महाभारत · अध्याय 5.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.95.1
तेष्वासीनेषु सर्वेषु तूष्णींभूतेषु राजसु ।
वाक्यमभ्याददे कृष्णः सुदंष्ट्रो दुन्दुभिस्वनः ॥ ५.९५.१ ॥
सर्व राजे बसून मौन झाले असता, दुंदुभीसारख्या स्वराचे सुंदर दात असलेले कृष्ण बोलू लागले.
5.95.2
जीमूत इव धर्मान्ते सर्वां संश्रावयन्सभाम् ।
धृतराष्ट्रमभिप्रेक्ष्य समभाषत माधवः ॥ ५.९५.२ ॥
धर्मानुष्ठानाच्या शेवटी मेघाप्रमाणे, सर्व सभेला ऐकू जाईल असे बोलत, माधवाने धृतराष्ट्राकडे पाहून भाषण केले.
5.95.3
कुरूणां पाण्डवानां च शमः स्यादिति भारत ।
अप्रणशेन वीराणामेतद्याचितुमागतः ॥ ५.९५.३ ॥
हे भरता, कौरव आणि पांडव यांच्यात शांती होवो; वीरांचा नाश न होता हेच मागण्यासाठी मी आलो आहे.
5.95.4
राजन्नान्यत्प्रवक्तव्यं तव नैःश्रेयसं वचः ।
विदितं ह्येव ते सर्वं वेदितव्यमरिन्दम ॥ ५.९५.४ ॥
हे राजा, तुझ्या कल्याणकारी या शब्दांखेरीज दुसरे काही सांगायचे नाही; हे अरिंदमा, तुला सर्व काही आधीच ठाऊक आहे.
5.95.5
इदं ह्यद्य कुलं श्रेष्ठं सर्वराजसु पार्थिव ।
श्रुतवृत्तोपसंपन्नं सर्वैः समुदितं गुणैः ॥ ५.९५.५ ॥
हे पार्थिवा, आज हाच कुल सर्व राजांमध्ये श्रेष्ठ आहे; विद्या आणि सदाचाराने संपन्न आणि सर्व गुणांनी युक्त आहे.
5.95.6
कृपानुकम्पा कारुण्यमानृशंस्यं च भारत ।
तथार्जवं क्षमा सत्यं कुरुष्वेतद्विशिष्यते ॥ ५.९५.६ ॥
हे भरता, कृपा, अनुकंपा, करुणा, अहिंसा, सरळपणा, क्षमा आणि सत्य—हे गुण कुरूंमध्ये विशेष आहेत.
5.95.7
तस्मिन्नेवंविधे राजन्कुले महति तिष्ठति ।
त्वन्निमित्तं विशेषेण नेह युक्तमसांप्रतम् ॥ ५.९५.७ ॥
हे राजा, असे महान कुल उभे असताना, विशेषतः तुझ्यामुळे, येथे हे योग्य नाही.
5.95.8
त्वं हि धारयिता श्रेष्ठः कुरूणां कुरुसत्तम ।
मिथ्याप्रचरतां तात बाह्येष्वाभ्यन्तरेषु च ॥ ५.९५.८ ॥
हे कुरुश्रेष्ठा, कुरूंमध्ये उत्तमा, तूच त्यांचा धारक आहेस; हे वत्सा, बाहेर आणि आत मिथ्या आचरण करणाऱ्यांचा.
5.95.9
ते पुत्रास्तव कौरव्य दुर्योधनपुरोगमाः ।
धर्मार्थौ पृष्ठतः कृत्वा प्रचरन्ति नृशंसवत् ॥ ५.९५.९ ॥
हे कौरव्या, दुर्योधनाला पुढे ठेवणारे तुझे ते पुत्र, धर्म आणि अर्थ मागे टाकून क्रूर पुरुषांप्रमाणे वागतात.
