ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.93.1
विदुरस्य वचः श्रुत्वा प्रश्रितं पुरुषोत्तमः ।
इदं होवाच वचनं मधुरं मधुसूदनः ॥ ५.९३.१ ॥
ବିଦୁରଙ୍କ ବିନମ୍ର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମଧୁସୂଦନ ଏହି ମଧୁର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
5.93.2
यथा व्रूयान्महाप्राज्ञो यथा ब्रूयाद्विचक्षणः ।
सथा वाच्यस्त्वद्विधेन भवता मद्विधः सुहृत् ॥ ५.९३.२ ॥
ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଓ ବିଚକ୍ଷଣ ପୁରୁଷ ଯେପରି କହନ୍ତି, ସେପରି ତୁମ ପରି ଲୋକ କହିବା ଉଚିତ୍; ଏବଂ ମୋ ପରି ସୁହୃତ୍ ମଧ୍ୟ।
5.93.3
धर्मार्थयुक्तं तथ्यं च यथा त्वय्युपपद्यते ।
तथा वचनमुक्तोऽस्ति त्वयैतत्पितृमातृवत् ॥ ५.९३.३ ॥
ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥଯୁକ୍ତ ଓ ସତ୍ୟ ଏହି ବାକ୍ୟ, ତୁମ ପାଇଁ ଯେପରି ଉଚିତ, ସେପରି ତୁମେ ପିତା-ମାତା ପରି ଏହା କହିଛ।
5.93.4
सत्यं प्राप्तं च युक्तं वाऽप्येवमेव यथाऽऽत्थ माम् ।
श्रृणुष्वागमने हेतुं विदुरावहितो मम ॥ ५.९३.४ ॥
ତୁମେ ମୋତେ ଯାହା କହିଲ ତାହା ସତ୍ୟ ଓ ଉଚିତ। ହେ ବିଦୁର, ମୋ ଆସିବାର କାରଣ ମନ ଦେଇ ଶୁଣ।
5.93.5
दौरात्म्यं धार्तराष्ट्रस्य क्षत्रियाणां च वैरिताम् ।
सर्वमेतदहं जानन्क्षत्तः प्राप्तोऽद्य कौरवान् ॥ ५.९३.५ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତା ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା ଏ ସବୁ ଜାଣି, ହେ ବିଦୁର, ଆଜି ମୁଁ କୌରବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଛି।
5.93.6
पर्यस्तां पृथिवीं सर्वां साश्वां सरथकुञ्जराम् ।
यो मोचयेन्मृत्युपाशात्प्राप्नुयाद्धर्ममुत्तमम् ॥ ५.९३.६ ॥
ଘୋଡା, ରଥ ଓ ହାତୀ ସହିତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଉଲଟପାଲଟ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଯେ ତାକୁ ମୃତ୍ୟୁପାଶରୁ ମୁକ୍ତ କରିବ, ସେ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମ ପାଇବ।
5.93.7
धर्मकार्यं यतञ्शक्त्या नो चेत्प्राप्नोति मानवः ।
प्राप्तो भवति तत्पुण्यमत्र मे नास्ति संशयः ॥ ५.९३.७ ॥
ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଯଦି ଫଳ ନ ମିଳେ, ତଥାପି ସେହି ପୁଣ୍ୟ ତା'ର ହୁଏ; ଏଥିରେ ମୋର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
5.93.8
मनसा चिन्तयन्पापं कर्मणा नातिरोचयन् ।
न प्राप्नोति फलं तस्येत्येवं धर्मविदो विदुः ॥ ५.९३.८ ॥
ମନରେ ପାପ ଚିନ୍ତା କଲେ ମଧ୍ୟ କର୍ମରେ ଯେ ତାହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରେ ନାହିଁ, ସେ ତାହାର ଫଳ ପାଏ ନାହିଁ—ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ଏହିପରି ଜାଣନ୍ତି।
5.93.9
सोऽहं यतिष्ये प्रशमं क्षत्तः कर्तुममायया ।
कुरूणां सृञ्जयानां च सङ्ग्राने विनशिष्यताम् ॥ ५.९३.९ ॥
ହେ କ୍ଷତ୍ତା, ମୁଁ ଛଳ ବିନା ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି; କୁରୁ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିନଷ୍ଟ ନ ହୁଅନ୍ତି ବୋଲି।
5.93.10
सेयमापन्महाघोरा कुरुष्वेव समुत्थिता ।
कर्णदुर्योधनकृता सर्वे ह्येते तदन्वयाः ॥ ५.९३.१० ॥
ଏହି ଭୟଙ୍କର ବିପଦ କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ଉଠିଛି; କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଏହା ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି; ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ସେମାନଙ୍କ ବଂଶଜ ଓ ଅନୁଗାମୀ।
5.93.11
व्यसने क्लिश्यमानं हि यो मित्रं नाभिपद्यते ।
अनुनीय यथाशक्ति तं नृशंसं विदुर्बुधाः ॥ ५.९३.११ ॥
ବିପଦରେ କଷ୍ଟ ପାଉଥିବା ବନ୍ଧୁ ପାଖକୁ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ମନାଇ ପରେ ମଧ୍ୟ ଯେ ଯାଏ ନାହିଁ, ତାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
5.93.12
आकेशग्रहणान्मित्रमकार्यात्संनिवर्तयन् ।
अवाच्यः कस्यचिद्भवति कृतयत्नो यथाबलम् ॥ ५.९३.१२ ॥
ବନ୍ଧୁକୁ କେଶ ଧରି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଚିତ କର୍ମରୁ ଫେରାଇ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିବା ଲୋକ କାହାରି ଦ୍ୱାରା ଦୋଷାରୋପ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
5.93.13
तत्समर्थं शुभं वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् ।
धार्तराष्ट्रः सहामात्यो ग्रहीतुं विदुरार्हति ॥ ५.९३.१३ ॥
