મહાભારત · અધ્યાય 5.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.95.1
तेष्वासीनेषु सर्वेषु तूष्णींभूतेषु राजसु ।
वाक्यमभ्याददे कृष्णः सुदंष्ट्रो दुन्दुभिस्वनः ॥ ५.९५.१ ॥
બધા રાજાઓ બેસીને મૌન થયા ત્યારે, દુંદુભિ જેવા સ્વરવાળા, સુંદર દાંતવાળા કૃષ્ણે વચન કહેવાનું શરૂ કર્યું.
5.95.2
जीमूत इव धर्मान्ते सर्वां संश्रावयन्सभाम् ।
धृतराष्ट्रमभिप्रेक्ष्य समभाषत माधवः ॥ ५.९५.२ ॥
ધર્મ-અનુષ્ઠાનના અંતે મેઘની જેમ, આખી સભાને સંભળાવતા, માધવે ધૃતરાષ્ટ્ર તરફ જોઈને વાત કરી.
5.95.3
कुरूणां पाण्डवानां च शमः स्यादिति भारत ।
अप्रणशेन वीराणामेतद्याचितुमागतः ॥ ५.९५.३ ॥
હે ભારત, કૌરવો અને પાંડવોમાં શાંતિ થાય; વીરોનો વિનાશ ન થાય તે માગવા હું આવ્યો છું.
5.95.4
राजन्नान्यत्प्रवक्तव्यं तव नैःश्रेयसं वचः ।
विदितं ह्येव ते सर्वं वेदितव्यमरिन्दम ॥ ५.९५.४ ॥
હે રાજન, તારા કલ્યાણકારી આ વચન સિવાય બીજું કંઈ કહેવાનું નથી; હે અરિંદમ, તું બધું જાણે છે.
5.95.5
इदं ह्यद्य कुलं श्रेष्ठं सर्वराजसु पार्थिव ।
श्रुतवृत्तोपसंपन्नं सर्वैः समुदितं गुणैः ॥ ५.९५.५ ॥
હે પાર્થિવ, આજે આ જ કુળ સર્વ રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ છે; વિદ્યા અને સદાચારથી સંપન્ન તથા સર્વ ગુણોથી ભરેલું છે.
5.95.6
कृपानुकम्पा कारुण्यमानृशंस्यं च भारत ।
तथार्जवं क्षमा सत्यं कुरुष्वेतद्विशिष्यते ॥ ५.९५.६ ॥
હે ભારત, કૃપા, અનુકંપા, કરુણા, અહિંસા, સરળતા, ક્ષમા અને સત્ય—આ કુરુઓમાં વિશેષ છે.
5.95.7
तस्मिन्नेवंविधे राजन्कुले महति तिष्ठति ।
त्वन्निमित्तं विशेषेण नेह युक्तमसांप्रतम् ॥ ५.९५.७ ॥
હે રાજા, આવા મહાન કુળ ઊભું હોય ત્યારે, ખાસ કરીને તારે કારણે, અહીં આ યોગ્ય નથી.
5.95.8
त्वं हि धारयिता श्रेष्ठः कुरूणां कुरुसत्तम ।
मिथ्याप्रचरतां तात बाह्येष्वाभ्यन्तरेषु च ॥ ५.९५.८ ॥
હે કુરુશ્રેષ્ઠ, કુરુઓમાં ઉત્તમ, તું જ તેમનો ધારક છે; હે તાત, બહાર અને અંદર મિથ્યા આચરણ કરનારાઓનો.
5.95.9
ते पुत्रास्तव कौरव्य दुर्योधनपुरोगमाः ।
धर्मार्थौ पृष्ठतः कृत्वा प्रचरन्ति नृशंसवत् ॥ ५.९५.९ ॥
હે કૌરવ્ય, દુર્યોધનને આગળ રાખનારા તારા તે પુત્રો, ધર્મ અને અર્થને પાછળ મૂકીને, ક્રૂર પુરુષોની જેમ વર્તે છે.