5.95.10
अशिष्टा गतमर्यादा लोभेन हृतचेतसः ।
स्वेषु बन्धुषु मुख्येषु तद्वेत्थ पुरुषर्षभ ॥ ५.९५.१० ॥
लोभाने ज्यांचे चित्त हरण झाले आहे, जे अशिष्ट आणि मर्यादा ओलांडलेले आहेत, आपल्या प्रमुख बांधवांबाबतही तसेच — हे तू जाणतोस, हे पुरुषर्षभा.
5.95.11
सेयमापन्महाघोरा कुरुष्वेव समुत्थिता ।
उपेक्ष्यमाणा कौरव्य पृथिवीं घातयिष्यति ॥ ५.९५.११ ॥
हे महाभयंकर संकट कुरूंमध्येच उभे राहिले आहे; हे कौरव्या, याकडे दुर्लक्ष केले तर ते पृथ्वीचा नाश करील.
5.95.12
शक्या चेयं शमयितुं त्वं चेदिच्छसि भारत ।
न दुष्करो ह्यत्र शमो मतो मे भरतर्षभ ॥ ५.९५.१२ ॥
हे भारता, तू इच्छिलास तर हे शमविता येईल; हे भरतर्षभा, माझ्या मते येथे शमन कठीण नाही.
5.95.13
त्वय्यधीनः शमो राजन्मयि चैव विशांपते ।
पुत्रान्स्थापय कौरव्य स्थापयिष्याम्यहं परान् ॥ ५.९५.१३ ॥
हे राजा, शांती तुझ्यावर आणि माझ्यावरही अवलंबून आहे, हे प्रजापती. हे कौरव्या, आपल्या पुत्रांना स्थिर कर; इतरांना मी स्थिर करीन.
5.95.14
आज्ञा तव हि राजेन्द्र कार्या पुत्रैः सहान्वयैः ।
हितं बलवदप्येषां तिष्ठतां तव शासने ॥ ५.९५.१४ ॥
हे राजेंद्रा, तुझी आज्ञा पुत्रांनी आणि नातेवाइकांनी पाळली पाहिजे. तुझ्या शासनात राहणाऱ्या यांच्यासाठीही हेच मोठे हित आहे.
5.95.15
तव चैव हितं राजन्पाण्डवानामथो हितम् ।
शमे प्रयतमानस्य तव शासनकाङ्क्षिणः ॥ ५.९५.१५ ॥
हे राजा, शांतीसाठी प्रयत्न करणाऱ्या तुझे आणि तुझ्या शासनाची इच्छा करणाऱ्या पांडवांचे हेच हित आहे.
5.95.16
स्वयं निष्फलमालक्ष्य संविधत्स्व विशांपते ।
सहायभूता भरतास्तवैव स्युर्जनेश्वर ॥ ५.९५.१६ ॥
हे प्रजापती, ते निष्फळ आहे हे जाणून स्वतः उपाय योज. हे जनेश्वरा, भरत तुझेच सहाय्यक होवोत.
5.95.17
धर्मार्थयोस्तिष्ठ राजन्पाण्डवैरभिरक्षितः ।
न हि शक्यास्तथाभूता यत्नादपि नराधिप ॥ ५.९५.१७ ॥
हे राजा, पांडवांनी रक्षिलेला तू धर्म आणि अर्थ यांत स्थिर राहा. हे नराधिपा, असे लोक प्रयत्नानेही जिंकता येत नाहीत.
5.95.18
न हि त्वां पाण्डवैर्जेतुं रक्ष्यमाणं महात्मभिः ।
इन्द्रोपि देवैः सहितः प्रसहेत कुतो नृपाः ॥ ५.९५.१८ ॥
महात्मा पांडवांनी रक्षिलेल्या तुला पांडवही जिंकू शकणार नाहीत. देवांसह इंद्रही तुला कसा पराभूत करू शकेल, राजांची तर गोष्टच काय.