ସେ ବାକ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ, ଶୁଭ, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥସହିତ ଏବଂ ହିତକର। ହେ ବିଦୁର, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ତାହା ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଯୋଗ୍ୟ।
5.93.14
हितं हि धार्तराष्ट्राणां पाण्डवानां तथैव च ।
पृथिव्यां क्षत्रियाणां च यतिष्येऽहममायया ॥ ५.९३.१४ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଏବଂ ପୃଥିବୀର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ହିତ ମଧ୍ୟ ଏହା ହିଁ। ମୁଁ ଛଳ ବିନା ତାହା ପାଇଁ ଯତ୍ନ କରିବି।
5.93.15
हिते प्रयतमानं मां शङ्केद्दुर्योधनो यदि ।
हृदयस्य च मे प्रीतिरानृण्यं च भविष्यति ॥ ५.९३.१५ ॥
ହିତ ପାଇଁ ଯତ୍ନ କରୁଥିବା ମୋ ଉପରେ ଯଦି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସନ୍ଦେହ କରେ, ତଥାପି ମୋ ହୃଦୟର ପ୍ରୀତି ଓ ଋଣମୁକ୍ତି ହେବ।
5.93.16
ज्ञातीनां हि मिथो भेदे यन्मित्रं नाभिपद्यते ।
सर्वयत्नेन माध्यस्थ्यं न तन्मित्रं विदुर्बुधाः ॥ ५.९३.१६ ॥
ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭେଦ ହେଲେ ଯେଉଁ ମିତ୍ର କୌଣସି ପକ୍ଷରେ ନ ଯାଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯତ୍ନରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ରହେ, ତାହାକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମିତ୍ର ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
5.93.17
न मां ब्रूयुरधर्मिष्ठा मूढा ह्यसुहृदस्तथा ।
शक्तो नावारयत्कृष्णः संरब्धान्कुरुपाण्डवान् ॥ ५.९३.१७ ॥
ଅଧାର୍ମିକ, ମୂର୍ଖ ଓ ଶତ୍ରୁତୁଲ୍ୟ ଲୋକମାନେ ମୋତେ ଏହା ନ କହନ୍ତୁ ଯେ ସମର୍ଥ ହୋଇ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣ କ୍ରୋଧିତ କୌରବ-ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ରୋକିଲେ ନାହିଁ।
5.93.18
उभयोः साधयन्नर्थमहामागत इत्युत ।
तत्र यत्नमहं कृत्वा गच्छेयं नृष्ववाच्यताम् ॥ ५.९३.१८ ॥
ଉଭୟ ପକ୍ଷର ହିତ ସାଧନ ପାଇଁ ମୁଁ ଆସିଛି ବୋଲି କହି, ତାହା ପାଇଁ ଯତ୍ନ କରି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିନ୍ଦାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ମୁଁ ଯିବି।
5.93.19
मम धर्मार्थयुक्तं हि श्रुत्वा वाक्यमनामयम् ।
न चेदादास्यते बालो दिष्टस्य वशमेष्यति ॥ ५.९३.१९ ॥
ଧର୍ମାର୍ଥଯୁକ୍ତ ମୋ ଏହି ହିତକର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ଯଦି ଏ ମୂର୍ଖ ଗ୍ରହଣ ନ କରେ, ତେବେ ସେ ଦୈବର ବଶରେ ପଡ଼ିବ।
5.93.20
अहापयन्पाण्डवार्थं यथाव-
च्छमं कुरूणां यदि चाचरेयम्।
पुण्यं च मे स्याच्चरितं महात्म-
न्मुच्येरंश्च कुरवो मृत्युपाशात् ॥ ५.९३.२० ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ହିତ ନ ଛାଡ଼ି କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଥାବତ୍ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ କଲେ ତାହା ମୋ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ ହେବ; ହେ ମହାତ୍ମନ୍, କୌରବମାନେ ମୃତ୍ୟୁପାଶରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ।
5.93.21
अपि वाचं भाषमाणस्य काव्यां ।
धर्मरामामर्थवतीमहिंस्राम्।
अवेक्षेरन्धार्तराष्ट्राः शमार्थं ।
मां च प्राप्तं कुरवः पूजयेयुः ॥ ५.९३.२१ ॥
ମୁଁ କହୁଥିବା ଏହି ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧର୍ମ-ସୁଖ-ଅର୍ଥଯୁକ୍ତ, ଅହିଂସ ବାକ୍ୟକୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଧ୍ୟାନ ଦେଲେ, ମୁଁ ଆସିଲେ କୌରବମାନେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ କରିବେ।
5.93.22
न चापि मम पर्याप्ताः सहिताः सर्वपार्थिवाः ।
क्रुद्धस्य प्रमुखे स्थातुं सिंहस्येवेतरे मृगाः ॥ ५.९३.२२ ॥
ସମସ୍ତ ରାଜା ଏକତ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୁଦ୍ଧ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେବାକୁ ସେମାନେ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି; ସିଂହ ସମ୍ମୁଖରେ ଅନ୍ୟ ହରିଣମାନଙ୍କ ପରି।
5.93.23
इत्येवमुक्त्वा वचनं वृष्णीनामृषभस्तदा ।
शयने सुखसंस्पर्शे शिश्ये यदुसुखावहः ॥ ५.९३.२३ ॥
ଏପରି ବାକ୍ୟ କହି, ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଯାଦବମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଉଥିବା ସେ ସେତେବେଳେ ସୁଖସ୍ପର୍ଶ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଲେ।