మహాభారతం · అధ్యాయం 5.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.92.1
तं भुक्तवन्तमाश्वस्तं निशायां विदुरोऽब्रवीत् ।
नेदं सम्यग्व्यवसितं केशवागमनं तव ॥ ५.९२.१ ॥
రాత్రి అతడు భోజనం చేసి ఊరట చెందినప్పుడు విదురుడు ఇలా అన్నాడు: "కేశవుని రాక గురించి నీ నిర్ణయం సరైనది కాదు."
5.92.2
अर्थधर्मातिगो मन्दः संरम्भी च जनार्दन ।
मानघ्नो मानकामश्च वृद्धानां शासनातिगः ॥ ५.९२.२ ॥
జనార్దనా, అతడు అర్థధర్మాలను అతిక్రమించేవాడు, మూఢుడు, ఉద్రేకి. అతడు ఇతరుల గౌరవాన్ని నాశనం చేసేవాడు, తన గౌరవాన్ని కోరేవాడు, పెద్దల ఆజ్ఞను మీరేవాడు.
5.92.3
धर्मशास्त्रातिगो मूढो दुरात्मा प्रग्रहं गतः ।
अनेयः श्रेयसां मन्दो धार्तराष्ट्रो जनार्दन ॥ ५.९२.३ ॥
జనార్దనా, అతడు ధర్మశాస్త్రాలను అతిక్రమించేవాడు, మోహితుడు, దుష్టమనస్కుడు, నిగ్రహాన్ని కోల్పోయినవాడు. ధృతరాష్ట్రుని ఆ మూఢ కుమారుడు శ్రేయస్సు వైపు నడిపించలేనివాడు.
5.92.4
कामात्मा प्राज्ञमानी च मित्रध्रुक्सर्वशङ्किता ।
अकर्ता चाकृतज्ञश्च त्यक्तधर्मा प्रियानृतः ॥ ५.९२.४ ॥
అతడు కామానికి లోనయ్యేవాడు, తనను తాను జ్ఞానిగా భావించేవాడు, స్నేహితులకు ద్రోహం చేసేవాడు, అందరినీ అనుమానించేవాడు. అతడు పని చేయనివాడు, కృతజ్ఞత లేనివాడు, ధర్మాన్ని విడిచినవాడు, ప్రియంగా అబద్ధం చెప్పేవాడు.
5.92.5
मूढश्वाकृतबुद्धिश्च इन्द्रियाणामनीश्वरः ।
कामानुसारी कृत्येषु सर्वेष्वकृतनिश्चयः ॥ ५.९२.५ ॥
అతడు మూఢుడు, అపరిపక్వ బుద్ధి కలవాడు, ఇంద్రియాలకు ప్రభువు కాడు. అతడు కోరికను అనుసరించేవాడు, అన్ని కర్తవ్యాలలోనూ స్థిరమైన నిశ్చయం లేనివాడు.
5.92.6
एतैश्चान्यैश्च बहुभिर्दोषैरेव समन्वितः ।
त्वयोच्यमानः श्रेयोऽपि संरम्भान्न ग्रहीष्यति ॥ ५.९२.६ ॥
వీటితో మరియు ఇతర అనేక దోషాలతో కూడినవాడు, నువ్వు శ్రేయోదాయకమైన ఉపదేశం చెప్పినా, ఉద్రేకం వల్ల దానిని స్వీకరించడు.
5.92.7
भीष्मे द्रोणे कृपे कर्णे द्रोणपुत्रे जयद्रथे ।
भूयसीं वर्तते वृत्तिं न शमे कुरुते मनः ॥ ५.९२.७ ॥
భీష్ముడిపై, ద్రోణుడిపై, కృపుడిపై, కర్ణుడిపై, ద్రోణపుత్రుడిపై, జయద్రథుడిపై (అతని) ఎక్కువ ఆధారం ఉంది; అతను శాంతిలో మనసు పెట్టడు.
5.92.8
निश्चितं धार्तराष्ट्राणां सकर्णानां जनार्दन ।
भीष्मद्रोणमुखान्पार्था न शक्ताः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ५.९२.८ ॥
ఓ జనార్దనా! ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు, కర్ణునితో కూడిన వారు, భీష్ముడు ద్రోణులు ముందున్న వారు—వారిని పార్థులు ఎదుర్కోలేరు అనేది నిశ్చయం.
5.92.9
सेनासमुदयं कृत्वा पार्थिवं मधुसूदन ।
कृतार्थं मन्यते बाल आत्मानमविचक्षणाः ॥ ५.९२.९ ॥
ఓ మధుసూదనా! రాజుల సేనలను సమకూర్చి, అవివేకియైన మూర్ఖుడు తనను తాను కృతార్థుడిగా భావిస్తున్నాడు.
