ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.95.1
तेष्वासीनेषु सर्वेषु तूष्णींभूतेषु राजसु ।
वाक्यमभ्याददे कृष्णः सुदंष्ट्रो दुन्दुभिस्वनः ॥ ५.९५.१ ॥
ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ବସି ନୀରବ ହେଲେ, ଦୁନ୍ଦୁଭି ସଦୃଶ ସ୍ୱରବିଶିଷ୍ଟ, ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତ ଥିବା କୃଷ୍ଣ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
5.95.2
जीमूत इव धर्मान्ते सर्वां संश्रावयन्सभाम् ।
धृतराष्ट्रमभिप्रेक्ष्य समभाषत माधवः ॥ ५.९५.२ ॥
ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନର ଶେଷରେ ମେଘ ପରି, ସମଗ୍ର ସଭାକୁ ଶୁଣାଇ, ମାଧବ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ।
5.95.3
कुरूणां पाण्डवानां च शमः स्यादिति भारत ।
अप्रणशेन वीराणामेतद्याचितुमागतः ॥ ५.९५.३ ॥
ହେ ଭାରତ, କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ହେଉ; ବୀରମାନଙ୍କର ବିନାଶ ନ ହୋଇ ଏହା ମାଗିବାକୁ ମୁଁ ଆସିଛି।
5.95.4
राजन्नान्यत्प्रवक्तव्यं तव नैःश्रेयसं वचः ।
विदितं ह्येव ते सर्वं वेदितव्यमरिन्दम ॥ ५.९५.४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳକାରୀ ଏହି ବାକ୍ୟ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ତୁମେ ସବୁ ଜାଣ।
5.95.5
इदं ह्यद्य कुलं श्रेष्ठं सर्वराजसु पार्थिव ।
श्रुतवृत्तोपसंपन्नं सर्वैः समुदितं गुणैः ॥ ५.९५.५ ॥
ହେ ପାର୍ଥିବ, ଆଜି ଏହି କୁଳ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ ଓ ସଦାଚାରରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରପୂର।
5.95.6
कृपानुकम्पा कारुण्यमानृशंस्यं च भारत ।
तथार्जवं क्षमा सत्यं कुरुष्वेतद्विशिष्यते ॥ ५.९५.६ ॥
ହେ ଭାରତ, କୃପା, ଅନୁକମ୍ପା, କରୁଣା, ଅହିଂସା, ସରଳତା, କ୍ଷମା ଓ ସତ୍ୟ—ଏସବ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ।
5.95.7
तस्मिन्नेवंविधे राजन्कुले महति तिष्ठति ।
त्वन्निमित्तं विशेषेण नेह युक्तमसांप्रतम् ॥ ५.९५.७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏପରି ମହତ୍ କୁଳ ରହିଥିବା ସମୟରେ, ବିଶେଷତଃ ତୁମ ଯୋଗୁଁ, ଏଠାରେ ଏହା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.95.8
त्वं हि धारयिता श्रेष्ठः कुरूणां कुरुसत्तम ।
मिथ्याप्रचरतां तात बाह्येष्वाभ्यन्तरेषु च ॥ ५.९५.८ ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ, ତୁମେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା; ହେ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ବାହାରେ ଓ ଭିତରେ ମିଥ୍ୟାଚରଣ କରୁଥିବାମାନଙ୍କର।
5.95.9
ते पुत्रास्तव कौरव्य दुर्योधनपुरोगमाः ।
धर्मार्थौ पृष्ठतः कृत्वा प्रचरन्ति नृशंसवत् ॥ ५.९५.९ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖୁଥିବା ତୁମ ସେହି ପୁତ୍ରମାନେ, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥକୁ ପଛରେ ରଖି, ନିଷ୍ଠୁର ଲୋକଙ୍କ ପରି ଆଚରଣ କରୁଛନ୍ତି।
5.95.10
अशिष्टा गतमर्यादा लोभेन हृतचेतसः ।
स्वेषु बन्धुषु मुख्येषु तद्वेत्थ पुरुषर्षभ ॥ ५.९५.१० ॥
ଲୋଭରେ ଯାହାଙ୍କ ମନ ହରଣ ହୋଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ଅଶିଷ୍ଟ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଲଙ୍ଘନ କରିଛନ୍ତି, ନିଜର ପ୍ରମୁଖ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସେମିତି — ଏହା ତୁମେ ଜାଣ, ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ।
