ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.95.1
तेष्वासीनेषु सर्वेषु तूष्णींभूतेषु राजसु ।
वाक्यमभ्याददे कृष्णः सुदंष्ट्रो दुन्दुभिस्वनः ॥ ५.९५.१ ॥
ಎಲ್ಲ ರಾಜರು ಕುಳಿತು ಮೌನವಾಗಿದ್ದಾಗ, ದುಂದುಭಿಯ ನಾದದಂತಿದ್ದ ಧ್ವನಿಯ, ಸುಂದರ ದಂತಗಳ ಕೃಷ್ಣನು ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
5.95.2
जीमूत इव धर्मान्ते सर्वां संश्रावयन्सभाम् ।
धृतराष्ट्रमभिप्रेक्ष्य समभाषत माधवः ॥ ५.९५.२ ॥
ಧರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಘದಂತೆ, ಇಡೀ ಸಭೆಗೆ ಕೇಳುವಂತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತ, ಮಾಧವನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
5.95.3
कुरूणां पाण्डवानां च शमः स्यादिति भारत ।
अप्रणशेन वीराणामेतद्याचितुमागतः ॥ ५.९५.३ ॥
ಭಾರತನೇ, ಕೌರವರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗಲಿ; ವೀರರ ನಾಶವಿಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನೇ ಬೇಡಲು ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
5.95.4
राजन्नान्यत्प्रवक्तव्यं तव नैःश्रेयसं वचः ।
विदितं ह्येव ते सर्वं वेदितव्यमरिन्दम ॥ ५.९५.४ ॥
ರಾಜನೇ, ನಿನಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ನೀಡುವ ಈ ಮಾತನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೇನನ್ನೂ ಹೇಳಬಾರದು; ಶತ್ರುದಮನನೇ, ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ತಿಳಿದಿದೆ.
5.95.5
इदं ह्यद्य कुलं श्रेष्ठं सर्वराजसु पार्थिव ।
श्रुतवृत्तोपसंपन्नं सर्वैः समुदितं गुणैः ॥ ५.९५.५ ॥
ಪಾರ್ಥಿವನೇ, ಇಂದು ಈ ಕುಲವೇ ಎಲ್ಲ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ವಿದ್ಯೆ, ಸದ್ವರ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಸರ್ವಗುಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.
5.95.6
कृपानुकम्पा कारुण्यमानृशंस्यं च भारत ।
तथार्जवं क्षमा सत्यं कुरुष्वेतद्विशिष्यते ॥ ५.९५.६ ॥
ಭಾರತನೇ, ಕೃಪೆ, ಅನುಕಂಪೆ, ಕರುಣೆ, ಅಹಿಂಸೆ, ಸರಳತೆ, ಕ್ಷಮೆ, ಸತ್ಯ—ಇವು ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇವೆ.
5.95.7
तस्मिन्नेवंविधे राजन्कुले महति तिष्ठति ।
त्वन्निमित्तं विशेषेण नेह युक्तमसांप्रतम् ॥ ५.९५.७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಇಂಥ ಮಹತ್ತಾದ ಕುಲ ನಿಂತಿರುವಾಗ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಇದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
5.95.8
त्वं हि धारयिता श्रेष्ठः कुरूणां कुरुसत्तम ।
मिथ्याप्रचरतां तात बाह्येष्वाभ्यन्तरेषु च ॥ ५.९५.८ ॥
ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮನೇ, ನೀನೇ ಅವರನ್ನು ಧರಿಸುವವನು; ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನೇ, ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಮಿಥ್ಯೆಯಿಂದ ನಡೆಯುವವರನ್ನು.