5.92.10
एकः कर्णः पराञ्जेतुं समर्थ इति निश्चितम् ।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेः स शमं नोपयास्यति ॥ ५.९२.१० ॥
శత్రువులను జయించగలవాడు ఒక్క కర్ణుడే అని నిశ్చయం; కాబట్టి అతడు దుర్బుద్ధి గల ధృతరాష్ట్రపుత్రుడి పక్షాన శాంతిని ఆశ్రయించడు.
5.92.11
संविच्च धार्तराष्ट्राणां सर्वेषामेव केशव ।
शमे प्रयतमानस्य तव सौभ्रात्रकाङ्क्षिणः ॥ ५.९२.११ ॥
ఓ కేశవా! ధృతరాష్ట్రుని కుమారులందరి ఒప్పందమూ అందులోనే ఉంది; కాని నీవు శాంతి కోసం ప్రయత్నిస్తూ, సోదర సఖ్యాన్ని కోరుతున్నావు.
5.92.12
न पाण्डवानामस्माभिः प्रतिदेयं यथोचितम् ।
इति व्यवसितास्तेषु वचनं स्यान्निरर्थकम् ॥ ५.९२.१२ ॥
పాండవులకు వారికి తగిన భాగాన్ని మేము తిరిగి ఇవ్వము—అని వారు నిశ్చయించుకున్నారు; కాబట్టి వారితో మాట్లాడిన మాట వ్యర్థమే అవుతుంది.
5.92.13
यत्र सूक्तं दुरुक्तं च समं स्यान्मधुसूदन ।
न तत्र प्रलपेत्प्राज्ञो बधिरेष्विव गायनः ॥ ५.९२.१३ ॥
మధుసూదనా, మంచిగా చెప్పిన మాటయు చెడుగా చెప్పిన మాటయు సమానమయ్యే చోట, చెవిటివారి మధ్య పాడే గాయకునిలా, జ్ఞాని వ్యర్థంగా మాట్లాడరాదు.
5.92.14
अविजानत्सु मूढेषु निर्मर्यादेषु माधव ।
तत्त्वं वाक्यं ब्रुवन्निन्द्यश्चण्डालेषु द्विजो यथा ॥ ५.९२.१४ ॥
మాధవా, నిజాన్ని గ్రహించని, మూఢులూ మర్యాద లేనివారూ అయిన వారి మధ్య సత్యవాక్యం చెప్పేవాడూ చండాలుర మధ్య ఉన్న ద్విజునిలా నిందార్హుడవుతాడు.
5.92.15
सोऽयं बलस्थो मूढश्चन करिष्यति ते वचः ।
तस्मिन्निरर्थकं वाक्यमुक्तं संपत्स्यते तव ॥ ५.९२.१५ ॥
బలంపై ఆధారపడిన ఈ మూఢుడు నీ మాటను చేయడు; అతనితో చెప్పిన నీ మాట వ్యర్థమే అవుతుంది.
5.92.16
तेषां समुपविष्टानां सर्वेषां पापचेतसाम् ।
तव मध्यावतरणं मम कृष्ण न रोचते ॥ ५.९२.१६ ॥
కృష్ణా, పాపచిత్తులైన వారందరూ కూర్చుని ఉండగా, వారి మధ్యలోకి నీవు వెళ్లడం నాకు ఇష్టం లేదు.
5.92.17
दुर्बुद्धीनामशिष्टानां बहूनां दुष्टचेतसाम् ।
प्रतीपं वचनं मध्ये तव कृष्ण न रोचते ॥ ५.९२.१७ ॥
కృష్ణా, దుర్బుద్ధులు, అశిష్టులు, దుష్టచిత్తులు అయిన అనేకుల మధ్య నీ విరుద్ధ వాక్యం పలకడం నాకు ఇష్టం లేదు.
5.92.18
अनुपासितवृद्धत्वाच्छ्रियो दर्पाच्च मोहितः ।
वयोदर्पादमर्षाच्च न ते श्रेयो ग्रहीष्यति ॥ ५.९२.१८ ॥
పెద్దలను సేవించకపోవడం వల్ల, సంపద గర్వంతో మోహితుడై, యౌవన గర్వంతో, కోపంతో అతడు నీ శ్రేయస్సును స్వీకరించడు.
5.92.19
बलं बलवदप्यस्य यदि वक्ष्यसि माधव ।
त्वय्यस्य महती शङ्का न करिष्यति ते वचः ॥ ५.९२.१९ ॥
ఓ మాధవా, అతని బలం బలమైనదని నీవు చెప్పినా, నీ మాట అతనిలో గొప్ప సందేహాన్ని కలిగించదు.
5.92.20
नेदमद्य युधा शक्यमिन्द्रेणापि सहामरैः ।
इति व्यवसिताः सर्वे धार्तराष्ट्रा जनार्दन ॥ ५.९२.२० ॥
ఓ జనార్దనా, దేవతలతో కూడిన ఇంద్రుడు కూడా ఈ రోజు యుద్ధంలో దీనిని సాధించలేడు అని ధృతరాష్ట్రుని కుమారులందరూ నిశ్చయించుకున్నారు.