5.95.11
सेयमापन्महाघोरा कुरुष्वेव समुत्थिता ।
उपेक्ष्यमाणा कौरव्य पृथिवीं घातयिष्यति ॥ ५.९५.११ ॥
ଏହି ମହାଭୟଙ୍କର ବିପଦ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ଉଠିଛି; ହେ କୌରବ୍ୟ, ଏହାକୁ ଉପେକ୍ଷା କଲେ ଏହା ପୃଥିବୀକୁ ହିଁ ଧ୍ୱଂସ କରିବ।
5.95.12
शक्या चेयं शमयितुं त्वं चेदिच्छसि भारत ।
न दुष्करो ह्यत्र शमो मतो मे भरतर्षभ ॥ ५.९५.१२ ॥
ହେ ଭାରତ, ଯଦି ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କର ତେବେ ଏହା ଶାନ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ; ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ମୋ ମତରେ ଏଠାରେ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ ଦୁଷ୍କର ନୁହେଁ।
5.95.13
त्वय्यधीनः शमो राजन्मयि चैव विशांपते ।
पुत्रान्स्थापय कौरव्य स्थापयिष्याम्यहं परान् ॥ ५.९५.१३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶାନ୍ତି ତୁମ ଉପରେ ଓ ମୋ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି। ହେ କୌରବ୍ୟ, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥିର କର; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସ୍ଥିର କରିବି।
5.95.14
आज्ञा तव हि राजेन्द्र कार्या पुत्रैः सहान्वयैः ।
हितं बलवदप्येषां तिष्ठतां तव शासने ॥ ५.९५.१४ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଆଜ୍ଞା ପୁତ୍ର ଓ ଜ୍ଞାତିମାନେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ତୁମ ଶାସନରେ ରହୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ହିଁ ମହା ହିତ।
5.95.15
तव चैव हितं राजन्पाण्डवानामथो हितम् ।
शमे प्रयतमानस्य तव शासनकाङ्क्षिणः ॥ ५.९५.१५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଯତ୍ନ କରୁଥିବା ତୁମର ଓ ତୁମ ଶାସନ ଇଚ୍ଛାକରୁଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଏହା ହିଁ ହିତ।
5.95.16
स्वयं निष्फलमालक्ष्य संविधत्स्व विशांपते ।
सहायभूता भरतास्तवैव स्युर्जनेश्वर ॥ ५.९५.१६ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ତାହା ନିଷ୍ଫଳ ବୁଝି ତୁମେ ନିଜେ ଉପାୟ କର। ହେ ଜନେଶ୍ୱର, ଭରତମାନେ ତୁମର ହିଁ ସହାୟକ ହୁଅନ୍ତୁ।
5.95.17
धर्मार्थयोस्तिष्ठ राजन्पाण्डवैरभिरक्षितः ।
न हि शक्यास्तथाभूता यत्नादपि नराधिप ॥ ५.९५.१७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ସ୍ଥିର ରୁହ। ହେ ନରାଧିପ, ଏପରି ଲୋକଙ୍କୁ ଯତ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଜିଣିହେବ ନାହିଁ।
5.95.18
न हि त्वां पाण्डवैर्जेतुं रक्ष्यमाणं महात्मभिः ।
इन्द्रोपि देवैः सहितः प्रसहेत कुतो नृपाः ॥ ५.९५.१८ ॥
ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ତୁମକୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ଜିଣି ପାରିବେ ନାହିଁ। ଦେବତା ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ କିପରି ପରାଜିତ କରିପାରିବେ, ରାଜାମାନଙ୍କ କଥା କ'ଣ।
5.95.19
यत्र भीष्मश्च द्रोणश्च कृपः कर्णो विविंशतिः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सोमदत्तोऽथ बाह्लिकः ॥ ५.९५.१९ ॥