5.95.9
ते पुत्रास्तव कौरव्य दुर्योधनपुरोगमाः ।
धर्मार्थौ पृष्ठतः कृत्वा प्रचरन्ति नृशंसवत् ॥ ५.९५.९ ॥
ಕೌರವ್ಯನೇ, ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ನಿನ್ನ ಆ ಪುತ್ರರು, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಇಟ್ಟು, ಕ್ರೂರರಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
5.95.10
अशिष्टा गतमर्यादा लोभेन हृतचेतसः ।
स्वेषु बन्धुषु मुख्येषु तद्वेत्थ पुरुषर्षभ ॥ ५.९५.१० ॥
ಲೋಭದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಅಶಿಷ್ಟರು, ಮರ್ಯಾದೆ ಮೀರಿದವರು; ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಬಂಧುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ — ಇದು ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ, ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
5.95.11
सेयमापन्महाघोरा कुरुष्वेव समुत्थिता ।
उपेक्ष्यमाणा कौरव्य पृथिवीं घातयिष्यति ॥ ५.९५.११ ॥
ಈ ಮಹಾಭಯಂಕರ ಆಪತ್ತು ಕುರುಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಎದ್ದಿದೆ; ಕೌರವ್ಯನೇ, ಇದನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಇದು ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುವುದು.
5.95.12
शक्या चेयं शमयितुं त्वं चेदिच्छसि भारत ।
न दुष्करो ह्यत्र शमो मतो मे भरतर्षभ ॥ ५.९५.१२ ॥
ಭಾರತನೇ, ನೀನು ಬಯಸಿದರೆ ಇದನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಬಹುದು; ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಶಮನ ಕಷ್ಟವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
5.95.13
त्वय्यधीनः शमो राजन्मयि चैव विशांपते ।
पुत्रान्स्थापय कौरव्य स्थापयिष्याम्यहं परान् ॥ ५.९५.१३ ॥
ರಾಜನೇ, ಶಾಂತಿ ನಿನ್ನ ಮೇಲೂ ನನ್ನ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ, ಪ್ರಜಾಪತೇ. ಕೌರವ್ಯನೇ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸು; ಇತರರನ್ನು ನಾನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ.
5.95.14
आज्ञा तव हि राजेन्द्र कार्या पुत्रैः सहान्वयैः ।
हितं बलवदप्येषां तिष्ठतां तव शासने ॥ ५.९५.१४ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪುತ್ರರೂ ಬಂಧುಗಳೂ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ನಿನ್ನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ಇವರಿಗೂ ಇದೇ ಮಹಾ ಹಿತ.
5.95.15
तव चैव हितं राजन्पाण्डवानामथो हितम् ।
शमे प्रयतमानस्य तव शासनकाङ्क्षिणः ॥ ५.९५.१५ ॥
ರಾಜನೇ, ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ನಿನಗೂ, ನಿನ್ನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬಯಸುವ ಪಾಂಡವರಿಗೂ ಇದೇ ಹಿತ.
5.95.16
स्वयं निष्फलमालक्ष्य संविधत्स्व विशांपते ।
सहायभूता भरतास्तवैव स्युर्जनेश्वर ॥ ५.९५.१६ ॥
ಪ್ರಜಾಪತೇ, ಅದು ನಿಷ್ಫಲವೆಂದು ತಿಳಿದು ನೀನೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳು. ಜನೇಶ್ವರನೇ, ಭರತರು ನಿನಗೇ ಸಹಾಯಕರಾಗಬೇಕು.
5.95.17
धर्मार्थयोस्तिष्ठ राजन्पाण्डवैरभिरक्षितः ।
न हि शक्यास्तथाभूता यत्नादपि नराधिप ॥ ५.९५.१७ ॥
ರಾಜನೇ, ಪಾಂಡವರಿಂದ ರಕ್ಷಿತನಾಗಿ ಧರ್ಮಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲು. ನರಾಧಿಪನೇ, ಇಂಥವರನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲೂ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದು.
5.95.18
न हि त्वां पाण्डवैर्जेतुं रक्ष्यमाणं महात्मभिः ।
इन्द्रोपि देवैः सहितः प्रसहेत कुतो नृपाः ॥ ५.९५.१८ ॥
ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪಾಂಡವರಿಂದ ರಕ್ಷಿತನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಪಾಂಡವರೂ ಗೆಲ್ಲಲಾರರು. ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗಿರುವ ಇಂದ್ರನಾದರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಬಲ್ಲನು, ರಾಜರ ಮಾತೇನು.