5.92.21
तेष्वेवमुपपन्नेषु कामक्रोधानुवर्तिषु ।
समर्थमपि ते वाक्यमसमर्थं भविष्यति ॥ ५.९२.२१ ॥
వారు ఇలా కామక్రోధాలను అనుసరించేవారిగా ఉండగా, నీ సమర్థమైన మాట కూడా నిష్ఫలమవుతుంది.
5.92.22
मध्ये तिष्ठन्हस्त्यनीकस्य मन्दो ।
रथाश्वयुक्तस्य बलस्य मूढः।
दुर्योधनो मन्यते बीतभीतिः ।
कृत्स्ना मयेयं पृथिवी जितेति ॥ ५.९२.२२ ॥
ఏనుగుల సైన్యం మధ్యలో నిలిచిన మూర్ఖుడు దుర్యోధనుడు, రథాలు గుర్రాలతో కూడిన సైన్యంతో, భయం లేకుండా “ఈ భూమంతా నాచేత జయించబడింది” అని భావిస్తున్నాడు.
5.92.23
आशंसते वै धृतराष्ट्रस्य पुत्रो ।
महाराज्यमसपत्नं पृथिव्याम्।
तस्मिञ्शमः केवलो नोपलभ्यो ।
बद्धं सन्तं मन्यते लब्धमर्थम् ॥ ५.९२.२३ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు భూమిపై ప్రత్యర్థిలేని మహా రాజ్యాన్ని ఆశిస్తున్నాడు; అందులో కేవలం శాంతి మాత్రమే లభించదు. బంధించబడిన వానిని అతడు పొందిన ధనమని భావిస్తున్నాడు.
5.92.24
पर्यस्तेयं पृथिवी कालपक्वा ।
दुर्योधनार्थे पाण्डवान्योद्धुकामाः ।
समागताः सर्वयोधाः पृथिव्यां ।
राजानश्च क्षितिपालैः समेताः ॥ ५.९२.२४ ॥
కాలంచేత పక్వమైన ఈ భూమంతా చుట్టుముట్టబడింది; దుర్యోధనుని కోసం పాండవులతో యుద్ధం చేయాలని కోరి సర్వ యోధులు, రాజులు భూపాలురతో కలిసి సమకూడారు.
5.92.25
सर्वे चैते कृतवैराः पुरस्ता-
त्त्वया राजानो हृतसाराश्च कृष्ण ।
तवोद्वेगात्संश्रिता धार्तराष्ट्रा-
न्सुसंहताः सह कर्णेन वीराः ॥ ५.९२.२५ ॥
కృష్ణా, ఈ రాజులందరూ పూర్వం నీపై వైరం పెట్టుకున్నవారు; నీచేత బలం కోల్పోయినవారు. నీ భయంతో ఆ వీరులు కర్ణునితో కలిసి ధృతరాష్ట్రుని కుమారులను చేరి గట్టిగా ఏకమయ్యారు.
5.92.26
न तन्मतं मम दाशार्हवीर ॥ ५.९२.२६ ॥
దాశార్హ వీరా, అది నా అభిప్రాయం కాదు.
5.92.27
तेषां समुपविष्टानां बहूनां दुष्टचेतसाम् ।
कथं मध्यं प्रपद्येथाः शत्रूणां शत्रुकर्शन ॥ ५.९२.२७ ॥
శత్రుకర్శనా, ఒకచోట కూర్చున్న ఆ దుష్టచిత్తులైన అనేకుల మధ్యలోకి, శత్రువుల మధ్యలోకి నీవు ఎలా ప్రవేశిస్తావు?
5.92.28
सर्वथा त्वं महाबाहो देवैरपि दुरुत्सहः ।
प्रभावं पौरुषं बुद्धिं जानामि तव शत्रुहन् ॥ ५.९२.२८ ॥
మహాబాహూ, అన్ని విధాలుగా దేవతలకు కూడా నీవు ఎదుర్కొనశక్యం కానివాడవు. శత్రుహంతా, నీ ప్రభావాన్ని, పౌరుషాన్ని, బుద్ధిని నేను ఎరుగుదును.
5.92.29
या मे प्रीतिः पाण्डवेषु भूयःक सा त्वयि माधव ।
प्रेम्णा च बहुमानाच्च सौहृदाच्च ब्रवीम्यहम् ॥ ५.९२.२९ ॥
మాధవా, పాండవుల పట్ల నాకున్న ప్రీతి మళ్లీ నీపైనే ఉంది. ప్రేమతో, గౌరవంతో, స్నేహంతో నేను ఇది చెబుతున్నాను.
5.92.30
या मे प्रीतिः पुष्कराक्ष त्वद्दर्शनसमुद्भवा ।
सा किमाख्यायते तुभ्यमन्तरात्माऽसि देहिनां ॥ ५.९२.३० ॥
పుష్కరాక్షా, నీ దర్శనం వల్ల కలిగిన నా ప్రీతిని నీకు ఏమని చెప్పాలి? నీవు దేహధారుల అంతరాత్మవు.