మహాభారతం · అధ్యాయం 5.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.93.1
विदुरस्य वचः श्रुत्वा प्रश्रितं पुरुषोत्तमः ।
इदं होवाच वचनं मधुरं मधुसूदनः ॥ ५.९३.१ ॥
విదురుని వినయపూర్వక మాటలు విని, పురుషోత్తముడైన మధుసూదనుడు ఈ మధురమైన మాటను పలికాడు.
5.93.2
यथा व्रूयान्महाप्राज्ञो यथा ब्रूयाद्विचक्षणः ।
सथा वाच्यस्त्वद्विधेन भवता मद्विधः सुहृत् ॥ ५.९३.२ ॥
మహాప్రాజ్ఞుడు, వివేకవంతుడు మాట్లాడినట్లు, నీలాంటి వాడు మాట్లాడాలి; నాలాంటి మిత్రుడు కూడా.
5.93.3
धर्मार्थयुक्तं तथ्यं च यथा त्वय्युपपद्यते ।
तथा वचनमुक्तोऽस्ति त्वयैतत्पितृमातृवत् ॥ ५.९३.३ ॥
ధర్మార్థయుక్తమైన, సత్యమైన మాట, నీకు తగినట్లుగా, నీవు ఈ మాటను తండ్రితల్లిలా పలికావు.
5.93.4
सत्यं प्राप्तं च युक्तं वाऽप्येवमेव यथाऽऽत्थ माम् ।
श्रृणुष्वागमने हेतुं विदुरावहितो मम ॥ ५.९३.४ ॥
నీవు నాతో చెప్పినది సత్యమూ తగినదీ. విదురా, నేను రావడానికి కారణాన్ని శ్రద్ధగా విను.
5.93.5
दौरात्म्यं धार्तराष्ट्रस्य क्षत्रियाणां च वैरिताम् ।
सर्वमेतदहं जानन्क्षत्तः प्राप्तोऽद्य कौरवान् ॥ ५.९३.५ ॥
ధృతరాష్ట్ర కుమారుని దుష్టత్వాన్ని, క్షత్రియుల వైరాన్ని ఇవన్నీ తెలిసి, విదురా, నేడు కౌరవుల వద్దకు వచ్చాను.
5.93.6
पर्यस्तां पृथिवीं सर्वां साश्वां सरथकुञ्जराम् ।
यो मोचयेन्मृत्युपाशात्प्राप्नुयाद्धर्ममुत्तमम् ॥ ५.९३.६ ॥
గుఱ్ఱాలు, రథాలు, ఏనుగులతో ఉన్న సమస్త భూమి తలకిందులైనప్పుడు, దానిని మృత్యుపాశం నుండి విడిపించేవాడు ఉత్తమ ధర్మాన్ని పొందుతాడు.
5.93.7
धर्मकार्यं यतञ्शक्त्या नो चेत्प्राप्नोति मानवः ।
प्राप्तो भवति तत्पुण्यमत्र मे नास्ति संशयः ॥ ५.९३.७ ॥
మనుషుడు తన శక్తికొద్దీ ధర్మకార్యం కోసం ప్రయత్నిస్తే, అది ఫలించకపోయినా ఆ పుణ్యం అతనికి లభిస్తుంది; ఇందులో నాకు సందేహం లేదు.
5.93.8
मनसा चिन्तयन्पापं कर्मणा नातिरोचयन् ।
न प्राप्नोति फलं तस्येत्येवं धर्मविदो विदुः ॥ ५.९३.८ ॥
మనసులో పాపాన్ని తలచినా, కర్మలో దానిని ఆమోదించనివాడు దాని ఫలాన్ని పొందడు—ధర్మజ్ఞులు ఇలాగే తెలుసుకుంటారు.
5.93.9
सोऽहं यतिष्ये प्रशमं क्षत्तः कर्तुममायया ।
कुरूणां सृञ्जयानां च सङ्ग्राने विनशिष्यताम् ॥ ५.९३.९ ॥
ఓ క్షత్తా, నేను మోసం లేకుండా శాంతిని నెలకొల్పడానికి ప్రయత్నిస్తాను; కురువులు, సృంజయులు యుద్ధంలో నశించకుండా.
5.93.10
सेयमापन्महाघोरा कुरुष्वेव समुत्थिता ।
कर्णदुर्योधनकृता सर्वे ह्येते तदन्वयाः ॥ ५.९३.१० ॥
ఈ భయంకరమైన ఆపద కురువుల మధ్యనే తలెత్తింది; కర్ణుడు, దుర్యోధనుడు దీనిని కలిగించారు; వీరంతా వారి వంశీయులు, అనుచరులే.
5.93.11
व्यसने क्लिश्यमानं हि यो मित्रं नाभिपद्यते ।
अनुनीय यथाशक्ति तं नृशंसं विदुर्बुधाः ॥ ५.९३.११ ॥
కష్టంలో బాధపడుతున్న మిత్రుని వద్దకు, తన శక్తికొద్దీ బతిమాలిన తరువాత కూడా వెళ్ళనివాడిని జ్ఞానులు క్రూరుడిగా భావిస్తారు.
5.93.12
आकेशग्रहणान्मित्रमकार्यात्संनिवर्तयन् ।
अवाच्यः कस्यचिद्भवति कृतयत्नो यथाबलम् ॥ ५.९३.१२ ॥
మిత్రుడిని వెంట్రుకలు పట్టి అయినా అనుచితమైన పని నుండి వెనక్కి మళ్లించి, తన శక్తికొద్దీ ప్రయత్నించినవాడు ఎవరి చేతనైనా నిందించబడడు.
5.93.13
तत्समर्थं शुभं वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् ।
धार्तराष्ट्रः सहामात्यो ग्रहीतुं विदुरार्हति ॥ ५.९३.१३ ॥
ఆ మాట తగినది, శుభకరమైనది, ధర్మార్థాలతో కూడినది, హితకరమైనది. విదురా, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు మంత్రులతో కలిసి దానిని స్వీకరించడానికి అర్హుడు.
5.93.14
हितं हि धार्तराष्ट्राणां पाण्डवानां तथैव च ।
पृथिव्यां क्षत्रियाणां च यतिष्येऽहममायया ॥ ५.९३.१४ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులకు, పాండవులకు, భూమిపై ఉన్న క్షత్రియులకు కూడా ఇదే హితం. నేను కపటం లేకుండా దాని కోసమే ప్రయత్నిస్తాను.
5.93.15
हिते प्रयतमानं मां शङ्केद्दुर्योधनो यदि ।
हृदयस्य च मे प्रीतिरानृण्यं च भविष्यति ॥ ५.९३.१५ ॥
హితం కోసం ప్రయత్నిస్తున్న నన్ను దుర్యోధనుడు శంకించినా, నా హృదయ ప్రీతి, ఋణ విముక్తి కలుగుతాయి.
5.93.16
ज्ञातीनां हि मिथो भेदे यन्मित्रं नाभिपद्यते ।
सर्वयत्नेन माध्यस्थ्यं न तन्मित्रं विदुर्बुधाः ॥ ५.९३.१६ ॥
బంధువుల మధ్య భేదం కలిగినప్పుడు ఏ మిత్రుడు ఒక పక్షాన చేరకుండా పూర్ణ ప్రయత్నంతో మధ్యస్థంగా ఉంటాడో, అతడిని జ్ఞానులు మిత్రుడిగా భావించరు.
5.93.17
न मां ब्रूयुरधर्मिष्ठा मूढा ह्यसुहृदस्तथा ।
शक्तो नावारयत्कृष्णः संरब्धान्कुरुपाण्डवान् ॥ ५.९३.१७ ॥
అధర్మపరులు, మూర్ఖులు, శత్రుసమానులు నాతో 'కృష్ణుడు సమర్థుడైనా కోపోద్రిక్తులైన కౌరవ పాండవులను ఆపలేదు' అని అనకూడదు.
5.93.18
उभयोः साधयन्नर्थमहामागत इत्युत ।
तत्र यत्नमहं कृत्वा गच्छेयं नृष्ववाच्यताम् ॥ ५.९३.१८ ॥
ఇరు పక్షాల హితాన్ని సాధించడానికి వచ్చానని చెప్పి, దాని కోసం ప్రయత్నించి, మనుషుల మధ్య నిందారహితుడుగా వెళ్తాను.
5.93.19
मम धर्मार्थयुक्तं हि श्रुत्वा वाक्यमनामयम् ।
न चेदादास्यते बालो दिष्टस्य वशमेष्यति ॥ ५.९३.१९ ॥
ధర్మార్థయుక్తమైన నా ఈ హితవచనాన్ని విని కూడా ఈ మూర్ఖుడు అంగీకరించకపోతే, అతడు దైవం వశమై పోతాడు.
5.93.20
अहापयन्पाण्डवार्थं यथाव-
च्छमं कुरूणां यदि चाचरेयम्।
पुण्यं च मे स्याच्चरितं महात्म-
न्मुच्येरंश्च कुरवो मृत्युपाशात् ॥ ५.९३.२० ॥
పాండవుల ప్రయోజనాన్ని విడువక కురువుల మధ్య యథావిధిగా శాంతిని నెలకొల్పితే అది నాకు పుణ్యకార్యమౌతుంది; ఓ మహాత్మా, కురువులు మృత్యుపాశం నుండి విముక్తులవుతారు.
5.93.21
अपि वाचं भाषमाणस्य काव्यां ।
धर्मरामामर्थवतीमहिंस्राम्।
अवेक्षेरन्धार्तराष्ट्राः शमार्थं ।
मां च प्राप्तं कुरवः पूजयेयुः ॥ ५.९३.२१ ॥
నేను చెప్పే ఈ బుద్ధిమంతమైన, ధర్మ-సుఖ-అర్థాలతో కూడిన, అహింసాత్మకమైన మాటను ధృతరాష్ట్ర కుమారులు శాంతి కోసం గమనిస్తే, నేను వచ్చినప్పుడు కురువులు నన్ను గౌరవిస్తారు.
5.93.22
न चापि मम पर्याप्ताः सहिताः सर्वपार्थिवाः ।
क्रुद्धस्य प्रमुखे स्थातुं सिंहस्येवेतरे मृगाः ॥ ५.९३.२२ ॥
సర్వరాజులు కలిసినా కోపంతో ఉన్న నా ముందు నిలవడానికి సమర్థులు కారు; సింహం ముందు ఇతర లేళ్ళు నిలువలేనట్లు.
5.93.23
इत्येवमुक्त्वा वचनं वृष्णीनामृषभस्तदा ।
शयने सुखसंस्पर्शे शिश्ये यदुसुखावहः ॥ ५.९३.२३ ॥
ఇలా మాటలు చెప్పి, వృష్ణులలో శ్రేష్ఠుడు, యాదవులకు సుఖాన్నిచ్చేవాడు అప్పుడు సుఖస్పర్శ గల శయ్యపై పడుకున్నాడు.