5.95.19
यत्र भीष्मश्च द्रोणश्च कृपः कर्णो विविंशतिः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सोमदत्तोऽथ बाह्लिकः ॥ ५.९५.१९ ॥
ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ, ಕರ್ಣ, ವಿವಿಂಶತಿ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ, ವಿಕರ್ಣ, ಸೋಮದತ್ತ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಲಿಕ ಎಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೋ.
5.95.20
सैन्धवश्च कलिङ्गश्च काम्भोजश्च सुदक्षिणः ।
युधिष्ठिरो भीमसेनः सव्यसाची यमौ तथा ॥ ५.९५.२० ॥
ಸೈಂಧವ, ಕಳಿಂಗ, ಕಾಂಬೋಜ, ಸುದಕ್ಷಿಣ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಭೀಮಸೇನ, ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಮತ್ತು ಅವಳಿಗಳು.
5.95.21
सात्यकिश्च महातेजा युयुत्सुश्च महारथः ।
को नु तान्विपरीतात्मा युद्ध्येत भरतर्षभ ॥ ५.९५.२१ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಸಾತ್ಯಕಿ, ಮಹಾರಥ ಯುಯುತ್ಸು. ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವರೊಡನೆ ವಿಪರೀತ ಮನಸ್ಸಿನವನು ಯಾರು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವನು?
5.95.22
लोकस्येश्वरतां भूयः शत्रुभिश्चाप्यधृष्यताम् ।
प्राप्स्यसि त्वममित्रघ्न सहितः कुरुपाण्डवैः ॥ ५.९५.२२ ॥
ಶತ್ರುಘ್ನನೇ, ಕುರು-ಪಾಂಡವರೊಡನೆ ಸೇರಿ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆತನವನ್ನೂ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಅಜೇಯತೆಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುವೆ.
5.95.23
तस्य ते पृथिवीपालास्त्वत्समाः पृथिवीपते ।
श्रेयांसश्चैव राजानः सन्धास्यन्ते परन्तप ॥ ५.९५.२३ ॥
ಪೃಥ್ವೀಪತೇ, ನಿನ್ನಂತಹ ಭೂಪಾಲರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜರು ಅವನೊಡನೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವರು, ಶತ್ರುತಾಪಕನೇ.
5.95.24
स त्वं पुत्रैश्च पौत्रैश्च पितृभिर्भ्रातृभिस्तथा ।
सुहृद्भिः सर्वतो गुप्तः सुखं शक्ष्यसि जीवितुं ॥ ५.९५.२४ ॥
ನೀನು ಪುತ್ರರು, ಪೌತ್ರರು, ಹಿರಿಯರು, ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಹಿತೈಷಿಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ರಕ್ಷಿತನಾಗಿ ಸುಖವಾಗಿ ಬದುಕಬಲ್ಲೆ.
5.95.25
एतानेव पुरोधाय यत्कृत्य च यथा पुरा ।
अखिलां भोक्ष्यसे सर्वां पृथिवीं पृथिवीपते ॥ ५.९५.२५ ॥
ಇವರನ್ನೇ ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದಂತೆಯೇ, ಓ ಭೂಪತಿಯೇ, ನೀನು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವೆ.
5.95.26
एतैर्हि सहितः सर्वैः पाण्डवैः स्वैश्च भारत ।
अन्यान्विजेष्यसे शत्रूनेष स्वार्थस्तवाखिलः ॥ ५.९५.२६ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಈ ಎಲ್ಲ ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ನಿನ್ನವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನೀನು ಇತರ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವೆ; ಇದೇ ನಿನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿತ.
5.95.27
तैरेवोपार्जितां भूमिं भोक्ष्यसे च परन्तप ।
यदि संपत्स्यसे पुत्रैः सहामात्यैर्नराधिप ॥ ५.९५.२७ ॥
ಓ ಪರಂತಪ, ನೀನು ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದರೆ, ಅವರಿಂದ ಗಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವೆ.