5.95.10
अशिष्टा गतमर्यादा लोभेन हृतचेतसः ।
स्वेषु बन्धुषु मुख्येषु तद्वेत्थ पुरुषर्षभ ॥ ५.९५.१० ॥
લોભથી જેમનું ચિત્ત હરાઈ ગયું છે, જેઓ અશિષ્ટ અને મર્યાદા ઓળંગી ગયેલા છે, પોતાના મુખ્ય બંધુઓ પ્રત્યે પણ એમ જ — આ તું જાણે છે, હે પુરુષર્ષભ.
5.95.11
सेयमापन्महाघोरा कुरुष्वेव समुत्थिता ।
उपेक्ष्यमाणा कौरव्य पृथिवीं घातयिष्यति ॥ ५.९५.११ ॥
આ મહાભયંકર આપત્તિ કુરુઓમાં જ ઊભી થઈ છે; હે કૌરવ્ય, તેની ઉપેક્ષા કરવામાં આવશે તો તે પૃથ્વીનો જ વિનાશ કરશે.
5.95.12
शक्या चेयं शमयितुं त्वं चेदिच्छसि भारत ।
न दुष्करो ह्यत्र शमो मतो मे भरतर्षभ ॥ ५.९५.१२ ॥
હે ભારત, જો તું ઇચ્છે તો તેનું શમન થઈ શકે; હે ભરતર્ષભ, મારા મતે અહીં શમન દુષ્કર નથી.
5.95.13
त्वय्यधीनः शमो राजन्मयि चैव विशांपते ।
पुत्रान्स्थापय कौरव्य स्थापयिष्याम्यहं परान् ॥ ५.९५.१३ ॥
હે રાજા, શાંતિ તારા પર અને મારા પર પણ આધારિત છે, હે પ્રજાપતિ. હે કૌરવ્ય, તારા પુત્રોને સ્થિર કર; બીજાઓને હું સ્થિર કરીશ.
5.95.14
आज्ञा तव हि राजेन्द्र कार्या पुत्रैः सहान्वयैः ।
हितं बलवदप्येषां तिष्ठतां तव शासने ॥ ५.९५.१४ ॥
હે રાજેન્દ્ર, તારી આજ્ઞા પુત્રો અને સંબંધીઓએ પાળવી જોઈએ. તારા શાસનમાં રહેનારાઓ માટે પણ આ જ મોટું હિત છે.
5.95.15
तव चैव हितं राजन्पाण्डवानामथो हितम् ।
शमे प्रयतमानस्य तव शासनकाङ्क्षिणः ॥ ५.९५.१५ ॥
હે રાજા, શાંતિ માટે પ્રયત્ન કરતા તારું અને તારા શાસનની ઇચ્છા રાખતા પાંડવોનું પણ આ જ હિત છે.
5.95.16
स्वयं निष्फलमालक्ष्य संविधत्स्व विशांपते ।
सहायभूता भरतास्तवैव स्युर्जनेश्वर ॥ ५.९५.१६ ॥
હે પ્રજાપતિ, તે નિષ્ફળ છે એમ જાણીને તું પોતે પગલાં લે. હે જનેશ્વર, ભરતો તારા જ સહાયક બને.
5.95.17
धर्मार्थयोस्तिष्ठ राजन्पाण्डवैरभिरक्षितः ।
न हि शक्यास्तथाभूता यत्नादपि नराधिप ॥ ५.९५.१७ ॥
હે રાજા, પાંડવોથી રક્ષિત થઈને ધર્મ અને અર્થમાં સ્થિર રહે. હે નરાધિપ, એવા લોકોને પ્રયત્નથી પણ જીતી શકાતા નથી.
5.95.18
न हि त्वां पाण्डवैर्जेतुं रक्ष्यमाणं महात्मभिः ।
इन्द्रोपि देवैः सहितः प्रसहेत कुतो नृपाः ॥ ५.९५.१८ ॥
મહાત્મા પાંડવોથી રક્ષિત તને પાંડવો પણ જીતી શકશે નહીં. દેવો સહિત ઇન્દ્ર પણ તને કેવી રીતે હરાવી શકે, રાજાઓની તો વાત જ શી.
5.95.19
यत्र भीष्मश्च द्रोणश्च कृपः कर्णो विविंशतिः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सोमदत्तोऽथ बाह्लिकः ॥ ५.९५.१९ ॥
જ્યાં ભીષ્મ અને દ્રોણ, કૃપ અને કર્ણ, વિવિંશતિ, અશ્વત્થામા, વિકર્ણ, સોમદત્ત તથા બાહ્લિક છે.
5.95.20
सैन्धवश्च कलिङ्गश्च काम्भोजश्च सुदक्षिणः ।
युधिष्ठिरो भीमसेनः सव्यसाची यमौ तथा ॥ ५.९५.२० ॥
સૈંધવ, કલિંગ, કાંબોજ અને સુદક્ષિણ, તેમજ યુધિષ્ઠિર, ભીમસેન, સવ્યસાચી અને બે યમળ.
5.95.21
सात्यकिश्च महातेजा युयुत्सुश्च महारथः ।
को नु तान्विपरीतात्मा युद्ध्येत भरतर्षभ ॥ ५.९५.२१ ॥
મહાતેજસ્વી સાત્યકિ અને મહારથ યુયુત્સુ. ભરતશ્રેષ્ઠ, વિપરીત મનવાળો કોણ તેમની સામે યુદ્ધ કરે?
5.95.22
लोकस्येश्वरतां भूयः शत्रुभिश्चाप्यधृष्यताम् ।
प्राप्स्यसि त्वममित्रघ्न सहितः कुरुपाण्डवैः ॥ ५.९५.२२ ॥
હે શત્રુહંતા, કુરુઓ અને પાંડવો સાથે મળીને તું ફરી જગતનું આધિપત્ય અને શત્રુઓથી અજેયતા પામીશ.
5.95.23
तस्य ते पृथिवीपालास्त्वत्समाः पृथिवीपते ।
श्रेयांसश्चैव राजानः सन्धास्यन्ते परन्तप ॥ ५.९५.२३ ॥
હે પૃથ્વીપતિ, તારા સમાન ભૂપાળો અને તેમનાથી પણ શ્રેષ્ઠ રાજાઓ તેની સાથે સંધિ કરશે, હે પરંતપ.
5.95.24
स त्वं पुत्रैश्च पौत्रैश्च पितृभिर्भ्रातृभिस्तथा ।
सुहृद्भिः सर्वतो गुप्तः सुखं शक्ष्यसि जीवितुं ॥ ५.९५.२४ ॥
તું પુત્રો, પૌત્રો, વડીલો, ભાઈઓ અને મિત્રો દ્વારા ચોમેર રક્ષિત થઈને સુખે જીવી શકીશ.
5.95.25
एतानेव पुरोधाय यत्कृत्य च यथा पुरा ।
अखिलां भोक्ष्यसे सर्वां पृथिवीं पृथिवीपते ॥ ५.९५.२५ ॥
આમને જ આગળ રાખીને, પહેલાંની જેમ જ, હે પૃથ્વીપતિ, તું સમગ્ર પૃથ્વીનો ઉપભોગ કરીશ.
5.95.26
एतैर्हि सहितः सर्वैः पाण्डवैः स्वैश्च भारत ।
अन्यान्विजेष्यसे शत्रूनेष स्वार्थस्तवाखिलः ॥ ५.९५.२६ ॥
હે ભારત, આ બધા પાંડવો અને તારાઓ સાથે મળીને તું બીજા શત્રુઓને જીતીશ; આ જ તારો સંપૂર્ણ સ્વાર્થ છે.
5.95.27
तैरेवोपार्जितां भूमिं भोक्ष्यसे च परन्तप ।
यदि संपत्स्यसे पुत्रैः सहामात्यैर्नराधिप ॥ ५.९५.२७ ॥
હે પરંતપ, જો તું પુત્રો અને અમાત્યો સાથે જોડાઈશ, તો તેમણે મેળવેલી ભૂમિનો ઉપભોગ કરીશ.
5.95.28
संयुगे वै महाराज दृश्यते सुमहान्क्षयः ।
क्षये चोभयतो राजन्कं धर्ममनुपश्यसि ॥ ५.९५.२८ ॥
હે મહારાજ, યુદ્ધમાં અતિ મોટો વિનાશ દેખાય છે; હે રાજન, બંને પક્ષના આ વિનાશમાં તું કયો ધર્મ જુએ છે?
5.95.29
पाण्डवैर्निहतैः सङ्ख्ये पुत्रैर्वापि महाबलैः ।
यद्विन्देथाः सुखं राजंस्तद्ब्रूहि भरतर्षभ ॥ ५.९५.२९ ॥
હે ભરતર્ષભ, યુદ્ધમાં પાંડવો કે તારા મહાબળવાન પુત્રો હણાયા પછી, હે રાજન, તને કયું સુખ મળશે તે કહે.
5.95.30
शूराश्च हि कृतास्त्राश्च सर्वे युद्धाभिकाङ्क्षिणः ।
पाण्डवास्तावकाश्चैव तान्रक्ष महतो भयात् ॥ ५.९५.३० ॥
પાંડવો અને તારા લોકો બધા શૂરવીર, શસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ અને યુદ્ધની ઇચ્છાવાળા છે; તેમને મોટા ભયથી બચાવ.
5.95.31
न पश्येम कुरून्सर्वान्पाण्डवांश्चैव संयुगे ।
क्षीणानुभयतः शूरान्राथिनो रथिभिर्हतान् ॥ ५.९५.३१ ॥
યુદ્ધમાં અમે કૌરવો અને પાંડવોને કોઈને જોઈશું નહીં. બંને બાજુના શૂરવીરો અને રથીઓ હણાઈને ક્ષીણ થશે.
5.95.32
समवेताः पृथिव्यां हि राजानो राजसत्तम ।
अमर्षवशमापन्ना नाशयेयुरिमाः प्रजाः ॥ ५.९५.३२ ॥
હે રાજશ્રેષ્ઠ! પૃથ્વીના રાજાઓ એકઠા થઈને ક્રોધને વશ થઈ આ પ્રજાનો નાશ કરશે.
5.95.33
त्राहि राजन्निमं लोकं न नश्येयुरिमाः प्रजाः ।
त्वयि प्रकृतिमापन्ने शेषः स्यात्कुरुनन्दन ॥ ५.९५.३३ ॥
હે રાજન્! આ લોકનું રક્ષણ કરો; આ પ્રજા નષ્ટ ન થાય. હે કુરુનંદન! તમે તમારા સ્વભાવે આવશો તો કંઈક શેષ રહેશે.
5.95.34
शुक्ला वादन्या ह्रीमन्त आर्याः पुण्याभिजातयः ।
अन्योन्यसचिवा राजंस्तान्पाहि महतो भयात् ॥ ५.९५.३४ ॥
હે રાજન્! શુદ્ધ, વિનયી, આર્ય, પુણ્યકુળમાં જન્મેલા, પરસ્પર સહાયક એવા આમનું મહાભયથી રક્ષણ કરો.
5.95.35
शिवेनेमे भूमिपालाः समागम्य परस्परम् ।
सह भुक्त्वा च पीत्वा च प्रतियान्तु यथागृहम् ॥ ५.९५.३५ ॥
આ ભૂપાલો શુભ રીતે એકબીજાને મળીને, સાથે ભોજન અને પાન કરીને, પોતપોતાને ઘેર પાછા જાઓ.
5.95.36
सुवाससः स्रग्विणश्च सत्कृता भरतर्षभ ।
अमर्षं च निराकृत्य वैराणि च परन्तप ॥ ५.९५.३६ ॥
હે ભરતર્ષભ! સુંદર વસ્ત્ર અને માળા પહેરી, સત્કાર પામીને, ક્રોધ અને વૈર છોડીને — હે પરંતપ!
5.95.37
हार्दं यत्पाण्डवेष्वासीत्प्राप्तोऽस्मिन्नायुषः क्षये ।
तदेव ते भवत्वद्य सन्धत्स्व भरतर्षभ ॥ ५.९५.३७ ॥
પાંડવો પ્રત્યે તારો જે હાર્દિક સ્નેહ હતો, જે આ આયુષ્યના અંત સુધી રહ્યો, તે જ આજે તારો થાય. હે ભરતર્ષભ, સંધિ કર.
5.95.38
बाला विहीनाः पित्रा ते त्वयैव परिवर्धिताः ।
तान्पालय यथान्यायं पुत्रांश्च भरतर्षभ ॥ ५.९५.३८ ॥
પિતાથી વિહીન તારા બાળકો, જેમને તેં જ ઉછેર્યા છે; તેમનું અને તારા પુત્રોનું ન્યાયપૂર્વક પાલન કર, હે ભરતર્ષભ.
5.95.39
भवतैव हि रक्ष्यास्ते व्यसनेषु विशेषतः ।
मा ते धर्मस्तथैवार्थो नश्येत भरतर्षभ ॥ ५.९५.३९ ॥
તારે જ તેમની રક્ષા કરવી છે, ખાસ કરીને આપત્તિઓમાં. હે ભરતર્ષભ, તારો ધર્મ અને તારો અર્થ બંને નષ્ટ ન થાય.
5.95.40
आहुस्त्वां पाण्डवा राजन्नभिवाद्य प्रसाद्य च ।
भवतः शासनाद्दुःखसमुभूतं सहानुगैः ॥ ५.९५.४० ॥
હે રાજા, પાંડવો તને પ્રણામ કરીને અને પ્રસન્ન કરીને કહે છે: તારી આજ્ઞાથી ઉત્પન્ન થયેલું દુઃખ તેમણે અનુચરો સહિત સહન કર્યું.
5.95.41
द्वादशेमानि वर्षाणि वने निर्व्युषितानि नः ।
त्रयोदशं तथाऽज्ञातैः सजने परिवत्सरम् ॥ ५.९५.४१ ॥
બાર વર્ષ અમે વનમાં વિતાવ્યાં, અને તેરમું વર્ષ લોકોની વચ્ચે અજ્ઞાતપણે વિતાવ્યું.
5.95.42
स्थाता नः समये तस्मिन्पितेति कृतनिश्चयाः ।
नाहास्म समयं तात तच्च नो ब्राह्मणा विदुः ॥ ५.९५.४२ ॥
તે નિર્ધારિત સમયે અમે પિતાની જેમ અડગ રહીશું એવો નિશ્ચય કર્યો હતો. હે તાત, અમે તે નિયત અવધિનું ઉલ્લંઘન કર્યું નથી; આ અમારા બ્રાહ્મણો પણ જાણે છે.
5.95.43
तस्मिन्नः समये तिष्ठ स्थितानां भरतर्षभ ।
नित्यं संक्लेशिता राजन्स्वराज्यांशं लभेमहि । ॥ ५.९५.४३ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, આપણે સ્વીકારેલા તે કરારમાં સ્થિર રહો. હે રાજન્, અમે સતત ક્લેશ સહન કર્યો છે; અમે અમારા સ્વરાજ્યનો ભાગ મેળવવા ઇચ્છીએ છીએ.
5.95.44
त्वं धर्ममर्थं संजानन्सम्यङ्वस्त्रातुमर्हसि ।
गुरुत्वं भवति प्रेक्ष्य बहून्क्लेशांस्तितिक्ष्महे । ॥ ५.९५.४४ ॥
તમે ધર્મ અને અર્થને સારી રીતે જાણો છો; તમારે અમારું યોગ્ય રીતે રક્ષણ કરવું જોઈએ. તમે વડીલ છો એમ જોઈને અમે ઘણા ક્લેશ સહન કરીએ છીએ.
5.95.45
स भवान्मातृपितृव्रदस्मासु प्रतिपद्यताम् ।
गुरोर्गरीयसी वृत्तिर्या च शिष्यस्य भारत । ॥ ५.९५.४५ ॥
તમે અમારા પ્રત્યે માતાપિતાનું આચરણ અપનાવો. હે ભારત, ગુરુનું વર્તન શિષ્ય પ્રત્યે તેનાથી પણ વધુ ગૌરવપૂર્ણ હોય છે.
5.95.46
वर्तामहे त्वयि च तां त्वं च वर्तस्व नस्तथा ।
पित्रा स्थापयितव्या हि वयमुत्पथमास्थिताः । ॥ ५.९५.४६ ॥
અમે તમારા પ્રત્યે એવી જ રીતે વર્તીએ છીએ; તમે પણ અમારી સાથે એ જ રીતે વર્તો. પિતાએ જ અમને, કુમાર્ગે ચડેલાઓને, સન્માર્ગે સ્થાપિત કરવા જોઈએ.