5.95.19
यत्र भीष्मश्च द्रोणश्च कृपः कर्णो विविंशतिः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सोमदत्तोऽथ बाह्लिकः ॥ ५.९५.१९ ॥
जेथे भीष्म आणि द्रोण, कृप आणि कर्ण, विविंशति, अश्वत्थामा, विकर्ण, सोमदत्त आणि बाह्लिक आहेत.
5.95.20
सैन्धवश्च कलिङ्गश्च काम्भोजश्च सुदक्षिणः ।
युधिष्ठिरो भीमसेनः सव्यसाची यमौ तथा ॥ ५.९५.२० ॥
सैंधव, कलिंग, कांबोज आणि सुदक्षिण, तसेच युधिष्ठिर, भीमसेन, सव्यसाची आणि दोन यमज.
5.95.21
सात्यकिश्च महातेजा युयुत्सुश्च महारथः ।
को नु तान्विपरीतात्मा युद्ध्येत भरतर्षभ ॥ ५.९५.२१ ॥
महातेजस्वी सात्यकि आणि महारथ युयुत्सु. भरतश्रेष्ठा, विपरीत मनाचा कोण त्यांच्याशी युद्ध करेल?
5.95.22
लोकस्येश्वरतां भूयः शत्रुभिश्चाप्यधृष्यताम् ।
प्राप्स्यसि त्वममित्रघ्न सहितः कुरुपाण्डवैः ॥ ५.९५.२२ ॥
हे शत्रुघ्ना, कुरु आणि पांडवांसह तू पुन्हा जगाचे आधिपत्य आणि शत्रूंकडून अजेयता प्राप्त करशील.
5.95.23
तस्य ते पृथिवीपालास्त्वत्समाः पृथिवीपते ।
श्रेयांसश्चैव राजानः सन्धास्यन्ते परन्तप ॥ ५.९५.२३ ॥
हे पृथ्वीपते, तुझ्यासारखे भूपाल आणि त्याहून श्रेष्ठ राजे त्याच्याशी संधी करतील, हे परंतपा.
5.95.24
स त्वं पुत्रैश्च पौत्रैश्च पितृभिर्भ्रातृभिस्तथा ।
सुहृद्भिः सर्वतो गुप्तः सुखं शक्ष्यसि जीवितुं ॥ ५.९५.२४ ॥
तू पुत्र, नातू, वडीलधारी, बंधू आणि सुहृदांनी सर्वत्र रक्षिलेला असा सुखाने जगू शकशील.
5.95.25
एतानेव पुरोधाय यत्कृत्य च यथा पुरा ।
अखिलां भोक्ष्यसे सर्वां पृथिवीं पृथिवीपते ॥ ५.९५.२५ ॥
यांनाच पुढे करून, पूर्वीप्रमाणेच, हे पृथ्वीपते, तू संपूर्ण पृथ्वीचा उपभोग घेशील.
5.95.26
एतैर्हि सहितः सर्वैः पाण्डवैः स्वैश्च भारत ।
अन्यान्विजेष्यसे शत्रूनेष स्वार्थस्तवाखिलः ॥ ५.९५.२६ ॥
हे भारता, या सर्व पांडवांसह आणि आपल्या लोकांसह तू इतर शत्रूंना जिंकशील; हाच तुझा संपूर्ण स्वार्थ आहे.
5.95.27
तैरेवोपार्जितां भूमिं भोक्ष्यसे च परन्तप ।
यदि संपत्स्यसे पुत्रैः सहामात्यैर्नराधिप ॥ ५.९५.२७ ॥
हे परंतपा, जर तू पुत्र आणि अमात्यांसह एकत्र झालास, तर त्यांनी मिळवलेल्या भूमीचा उपभोग घेशील.
5.95.28
संयुगे वै महाराज दृश्यते सुमहान्क्षयः ।
क्षये चोभयतो राजन्कं धर्ममनुपश्यसि ॥ ५.९५.२८ ॥
हे महाराजा, युद्धात मोठा नाश दिसतो; हे राजा, दोन्ही बाजूंच्या या नाशात तू कोणता धर्म पाहतोस?