5.95.28
संयुगे वै महाराज दृश्यते सुमहान्क्षयः ।
क्षये चोभयतो राजन्कं धर्ममनुपश्यसि ॥ ५.९५.२८ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಾಶ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ; ರಾಜನೇ, ಎರಡು ಕಡೆಯ ಈ ನಾಶದಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಾವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೀ?
5.95.29
पाण्डवैर्निहतैः सङ्ख्ये पुत्रैर्वापि महाबलैः ।
यद्विन्देथाः सुखं राजंस्तद्ब्रूहि भरतर्षभ ॥ ५.९५.२९ ॥
ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ಅಥವಾ ನಿನ್ನ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಪುತ್ರರು ಹತರಾದ ಬಳಿಕ, ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಪಡೆಯುವ ಸುಖವನ್ನು ಹೇಳು.
5.95.30
शूराश्च हि कृतास्त्राश्च सर्वे युद्धाभिकाङ्क्षिणः ।
पाण्डवास्तावकाश्चैव तान्रक्ष महतो भयात् ॥ ५.९५.३० ॥
ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ನಿನ್ನವರು ಎಲ್ಲರೂ ಶೂರರು, ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಯಸುವವರು; ಅವರನ್ನು ಮಹಾಭಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು.
5.95.31
न पश्येम कुरून्सर्वान्पाण्डवांश्चैव संयुगे ।
क्षीणानुभयतः शूरान्राथिनो रथिभिर्हतान् ॥ ५.९५.३१ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೌರವರನ್ನೂ ಪಾಂಡವರನ್ನೂ ನಾವು ಯಾರೂ ಕಾಣೆವು. ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಶೂರರು, ರಥಿಕರು ಹತರಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುವರು.
5.95.32
समवेताः पृथिव्यां हि राजानो राजसत्तम ।
अमर्षवशमापन्ना नाशयेयुरिमाः प्रजाः ॥ ५.९५.३२ ॥
ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಭೂಮಿಯ ರಾಜರು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಕೋಪದ ವಶರಾಗಿ ಈ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವರು.
5.95.33
त्राहि राजन्निमं लोकं न नश्येयुरिमाः प्रजाः ।
त्वयि प्रकृतिमापन्ने शेषः स्यात्कुरुनन्दन ॥ ५.९५.३३ ॥
ರಾಜನೇ! ಈ ಲೋಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಈ ಪ್ರಜೆಗಳು ನಾಶವಾಗದಿರಲಿ. ಕುರುನಂದನ! ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರೆ ಕೆಲವರು ಉಳಿಯುವರು.
5.95.34
शुक्ला वादन्या ह्रीमन्त आर्याः पुण्याभिजातयः ।
अन्योन्यसचिवा राजंस्तान्पाहि महतो भयात् ॥ ५.९५.३४ ॥
ರಾಜನೇ! ಶುದ್ಧರೂ ವಿನಯವಂತರೂ ಆರ್ಯರೂ ಪುಣ್ಯ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಾಯಕರೂ ಆದ ಇವರನ್ನು ಮಹಾಭಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು.
5.95.35
शिवेनेमे भूमिपालाः समागम्य परस्परम् ।
सह भुक्त्वा च पीत्वा च प्रतियान्तु यथागृहम् ॥ ५.९५.३५ ॥
ಈ ಭೂಪಾಲರು ಶುಭವಾಗಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಜೊತೆಯಾಗಿ ಊಟಮಾಡಿ ನೀರು ಕುಡಿದು, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಿ.
5.95.36
सुवाससः स्रग्विणश्च सत्कृता भरतर्षभ ।
अमर्षं च निराकृत्य वैराणि च परन्तप ॥ ५.९५.३६ ॥
ಭರತರ್ಷಭ! ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿ, ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಕೋಪ ಮತ್ತು ವೈರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು — ಶತ್ರುಸಂಹಾರಕನೇ!
5.95.37
हार्दं यत्पाण्डवेष्वासीत्प्राप्तोऽस्मिन्नायुषः क्षये ।
तदेव ते भवत्वद्य सन्धत्स्व भरतर्षभ ॥ ५.९५.३७ ॥
ಪಾಂಡವರ ಮೇಲೆ ನಿನಗಿದ್ದ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಪ್ರೀತಿ, ಈ ಆಯುಷ್ಯದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಉಳಿಯಿತು; ಅದೇ ಇಂದು ನಿನ್ನಲ್ಲಿರಲಿ. ಭರತರ್ಷಭ, ಸಂಧಿ ಮಾಡಿಕೊ.