5.95.47
संस्थापय पथिप्वस्मांस्तिष्ठ धर्मे सुवर्त्मनि ।
आहुश्चेमां परिषदं पुत्रास्ते भरतर्षभ । ॥ ५.९५.४७ ॥
અમને સન્માર્ગો પર સ્થાપિત કરો; ઉત્તમ માર્ગ એવા ધર્મમાં સ્થિર રહો. હે ભરતશ્રેષ્ઠ, લોકો આ સભાને તમારા પુત્રોની સભા કહે છે.
5.95.48
धर्मज्ञेषु सभासत्सु नेह युक्तमसांप्रतम् ।
यत्र धर्मो ह्यधर्मेण सत्यं यत्रानृतेन च। ॥ ५.९५.४८ ॥
ધર્મ જાણનારા સભાસદોની વચ્ચે અહીં આ યોગ્ય નથી, અનુચિત છે. જ્યાં ધર્મ અધર્મ વડે અને સત્ય અસત્ય વડે દબાવાય છે, ત્યાં આવું થવું યોગ્ય નથી.
5.95.49
हन्यते प्रेक्षमाणानां हतास्तत्र सभासदः ।
विद्धो धर्मो ह्यधर्मेण सभां यत्र प्रपद्यते। ॥ ५.९५.४९ ॥
જ્યાં સભામાં અધર્મ દ્વારા ધર્મ વિંધાય છે, ત્યાં જોતાં જોતાં સભાસદો મરાઈ જાય છે.
5.95.50
नचास्य शल्यं कृन्तन्ति विद्धास्तत्र सभासदः ।
धर्म एतानारुजति यथा नद्यनुकूलजान् ॥ ५.९५.५० ॥
ત્યાં ઘાયલ સભાસદો એનો કાંટો કાઢતા નથી; નદી કિનારાનાં વૃક્ષોને તોડે તેમ ધર્મ તેમને તોડી નાખે છે.
5.95.51
ये धर्ममनुपश्यन्तस्तूष्णीं ध्यायन्त आसते ।
ते सत्यमाहुर्धर्म्यं च न्याय्यं च भरतर्षभ ॥ ५.९५.५१ ॥
જેઓ ધર્મને જોતા મૌન રહીને ધ્યાનમાં બેસી રહે છે, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તેઓ તેને સત્ય, ધર્મ્ય અને ન્યાય્ય કહે છે.
5.95.52
शक्यं किमन्यद्वक्तुं ते दानादन्यञ्जनेश्वर ।
ब्रुवन्तु ते महीपालाः सभायां ये समासते ॥ ५.९५.५२ ॥
હે જનેશ્વર, દાન સિવાય તમને બીજું શું કહી શકાય? સભામાં બેઠેલા રાજાઓ તમારી સાથે બોલે.
5.95.53
धर्मार्थौ संप्रधार्यैव यदि सत्यं ब्रवीम्यहम् ।
प्रमुञ्चोमान्मृत्युपाशात्क्षत्रियान्पुरुषर्षभ ॥ ५.९५.५३ ॥
ધર્મ અને અર્થનો સારી રીતે વિચાર કરીને જો હું સત્ય કહું છું, તો હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, આ ક્ષત્રિયોને મૃત્યુપાશમાંથી મુક્ત કરો.
5.95.54
प्रशाम्य भरतश्रेष्ठ मा मन्युवशमन्वगाः ।
पित्र्यं तेभ्यः प्रदायांशं पाण्डवेभ्यो यथोचितम् ।
ततः सपुत्रः सिद्धार्थो भुङ्क्ष भोगान्परन्तप ॥ ५.९५.५४ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, શાંત થાઓ, ક્રોધને વશ ન થાઓ. પાંડવોને તેમનો પૈતૃક ભાગ યથોચિત રીતે આપીને, હે શત્રુતાપન, પુત્રો સાથે સિદ્ધાર્થ થઈ ભોગો ભોગવો.
