マハーバーラタ · 章 5.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.90.1
अथोपगम्य विदुरमपराह्णे जनार्दनः ।
पितृष्वसारं स पृथामभ्यगच्छदरिन्दमः ॥ ५.९०.१ ॥
その後、午後になって、敵を征服する者ジャナールダナはヴィドゥラのもとを訪れ、父の姉妹であるプリター（クンティー）のもとへ行った。
5.90.2
सा दृष्ट्वा कृष्णमायान्तं प्रसन्नादित्यवर्चसम् ।
कण्ठे गृहीत्वा प्राक्रोशत्स्मरन्ती तनयान्पृथा ॥ ५.९०.२ ॥
澄んだ太陽のように輝いてやって来るクリシュナを見て、プリターは彼の首にすがりつき、息子たちを思い出して泣き叫んだ。
5.90.3
तेषां सत्ववतां मध्ये गोविन्दं सहचारिणम् ।
चिरस्य दृष्ट्वा वार्ष्णेयं बाष्पमाहारयत्मृथा ॥ ५.९०.३ ॥
それら気丈な人々の中で、久しぶりに仲間であるヴリシュニ族の末裔ゴーヴィンダを見て、プリターは涙を流した。
5.90.4
साऽब्रवीत्कृष्णमासीनं कृतातिथ्यं युधां पतिम् ।
बाष्पगद्गदपूर्णेन मुखेन परिशुष्यता ॥ ५.९०.४ ॥
もてなしを受けて座っている武将の主クリシュナに、彼女は涙にむせび、乾いた口で語りかけた。
5.90.5
एते बाल्यान्प्रभृत्येव गुरुशुश्रूषणे रताः ।
परस्परस्य सुहृदः संमताः समचेतसः।
निकृत्या भ्रंशिता राज्याञ्जनार्हा निर्जनं गताः ॥ ५.९०.५ ॥
彼らは幼少の頃から年長者に仕え、互いに友であり、尊敬され、心の平らかな人々であった。欺瞞によって王国を奪われ、民の尊敬に値するにもかかわらず、彼らは荒れ果てた地へ去ったのだ。
5.90.6
विनीतक्रोधहर्षाश्च ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः ।
त्यक्त्वा प्रियमुखे पार्था रुदतीमपहाय माम् ॥ ५.९०.६ ॥
怒りと喜びを抑え、バラモンに帰依し、真実を語るパルタ（プリターの子ら）は——ああ、愛らしい顔の人よ——泣いている私を置き去りにして去った。
5.90.7
अहार्षुश्च वनं यान्तः समूलं हृदयं मम ।
अतदर्हा महात्मानः कथं केशव पाण्डवाः ॥ ५.९०.७ ॥
森林へ向かうとき、彼らは私の心を根こそぎ奪い去った。ケーシャヴァよ、偉大な心のパーンダヴァたちがどうしてそれに値しようか。
5.90.8
ऊषुर्महावने तात सिंहव्याघ्रगजाकुले ।
बाला विहीनाः पित्रा ते मया सततलालिताः ॥ ५.९०.८ ॥
親しき者よ、獅子や虎や象に満ちたその大森林に、父を失った子らは住んだ。私が常に慈しみ育てた子らが。
5.90.9
अपश्यन्तश्च पितरौ कथमुषूर्महावने ।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर्भृदङ्गैर्वेणुनिस्वनैः ॥ ५.९०.९ ॥
両親に会えぬまま、彼らは法螺貝も太鼓も笛の音もないその大森林でどうして暮らしたのか。
5.90.10
पाण्डवाः समबोध्यन्त बाल्यात्प्रभृति केशव ।
ये स्म वारणशब्देन हयानां हेषितेन च ॥ ५.९०.१० ॥
ケーシャヴァよ、パーンダヴァたちは幼い頃から象の咆哮と馬のいななきで目覚めたものだった。
5.90.11
रथेनेमिनिनादैश्च व्यबोध्यन्त तदा गृहे ।
शङ्खभेरीनिनादेन वेणुवीणानुनादिना ॥ ५.९०.११ ॥
そのとき宮殿では、戦車の車輪の轟きや法螺貝と太鼓の響き、笛と琵琶の反響によって目覚めさせられていた。
5.90.12
पुण्याहघोषमिश्रेण पूज्यमाना द्विजातिभिः ।
वस्त्रै रत्नैरलङ्कारैः पूजयन्तो द्विजन्मनः ॥ ५.९०.१२ ॥
プニヤーハの吉祥の唱えに混じり、再生族に敬われ、衣服・宝石・装飾によって再生族を供養しながら。
5.90.13
गीर्भिर्मङ्गलयुक्ताभिर्ब्राह्मणानां महात्मनाम् ।
अर्चितैरर्चनार्हैश्च स्तुवद्भिरभिनन्दिताः ॥ ५.९०.१३ ॥
偉大な婆羅門たちの吉祥の言葉に讃えられ、礼拝に値する人々の賛辞によって喜ばせられた。
5.90.14