5.95.29
पाण्डवैर्निहतैः सङ्ख्ये पुत्रैर्वापि महाबलैः ।
यद्विन्देथाः सुखं राजंस्तद्ब्रूहि भरतर्षभ ॥ ५.९५.२९ ॥
हे भरतर्षभा, युद्धात पांडव किंवा तुझे महाबलवान पुत्र मारले गेल्यावर, हे राजा, तुला कोणते सुख मिळेल ते सांग.
5.95.30
शूराश्च हि कृतास्त्राश्च सर्वे युद्धाभिकाङ्क्षिणः ।
पाण्डवास्तावकाश्चैव तान्रक्ष महतो भयात् ॥ ५.९५.३० ॥
पांडव आणि तुझे लोक सर्व शूर, शस्त्रविद्येत निपुण आणि युद्धाची इच्छा करणारे आहेत; त्यांना मोठ्या भयापासून वाचव.
5.95.31
न पश्येम कुरून्सर्वान्पाण्डवांश्चैव संयुगे ।
क्षीणानुभयतः शूरान्राथिनो रथिभिर्हतान् ॥ ५.९५.३१ ॥
युद्धात कौरव आणि पांडव यांपैकी कोणालाही आम्ही पाहणार नाही. दोन्ही बाजूंचे शूर आणि रथी मारले जाऊन क्षीण होतील.
5.95.32
समवेताः पृथिव्यां हि राजानो राजसत्तम ।
अमर्षवशमापन्ना नाशयेयुरिमाः प्रजाः ॥ ५.९५.३२ ॥
हे राजश्रेष्ठा! पृथ्वीवरील राजे एकत्र होऊन रागाच्या अधीन होऊन या प्रजेचा नाश करतील.
5.95.33
त्राहि राजन्निमं लोकं न नश्येयुरिमाः प्रजाः ।
त्वयि प्रकृतिमापन्ने शेषः स्यात्कुरुनन्दन ॥ ५.९५.३३ ॥
हे राजा! या लोकाचे रक्षण कर; या प्रजा नष्ट होऊ नयेत. हे कुरुनंदना! तू आपल्या स्वभावावर आलास तर काही शेष राहील.
5.95.34
शुक्ला वादन्या ह्रीमन्त आर्याः पुण्याभिजातयः ।
अन्योन्यसचिवा राजंस्तान्पाहि महतो भयात् ॥ ५.९५.३४ ॥
हे राजा! शुद्ध, विनयी, आर्य, पुण्यकुलात जन्मलेले, एकमेकांचे सहाय्यक असलेल्या यांचे महाभयापासून रक्षण कर.
5.95.35
शिवेनेमे भूमिपालाः समागम्य परस्परम् ।
सह भुक्त्वा च पीत्वा च प्रतियान्तु यथागृहम् ॥ ५.९५.३५ ॥
हे भूपाल शुभपणे एकमेकांना भेटून, एकत्र भोजन व पान करून, आपापल्या घरी परत जावोत.
5.95.36
सुवाससः स्रग्विणश्च सत्कृता भरतर्षभ ।
अमर्षं च निराकृत्य वैराणि च परन्तप ॥ ५.९५.३६ ॥
हे भरतर्षभा! सुंदर वस्त्रे व माळा घालून, सत्कार होऊन, राग आणि वैर दूर सारून — हे परंतपा!
5.95.37
हार्दं यत्पाण्डवेष्वासीत्प्राप्तोऽस्मिन्नायुषः क्षये ।
तदेव ते भवत्वद्य सन्धत्स्व भरतर्षभ ॥ ५.९५.३७ ॥
पांडवांबद्दल तुझे जे हार्दिक प्रेम होते, जे या आयुष्याच्या अंतापर्यंत टिकले, तेच आज तुझे होवो. हे भरतर्षभा, संधी कर.
