మహాభారతం · అధ్యాయం 5.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.84.1
कथं प्रयातो दाशार्हो महात्मा मधुसूदनः ।
कानि वा व्रजतस्तस्य निमित्तानि महौजसः ॥ ५.८४.१ ॥
మహాత్ముడైన దాశార్హుడు మధుసూదనుడు ఎలా బయలుదేరాడు? ఆ మహాతేజస్వి ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు ఏ శకునాలు కలిగాయి?
5.84.2
तस्य प्रयाणे यान्यसन्निमित्तानि महात्मनः ।
तानि मे श्रृणु सर्वाणि दैवान्यौत्पातिकानि च ॥ ५.८४.२ ॥
ఆ మహాత్ముని ప్రయాణంలో కలిగిన శకునాలన్నీ దైవికమైనవి, అపశకునాలు; వాటిని నా నుండి వినుము.
5.84.3
अनभ्रेऽशनिनिर्घोषः सविद्युत्समजायत ।
अन्वगेव च पर्जन्यः प्रावर्षद्विघने भृशम् ॥ ५.८४.३ ॥
మేఘం లేకుండానే పిడుగుల ధ్వని, మెరుపులతో కూడినది పుట్టింది; తరువాత దట్టమైన మేఘం అధికంగా వర్షించింది.
5.84.4
प्रत्यगूहुर्महानद्यः प्राङ्मुखाः सिन्धुसप्तमाः ।
विपरिता दिशः सर्वा न प्राज्ञायत किंचन ॥ ५.८४.४ ॥
సింధువు ఏడవదిగా గల మహానదులు తూర్పుముఖంగా తిరిగి వెనుకకు ప్రవహించాయి; అన్ని దిశలూ తారుమారయ్యాయి, ఏమీ తెలియరాలేదు.
5.84.5
प्राज्वलन्नग्नयो राजन्पृथिवी समकम्पत ।
उदपानाश्च कुम्भाश्च प्रासिञ्चञ्शतशो जलम् ॥ ५.८४.५ ॥
ఓ రాజా, అగ్నులు ప్రజ్వలించాయి, భూమి పూర్తిగా కంపించింది; బావులూ కుండలూ వందల సార్లు నీరు చిందించాయి.
5.84.6
तमःसंवृतमप्यासीत्सर्वं जगदिदं तथा ।
न दिशो नादिशो राजन्प्रज्ञायन्तेस्म रेणुना ॥ ५.८४.६ ॥
ఈ జగత్తు అంతా చీకటితో కప్పబడింది; ఓ రాజా, ధూళి కారణంగా దిశలూ ఉపదిశలూ తెలియరాలేదు.
5.84.7
प्रादुरासीन्महाञ्छब्दः खेशरीरमदृश्यत ।
सर्वेषु राजन्देशेषु तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ५.८४.७ ॥
ఓ రాజా, గొప్ప శబ్దం పుట్టింది; ఆకాశంలో ఒక రూపం కనిపించింది. అన్ని దేశాల్లోనూ అది అద్భుతంగా మారింది.
5.84.8
प्रामथ्नाद्धास्तिनपुरं वातो दक्षिणपश्चिमः ।
आरुजन्गणशो वृक्षान्परुषोऽशनिनिःस्वनः ॥ ५.८४.८ ॥
దక్షిణ-పశ్చిమం నుండి ఒక తీవ్రమైన గాలి హాస్తినపురాన్ని కుదిపింది. అది కఠినంగా, పిడుగు ధ్వనితో చెట్లను గుంపులుగా విరిచింది.
5.84.9
यत्रयत्र च वार्ष्णेयो वर्तते पथि भारत ।
तत्रतत्र सुखो वायुः सर्वं चासीत्प्रदक्षिणम् ॥ ५.८४.९ ॥
ఓ భారతా, వార్ష్ణేయుడు మార్గంలో ఎక్కడెక్కడికి వెళ్లినా అక్కడ గాలి సుఖంగా వీచింది; అన్నీ ప్రదక్షిణంగా మారాయి.
