ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.92.1
तं भुक्तवन्तमाश्वस्तं निशायां विदुरोऽब्रवीत् ।
नेदं सम्यग्व्यवसितं केशवागमनं तव ॥ ५.९२.१ ॥
ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਧੀਰਜ ਪਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਤੇਰਾ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
5.92.2
अर्थधर्मातिगो मन्दः संरम्भी च जनार्दन ।
मानघ्नो मानकामश्च वृद्धानां शासनातिगः ॥ ५.९२.२ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਉਹ ਅਰਥ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇਖੋਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਣ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਾਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
5.92.3
धर्मशास्त्रातिगो मूढो दुरात्मा प्रग्रहं गतः ।
अनेयः श्रेयसां मन्दो धार्तराष्ट्रो जनार्दन ॥ ५.९२.३ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਉਹ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੋਹਿਤ, ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਉਹ ਮੂਰਖ ਪੁੱਤਰ ਭਲਾਈ ਵੱਲ ਲਿਜਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
5.92.4
कामात्मा प्राज्ञमानी च मित्रध्रुक्सर्वशङ्किता ।
अकर्ता चाकृतज्ञश्च त्यक्तधर्मा प्रियानृतः ॥ ५.९२.४ ॥
ਉਹ ਕਾਮ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਦਗ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ, ਧਰਮ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
5.92.5
मूढश्वाकृतबुद्धिश्च इन्द्रियाणामनीश्वरः ।
कामानुसारी कृत्येषु सर्वेष्वकृतनिश्चयः ॥ ५.९२.५ ॥
ਉਹ ਮੂਰਖ, ਕੱਚੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਫ਼ਰਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ।
5.92.6
एतैश्चान्यैश्च बहुभिर्दोषैरेव समन्वितः ।
त्वयोच्यमानः श्रेयोऽपि संरम्भान्न ग्रहीष्यति ॥ ५.९२.६ ॥
ਇਹਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ, ਗੁੱਸੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇਗਾ।
5.92.7
भीष्मे द्रोणे कृपे कर्णे द्रोणपुत्रे जयद्रथे ।
भूयसीं वर्तते वृत्तिं न शमे कुरुते मनः ॥ ५.९२.७ ॥
ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਕਰਣ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਜਯਦ੍ਰਥ ਉੱਤੇ (ਉਸਦਾ) ਬਹੁਤ ਭਰੋਸਾ ਹੈ; ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ।
5.92.8
निश्चितं धार्तराष्ट्राणां सकर्णानां जनार्दन ।
भीष्मद्रोणमुखान्पार्था न शक्ताः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ५.९२.८ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਕਰਣ ਸਹਿਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ-ਦ੍ਰੋਣ ਅਗੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਰਥ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।
5.92.9
सेनासमुदयं कृत्वा पार्थिवं मधुसूदन ।
कृतार्थं मन्यते बाल आत्मानमविचक्षणाः ॥ ५.९२.९ ॥
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ! ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਅਵਿਵੇਕੀ ਮੂਰਖ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
5.92.10
एकः कर्णः पराञ्जेतुं समर्थ इति निश्चितम् ।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेः स शमं नोपयास्यति ॥ ५.९२.१० ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਇਕੱਲਾ ਕਰਣ ਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।
5.92.11
संविच्च धार्तराष्ट्राणां सर्वेषामेव केशव ।
शमे प्रयतमानस्य तव सौभ्रात्रकाङ्क्षिणः ॥ ५.९२.११ ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ! ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਵੀ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਪਰ ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈਂ, ਭਰਾਤਰੀ ਸਾਂਝ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
5.92.12
न पाण्डवानामस्माभिः प्रतिदेयं यथोचितम् ।
इति व्यवसितास्तेषु वचनं स्यान्निरर्थकम् ॥ ५.९२.१२ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਗ ਹਿੱਸਾ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਇਸ ਨਿਸ਼ਚੇ ਉੱਤੇ ਉਹ ਅਡੋਲ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਆ ਬਚਨ ਵਿਅਰਥ ਹੋਵੇਗਾ।
5.92.13
यत्र सूक्तं दुरुक्तं च समं स्यान्मधुसूदन ।
न तत्र प्रलपेत्प्राज्ञो बधिरेष्विव गायनः ॥ ५.९२.१३ ॥
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਗੀ ਕਹੀ ਗੱਲ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਕਹੀ ਗੱਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬੋਲ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਬੋਲੇ।
5.92.14
अविजानत्सु मूढेषु निर्मर्यादेषु माधव ।
तत्त्वं वाक्यं ब्रुवन्निन्द्यश्चण्डालेषु द्विजो यथा ॥ ५.९२.१४ ॥
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਜੋ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ, ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾਹੀਣ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਚਾਂਡਾਲਾਂ ਵਿਚਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਂਗ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
5.92.15
सोऽयं बलस्थो मूढश्चन करिष्यति ते वचः ।
तस्मिन्निरर्थकं वाक्यमुक्तं संपत्स्यते तव ॥ ५.९२.१५ ॥
ਬਲ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਇਹ ਮੂਰਖ ਤੇਰਾ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇਗਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਕਹੀ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
5.92.16
तेषां समुपविष्टानां सर्वेषां पापचेतसाम् ।
तव मध्यावतरणं मम कृष्ण न रोचते ॥ ५.९२.१६ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪਾਪੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬੈਠੇ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਤੇਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣਾ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।
5.92.17
दुर्बुद्धीनामशिष्टानां बहूनां दुष्टचेतसाम् ।
प्रतीपं वचनं मध्ये तव कृष्ण न रोचते ॥ ५.९२.१७ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਅਸ਼ਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤੇਰਾ ਉਲਟ ਬਚਨ ਬੋਲਣਾ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।
5.92.18
अनुपासितवृद्धत्वाच्छ्रियो दर्पाच्च मोहितः ।
वयोदर्पादमर्षाच्च न ते श्रेयो ग्रहीष्यति ॥ ५.९२.१८ ॥
ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ, ਧਨ ਦੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਇਆ ਉਹ, ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਕਾਰਨ ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
5.92.19
बलं बलवदप्यस्य यदि वक्ष्यसि माधव ।
त्वय्यस्य महती शङ्का न करिष्यति ते वचः ॥ ५.९२.१९ ॥
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਜੇ ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬਲ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਵੀ ਆਖੇਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ।
5.92.20
नेदमद्य युधा शक्यमिन्द्रेणापि सहामरैः ।
इति व्यवसिताः सर्वे धार्तराष्ट्रा जनार्दन ॥ ५.९२.२० ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਵੀ ਅੱਜ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਠਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।
5.92.21
तेष्वेवमुपपन्नेषु कामक्रोधानुवर्तिषु ।
समर्थमपि ते वाक्यमसमर्थं भविष्यति ॥ ५.९२.२१ ॥
ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਮ-ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹੋਣ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਸਮਰੱਥ ਗੱਲ ਵੀ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
5.92.22
मध्ये तिष्ठन्हस्त्यनीकस्य मन्दो ।
रथाश्वयुक्तस्य बलस्य मूढः।
दुर्योधनो मन्यते बीतभीतिः ।
कृत्स्ना मयेयं पृथिवी जितेति ॥ ५.९२.२२ ॥
ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਮੂਰਖ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਫ਼ੌਜ ਸਮੇਤ, ਬੇਖ਼ੌਫ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਜਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।”
5.92.23
आशंसते वै धृतराष्ट्रस्य पुत्रो ।
महाराज्यमसपत्नं पृथिव्याम्।
तस्मिञ्शमः केवलो नोपलभ्यो ।
बद्धं सन्तं मन्यते लब्धमर्थम् ॥ ५.९२.२३ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਮੁਕਾਬਲਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਧਨ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
5.92.24
पर्यस्तेयं पृथिवी कालपक्वा ।
दुर्योधनार्थे पाण्डवान्योद्धुकामाः ।
समागताः सर्वयोधाः पृथिव्यां ।
राजानश्च क्षितिपालैः समेताः ॥ ५.९२.२४ ॥
ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਘਿਰ ਗਈ ਹੈ; ਦੁਰਯੋਧਨ ਲਈ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਭੂਪਾਲਾਂ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।
5.92.25
सर्वे चैते कृतवैराः पुरस्ता-
त्त्वया राजानो हृतसाराश्च कृष्ण ।
तवोद्वेगात्संश्रिता धार्तराष्ट्रा-
न्सुसंहताः सह कर्णेन वीराः ॥ ५.९२.२५ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲ ਘਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਭੈ ਕਾਰਨ ਉਹ ਵੀਰ ਕਰਨ ਸਮੇਤ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜਾ ਮਿਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।
5.92.26
न तन्मतं मम दाशार्हवीर ॥ ५.९२.२६ ॥
ਹੇ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਵੀਰ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
5.92.27
तेषां समुपविष्टानां बहूनां दुष्टचेतसाम् ।
कथं मध्यं प्रपद्येथाः शत्रूणां शत्रुकर्शन ॥ ५.९२.२७ ॥
ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਕੱਠੇ ਬੈਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵੇਂਗਾ?
5.92.28
सर्वथा त्वं महाबाहो देवैरपि दुरुत्सहः ।
प्रभावं पौरुषं बुद्धिं जानामि तव शत्रुहन् ॥ ५.९२.२८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜਿੱਤ ਹੈਂ। ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਹੰਤਾ, ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਪੌਰਖ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
5.92.29
या मे प्रीतिः पाण्डवेषु भूयःक सा त्वयि माधव ।
प्रेम्णा च बहुमानाच्च सौहृदाच्च ब्रवीम्यहम् ॥ ५.९२.२९ ॥
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮੇਰਾ ਜੋ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ, ਵੱਡੇ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸੌਹਾਰਦ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
5.92.30
या मे प्रीतिः पुष्कराक्ष त्वद्दर्शनसमुद्भवा ।
सा किमाख्यायते तुभ्यमन्तरात्माऽसि देहिनां ॥ ५.९२.३० ॥
ਹੇ ਪੁਸ਼ਕਰਾਕਸ਼, ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਮੇਰਾ ਜੋ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਆਖਾਂ? ਤੂੰ ਹੀ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਦੀ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਹੈਂ।