มหาภารตะ · อัธยายะ 5.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.92.1
तं भुक्तवन्तमाश्वस्तं निशायां विदुरोऽब्रवीत् ।
नेदं सम्यग्व्यवसितं केशवागमनं तव ॥ ५.९२.१ ॥
ในราตรี เมื่อพระองค์เสวยแล้วและคลายความกังวล วิทุระกล่าวกับพระองค์ว่า การที่พระองค์วินิจฉัยเรื่องการเสด็จมาของพระเกศวนั้นไม่ถูกต้องเลย
5.92.2
अर्थधर्मातिगो मन्दः संरम्भी च जनार्दन ।
मानघ्नो मानकामश्च वृद्धानां शासनातिगः ॥ ५.९२.२ ॥
ข้าแต่พระชนารทนะ ผู้นั้นล่วงเลยทรัพย์และธรรม เขลาและหุนหันพลันแล่น ทำลายเกียรติ ปรารถนาเกียรติ และละเมิดคำสอนของผู้เฒ่าผู้แก่
5.92.3
धर्मशास्त्रातिगो मूढो दुरात्मा प्रग्रहं गतः ।
अनेयः श्रेयसां मन्दो धार्तराष्ट्रो जनार्दन ॥ ५.९२.३ ॥
ผู้นั้นล่วงเลยคัมภีร์ธรรมศาสตร์ หลงงมงาย มีจิตชั่วร้าย และพ้นการควบคุมไปแล้ว ข้าแต่พระชนารทนะ โอรสของท้าวธฤตราษฎร์ผู้โง่เขลานั้นไม่อาจนำไปสู่สิ่งที่ดีงามได้
5.92.4
कामात्मा प्राज्ञमानी च मित्रध्रुक्सर्वशङ्किता ।
अकर्ता चाकृतज्ञश्च त्यक्तधर्मा प्रियानृतः ॥ ५.९२.४ ॥
ผู้นั้นถูกความปรารถนาครอบงำ ถือตนว่าฉลาด ทรยศต่อมิตร และระแวงทุกคน เขาไม่ลงมือทำ ไม่รู้คุณ ละทิ้งธรรม และกล่าวคำเท็จที่เอาใจ
5.92.5
मूढश्वाकृतबुद्धिश्च इन्द्रियाणामनीश्वरः ।
कामानुसारी कृत्येषु सर्वेष्वकृतनिश्चयः ॥ ५.९२.५ ॥
เขาหลงงมงาย มีปัญญาไม่เจริญ และไม่สามารถควบคุมอินทรีย์ได้ เขาทำตามความปรารถนา และไม่มีความแน่วแน่ในหน้าที่ใดเลย
5.92.6
एतैश्चान्यैश्च बहुभिर्दोषैरेव समन्वितः ।
त्वयोच्यमानः श्रेयोऽपि संरम्भान्न ग्रहीष्यति ॥ ५.९२.६ ॥
ผู้ที่มีโทษเหล่านี้และอื่น ๆ อีกมากมาย แม้พระองค์จะตรัสคำที่เป็นประโยชน์ เขาก็จะไม่รับไว้ เพราะความโกรธกล้าที่หุนหันพลันแล่น
5.92.7
भीष्मे द्रोणे कृपे कर्णे द्रोणपुत्रे जयद्रथे ।
भूयसीं वर्तते वृत्तिं न शमे कुरुते मनः ॥ ५.९२.७ ॥
เขาพึ่งพาภีษมะ โทรณะ กฤปะ กรรณะ โอรสของโทรณะ และชยัทรถมาก จิตของเขาไม่หันไปสู่ความสงบ
5.92.8
निश्चितं धार्तराष्ट्राणां सकर्णानां जनार्दन ।
भीष्मद्रोणमुखान्पार्था न शक्ताः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ५.९२.८ ॥
