มหาภารตะ · อัธยายะ 5.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.93.1
विदुरस्य वचः श्रुत्वा प्रश्रितं पुरुषोत्तमः ।
इदं होवाच वचनं मधुरं मधुसूदनः ॥ ५.९३.१ ॥
ครั้นได้ฟังถ้อยคำอันถ่อมตนของวิทุระแล้ว พระมธุสูทนะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ ได้ตรัสถ้อยคำอันไพเราะนี้
5.93.2
यथा व्रूयान्महाप्राज्ञो यथा ब्रूयाद्विचक्षणः ।
सथा वाच्यस्त्वद्विधेन भवता मद्विधः सुहृत् ॥ ५.९३.२ ॥
ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ย่อมกล่าวเช่นใด และผู้รอบรู้ย่อมกล่าวเช่นใด ผู้เป็นเช่นท่าน และมิตรผู้เป็นเช่นข้า ก็ควรกล่าวเช่นนั้น
5.93.3
धर्मार्थयुक्तं तथ्यं च यथा त्वय्युपपद्यते ।
तथा वचनमुक्तोऽस्ति त्वयैतत्पितृमातृवत् ॥ ५.९३.३ ॥
ถ้อยคำที่ประกอบด้วยธรรมและทรัพย์ และเป็นความจริง ซึ่งเหมาะสมกับท่าน ท่านได้กล่าวถ้อยคำนั้นแล้ว เหมือนบิดาและมารดา
5.93.4
सत्यं प्राप्तं च युक्तं वाऽप्येवमेव यथाऽऽत्थ माम् ।
श्रृणुष्वागमने हेतुं विदुरावहितो मम ॥ ५.९३.४ ॥
สิ่งที่ท่านกล่าวแก่ข้านั้นเป็นความจริงและเหมาะสม วิทุระ จงฟังด้วยใจตั้งมั่นถึงเหตุที่ข้ามาในครั้งนี้
5.93.5
दौरात्म्यं धार्तराष्ट्रस्य क्षत्रियाणां च वैरिताम् ।
सर्वमेतदहं जानन्क्षत्तः प्राप्तोऽद्य कौरवान् ॥ ५.९३.५ ॥
วิทุระ ข้ารู้ทั้งหมดนี้ ทั้งความชั่วร้ายของโอรสของธฤตราษฎร์ และความเป็นศัตรูของกษัตริย์ทั้งหลาย ข้าจึงมาถึงพวกเการพในวันนี้
5.93.6
पर्यस्तां पृथिवीं सर्वां साश्वां सरथकुञ्जराम् ।
यो मोचयेन्मृत्युपाशात्प्राप्नुयाद्धर्ममुत्तमम् ॥ ५.९३.६ ॥
เมื่อแผ่นดินทั้งสิ้นพร้อมด้วยม้า รถรบ และช้างถูกพลิกคว่ำ ผู้ใดช่วยปลดปล่อยแผ่นดินจากบ่วงแห่งความตาย ผู้นั้นย่อมบรรลุธรรมอันสูงสุด
5.93.7
धर्मकार्यं यतञ्शक्त्या नो चेत्प्राप्नोति मानवः ।
प्राप्तो भवति तत्पुण्यमत्र मे नास्ति संशयः ॥ ५.९३.७ ॥
ถ้ามนุษย์พยายามทำกิจอันชอบธรรมด้วยกำลังทั้งหมดของตน แต่ไม่ได้รับผลนั้น เขาก็ยังได้บุญนั้นอยู่ ในเรื่องนี้ข้าไม่มีความสงสัย
5.93.8
मनसा चिन्तयन्पापं कर्मणा नातिरोचयन् ।
न प्राप्नोति फलं तस्येत्येवं धर्मविदो विदुः ॥ ५.९३.८ ॥
ผู้ที่คิดถึงความชั่วในใจ แต่ไม่เห็นชอบด้วยในการกระทำ ย่อมไม่ได้รับผลของความชั่วนั้น ผู้รู้ธรรมย่อมเข้าใจเช่นนี้
5.93.9
सोऽहं यतिष्ये प्रशमं क्षत्तः कर्तुममायया ।
कुरूणां सृञ्जयानां च सङ्ग्राने विनशिष्यताम् ॥ ५.९३.९ ॥
ข้าจะพยายามสร้างสันติโดยไม่หลอกลวงเลย ข้าแต่กษัตริย์ ไม่ให้เการพและสฤญชัยพินาศในการรบ
5.93.10
सेयमापन्महाघोरा कुरुष्वेव समुत्थिता ।
कर्णदुर्योधनकृता सर्वे ह्येते तदन्वयाः ॥ ५.९३.१० ॥
ภัยพิบัติอันน่าสะพรึงกลัวนี้ได้เกิดขึ้นเองในหมู่เการพ ถูกก่อขึ้นโดยกรรณะและทุรโยธน์ ทั้งหมดนี้เป็นเชื้อสายและผู้ติดตามของพวกเขา
5.93.11
व्यसने क्लिश्यमानं हि यो मित्रं नाभिपद्यते ।
अनुनीय यथाशक्ति तं नृशंसं विदुर्बुधाः ॥ ५.९३.११ ॥
ผู้มีปัญญาเรียกผู้ที่เห็นมิตรกำลังทุกข์ยากในความวิบัติ แล้วไม่เข้าหา แม้จะได้วิงวอนตามกำลังของตนแล้ว ว่าเป็นผู้โหดร้าย
5.93.12
आकेशग्रहणान्मित्रमकार्यात्संनिवर्तयन् ।
अवाच्यः कस्यचिद्भवति कृतयत्नो यथाबलम् ॥ ५.९३.१२ ॥
ผู้ที่แม้จะจับผมมิตรไว้ ก็ยังห้ามมิตรให้หันจากการกระทำที่ไม่ถูกต้อง โดยพยายามตามกำลัง ย่อมไม่มีผู้ใดกล่าวโทษได้
5.93.13
तत्समर्थं शुभं वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् ।
धार्तराष्ट्रः सहामात्यो ग्रहीतुं विदुरार्हति ॥ ५.९३.१३ ॥
ถ้อยคำนั้นเหมาะสม เป็นมงคล ประกอบด้วยธรรมและทรัพย์ และเป็นประโยชน์ ข้าแต่วิทุระ ธฤตราษฎร์ผู้เป็นโอรสพร้อมด้วยอำมาตย์ควรรับฟังถ้อยคำนั้น
5.93.14
हितं हि धार्तराष्ट्राणां पाण्डवानां तथैव च ।
पृथिव्यां क्षत्रियाणां च यतिष्येऽहममायया ॥ ५.९३.१४ ॥
แท้จริงนี่คือประโยชน์ของโอรสธฤตราษฎร์ และของปาณฑพเช่นกัน และของกษัตริย์ทั้งหลายบนแผ่นดิน ข้าจะพยายามเพื่อประโยชน์นี้โดยไม่หลอกลวง
5.93.15
हिते प्रयतमानं मां शङ्केद्दुर्योधनो यदि ।
हृदयस्य च मे प्रीतिरानृण्यं च भविष्यति ॥ ५.९३.१५ ॥
ถ้าทุรโยธน์สงสัยข้าขณะที่ข้าพยายามเพื่อประโยชน์นั้น ความรักในใจของข้าก็ยังคงอยู่ และข้าก็จะพ้นจากหนี้บุญคุณ
5.93.16
ज्ञातीनां हि मिथो भेदे यन्मित्रं नाभिपद्यते ।
सर्वयत्नेन माध्यस्थ्यं न तन्मित्रं विदुर्बुधाः ॥ ५.९३.१६ ॥
เมื่อญาติพี่น้องแตกแยกกันเพราะความขัดแย้ง มิตรที่ไม่เข้าข้างฝ่ายใด แต่วางตนเป็นกลางด้วยความพยายามทั้งหมด ผู้มีปัญญาไม่ถือว่าเป็นมิตรเลย