ଯେଉଁଠାରେ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ଓ କର୍ଣ୍ଣ, ବିବିଂଶତି, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ସୋମଦତ୍ତ ଏବଂ ବାହ୍ଲିକ ଅଛନ୍ତି।
5.95.20
सैन्धवश्च कलिङ्गश्च काम्भोजश्च सुदक्षिणः ।
युधिष्ठिरो भीमसेनः सव्यसाची यमौ तथा ॥ ५.९५.२० ॥
ସୈନ୍ଧବ, କଳିଙ୍ଗ, କାମ୍ବୋଜ ଓ ସୁଦକ୍ଷିଣ, ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମସେନ, ସବ୍ୟସାଚୀ ଓ ଯମଜ ଦୁଇ ଭାଇ।
5.95.21
सात्यकिश्च महातेजा युयुत्सुश्च महारथः ।
को नु तान्विपरीतात्मा युद्ध्येत भरतर्षभ ॥ ५.९५.२१ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସାତ୍ୟକି ଓ ମହାରଥୀ ଯୁଯୁତ୍ସୁ। ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିପରୀତ ମନର କିଏ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ?
5.95.22
लोकस्येश्वरतां भूयः शत्रुभिश्चाप्यधृष्यताम् ।
प्राप्स्यसि त्वममित्रघ्न सहितः कुरुपाण्डवैः ॥ ५.९५.२२ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ଜଗତର ଆଧିପତ୍ୟ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜେୟତା ପାଇବ।
5.95.23
तस्य ते पृथिवीपालास्त्वत्समाः पृथिवीपते ।
श्रेयांसश्चैव राजानः सन्धास्यन्ते परन्तप ॥ ५.९५.२३ ॥
ହେ ପୃଥିବୀପତି, ତୁମ ସମାନ ଭୂପାଳମାନେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରିବେ, ହେ ପରନ୍ତପ।
5.95.24
स त्वं पुत्रैश्च पौत्रैश्च पितृभिर्भ्रातृभिस्तथा ।
सुहृद्भिः सर्वतो गुप्तः सुखं शक्ष्यसि जीवितुं ॥ ५.९५.२४ ॥
ତୁମେ ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର, ପିତୃଗଣ, ଭ୍ରାତା ଓ ସୁହୃଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସବୁଦିଗରେ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ ସୁଖରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିପାରିବ।
5.95.25
एतानेव पुरोधाय यत्कृत्य च यथा पुरा ।
अखिलां भोक्ष्यसे सर्वां पृथिवीं पृथिवीपते ॥ ५.९५.२५ ॥
ଏମାନଙ୍କୁ ହିଁ ଆଗରେ ରଖି, ପୂର୍ବ ପରି, ହେ ପୃଥିବୀପତି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିବ।
5.95.26
एतैर्हि सहितः सर्वैः पाण्डवैः स्वैश्च भारत ।
अन्यान्विजेष्यसे शत्रूनेष स्वार्थस्तवाखिलः ॥ ५.९५.२६ ॥
ହେ ଭରତ, ଏହି ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଓ ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ତୁମେ ଅନ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବ; ଏହା ହିଁ ତୁମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାର୍ଥ।
5.95.27
तैरेवोपार्जितां भूमिं भोक्ष्यसे च परन्तप ।
यदि संपत्स्यसे पुत्रैः सहामात्यैर्नराधिप ॥ ५.९५.२७ ॥
ହେ ପରନ୍ତପ, ଯଦି ତୁମେ ପୁତ୍ର ଓ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ହେଉ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଜିତ ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିବ।
5.95.28
संयुगे वै महाराज दृश्यते सुमहान्क्षयः ।
क्षये चोभयतो राजन्कं धर्ममनुपश्यसि ॥ ५.९५.२८ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତି ବଡ଼ ବିନାଶ ଦେଖାଯାଉଛି; ହେ ରାଜନ୍, ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଏହି ବିନାଶରେ ତୁମେ କେଉଁ ଧର୍ମ ଦେଖୁଛ?