ข้าแต่พระชนารทนะ เป็นที่แน่นอนว่าโอรสของท้าวธฤตราษฎร์พร้อมด้วยกรรณะ โดยมีภีษมะและโทรณะเป็นผู้นำ ไม่อาจเผชิญหน้ากับโอรสของพฤถาได้
5.92.9
सेनासमुदयं कृत्वा पार्थिवं मधुसूदन ।
कृतार्थं मन्यते बाल आत्मानमविचक्षणाः ॥ ५.९२.९ ॥
ข้าแต่มธุสูทนะ เมื่อรวบรวมกองทัพของบรรดากษัตริย์แล้ว คนโง่ที่ขาดวิจารณญาณนั้นคิดว่าตนสำเร็จแล้ว
5.92.10
एकः कर्णः पराञ्जेतुं समर्थ इति निश्चितम् ।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेः स शमं नोपयास्यति ॥ ५.९२.१० ॥
เป็นที่แน่นอนว่ากรรณะผู้เดียวสามารถพิชิตศัตรูได้ ฉะนั้นเขาจะไม่ยอมหันเข้าสู่สันติกับโอรสผู้มีจิตชั่วของท้าวธฤตราษฎร์
5.92.11
संविच्च धार्तराष्ट्राणां सर्वेषामेव केशव ।
शमे प्रयतमानस्य तव सौभ्रात्रकाङ्क्षिणः ॥ ५.९२.११ ॥
ข้าแต่พระเกศวะ ข้อตกลงของโอรสทั้งหมดของท้าวธฤตราษฎร์อยู่ที่ตรงนั้น ส่วนพระองค์กำลังพยายามเพื่อสันติ ปรารถนาความสามัคคีของพี่น้อง
5.92.12
न पाण्डवानामस्माभिः प्रतिदेयं यथोचितम् ।
इति व्यवसितास्तेषु वचनं स्यान्निरर्थकम् ॥ ५.९२.१२ ॥
พวกเขาตั้งใจแล้วว่าเราจะไม่คืนให้แก่บรรดาปาณฑพตามที่เป็นของพวกเขาโดยชอบ ฉะนั้นคำพูดใดที่กล่าวกับพวกเขาย่อมไร้ประโยชน์
5.92.13
यत्र सूक्तं दुरुक्तं च समं स्यान्मधुसूदन ।
न तत्र प्रलपेत्प्राज्ञो बधिरेष्विव गायनः ॥ ५.९२.१३ ॥
ข้าแต่มธุสูทนะ เมื่อคำที่กล่าวดีและคำที่กล่าวไม่ดีมีค่าเท่ากัน ผู้มีปัญญาไม่ควรพร่ำพูดในที่นั้น เหมือนนักร้องที่ขับร้องต่อหน้าคนหูหนวก
5.92.14
अविजानत्सु मूढेषु निर्मर्यादेषु माधव ।
तत्त्वं वाक्यं ब्रुवन्निन्द्यश्चण्डालेषु द्विजो यथा ॥ ५.९२.१४ ॥
ข้าแต่มาธวะ ท่ามกลางคนโง่เขลาที่ไม่เข้าใจและไร้ระเบียบ ผู้ที่กล่าวคำแห่งความจริงย่อมเป็นที่ติเตียน เหมือนพราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งท่ามกลางจัณฑาล
5.92.15
सोऽयं बलस्थो मूढश्चन करिष्यति ते वचः ।
तस्मिन्निरर्थकं वाक्यमुक्तं संपत्स्यते तव ॥ ५.९२.१५ ॥
คนโง่ผู้นี้ซึ่งตั้งอยู่ในกำลังของตน จะไม่ทำตามคำของพระองค์ คำที่พระองค์กล่าวกับเขาจะไร้ผล
5.92.16
तेषां समुपविष्टानां सर्वेषां पापचेतसाम् ।