प्रासादाग्नेष्वबोध्यन्त राङ्खवाजिनशायिनः ।
क्रूरं च निनदं श्रुत्वा श्वापदानां महावने ॥ ५.९०.१४ ॥
宮殿の火のそばで毛布や鹿皮に横たわる者たちは、大森林で獣たちの凶暴な咆哮を聞いて目覚めた。
5.90.15
न स्मोपयान्ति निद्रां ते नतदर्हा जनार्दन ।
भेरीमृदङ्गनिनदैः शङ्खवैणवनिस्वनैः ॥ ५.९०.१५ ॥
ジャナールダナよ、彼らは眠りに就くことがない。それにふさわしくないからだ。太鼓とムリダンガの音、法螺貝と笛の響きの中で。
5.90.16
स्त्रीणां गीतनिनादैश्च मधुरैर्मधुसूदन ।
वन्दिमागधसूतैश्च स्तुवद्भिर्बोधिताः कथम् ॥ ५.९०.१६ ॥
マドゥスーダナよ、女性たちの甘美な歌声や、讃えるヴァンディー、マーガダ、スータたちによって、どのように目覚めさせられたのか。
5.90.17
महावनेष्वबोध्यन्त श्वापदानां रुतेन च ।
ह्रीमात्सत्यधृतिर्दान्तो भूतानामनुकम्पिता ॥ ५.९०.१७ ॥
大森林では獣の叫びに目覚めた。慎み深く、真実と堅固な意志に安定し、自制があり、生きとし生けるものに慈悲深い者たちである。
5.90.18
कामद्वेषौ वशे कृत्वा सतां वर्त्मानुवर्तते ।
अम्बरीषस्य मान्धातुर्ययातेर्नहुषस्य च ॥ ५.९०.१८ ॥
欲望と憎しみを制御して、善人の道を歩む。アンバリーシャ、マーンダートリ、ヤヤーティ、ナフシャのように。
5.90.19
भरतस्य दिलीपस्य शिबेरौशीनरस्य च ।
राजर्षीणां पुराणानां धुरं धत्ते दुरुद्वहाम् ॥ ५.९०.१९ ॥
彼は古の王仙たち、バラタ、ディリーパ、シビ、ウシーナラの子らの、担いがたい重荷を負っている。
5.90.20
शीलवृत्तोपसंपन्नोः धर्मज्ञः सत्यसङ्गरः ।
राजा सर्वगुणोपेतस्त्रौलोक्यस्यापि यो भवेत् ॥ ५.९०.२० ॥
品行と徳を備え、法を知り、真実の誓いを守り、あらゆる美徳を具えた王は、三界の主ともなりうる。
5.90.21
अजातशत्रुर्धर्मात्मा शुद्धजाम्बूनदप्रभः ।
श्रेष्ठः कुरुषु सर्वेषु धर्मतः श्रुतवृत्ततः ।
प्रियदर्शो दीर्घभुजः कथं कृष्ण युधिष्ठिरः ॥ ५.९०.२१ ॥
無敵の者、法の心を持つ者、純金のように輝き、法と学と行いにおいてクルの中で最も優れ、見目麗しく、長い腕を持つ——クリシュナよ、ユディシュティラはどうであろうか。
5.90.22
यः स नागायुतप्राणो वातरंहा महाबलः ।
सामर्षः पाण्डवो नित्यं प्रियो भ्रातुः प्रियंकरः ॥ ५.९०.२२ ॥
その生命力は一万頭の象に等しく、風のように速く、大力で、怒りに満ちている。あのパーンドゥの子は常に兄に愛され、兄に喜ばれることをする。
5.90.23
कीचकस्य तु सज्ञातेर्यो हन्ता मधुसूदन ।
शूरः क्रोधवशानां च हिडिम्बस्य बकस्य च ॥ ५.९०.२३ ॥
カーチャカの親族を討った者、マドゥスーダナよ。その勇士はまた、怒りに支配された魔神ヒディンバと魔神バカをも討った。
5.90.24
पराक्रमे शक्रसमो मातरिश्वसमो बले ।
महेश्वरसमः क्रोधे भीमः प्रहरतां वरः ॥ ५.९०.२४ ॥
武勇ではインドラに等しく、力では風神に等しく、怒りではマヘーシュヴァラに等しい。ビーマは打ち合う者の中で最も優れている。
5.90.25
क्रोधं बलममर्षं च यो निधाय परंतपः ।
जितात्मा पाण्डवोऽमर्षी भ्रातुस्तिष्ठति शासने ॥ ५.९०.२५ ॥
敵を焼き尽くすそのパーンドゥの子は、怒りと力と忿りを抑え、自己を制して、なお忿りながらも兄の命令のもとに留まっている。
5.90.26
तेजोराशिं महात्मानं वरिष्ठमभितौजसम् ।
भीमं प्रदर्शनेनापि भीमसेनं जनार्दन ॥ ५.९०.२६ ॥
ジャナールダナよ、輝きの集まり、偉大な魂、最も優れ、卓越した力を持つビーマ、ビーマセーナを、その姿を見るだけで知るがよい。
5.90.27
तं ममाचक्ष्व वार्ष्णेय कथमद्य वृकोदरः ।
आस्ते परिघबाहुः स मध्यमः पाण्डवो बली ॥ ५.९०.२७ ॥
ヴリシュニの末裔よ、今日、狼腹はどうしているのか教えてくれ。鉄棒のような腕を持つ、中の強きパーンドゥの子は、いまどうしているのか。