5.95.38
बाला विहीनाः पित्रा ते त्वयैव परिवर्धिताः ।
तान्पालय यथान्यायं पुत्रांश्च भरतर्षभ ॥ ५.९५.३८ ॥
पित्याविना तुझी बालके, जी तूच वाढवलीस; त्यांचे आणि तुझ्या पुत्रांचे यथान्यायाने पालन कर, हे भरतर्षभा.
5.95.39
भवतैव हि रक्ष्यास्ते व्यसनेषु विशेषतः ।
मा ते धर्मस्तथैवार्थो नश्येत भरतर्षभ ॥ ५.९५.३९ ॥
त्यांचे रक्षण तूच करायला हवे, विशेषतः संकटांत. हे भरतर्षभा, तुझा धर्म आणि तुझा अर्थ दोन्ही नष्ट होऊ नयेत.
5.95.40
आहुस्त्वां पाण्डवा राजन्नभिवाद्य प्रसाद्य च ।
भवतः शासनाद्दुःखसमुभूतं सहानुगैः ॥ ५.९५.४० ॥
हे राजा, पांडव तुला अभिवादन करून आणि प्रसन्न करून म्हणतात: तुझ्या आज्ञेमुळे निर्माण झालेले दुःख त्यांनी अनुचरांसह सोसले.
5.95.41
द्वादशेमानि वर्षाणि वने निर्व्युषितानि नः ।
त्रयोदशं तथाऽज्ञातैः सजने परिवत्सरम् ॥ ५.९५.४१ ॥
बारा वर्षे आम्ही वनात काढली, आणि तेरावे वर्ष लोकांमध्ये अज्ञातपणे काढले.
5.95.42
स्थाता नः समये तस्मिन्पितेति कृतनिश्चयाः ।
नाहास्म समयं तात तच्च नो ब्राह्मणा विदुः ॥ ५.९५.४२ ॥
त्या ठरलेल्या काळात आम्ही पित्याप्रमाणे स्थिर राहू असा निश्चय केला होता. हे तात, आम्ही तो ठरलेला काळ ओलांडला नाही; हे आमचे ब्राह्मणही जाणतात.
5.95.43
तस्मिन्नः समये तिष्ठ स्थितानां भरतर्षभ ।
नित्यं संक्लेशिता राजन्स्वराज्यांशं लभेमहि । ॥ ५.९५.४३ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, आपण ज्या कराराला स्थिर रहा जो आपण स्वीकारला आहे. हे राजा, आम्ही सतत क्लेश सोसले आहेत; आम्हाला आमच्या स्वराज्याचा वाटा मिळावा.
5.95.44
त्वं धर्ममर्थं संजानन्सम्यङ्वस्त्रातुमर्हसि ।
गुरुत्वं भवति प्रेक्ष्य बहून्क्लेशांस्तितिक्ष्महे । ॥ ५.९५.४४ ॥
तुम्ही धर्म आणि अर्थ चांगले जाणता; तुम्ही आम्हाला योग्य रीतीने संरक्षण द्यावे. तुम्ही वडील आहात हे पाहून आम्ही पुष्कळ क्लेश सहन करत आहोत.
5.95.45
स भवान्मातृपितृव्रदस्मासु प्रतिपद्यताम् ।
गुरोर्गरीयसी वृत्तिर्या च शिष्यस्य भारत । ॥ ५.९५.४५ ॥
तुम्ही आमच्याशी मातापित्यांप्रमाणे वागावे. हे भारता, गुरूचे वर्तन शिष्याबाबत त्याहूनही श्रेष्ठ असते.
5.95.46
वर्तामहे त्वयि च तां त्वं च वर्तस्व नस्तथा ।
पित्रा स्थापयितव्या हि वयमुत्पथमास्थिताः । ॥ ५.९५.४६ ॥
आम्ही तुमच्याशी तसेच वागतो; तुम्हीही आमच्याशी तसेच वागा. वडिलांनीच आम्हाला, कुमार्गाला लागलेल्यांना, सन्मार्गावर स्थापित करायला हवे.