5.95.55
अजातशत्रुं जानीषे स्थितं धर्मे सतां सदा ।
सपुत्रे त्वयि वृत्तिं च वर्तते यां नराधिप ॥ ५.९५.५५ ॥
હે નરાધિપ, અજાતશત્રુ સદા સજ્જનોના ધર્મમાં સ્થિર છે એ તમે જાણો છો; તમારા અને તમારા પુત્રો પ્રત્યે તેનો જે વ્યવહાર છે તે એ જ છે.
5.95.56
दाहितश्च निरस्तश्च त्वामेवोपाश्रितः पुनः ।
इन्द्रप्रस्थं त्वयैवासौ सपुत्रेण विवासितः ॥ ५.९५.५६ ॥
બળાયા અને કાઢી મુકાયા છતાં તેઓ ફરી તમારો જ આશ્રય લઈ બેઠા; ઇન્દ્રપ્રસ્થથી પુત્રો સહિત તેને વનવાસે મોકલનાર તમે જ હતા.
5.95.57
स तत्र विवसन्सर्वान्वशमानीय पार्थिवान् ।
त्वन्मुखानकरोद्राजन्न च त्वामत्यवर्तत ॥ ५.९५.५७ ॥
ત્યાં રહીને તેણે સર્વ રાજાઓને વશ કરી તમારી આધીન બનાવ્યા; હે રાજન્, છતાં તેણે તમારું ક્યારેય ઉલ્લંઘન કર્યું નહોતું.
5.95.58
तस्यैवं वर्तमानस्य सौबलेन जिहीर्षता ।
राष्ट्राणि धनधान्यं च प्रयुक्तः परमोपधिः ॥ ५.९५.५८ ॥
તે આ રીતે વર્તતો હતો ત્યારે, રાજ્યો તથા ધનધાન્ય હરી લેવાની ઇચ્છાથી સૌબલે પરમ કપટ પ્રયોજ્યું.
5.95.59
स तामवस्थां संप्राप्य कृष्णां प्रेक्ष्य सभां गताम् ।
क्षत्रधर्मादमेयात्मा नाकम्पत युधिष्ठिरः ॥ ५.९५.५९ ॥
એ દશાએ પહોંચેલી કૃષ્ણાને સભામાં લવાયેલી જોઈને પણ અમેયાત્મા યુધિષ્ઠિર ક્ષાત્રધર્મથી જરાય ડગ્યા નહોતા.
5.95.60
अहं तु तव तेषां च श्रेय इच्छामि भारत ।
धर्मादर्थात्सुखाच्चैव मा राजन्नीनशः प्रजाः ॥ ५.९५.६० ॥
હે ભારત, હું તમારું અને તેમનું બંનેનું કલ્યાણ ઇચ્છું છું; હે રાજન્, ધર્મ, અર્થ અને સુખથી પ્રજાનો નાશ ન કરો.
5.95.61
अनर्थमर्थं मन्वानोऽप्यर्थं चानर्थमात्मनः ।
लोभेऽतिप्रसृतान्पुत्रान्निगृह्णीष्व विशांपते ॥ ५.९५.६१ ॥
હે પ્રજાઓના સ્વામી, પોતાના માટે જે અનર્થ છે તેને અર્થ અને જે અર્થ છે તેને અનર્થ માનીને, લોભમાં અતિશય વધેલા પુત્રોને નિગ્રહ કર.
5.95.62
स्थिताः शुश्रूषितुं पार्थाः स्थिता योद्धुमरिन्दमाः ।
यत्ते पथ्यतमं राजंस्तस्मिंतिष्ठ परन्तप ॥ ५.९५.६२ ॥
પૃથાના પુત્રો સેવા કરવા તૈયાર છે, શત્રુઓનું દમન કરનારા યુદ્ધ કરવા તૈયાર છે. હે રાજન, હે શત્રુતાપક, જે તારા માટે સૌથી હિતકારી છે તેમાં સ્થિર રહે.
5.95.63
तद्वाक्यं पार्थिवाः सर्वे हृदयैः समपूजयन् ।
न तत्र कश्चिद्वक्तुं हि वाचं प्राक्रामदग्रतः ॥ ५.९५.६३ ॥
તે વચનનું બધા રાજાઓએ હૃદયથી સન્માન કર્યું; ત્યાં કોઈએ આગળ આવીને બોલવાનું સાહસ કર્યું નહીં.