5.90.28
अर्जुनेनार्जुनो यः स कृष्ण बाहुसहस्रिणा ।
द्विबाहुः स्पर्धते नित्यमतीतेनापि केशव ॥ ५.९०.२८ ॥
クリシュナよ、アルジュナと競い合うアルジュナ、それがこの人だ。千の腕を持つ者と二本の腕の者は常に競い合う。ケーシャヴァよ、逝ってしまった者とさえも。
5.90.29
क्षिपत्येकेन वेगेन पञ्चबाणशतानि यः ।
इष्वस्त्रे सदृशो राज्ञः कार्तवीर्यस्य पाण्डवः ॥ ५.९०.२९ ॥
一度の勢いで五百の矢を放つ者、弓術において王カールタヴィーリヤに等しいパーンドゥの子。
5.90.30
तेजसाऽऽदित्यसदृशो महर्षिसदृशो दमे ।
क्षमया पृथिवीतुल्यो महेन्द्रसमविक्रमः ॥ ५.९०.३० ॥
輝きは太陽に等しく、自制は大聖仙に等しく、忍耐は大地に等しく、勇武はインドラに等しい。
5.90.31
आधिराज्यं महद्दीप्तं प्रथितं मधुसूदन ।
आहृतं येन वीर्येण कुरूणां सर्वराजसु ॥ ५.९०.३१ ॥
マドゥスーダナよ、クルの人々がいかなる武勇によって、すべての王に対する偉大で輝かしく名高い覇権を得たのか。
5.90.32
यस्य बाहुबलं सर्वे पाण्डवाः पर्युपासते ।
स सर्वरथिनां श्रेष्ठः पाण्डवः सत्यविक्रमः ॥ ५.९०.३२ ॥
すべてのパーンダヴァがその腕力に拠り頼む者、戦車兵の中で最上の、真の勇を持つパーンダヴァである。
5.90.33
यं गत्वाऽभिमुखः सङ्ख्ये न जीवन्तश्चिदाव्रजेत् ।
यो जेता सर्वभूतानामजेयो जिष्णुरच्युत ॥ ५.९०.३३ ॥
戦場で正面から相対すれば、生きて戻る者もほとんどない。すべての存在を征服し、不敗にして勝利者——アチュユタよ。
5.90.34
योऽपाश्रयः पाण्डवानां देवानामिव वासवः ।
स ते भ्राता सखा चैव कथमद्य धनञ्जयः ॥ ५.९०.३४ ॥
パーンダヴァたちの拠り所であり、神々にとってのヴァーサヴァ（インドラ）のような者——あなたの兄弟であり友であるダナンジャヤ、彼は今どうしているのか。
5.90.35
दयावान्सर्वभूतेषु ह्रीनिषेवो महास्रवित् ।
मृदुश्च सुकुमारश्च धार्मिकश्च प्रियश्च मे ॥ ५.९०.३५ ॥
すべての存在に慈悲深く、恥を知り、偉大な聖典の学者であり、穏やかで繊細、法にかない、私にとって愛しい者。
5.90.36
सहदेवो महेष्वासः शूरः समितिशोभनः ।
भ्रातृणां कृष्ण शुश्रूषुर्धर्मार्थकुशलो युवा ॥ ५.९०.३६ ॥
サハデーヴァ、大弓手、勇士、集会にも戦場にも映える者——クリシュナよ、兄たちに仕えることに勤め、法と利に長じた若者。
5.90.37
सदैव सहदेवस्य भ्रातरो मधुसूदन ।
वृत्तं कल्याणवृत्तस्य पूजयन्ति महात्मनः ॥ ५.९०.३७ ॥
マドゥスーダナよ、サハデーヴァの兄弟たちは、善き行いのその偉大な魂の振る舞いを常に敬っています。
5.90.38
ज्येष्ठोपचायिनं वीरं सहदेवं युधां पतिम् ।
शुश्रूषुं मम वार्ष्णेय माद्रीपुत्रं प्रचक्ष्व मे ॥ ५.९०.३८ ॥
兄に仕える英雄、戦士たちの主、私に仕える者、ヴァールシュネーヤよ、マードリーの息子サハデーヴァについて私に語れ。
5.90.39
सुकुमारो युवा शूरो दर्शनीयश्च पाण्डवः ।
भ्रातॄणां चैव सर्वेषां प्रियः प्राणो बहिश्चरः ॥ ५.९०.३९ ॥
柔和で若く勇敢で見目麗しいそのパーンドゥの子は、すべての兄弟に愛され、彼らの外を行く命の息のようである。
5.90.40
चित्रयोधी च नकुलो महेष्वासो महाबलः ।
कच्चित्स कुशली कृष्ण वत्सो मम सुखैधितः ॥ ५.९०.४० ॥
クリシュナよ、多様な戦技に通じ、大弓の使い手で、大力のナクラは無事か。安楽の中で育った我が子は。
5.90.41
सुखोचितमदुःखार्हं सुकुमारं महारथम् ।
अपि जातु महाबाहो पश्येयं नकुलं पुनः ॥ ५.९०.४१ ॥
安楽にふさわしく苦しみに値しない、柔和な大戦車兵ナクラを——大腕の者よ、私は再び彼を見ることができるだろうか。
5.90.42
