍ମା ଶତ୍ରୁଦମନ ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ନ୍ୟାୟ ଅନୁସାରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ମଙ୍ଗଳ ବାକ୍ୟ ସହିତ ପୂଜା କଲେ।
5.84.25
ते पूजयित्वा दाशार्हं सर्वलोकेषु पूजितम् ।
न्यवेदयन्त वेश्मानि गुणवन्ति महात्मने ॥ ५.८४.२५ ॥
ସର୍ବଲୋକରେ ପୂଜିତ ଦାଶାର୍ହଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସେମାନେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଗୃହ ଅର୍ପଣ କଲେ।
5.84.26
तान्प्रभुः कृतमित्युक्ता सत्कृत्य च यथार्हतः ।
अभ्येत्य चैषां वेश्मानि पुनरायात्सहैव तैः ॥ ५.८४.२६ ॥
'କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲା' ବୋଲି କହି ପ୍ରଭୁ ଯଥୋଚିତ ସତ୍କାର କଲେ, ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ହିଁ ଫେରିଆସିଲେ।
5.84.27
सुमृष्टं भोजयित्वा च ब्राह्मणांस्तत्र केशवः ।
भुक्ता च सह तैः सर्वैरवसत्तां क्षपां सुखम् ॥ ५.८४.२७ ॥
ସେଠାରେ କେଶବ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମରୂପେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଭୋଜନ କରାଇଲେ; ପରେ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଭୋଜନ କରି ସେ ସେହି ରାତ୍ରି ସୁଖରେ ସେଠାରେ ରହିଲେ।