तव मध्यावतरणं मम कृष्ण न रोचते ॥ ५.९२.१६ ॥
ข้าแต่กฤษณะ ขณะที่พวกเขาทั้งหมดผู้มีจิตชั่วร้ายนั่งอยู่ด้วยกัน การที่พระองค์เสด็จเข้าไปท่ามกลางพวกเขานั้น ข้าพเจ้าไม่พอใจ
5.92.17
दुर्बुद्धीनामशिष्टानां बहूनां दुष्टचेतसाम् ।
प्रतीपं वचनं मध्ये तव कृष्ण न रोचते ॥ ५.९२.१७ ॥
ข้าแต่กฤษณะ ท่ามกลางคนชั่วที่มีจิตใจเสื่อมทรามและประพฤติไม่เรียบร้อยจำนวนมาก การที่พระองค์กล่าวถ้อยคำที่ขัดแย้งท่ามกลางพวกเขา ข้าพเจ้าไม่พอใจ
5.92.18
अनुपासितवृद्धत्वाच्छ्रियो दर्पाच्च मोहितः ।
वयोदर्पादमर्षाच्च न ते श्रेयो ग्रहीष्यति ॥ ५.९२.१८ ॥
เพราะไม่เคารพผู้เฒ่า และหลงไปด้วยความทระนงในทรัพย์สมบัติ ความทระนงในวัยหนุ่ม และความโกรธ เขาจะไม่รับเอาสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ตน
5.92.19
बलं बलवदप्यस्य यदि वक्ष्यसि माधव ।
त्वय्यस्य महती शङ्का न करिष्यति ते वचः ॥ ५.९२.१९ ॥
ข้าแต่มาธวะ แม้พระองค์จะตรัสถึงกำลังของเขาว่ามีพลังยิ่งใหญ่ คำของพระองค์ก็จะไม่ทำให้เขาเกิดความสงสัยอย่างมาก
5.92.20
नेदमद्य युधा शक्यमिन्द्रेणापि सहामरैः ।
इति व्यवसिताः सर्वे धार्तराष्ट्रा जनार्दन ॥ ५.९२.२० ॥
ข้าแต่พระชนารทนะ แม้แต่พระอินทร์พร้อมด้วยเหล่าอมรเทพ ก็ไม่อาจทำสิ่งนี้สำเร็จในการรบในวันนี้ได้ เหล่าโอรสของท้าวธฤตราษฎร์ทั้งหมดได้ตั้งใจไว้เช่นนั้น
5.92.21
तेष्वेवमुपपन्नेषु कामक्रोधानुवर्तिषु ।
समर्थमपि ते वाक्यमसमर्थं भविष्यति ॥ ५.९२.२१ ॥
เมื่อพวกเขาตกอยู่ในภาวะเช่นนี้ ซึ่งยึดตามกามและโกรธ แม้ถ้อยคำของท่านจะมีเหตุผลดีเพียงใด ก็จะกลายเป็นไร้ผล
5.92.22
मध्ये तिष्ठन्हस्त्यनीकस्य मन्दो ।
रथाश्वयुक्तस्य बलस्य मूढः।
दुर्योधनो मन्यते बीतभीतिः ।
कृत्स्ना मयेयं पृथिवी जितेति ॥ ५.९२.२२ ॥
ทุรโยธน์ผู้โง่เขลาประทับอยู่ท่ามกลางกองทัพช้าง และกองทัพที่มีรถรบและม้าเทียมพร้อมสรรพ ไม่เกรงกลัวใดๆ คิดว่า แผ่นดินทั้งผืนนี้ข้าพเจ้าได้พิชิตแล้ว
5.92.23
आशंसते वै धृतराष्ट्रस्य पुत्रो ।
महाराज्यमसपत्नं पृथिव्याम्।
तस्मिञ्शमः केवलो नोपलभ्यो ।
बद्धं सन्तं मन्यते लब्धमर्थम् ॥ ५.९२.२३ ॥