5.84.10
ववर्ष पुष्पवर्षं च कमलानि च भूरिशः ।
समश्च पन्था निर्दुःखो व्यपेतकुशकण्टकः ॥ ५.८४.१० ॥
పూలవాన కురిసింది, అనేక కమలాలూ కురిశాయి. దారి సమంగా, దుఃఖరహితంగా మారి, దర్భగడ్డి మరియు ముళ్ళు తొలగిపోయాయి.
5.84.11
संस्तुतो ब्राह्मणैर्गीर्भिस्तत्रतत्र सहस्रशः ।
अर्च्यते मधुपर्कैश्च वसुभिश्च वसुप्रदः ॥ ५.८४.११ ॥
బ్రాహ్మణులు మాటలతో స్తుతిస్తూ, చోట చోట వేలవేల సార్లు, మధుపర్కాలతో, ధనంతో గౌరవించబడ్డాడు; అతడు ధనాన్ని ఇచ్చేవాడు.
5.84.12
तं किरन्ति महात्मानं वन्यैः पुष्पैः सुगन्धिभिः ।
स्त्रियः पथि समागम्य सर्वभूतहिते रतम् ॥ ५.८४.१२ ॥
సర్వభూతాల హితంలో నిమగ్నమైన ఆ మహాత్ముని మీద, దారిలో కూడిన స్త్రీలు సుగంధమైన అడవి పుష్పాలను చల్లుతున్నారు.
5.84.13
स शालिभवनं रम्यं सर्वसस्यसमाचितम् ।
सुख परमधर्मिष्ठमभ्यगाद्भरतर्षभ ॥ ५.८४.१३ ॥
ఆయన ధాన్యాగారాలతో, అన్ని పంటలతో నిండిన, రమణీయమైన, అత్యంత ధర్మనిష్ఠ గల ప్రదేశానికి సుఖంగా చేరుకున్నాడు, భరతశ్రేష్ఠా.
5.84.14
पश्यन्बहुपशून्ग्रामान्रम्यान्हृदयतोपणान् ।
पुराणि च व्यतिकामन्राष्ट्राणि विविधानि च ॥ ५.८४.१४ ॥
అనేక పశువులతో నిండిన, హృదయానికి ఆనందం కలిగించే రమణీయ గ్రామాలను చూస్తూ, నగరాలను, వివిధ రాజ్యాలను దాటుతూ.
5.84.15
नित्यं हृष्टाः सुमनसो भारतैरभिरक्षिताः ।
नोद्विग्नाः परचक्राणां व्यसनानामकोविदाः ॥ ५.८४.१५ ॥
భరతులచే బాగా రక్షించబడిన వారు సదా సంతోషంగా, ప్రసన్న మనస్కులై ఉండేవారు; శత్రుసైన్యాల వల్ల కలత చెందక, కష్టాలు తెలియనివారై ఉన్నారు.
5.84.16
उपप्लाव्यादथागम्य जनाः पुरनिवासिनः ।
यथ्यतिष्ठन्त सहिता विष्वक्सेनदिदृक्षया ॥ ५.८४.१६ ॥
అప్పుడు ఉపప్లావ్యం నుండి వచ్చిన పురవాసులు, విష్వక్సేనుని దర్శించాలనే కోరికతో కలిసి నిలిచారు.
5.84.17
ते तु सर्वे समायान्तमग्निमिद्धमिव प्रभुम् ।
अर्चयामासुरर्चार्हं देशातिथिमुपस्थितम् ॥ ५.८४.१७ ॥
వారందరూ వస్తున్న, ప్రజ్వలించే అగ్నిలా తేజస్సుతో ఉన్న ప్రభువును, పూజార్హుడైన దేశాతిథిగా వచ్చిన ఆయనను సత్కరించారు.
5.84.18
वृकस्थलं समासाद्य केशवः परवीरहा ।
प्रकीर्णरश्मावादित्ये व्योम्नि वै लोहितायति ॥ ५.८४.१८ ॥
వృకస్థలాన్ని చేరిన, శత్రువీరులను సంహరించే కేశవుడు, సూర్యకిరణాలు చెల్లాచెదురుగా ఉండగా, ఆకాశం ఎర్రబారుతుండగా.