5.95.47
संस्थापय पथिप्वस्मांस्तिष्ठ धर्मे सुवर्त्मनि ।
आहुश्चेमां परिषदं पुत्रास्ते भरतर्षभ । ॥ ५.९५.४७ ॥
आम्हाला सन्मार्गांवर स्थापित करा; उत्तम मार्ग असलेल्या धर्मात स्थिर राहा. हे भरतश्रेष्ठा, लोक ही सभा तुमच्या पुत्रांची सभा म्हणतात.
5.95.48
धर्मज्ञेषु सभासत्सु नेह युक्तमसांप्रतम् ।
यत्र धर्मो ह्यधर्मेण सत्यं यत्रानृतेन च। ॥ ५.९५.४८ ॥
धर्म जाणणाऱ्या सभासदांमध्ये येथे हे योग्य नाही, अनुचित आहे. जिथे धर्म अधर्माने आणि सत्य असत्याने दडपले जाते, तिथे असे होणे योग्य नाही.
5.95.49
हन्यते प्रेक्षमाणानां हतास्तत्र सभासदः ।
विद्धो धर्मो ह्यधर्मेण सभां यत्र प्रपद्यते। ॥ ५.९५.४९ ॥
जिथे सभेत अधर्माने धर्म विद्ध होतो, तिथे पाहता पाहता सभासद मारले जातात.
5.95.50
नचास्य शल्यं कृन्तन्ति विद्धास्तत्र सभासदः ।
धर्म एतानारुजति यथा नद्यनुकूलजान् ॥ ५.९५.५० ॥
तेथे जखमी झालेले सभासद त्याचा काटा काढत नाहीत; नदी काठावरील झाडे उन्मळावी तसा धर्म त्यांना उन्मळून टाकतो.
5.95.51
ये धर्ममनुपश्यन्तस्तूष्णीं ध्यायन्त आसते ।
ते सत्यमाहुर्धर्म्यं च न्याय्यं च भरतर्षभ ॥ ५.९५.५१ ॥
जे धर्म पाहत मौन राहून ध्यानस्थ बसतात, हे भरतर्षभा, ते त्याला सत्य, धर्म्य आणि न्याय्य म्हणतात.
5.95.52
शक्यं किमन्यद्वक्तुं ते दानादन्यञ्जनेश्वर ।
ब्रुवन्तु ते महीपालाः सभायां ये समासते ॥ ५.९५.५२ ॥
हे जनेश्वरा, दानाशिवाय तुला दुसरे काय सांगता येईल? सभेत बसलेल्या राजांनी तुझ्याशी बोलावे.
5.95.53
धर्मार्थौ संप्रधार्यैव यदि सत्यं ब्रवीम्यहम् ।
प्रमुञ्चोमान्मृत्युपाशात्क्षत्रियान्पुरुषर्षभ ॥ ५.९५.५३ ॥
धर्म आणि अर्थ नीट विचारून मी सत्य सांगत असेन तर, हे पुरुषर्षभा, या क्षत्रियांना मृत्युपाशातून सोडव.
5.95.54
प्रशाम्य भरतश्रेष्ठ मा मन्युवशमन्वगाः ।
पित्र्यं तेभ्यः प्रदायांशं पाण्डवेभ्यो यथोचितम् ।
ततः सपुत्रः सिद्धार्थो भुङ्क्ष भोगान्परन्तप ॥ ५.९५.५४ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, शांत हो, क्रोधाच्या अधीन होऊ नकोस. पांडवांना त्यांचा पैतृक वाटा योग्य रीतीने देऊन, हे शत्रुतापना, पुत्रांसह सिद्धार्थ होऊन भोगांचा उपभोग घे.