पक्ष्मसंपातजे काले नकुलेन विनाकृता ।
न लभामि धृतिं वीर साऽद्य जीवामि पश्य माम् ॥ ५.९०.४२ ॥
ナクラなしには、まぶたが落ちる一瞬のあいださえ心の安らぎを得られません。勇士よ、かつての私は今も生きています——私を見てください。
5.90.43
सर्वैः पुत्रैः प्रियतरा द्रौपदी मे जनार्दन ।
कुलीना रूपसंपन्ना सर्वैः समुदिता गुणैः ॥ ५.९०.४३ ॥
ジャナールダナよ、ドラウパディーは私にとって、すべての息子よりも愛しい。彼女は高貴な家の出で、美しく、あらゆる徳を備えている。
5.90.44
पुत्रलोकात्पतिलोकं वृण्वाना सत्यवादिनी ।
प्रियान्पुत्रान्परित्यज्य पाण्डवाननुरुध्यते ॥ ५.९०.४४ ॥
息子の世界より夫の世界を選んだ真実を語るドラウパディーは、愛する息子たちを捨てて、パーンダヴァたちに従う。
5.90.45
महाभिजनसंपन्ना सर्वकामैः सुपूजिता ।
ईश्वरी सर्वकल्याणी द्रौपदी कथमच्युत ॥ ५.९०.४५ ॥
アチュタよ、大家の出で、あらゆる願いにおいて尊ばれ、女主であり、あらゆる吉祥をもたらすドラウパディーは、どうしてこのような状態に陥ったのか。
5.90.46
पतिभिः पञ्चभिः शूरैरग्निकल्पैः प्रहारिभिः ।
उपपन्ना महेष्वासैर्द्रौपदी दुःखभागिनी ॥ ५.९०.४६ ॥
火のように烈しく、打撃の強い五人の勇猛な夫と結ばれ、大弓の射手たちの妻であるドラウパディーは、苦しみを分かつ者となった。
5.90.47
चतुर्दशमिदं वर्षं यन्नापश्यमरिन्दम ।
पुत्रादिभिः परिद्यूनां द्रौपदीं सत्यवादिनीम् ॥ ५.९०.४७ ॥
敵を征服する者よ、これは十四年目であるが、息子たちなどと共に痩せ衰えた真実を語るドラウパディーを、私は見ていない。
5.90.48
न नूनं कर्मभिः पुण्यैरश्रुते पुरुषः सुखम् ।
द्रौपदी चेत्तथावृत्ता नाश्रुते सुखमव्ययम् ॥ ५.९०.४८ ॥
確かに、人は功徳ある行いによって幸福を得るのではない。もしドラウパディーがこのような状態に至ったのなら、彼女は不滅の幸福を得ていないのだ。
5.90.49
न प्रियो मम कृष्णाया बीभत्सुर्न युधिष्ठिरः ।
भीमसेनो यमौ वापि यदपश्यं सभागताम् ॥ ५.९०.४९ ॥
集会に連れてこられたクリシュナーを見たとき、ビーバツ（アルジュナ）もユディシュティラもビーマセーナも双子の兄弟も、彼女にとって愛しい人には見えなかった。
5.90.50
न मे दुःखतरं किंचिद्भूतपूर्वं ततोऽधिकम् ।
स्त्रीधर्मिणीं द्रौपदीं यच्छ्वशुराणां समीपगाम् ॥ ५.९०.५० ॥
これほど私を苦しめた出来事は以前になかった——貞淑な妻の義務を守るドラウパディーが、舅たちの近くへ連れて来られたことは。
5.90.51
आनायितामनार्येण क्रोधलोभानुवर्तिना ।
सर्वे प्रैक्षन्त कुरव एकवस्त्रां सभागताम् ॥ ५.९०.५१ ॥
怒りと貪欲に従う下劣な者に連れて来られ、一枚の衣だけをまとって集会に入った彼女を、クル族の全員が見つめた。
5.90.52
तत्रैव धृतराष्ट्रश्च महाराजश्च बाह्लिकः ।
कृपश्च कसोमदत्तश्च निर्विष्णाः कुरवस्तथा ॥ ५.९०.५२ ॥
そこにはドリタラーシュトラ、大王、バーヒリカ、クリパ、ソーマダッタもいた。クル族の者たちも同じように打ちひしがれていた。
5.90.53
तस्यां संसदि सर्वेषां क्षत्तारं पूजयाम्यहम् ।
वृत्तेन हि भवत्यार्यो न धनेन न विद्यया ॥ ५.९०.५३ ॥
その集会で、皆の中にあって私はクシャッタ（ヴィドゥラ）を敬う。人は財産によっても学問によっても高貴になるのではなく、行いによって高貴になるからだ。
5.90.54
तस्य कृष्ण महाबुद्धेर्गम्भीरस्य महात्मनः ।
क्षत्तुःक शीलमलङ्कारो लोकान्विष्टभ्य तिष्ठति ॥ ५.९०.५४ ॥
クリシュナよ、あの大智にして深遠、高潔なクシャッタ（ヴィドゥラ）の品格こそが彼の飾りであり、それは世界を支えて立っている。
5.90.55
सा शोकार्ता च हृष्टा च दृष्ट्वा गोविन्दमागतम् ।