5.93.17
न मां ब्रूयुरधर्मिष्ठा मूढा ह्यसुहृदस्तथा ।
शक्तो नावारयत्कृष्णः संरब्धान्कुरुपाण्डवान् ॥ ५.९३.१७ ॥
ขออย่าให้ผู้ไม่มีธรรม ผู้โง่เขลา และผู้ไม่เป็นมิตรกล่าวแก่ข้าว่า กฤษณะผู้มีความสามารถกลับไม่ห้ามพวกเการพและปาณฑพผู้โกรธเกรี้ยว
5.93.18
उभयोः साधयन्नर्थमहामागत इत्युत ।
तत्र यत्नमहं कृत्वा गच्छेयं नृष्ववाच्यताम् ॥ ५.९३.१८ ॥
ข้ามาเพื่อให้บรรลุประโยชน์ของทั้งสองฝ่าย และได้พยายามในเรื่องนั้นแล้ว ข้าจะจากไปโดยไม่ถูกตำหนิในหมู่มนุษย์
5.93.19
मम धर्मार्थयुक्तं हि श्रुत्वा वाक्यमनामयम् ।
न चेदादास्यते बालो दिष्टस्य वशमेष्यति ॥ ५.९३.१९ ॥
เพราะถ้อยคำของข้าประกอบด้วยธรรมและประโยชน์ และเป็นมงคล หากเจ้าคนโง่นี้ไม่รับฟัง เขาก็จะตกอยู่ใต้อำนาจของโชคชะตา
5.93.20
अहापयन्पाण्डवार्थं यथाव-
च्छमं कुरूणां यदि चाचरेयम्।
पुण्यं च मे स्याच्चरितं महात्म-
न्मुच्येरंश्च कुरवो मृत्युपाशात् ॥ ५.९३.२० ॥
ถ้าข้าสถาปนาสันติระหว่างเการพได้โดยถูกต้อง โดยไม่ละเลยประโยชน์ของปาณฑพ นั่นจะเป็นกุศลกรรมของข้า ข้าแต่ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ และเการพจะพ้นจากบ่วงแห่งความตาย
5.93.21
अपि वाचं भाषमाणस्य काव्यां ।
धर्मरामामर्थवतीमहिंस्राम्।
अवेक्षेरन्धार्तराष्ट्राः शमार्थं ।
मां च प्राप्तं कुरवः पूजयेयुः ॥ ५.९३.२१ ॥
หากบรรดาโอรสของธฤตราษฎร์จะเงี่ยหูฟังแม้เพียงถ้อยคำอันชาญฉลาด ไม่เบียดเบียน เต็มไปด้วยธรรม ความยินดี และความหมาย ของข้าพเจ้าที่กล่าวอยู่นี้ เพื่อความสงบ และหากชาวกุรุจะให้เกียรติข้าพเจ้าเมื่อข้าพเจ้ามาถึงแล้ว
5.93.22
न चापि मम पर्याप्ताः सहिताः सर्वपार्थिवाः ।
क्रुद्धस्य प्रमुखे स्थातुं सिंहस्येवेतरे मृगाः ॥ ५.९३.२२ ॥
ทั้งกษัตริย์ทั้งปวงรวมกันก็ไม่อาจยืนต่อหน้าข้าพเจ้าได้เมื่อข้าพเจ้าโกรธ ดุจฝูงกวางอื่น ๆ ที่ไม่อาจยืนต่อหน้าสิงห์ได้
5.93.23
इत्येवमुक्त्वा वचनं वृष्णीनामृषभस्तदा ।
शयने सुखसंस्पर्शे शिश्ये यदुसुखावहः ॥ ५.९३.२३ ॥
เมื่อกล่าวถ้อยคำดังนี้แล้ว วฤษณีผู้ประเสริฐ ผู้นำความสุขมาสู่ยทุทั้งหลาย จึงทรงบรรทมลงบนที่นอนอันให้สัมผัสแห่งความสุข