5.95.55
अजातशत्रुं जानीषे स्थितं धर्मे सतां सदा ।
सपुत्रे त्वयि वृत्तिं च वर्तते यां नराधिप ॥ ५.९५.५५ ॥
हे नराधिपा, अजातशत्रू सदैव सत्पुरुषांच्या धर्मात स्थिर आहे हे तुम्हाला ठाऊक आहे; तुमच्याशी आणि तुमच्या पुत्रांशी त्याचे वर्तन तसेच आहे.
5.95.56
दाहितश्च निरस्तश्च त्वामेवोपाश्रितः पुनः ।
इन्द्रप्रस्थं त्वयैवासौ सपुत्रेण विवासितः ॥ ५.९५.५६ ॥
जाळले गेले आणि हाकलले गेले, तरी ते पुन्हा तुमचाच आश्रय घेऊन राहिले; इंद्रप्रस्थातून पुत्रांसह त्यांना वनवासात पाठवणारे तुम्हीच होता.
5.95.57
स तत्र विवसन्सर्वान्वशमानीय पार्थिवान् ।
त्वन्मुखानकरोद्राजन्न च त्वामत्यवर्तत ॥ ५.९५.५७ ॥
तेथे राहून त्याने सर्व राजांना वश करून तुम्हाला अधीन केले; हे राजा, तरीही त्याने तुमचे कधीच उल्लंघन केले नाही.
5.95.58
तस्यैवं वर्तमानस्य सौबलेन जिहीर्षता ।
राष्ट्राणि धनधान्यं च प्रयुक्तः परमोपधिः ॥ ५.९५.५८ ॥
तो असा वागत असताना, राज्ये आणि धनधान्य हरण करण्याच्या इच्छेने सौबलाने परम कपट वापरले.
5.95.59
स तामवस्थां संप्राप्य कृष्णां प्रेक्ष्य सभां गताम् ।
क्षत्रधर्मादमेयात्मा नाकम्पत युधिष्ठिरः ॥ ५.९५.५९ ॥
त्या अवस्थेला पोहोचलेल्या कृष्णेला सभेत आणलेले पाहूनही अमेयात्मा युधिष्ठिर क्षत्रधर्मापासून जराही ढळले नाहीत.
5.95.60
अहं तु तव तेषां च श्रेय इच्छामि भारत ।
धर्मादर्थात्सुखाच्चैव मा राजन्नीनशः प्रजाः ॥ ५.९५.६० ॥
हे भरतवंशा, मी तुमचे आणि त्यांचे दोघांचेही कल्याण इच्छितो; हे राजा, धर्म, अर्थ आणि सुख यांपासून प्रजेचा नाश करू नका.
5.95.61
अनर्थमर्थं मन्वानोऽप्यर्थं चानर्थमात्मनः ।
लोभेऽतिप्रसृतान्पुत्रान्निगृह्णीष्व विशांपते ॥ ५.९५.६१ ॥
हे प्रजाधिपती, स्वतःसाठी जे अनर्थ आहे ते अर्थ मानून आणि जे अर्थ आहे ते अनर्थ मानून, लोभात अतिशय वाढलेल्या पुत्रांना आवर घाल.
5.95.62
स्थिताः शुश्रूषितुं पार्थाः स्थिता योद्धुमरिन्दमाः ।
यत्ते पथ्यतमं राजंस्तस्मिंतिष्ठ परन्तप ॥ ५.९५.६२ ॥
पृथेचे पुत्र सेवेसाठी सिद्ध आहेत, शत्रूंचे दमन करणारे युद्धासाठी सिद्ध आहेत. हे राजा, हे शत्रुतापना, जे तुला अत्यंत हितकारक आहे त्यातच स्थिर राहा.
5.95.63
तद्वाक्यं पार्थिवाः सर्वे हृदयैः समपूजयन् ।
न तत्र कश्चिद्वक्तुं हि वाचं प्राक्रामदग्रतः ॥ ५.९५.६३ ॥
त्या वचनाचा सर्व राजांनी मनापासून सन्मान केला; तेथे कोणीही पुढे येऊन बोलण्याचे धाडस केले नाही.