नानाविधानि दुःखानि सर्वाण्येवान्वकीर्तयम् ॥ ५.९०.५५ ॥
悲しみに沈みながらも喜び、来られたゴーヴィンダを見て、彼女はあらゆる種類の苦しみをすべて語った。
5.90.56
पूर्वैराचरितं यत्तत्कुराजभिररिन्दम ।
अक्षद्यूतं मृगवधः कच्चिदेषां सुखावहम् ॥ ५.९०.५६ ॥
敵を征服する者よ、先祖やクル王たちが行った賭博と鹿狩りは、彼らにとって幸福をもたらしたのかもしれない。
5.90.57
तन्मां दहति यत्कृष्णा सभायां कुरुसन्निधौ ।
धार्तराष्ट्रैः परिक्लिष्टा यथा न कुशलं तथा ॥ ५.९०.५७ ॥
私を焼くのは、クル族の前の集会で、クリシュナー（ドラウパディー）がドリタラーシュトラの息子たちにこのように苦しめられたことだ。それは良くなかった。
5.90.58
निर्वासनं च नगरात्प्रव्रज्या च परन्तप ।
नानाविधानां दुःखानामावासोऽस्मि जनार्दन ॥ ५.९०.५८ ॥
敵を苦しめる者よ、都からの追放と流浪、ジャナールダナよ、私は様々な苦しみの住処となった。
5.90.59
अज्ञातचर्या बालानामवरोधश्च माधव ।
न मे क्लेशतमं तत्स्यात्पुत्रैः सह परन्तप ॥ ५.९०.५९ ॥
マーダヴァよ、身分を隠して生きること、子らが閉じ込められること。敵を苦しめる者よ、息子たちと共にいることが私にとって最大の苦痛ではないだろう。
5.90.60
दुर्योधनेन निकृता वर्षमद्य चतुर्दशम् ।
दुःखादपि सुखं नः स्याद्यदि पुण्यफलक्षयः ॥ ५.९०.६० ॥
ドゥルヨーダナに欺かれた私たちにとって、今日は十四年目である。功徳の果報が尽きていたなら、苦しみからでさえ我らに幸福が生じるかもしれない。
5.90.61
न मे विशेपो जात्वासीद्धार्तराष्ट्रेषु पाण्डवैः ।
तेन सत्येन कृष्ण त्वां हतामित्रं श्रिया वृतम् ।
अस्माद्विमुक्तं सङ्ग्रामात्पश्येयं पाण्डवैः सह ॥ ५.९०.६१ ॥
私にとってパーンダヴァと、ドリタラーシュトラの息子たちとの間に区別はなかった。その真実にかけて、クリシュナよ、敵を滅ぼし栄光に満ちたあなたに言う。この戦いから解放されて、私はパーンダヴァたちと共に彼らを見たい。
5.90.62
नैव शक्याः पराजेतुं सर्वं ह्येषां तथाविधम् ।
पितरं त्वेव गर्हेयं नात्मानं न सुयोधनम् ॥ ५.९०.६२ ॥
彼らを打ち負かすことは不可能である。彼らの持つすべてがそのような性質だからだ。しかし私は父その人を責めるだろう。自分も、スヨーダナも責めはしない。
5.90.63
येनाहं कुन्तिभोजाय धनं वृत्तैरिवार्पिता ।
बालां मामार्यकस्तुभ्यं क्रीडन्तीं कन्दुहस्तिकां ॥ ५.९०.६३ ॥
ボールで遊んでいた少女の私を、財物のように、まるで運命のめぐりあわせのように、クンティボージャに与えたのは父であった。
5.90.64
अदात्तु कुन्तिभोजाय सखा सख्ये महात्मने ।
साऽहं पित्रा च निकृता श्वशुरैश्च परन्तप।
अत्यन्तदुःखिता कृष्ण किं जीवितफलं मम ॥ ५.९०.६४ ॥
友（シューラセーナ）は、その友の娘を偉大なクンティボージャに与えた。父と舅たちに欺かれた私だ、敵を焼く者よ。クリシュナよ、ひどく悲しむ私にとって、この生の果報は何か。
5.90.65
यन्मां वागब्रवीन्नक्तं सूतके सव्यसाचिनः ।
पुत्रस्ते पृथिवीं जेता यशश्चास्य दिवं स्पृशेत् । ॥ ५.९०.६५ ॥
夜、サヴィヤサーチン（アルジュナ）の産室で私に語りかけた声があった。「あなたの息子は大地の征服者となり、その名声は天に届くだろう。」
5.90.66
हत्वा कुरून्महाजन्ये राज्यं प्राप्य धनञ्जयः ।
भ्रातृभिः सह कौन्तेयस्त्रीन्मेधानाहरिष्यति ॥ ५.९०.६६ ॥
大殺戮でクル族を滅ぼし王国を得て、クンティーの息子ダナンジャヤは兄弟たちとともに三つの供犠を行うだろう。
5.90.67
नाहं तामभ्यसूयामि नमो धर्माय वेधसे ।
कृष्णाय महते नित्यं धर्मो धारयति प्रजाः ॥ ५.९०.६७ ॥
私は彼女を責めません。ダルマと創造主に礼拝します。偉大なクリシュナに常に礼拝します。ダルマこそが生類を支えるのですから。