5.84.19
ततो ह्यनुचरान्सर्वानुवाच मधुसूदनः ।
युधिष्ठिरस्य कार्यार्थमिह वत्स्यामहे वयम् ॥ ५.८४.१९ ॥
అప్పుడు మధుసూదనుడు తన అనుచరులందరితో ఇలా అన్నాడు: "యుధిష్ఠిరుని పని కోసం మనం ఇక్కడ ఉందాం."
5.84.20
तस्य तन्मतमाज्ञाय चक्रुरावसथं नराः ।
क्षणेन चान्नपानानि ररावन्ति समार्जयन् ॥ ५.८४.२० ॥
ఆయన ఆ నిర్ణయాన్ని తెలుసుకుని మనుషులు విడిది ఏర్పాటు చేశారు; క్షణంలో అన్నపానాలను సిద్ధం చేశారు.
5.84.21
अवतीर्य रथात्तूर्णं कृत्वा शौचं यथाविधि ।
रथमोचनमादिश्य सन्ध्यामुपविवेश ह ॥ ५.८४.२१ ॥
రథం నుండి వేగంగా దిగి, విధి ప్రకారం శౌచం చేసి, రథాన్ని విప్పమని ఆజ్ఞాపించి, సంధ్యావందనానికి కూర్చున్నాడు.
5.84.22
दारुकोऽपि हयान्मुक्त्वा परिचर्य च शास्त्रतः ।
मुमोच सर्वं योक्तादि मुक्त्वा चैतानवासृजत् ॥ ५.८४.२२ ॥
దారుకుడు కూడా గుర్రాలను విప్పి, శాస్త్రప్రకారం వాటికి సేవ చేసి; కాడిమొదలైనవన్నీ విప్పి వాటిని విడిచిపెట్టాడు.
5.84.23
तस्मिन्ग्रामे प्रधानास्तु य आसन्ब्राह्मणा नृप ।
आर्याः कुलीना ह्रीमन्तो ब्राह्मीं वृत्तिमनुष्ठिताः ॥ ५.८४.२३ ॥
ఓ రాజా, ఆ గ్రామంలో ప్రముఖులైన బ్రాహ్మణులు ఉన్నారు — ఆర్యులు, కులీనులు, సిగ్గుగలవారు, బ్రాహ్మణ వృత్తిని పాటించేవారు.
5.84.24
तेऽभिगम्य महात्मानं हृषीकेशमरिन्दमम् ।
पूजां चक्रुर्यथान्यायमाशीर्मङ्गलसंयुताम् ॥ ५.८४.२४ ॥
వారు మహాత్ముడు, శత్రువులను అణచువాడు అయిన హృషీకేశుని వద్దకు వెళ్లి, న్యాయప్రకారం ఆశీర్వచనాలు, మంగళ వాక్యాలతో పూజ చేశారు.
5.84.25
ते पूजयित्वा दाशार्हं सर्वलोकेषु पूजितम् ।
न्यवेदयन्त वेश्मानि गुणवन्ति महात्मने ॥ ५.८४.२५ ॥
సర్వలోకాలలో పూజితుడైన దాశార్హుని పూజించి, ఆ మహాత్ముడికి ఉత్తమమైన గృహాలను సమర్పించారు.
5.84.26
तान्प्रभुः कृतमित्युक्ता सत्कृत्य च यथार्हतः ।
अभ्येत्य चैषां वेश्मानि पुनरायात्सहैव तैः ॥ ५.८४.२६ ॥
'పని పూర్తయింది' అని చెప్పి, తగిన గౌరవంతో వారిని సత్కరించి, ప్రభువు వారి గృహాలకు వెళ్లి వారితోనే తిరిగి వచ్చాడు.
5.84.27
सुमृष्टं भोजयित्वा च ब्राह्मणांस्तत्र केशवः ।
भुक्ता च सह तैः सर्वैरवसत्तां क्षपां सुखम् ॥ ५.८४.२७ ॥
అక్కడ కేశవుడు బ్రాహ్మణులకు చక్కగా వండిన భోజనం పెట్టాడు; తర్వాత వారందరితో కలిసి భోజనం చేసి, ఆ రాత్రి సుఖంగా అక్కడే నివసించాడు.