5.95.38
बाला विहीनाः पित्रा ते त्वयैव परिवर्धिताः ।
तान्पालय यथान्यायं पुत्रांश्च भरतर्षभ ॥ ५.९५.३८ ॥
ತಂದೆಯಿಲ್ಲದ ನಿನ್ನ ಬಾಲಕರು, ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಟ್ಟವರು; ಅವರನ್ನೂ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ರಕ್ಷಿಸು, ಭರತರ್ಷಭ.
5.95.39
भवतैव हि रक्ष्यास्ते व्यसनेषु विशेषतः ।
मा ते धर्मस्तथैवार्थो नश्येत भरतर्षभ ॥ ५.९५.३९ ॥
ಅವರನ್ನು ನೀನೇ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿ. ಭರತರ್ಷಭ, ನಿನ್ನ ಧರ್ಮವೂ ಅಂತೆಯೇ ನಿನ್ನ ಅರ್ಥವೂ ನಾಶವಾಗದಿರಲಿ.
5.95.40
आहुस्त्वां पाण्डवा राजन्नभिवाद्य प्रसाद्य च ।
भवतः शासनाद्दुःखसमुभूतं सहानुगैः ॥ ५.९५.४० ॥
ರಾಜನೇ, ಪಾಂಡವರು ನಿನ್ನನ್ನು ವಂದಿಸಿ, ಮೆಚ್ಚಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ದುಃಖವನ್ನು ತಮ್ಮ ಅನುಚರರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಅನುಭವಿಸಿದರು.
5.95.41
द्वादशेमानि वर्षाणि वने निर्व्युषितानि नः ।
त्रयोदशं तथाऽज्ञातैः सजने परिवत्सरम् ॥ ५.९५.४१ ॥
ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದೆವು; ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷವನ್ನು ಜನರ ನಡುವೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡದೆ ಕಳೆದೆವು.
5.95.42
स्थाता नः समये तस्मिन्पितेति कृतनिश्चयाः ।
नाहास्म समयं तात तच्च नो ब्राह्मणा विदुः ॥ ५.९५.४२ ॥
ಆ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ತಂದೆಯಂತೆ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವೆವು ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದೆವು. ಅಯ್ಯಾ, ನಾವು ಆ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲಿಲ್ಲ; ಇದನ್ನು ನಮ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಬಲ್ಲರು.
5.95.43
तस्मिन्नः समये तिष्ठ स्थितानां भरतर्षभ ।
नित्यं संक्लेशिता राजन्स्वराज्यांशं लभेमहि । ॥ ५.९५.४३ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾವು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಆ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲು. ರಾಜನೇ, ನಾವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇವೆ; ನಮ್ಮ ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ.
5.95.44
त्वं धर्ममर्थं संजानन्सम्यङ्वस्त्रातुमर्हसि ।
गुरुत्वं भवति प्रेक्ष्य बहून्क्लेशांस्तितिक्ष्महे । ॥ ५.९५.४४ ॥
ನೀವು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವರು; ನಮ್ಮನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ನೀವು ಹಿರಿಯರೆಂದು ನೋಡಿ ನಾವು ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
5.95.45
स भवान्मातृपितृव्रदस्मासु प्रतिपद्यताम् ।
गुरोर्गरीयसी वृत्तिर्या च शिष्यस्य भारत । ॥ ५.९५.४५ ॥
ನೀವು ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ನಡತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ. ಭರತನೇ, ಗುರುವಿನ ನಡತೆ ಶಿಷ್ಯನ ಬಗ್ಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
5.95.46
वर्तामहे त्वयि च तां त्वं च वर्तस्व नस्तथा ।
पित्रा स्थापयितव्या हि वयमुत्पथमास्थिताः । ॥ ५.९५.४६ ॥
ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ; ನೀವೂ ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ತಂದೆಯಿಂದಲೇ ನಾವು ದಾರಿತಪ್ಪಿದವರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಸರಿದಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು.