5.90.68
धर्मश्चेदस्ति वार्ष्णेय यथा वागभ्यभाषत ।
त्वं चापि तत्तथा कृष्ण सर्वं संपादयिष्यसि ॥ ५.९०.६८ ॥
ヴリシュニの裔よ、言葉が語ったようにダルマがあるならば、クリシュナよ、あなたもすべてを成し遂げるだろう。
5.90.69
न मां माधव वैधव्यं नार्थनाशो न वैरिता ।
तथा शोकाय दहति यथा पुत्रैर्विना भवः ॥ ५.९०.६९ ॥
マーダヴァよ、寡婦となることも、財の喪失も、敵意も、息子なしに生きることが私を焼くほどには焼かない。
5.90.70
याऽहं गाण्डीवधन्वानं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
धनञ्जयं न पश्यामि का शान्तिर्हृदयस्य मे।
इतश्चतुर्दशं वर्षं यन्नापश्यं युधिष्ठिरम् ॥ ५.९०.७० ॥
ガーンディーヴァの弓を持つ、あらゆる武器を持つ者の中で最も優れたダナンジャヤを見ないのなら、私の心にどうして平安があろうか。この十四年、私はユディシュティラを見ていない。
5.90.71
धनञ्जयं च गोविन्द यमौ तं च वृकोदरम् ।
जीवनाशं प्रनष्टानां श्राद्धं कुर्वन्ति मानवाः ॥ ५.९०.७१ ॥
ゴーヴィンダよ、ダナンジャヤ、あの双子、そしてヴリコーダラ——人々は彼らの生命が失われたかのように、彼らのために葬儀を行っている。
5.90.72
अर्थतस्ते मम मृतास्तेषां चाहं जनार्दना ।
ब्रूया माधव राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ॥ ५.९०.७२ ॥
ジャナールダナよ、彼らは実に私にとって死んだも同然であり、私も彼らにとって死んだ者です。マーダヴァよ、法の心を持つ王ユディシュティラにお伝えください。
5.90.73
भूयांस्ते हीयते धर्मो मा पुत्रक वृथा कृथाः ।
पराश्रया वासुदेव या जीवति घिगस्तु ताम् ॥ ५.९०.७३ ॥
お前の法は大いに損なわれる。息子よ、無益なことをしてはならぬ。ヴァースデーヴァよ、他人に頼って生きる者には恥あれ。
5.90.74
वृत्तेः कार्पण्यलब्धाया अप्रतिष्ठैव ज्यायसी ।
अथो धनञ्जयं ब्रूया नित्योद्युक्तं वृकोदरम् ॥ ५.९०.७४ ॥
卑しさによって得た振る舞いから生じる不名誉こそ、いっそう大きい。そのうえで、ダナンジャヤに、常に備えたヴリコーダラに告げよ。
5.90.75
यदर्थं क्षत्रिया सूते तस्य कालोऽयमागतः ।
अस्मिंश्चेदागते काले मिथ्या चातिक्रमिष्यति ॥ ५.९०.७५ ॥
クシャトリヤが生まれた目的のその時が、今まさに来た。この時が来て、空しく過ぎ去るならば……
5.90.76
लोकसंभाविताः संतः सुनृशंसं करिष्यथ ।
नृशंसेन च वो युक्तांस्त्यजेयं शाश्वतीः समाः ॥ ५.९०.७६ ॥
世に尊ばれる善人たちよ、お前たちは極めて残酷な行いをするだろう。残酷さに結びついたお前たちを、私は永遠の歳月にわたって捨て去るだろう。
5.90.77
काले हि समनुप्राप्ते त्यक्तव्यमपि जीवनम् ।
माद्रीपुत्रौ च व्यक्तव्यौ क्षत्रधर्मरतौ सदा ॥ ५.९०.७७ ॥
時が本当に至れば、命さえも捨てねばならぬ。そしてクシャトリヤの法を常に楽しむマードリーの二人の息子も、姿を現さねばならぬ。
5.90.78
विक्रमेणार्जितान्भोगान्वृणीतं जीवितादपि ।
विक्रमाधिगता ह्यर्थाः क्षत्रधर्मेण जीवतः ॥ ५.९०.७८ ॥
勇気によって得た享楽を、命よりも選び取れ。勇気によって得られた富は、武士の法に従って生きる者のものだからだ。
5.90.79
मनो मनुष्यस्य सदा प्रीणन्ति पुरुषोत्तम ।
गत्वा ब्रूहि महाबाहो सर्वशस्त्रभृतां वरम् ॥ ५.९०.७९ ॥
これこそが人の心をいつも喜ばせるものだ、人中の最上者よ。大腕の者よ、行って、すべての武器を持つ者の中の第一人者に告げよ。
5.90.80
अर्जुनं पाण्डवं वीरं द्रौपद्याः पदवीं चर ।
विदितौ हि तवात्यन्तं क्रुद्धौ तौ तु यथान्तकौ ॥ ५.९०.८० ॥