โอรสของท้าวธฤตราษฎร์หวังอาณาจักรอันยิ่งใหญ่บนแผ่นดินที่ไม่มีคู่แข่ง ในนั้นความสงบเพียงอย่างเดียวหาไม่ได้เลย เขาคิดว่าผู้ที่ถูกผูกมัดแล้วคือสิ่งที่ได้มาแล้ว
5.92.24
पर्यस्तेयं पृथिवी कालपक्वा ।
दुर्योधनार्थे पाण्डवान्योद्धुकामाः ।
समागताः सर्वयोधाः पृथिव्यां ।
राजानश्च क्षितिपालैः समेताः ॥ ५.९२.२४ ॥
แผ่นดินนี้ซึ่งสุกงอมด้วยกาลเวลาถูกล้อมไว้แล้ว เพราะเห็นแก่ทุรโยธน์ ผู้มุ่งหมายจะรบกับปาณฑพ บรรดานักรบทั้งปวงและกษัตริย์ทั้งหลายได้มาชุมนุมกันพร้อมด้วยเจ้าผู้ปกครองแผ่นดิน
5.92.25
सर्वे चैते कृतवैराः पुरस्ता-
त्त्वया राजानो हृतसाराश्च कृष्ण ।
तवोद्वेगात्संश्रिता धार्तराष्ट्रा-
न्सुसंहताः सह कर्णेन वीराः ॥ ५.९२.२५ ॥
โอ กฤษณะ บรรดากษัตริย์เหล่านี้ทั้งหมดเคยผูกเวรต่อท่านมาก่อน และถูกท่านชิงเอากำลังไปแล้ว ด้วยความหวาดกลัวท่าน วีรบุรุษเหล่านั้นจึงมาเข้าข้างโอรสของท้าวธฤตราษฎร์ พร้อมกับกรรณะ รวมตัวกันอย่างแน่นหนา
5.92.26
न तन्मतं मम दाशार्हवीर ॥ ५.९२.२६ ॥
โอ วีรบุรุษแห่งทศารหะ ความเห็นนั้นไม่ใช่ความเห็นของข้าพเจ้า
5.92.27
तेषां समुपविष्टानां बहूनां दुष्टचेतसाम् ।
कथं मध्यं प्रपद्येथाः शत्रूणां शत्रुकर्शन ॥ ५.९२.२७ ॥
โอ ผู้ปราบศัตรู เมื่อพวกเขาจำนวนมากผู้มีจิตชั่วร้ายนั่งรวมกันอยู่ ท่านจะเข้าไปท่ามกลางพวกเขาได้อย่างไร คือท่ามกลางศัตรูของท่าน
5.92.28
सर्वथा त्वं महाबाहो देवैरपि दुरुत्सहः ।
प्रभावं पौरुषं बुद्धिं जानामि तव शत्रुहन् ॥ ५.९२.२८ ॥
โอ ผู้มีแขนอันทรงพลัง ท่านเป็นผู้ที่ยากจะต้านทานได้ แม้แต่เหล่าเทพก็ตาม โอ ผู้สังหารศัตรู ข้าพเจ้ารู้จักอำนาจ ความกล้าหาญ และปัญญาของท่าน
5.92.29
या मे प्रीतिः पाण्डवेषु भूयःक सा त्वयि माधव ।
प्रेम्णा च बहुमानाच्च सौहृदाच्च ब्रवीम्यहम् ॥ ५.९२.२९ ॥
โอ มาธวะ ความรักที่ข้าพเจ้ามีต่อปาณฑพ ก็คงเป็นเช่นเดียวกันนั้นต่อท่านอีกครั้ง ข้าพเจ้าพูดถ้อยคำเหล่านี้ด้วยความรัก ความเคารพอย่างยิ่ง และมิตรภาพ
5.92.30
या मे प्रीतिः पुष्कराक्ष त्वद्दर्शनसमुद्भवा ।
सा किमाख्यायते तुभ्यमन्तरात्माऽसि देहिनां ॥ ५.९२.३० ॥
โอ ผู้มีดวงตาดุจดอกบัว ความรักที่เกิดขึ้นจากการได้เห็นท่าน เหตุใดจึงต้องกล่าวให้ท่านทราบ ท่านคืออาตมันภายในของสิ่งมีชีวิตทั้งหลาย