5.95.47
संस्थापय पथिप्वस्मांस्तिष्ठ धर्मे सुवर्त्मनि ।
आहुश्चेमां परिषदं पुत्रास्ते भरतर्षभ । ॥ ५.९५.४७ ॥
ನಮ್ಮನ್ನು ಸನ್ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸು; ಒಳ್ಳೆಯ ದಾರಿಯಾದ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರು. ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಈ ಸಭೆಯನ್ನು ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಸಭೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
5.95.48
धर्मज्ञेषु सभासत्सु नेह युक्तमसांप्रतम् ।
यत्र धर्मो ह्यधर्मेण सत्यं यत्रानृतेन च। ॥ ५.९५.४८ ॥
ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲ ಸಭಾಸದರ ಮಧ್ಯೆ ಇದು ಇಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ, ಅನುಚಿತ. ಧರ್ಮವು ಅಧರ್ಮದಿಂದಲೂ, ಸತ್ಯವು ಸುಳ್ಳಿನಿಂದಲೂ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲ್ಪಡುವಲ್ಲಿ ಇದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
5.95.49
हन्यते प्रेक्षमाणानां हतास्तत्र सभासदः ।
विद्धो धर्मो ह्यधर्मेण सभां यत्र प्रपद्यते। ॥ ५.९५.४९ ॥
ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಧರ್ಮವು ಗಾಯಗೊಳ್ಳುವ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಸಭಾಸದರು ಹತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
5.95.50
नचास्य शल्यं कृन्तन्ति विद्धास्तत्र सभासदः ।
धर्म एतानारुजति यथा नद्यनुकूलजान् ॥ ५.९५.५० ॥
ಅಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ಸಭಾಸದರು ಅದರ ಮುಳ್ಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ನದಿ ತೀರದ ಮರಗಳನ್ನು ಕೆಡವುವಂತೆ ಧರ್ಮವು ಅವರನ್ನು ಕೆಡವುತ್ತದೆ.
5.95.51
ये धर्ममनुपश्यन्तस्तूष्णीं ध्यायन्त आसते ।
ते सत्यमाहुर्धर्म्यं च न्याय्यं च भरतर्षभ ॥ ५.९५.५१ ॥
ಧರ್ಮವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ಮೌನವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿರುವವರು, ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಅದನ್ನು ಸತ್ಯ, ಧರ್ಮ್ಯ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
5.95.52
शक्यं किमन्यद्वक्तुं ते दानादन्यञ्जनेश्वर ।
ब्रुवन्तु ते महीपालाः सभायां ये समासते ॥ ५.९५.५२ ॥
ಜನೇಶ್ವರನೇ, ದಾನವಲ್ಲದೆ ನಿನಗೆ ಬೇರೇನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯ? ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ರಾಜರು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲಿ.
5.95.53
धर्मार्थौ संप्रधार्यैव यदि सत्यं ब्रवीम्यहम् ।
प्रमुञ्चोमान्मृत्युपाशात्क्षत्रियान्पुरुषर्षभ ॥ ५.९५.५३ ॥
ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ನಾನು ಸತ್ಯ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಪುರುಷರ್ಷಭನೇ, ಈ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಮೃತ್ಯುಪಾಶದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡು.
5.95.54
प्रशाम्य भरतश्रेष्ठ मा मन्युवशमन्वगाः ।
पित्र्यं तेभ्यः प्रदायांशं पाण्डवेभ्यो यथोचितम् ।
ततः सपुत्रः सिद्धार्थो भुङ्क्ष भोगान्परन्तप ॥ ५.९५.५४ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಶಾಂತನಾಗು, ಕೋಪದ ವಶನಾಗಬೇಡ. ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಅವರ ಪಿತೃಭಾಗವನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟು, ಶತ್ರುತಾಪನನೇ, ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕೃತಾರ್ಥನಾಗಿ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸು.