英雄である般度の子アルジュナのもとへ行き、ドラウパディーの道をたどれ。あの二人は怒れば死神のようであることを、おまえはよく知っている。
5.90.81
भीमार्जुनौ नयेतां हि देवानपि परां गतिम् ।
तयोश्चैतदवज्ञानं यत्सा कृष्णा सभां गता ॥ ५.९०.८१ ॥
ビーマとアルジュナは神々をさえ至高の境地へ導くことができる。そして彼らを侮ったことこそ、クリシュナーが集会に連れ出されたことなのだ。
5.90.82
दुःशासतश्च कर्णश्च परुषाण्यभ्यभाषताम् ।
दुर्योधनो भीमसेनमभ्यगच्छन्मनस्विनम् ॥ ५.९०.८२ ॥
ドゥフシャーサナとカルナは厳しい言葉を投げかけ、ドゥリヨーダナは気高いビーマセーナのもとへ近づいた。
5.90.83
पश्यतां कुरुमुख्यानां तस्य द्रक्ष्यति यत्फलम् ।
न हि वैरं समासाद्य प्रशाम्यति वृकोदरः ॥ ५.९०.८३ ॥
クル族の主だった者たちが見守る中で、彼は自分の行いの結果を見ることになるだろう。敵意が生じたなら、狼腹（ビーマ）は決して鎮まらないのだから。
5.90.84
सुचिरादपि भीमस्य न हि वैरं प्रशाम्यति ।
यावदन्तं न नयति शात्रवाञ्चत्रुकर्शनः ॥ ५.९०.८४ ॥
長い時を経ても、ビーマの敵意は、敵を終わりに至らせるまで鎮まらない。敵を砕く者である彼は。
5.90.85
न दुःखं राज्यहरणं न च द्यूते पराजयः ।
प्रव्राजनं तु पुत्राणां न मे तद्दुःखकारणम् ॥ ५.९०.८५ ॥
王国を奪われることも、賭博で負けることも苦しみではない。しかし息子たちの追放こそ、私にとってあの苦しみの原因ではない。
5.90.86
यत्तु सा बृहती श्यामा एकवस्त्रा सभां गता ।
अशृणोत्परुषा वाचः किं नु दुःखतरं ततः ॥ ५.९०.८६ ॥
しかし、あの豊満で色の黒い女性が、一枚の衣だけで議場に入り、荒々しい言葉を聞いたこと——それより辛いことが他にあろうか。
5.90.87
स्त्रीधर्मिणी वरारोहा क्षत्रधर्मरता सदा ।
नाभ्यगच्छत्तदा नाथं कृष्णा नाथवती सती ॥ ५.९०.८७ ॥
女性の務めを守り、美しい腰を持ち、常にクシャトリヤの務めに励む彼女——クリシュナーは守護者があったにもかかわらず、その時守護者のもとへ行かなかった。貞淑な妻なのに。
5.90.88
यस्या मम सपुत्रायास्त्वं नाथो मधुसूदन ।
रामश्च बलिनां श्रेष्ठः प्रद्युम्नश्च महारथः ॥ ५.९०.८८ ॥
私と息子たちの守護者はあなた、マドゥスーダナよ。そして力ある者の中で最も優れたラーマと、大戦車兵プラデュムナもいる。
5.90.89
साऽहमेवंविधं दुःखं सहेयं पुरुषोत्तम ।
भीमे जीवति दुर्धर्षे विजये चापलायिनि ॥ ५.९०.८९ ॥
人中の最上者よ、打ち破りがたいビーマが生きており、決して逃げないヴィジャヤもいる限り、私はこのような苦しみに耐えられる。
5.90.90
तत आश्वासयामास पुत्राधिभिरभिप्लुताम् ।
पितृष्वसारं शोचन्तीं शौरिः पार्थसखः पृथाम् ॥ ५.९०.९० ॥
そこでパールタたちの友シャウリ(クリシュナ)は、息子たちへの憂いに沈み嘆く叔母プリター(クンティー)を慰めた。
5.90.91
का नु सीमन्तिनी त्वादृग्लोकेष्वस्ति पितृष्वसः ।
शूरस्य राज्ञो दुहिता आजमीढकुलं गता ॥ ५.९०.९१ ॥
叔母よ、世界にあなたのような貴い女性が他にいるでしょうか。シューラ王の娘でありながらアジャミーダ家に嫁いだ方は。
5.90.92
महाकुलीना भवती ह्रदाद्ध्रदमिवागता ।
ईश्वरी सर्वकल्याणी भर्त्रा परमपूजिता ॥ ५.९०.९२ ॥
あなたは高貴な家の出で、湖から湖へ移るように来られた。すべての吉祥の主であり、夫から大いに敬われている。
5.90.93
वीरसूर्वीरपत्नी त्वं सर्वैः समुदिता गुणैः ।
मुखदुःखे महाप्राज्ञे त्वादृशी सोढुमर्हति ॥ ५.९०.९३ ॥
あなたは英雄たちの母であり、英雄の妻であり、あらゆる徳を備えている。大智の方よ、喜びも悲しみも耐えるにふさわしいのは、あなたのような方だ。
5.90.94
निद्रातन्द्रे क्रोधहर्षौ क्षुत्पिपासे हिमातपौ ।
एतानि पार्था निर्जित्य नित्यं वीरसुखे रताः ॥ ५.९०.९४ ॥
眠りと怠惰、怒りと喜び、飢えと渇き、寒さと暑さを克服し、パールタたちは常に英雄の喜びを楽しむ。
5.90.95
त्यक्तग्राम्यसुखाः पार्था नित्यं वीरसुखप्रियाः ।
न तु स्वल्पेन तुष्येयुर्महोत्साहा महाबलाः ॥ ५.९०.९५ ॥
世俗の快楽を捨て、常に英雄の喜びを愛するパールタたちは、わずかなもので満足はしないだろう。彼らは大いなる気力と大いなる力を備えている。
5.90.96
अन्तं धीरा निषेवन्ते मध्यं ग्राम्यसुखप्रियाः ।
उत्तमांश्च परिक्लेशान्भोगांश्चातीव मानुषान् ॥ ५.९०.९६ ॥
堅固な者は極端を選び、村の安楽を好む者は中庸を保つ。彼らは最高の苦難も、いたって人間的な快楽も受け入れる。
5.90.97
अन्तेषु रेमिरे धीरा न ते मध्येषु रेमिरे ।
अन्तप्राप्तिं सुखं प्राहुर्दुःखमन्तरमन्तयोः ॥ ५.९०.९७ ॥
堅固な者は両端に喜びを見出し、中間には喜ばない。終極に至ることが幸福であり、両端の間の隔たりこそが苦しみだと彼らは言う。
5.90.98
अभिवादयन्ति भवतीं पाण्डवाः सह कृष्णया ।
आत्मानं ते कुशलिनं निवेद्याहुरनामयम् ॥ ५.९०.९८ ॥
パーンダヴァたちはクリシュナーとともにあなたに恭しく礼拝します。自らの無事を伝え、病なしと告げています。
5.90.99
अरोगान्सर्वसिद्धार्थान्क्षिप्रं द्रक्ष्यसि पाण्डवान् ।
ईश्वरान्सर्वलोकस्य हतामित्राञ्श्रिया वृतान् ॥ ५.९०.९९ ॥
まもなくパーンダヴァたちに会うでしょう。病なく、すべての目的を成し遂げ、全世界の主となり、敵を討ち、栄光に包まれた彼らに。
5.90.100
एवमाश्वासिता कुन्ती प्रत्युवाच जनार्दनम् ।
पुत्राधिभिरभिध्वस्ता निगृह्याबुद्धिजं तमः ॥ ५.९०.१०० ॥
このように慰められたクンティーは、息子たちへの心配に打ちのめされながら、愚かさから生じた闇を抑えて、ジャナールダナに答えた。
5.90.101
यद्यत्तेषां महाबाहो पथ्यं स्यान्मधुसूदन ।
यथायथा त्वं मन्येथाः कुर्याः कृष्ण तथातथा ॥ ५.९०.१०१ ॥
彼らにとって益となることは何でも、大腕の方、マドゥスーダナよ。クリシュナよ、あなたが思うままに、そのように行いなさい。
5.90.102
अविलोपेन धर्मस्य अनिकृत्या परन्तप ।
प्रभावज्ञाऽस्मि ते कृष्ण सत्यस्याभिजनस्य च ॥ ५.९०.१०२ ॥
敵を焼く者よ、クリシュナよ。ダルマを損なわず欺くことなく、私はお前の威力と真実と高貴な血統を知っている。
5.90.103
व्यवस्थायां च मित्रेषु बुद्धिविक्रमयोस्तथा ।
त्वमेव नः कुले धर्मस्त्वं सत्यं त्वं तपो महत् ॥ ५.९०.१०३ ॥
友の間の裁定において、また知恵と武勇において、お前こそ我らの家系のダルマであり、真実であり、偉大な苦行である。
5.90.104
त्वं त्राता त्वं महद्ब्रह्म त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
यथैवात्थ तथैवैतत्त्वयि सत्यं भविष्यति ॥ ५.९०.१०४ ॥
お前こそ守護者であり、偉大なブラフマンである。すべてはお前に据えられている。お前が言った通り、それはお前において真実となるであろう。
5.90.105
कुरूणां पाण्डवानां च लोकानां चापराजित ।
सर्वस्यैतस्य वार्ष्णेय गतिस्त्वमसि माधव।
प्रभावो बुद्धिवीर्यं च तादृशं तव केशव ॥ ५.९०.१०५ ॥
不敗の者よ、クル族とパーンドゥ族、そして全世界の拠り所はお前である。ヴリシュニの末裔マーダヴァよ。ケーシャヴァよ、お前の威力と知恵と力はまさにこのようである。
5.90.106
तामामन्त्र्य च गोविन्दः कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् ।
प्रातिष्ठत महाबाहुर्दुर्योधनगृहान्प्रति ॥ ५.९०.१०६ ॥
彼女に別れを告げ、右手に見て周回礼拝してから、大腕のゴーヴィンダはドゥルヨーダナの館へと出立した。