5.95.55
अजातशत्रुं जानीषे स्थितं धर्मे सतां सदा ।
सपुत्रे त्वयि वृत्तिं च वर्तते यां नराधिप ॥ ५.९५.५५ ॥
ರಾಜನೇ, ಅಜಾತಶತ್ರು ಸದಾ ಸಜ್ಜನರ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ; ನಿನಗೂ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರಿಗೂ ಅವನು ತೋರುವ ನಡವಳಿಕೆ ಅದೇ.
5.95.56
दाहितश्च निरस्तश्च त्वामेवोपाश्रितः पुनः ।
इन्द्रप्रस्थं त्वयैवासौ सपुत्रेण विवासितः ॥ ५.९५.५६ ॥
ಸುಡಲ್ಪಟ್ಟು ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವರು ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು; ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದಿಂದ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟಗೊಳಿಸಿದ್ದು ನೀನೇ.
5.95.57
स तत्र विवसन्सर्वान्वशमानीय पार्थिवान् ।
त्वन्मुखानकरोद्राजन्न च त्वामत्यवर्तत ॥ ५.९५.५७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ನಿನಗೆ ಅಧೀನರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ರಾಜನೇ, ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮೀರಲಿಲ್ಲ.
5.95.58
तस्यैवं वर्तमानस्य सौबलेन जिहीर्षता ।
राष्ट्राणि धनधान्यं च प्रयुक्तः परमोपधिः ॥ ५.९५.५८ ॥
ಅವನು ಹೀಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನೂ ಧನಧಾನ್ಯವನ್ನೂ ಅಪಹರಿಸಲು ಬಯಸಿದ ಸೌಬಲನು ಪರಮ ಕಪಟವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
5.95.59
स तामवस्थां संप्राप्य कृष्णां प्रेक्ष्य सभां गताम् ।
क्षत्रधर्मादमेयात्मा नाकम्पत युधिष्ठिरः ॥ ५.९५.५९ ॥
ಆ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿ ಸಭೆಗೆ ಕರೆತರಲ್ಪಟ್ಟ ಕೃಷ್ಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಯೂ, ಅಮೇಯಾತ್ಮನಾದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮದಿಂದ ಅಲ್ಲಾಡಲಿಲ್ಲ.
5.95.60
अहं तु तव तेषां च श्रेय इच्छामि भारत ।
धर्मादर्थात्सुखाच्चैव मा राजन्नीनशः प्रजाः ॥ ५.९५.६० ॥
ಭಾರತನೇ, ನಾನು ನಿನಗೂ ಅವರಿಗೂ ಒಳಿತನ್ನೇ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ರಾಜನೇ, ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಸುಖದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬೇಡ.
5.95.61
अनर्थमर्थं मन्वानोऽप्यर्थं चानर्थमात्मनः ।
लोभेऽतिप्रसृतान्पुत्रान्निगृह्णीष्व विशांपते ॥ ५.९५.६१ ॥
ಪ್ರಜೆಗಳ ಒಡೆಯನೇ, ತನಗೆ ಅನರ್ಥವಾದುದನ್ನು ಅರ್ಥವೆಂದೂ, ಅರ್ಥವಾದುದನ್ನು ಅನರ್ಥವೆಂದೂ ಭಾವಿಸಿ, ಲೋಭದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಪುತ್ರರನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸು.
5.95.62
स्थिताः शुश्रूषितुं पार्थाः स्थिता योद्धुमरिन्दमाः ।
यत्ते पथ्यतमं राजंस्तस्मिंतिष्ठ परन्तप ॥ ५.९५.६२ ॥
ಪೃಥೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಸೇವೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮರ್ದಿಸುವವರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜನೇ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೇ, ನಿನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹಿತವಾದುದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರು.
5.95.63
तद्वाक्यं पार्थिवाः सर्वे हृदयैः समपूजयन् ।
न तत्र कश्चिद्वक्तुं हि वाचं प्राक्रामदग्रतः ॥ ५.९५.६३ ॥
ಆ ಮಾತನ್ನು ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿದರು; ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಮಾತನಾಡಲು ಧೈರ್ಯಮಾಡಲಿಲ್ಲ.