5.95.29
पाण्डवैर्निहतैः सङ्ख्ये पुत्रैर्वापि महाबलैः ।
यद्विन्देथाः सुखं राजंस्तद्ब्रूहि भरतर्षभ ॥ ५.९५.२९ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବ କିମ୍ବା ତୁମ ମହାବଳୀ ପୁତ୍ରମାନେ ନିହତ ହେବା ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଯେଉଁ ସୁଖ ପାଇବ, ତାହା କୁହ।
5.95.30
शूराश्च हि कृतास्त्राश्च सर्वे युद्धाभिकाङ्क्षिणः ।
पाण्डवास्तावकाश्चैव तान्रक्ष महतो भयात् ॥ ५.९५.३० ॥
ପାଣ୍ଡବ ଓ ତୁମ ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୂର, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଓ ଯୁଦ୍ଧାଭିଳାଷୀ; ସେମାନଙ୍କୁ ମହାଭୟରୁ ରକ୍ଷା କର।
5.95.31
न पश्येम कुरून्सर्वान्पाण्डवांश्चैव संयुगे ।
क्षीणानुभयतः शूरान्राथिनो रथिभिर्हतान् ॥ ५.९५.३१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିବୁ ନାହିଁ। ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଶୂର ଓ ରଥୀମାନେ ହତ ହୋଇ କ୍ଷୀଣ ହେବେ।
5.95.32
समवेताः पृथिव्यां हि राजानो राजसत्तम ।
अमर्षवशमापन्ना नाशयेयुरिमाः प्रजाः ॥ ५.९५.३२ ॥
ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ଏହି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରିବେ।
5.95.33
त्राहि राजन्निमं लोकं न नश्येयुरिमाः प्रजाः ।
त्वयि प्रकृतिमापन्ने शेषः स्यात्कुरुनन्दन ॥ ५.९५.३३ ॥
ହେ ରାଜା! ଏହି ଲୋକକୁ ରକ୍ଷା କର; ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ନଷ୍ଟ ନ ହେଉନ୍ତୁ। ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ତୁମେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ଫେରିଲେ କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିବ।
5.95.34
शुक्ला वादन्या ह्रीमन्त आर्याः पुण्याभिजातयः ।
अन्योन्यसचिवा राजंस्तान्पाहि महतो भयात् ॥ ५.९५.३४ ॥
ହେ ରାଜା! ଶୁଦ୍ଧ, ବିନୟୀ, ଆର୍ଯ୍ୟ, ପୁଣ୍ୟ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ, ପରସ୍ପରର ସହାୟକ ଏମାନଙ୍କୁ ମହାଭୟରୁ ରକ୍ଷା କର।
5.95.35
शिवेनेमे भूमिपालाः समागम्य परस्परम् ।
सह भुक्त्वा च पीत्वा च प्रतियान्तु यथागृहम् ॥ ५.९५.३५ ॥
ଏହି ଭୂପାଳମାନେ ଶୁଭଭାବରେ ପରସ୍ପର ସହ ମିଳି, ଏକତ୍ର ଭୋଜନ ଓ ପାନ କରି, ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରନ୍ତୁ।
5.95.36
सुवाससः स्रग्विणश्च सत्कृता भरतर्षभ ।
अमर्षं च निराकृत्य वैराणि च परन्तप ॥ ५.९५.३६ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ! ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ଓ ମାଳା ପରି, ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, କ୍ରୋଧ ଓ ବୈର ତ୍ୟାଗ କରି — ହେ ପରନ୍ତପ!
5.95.37
हार्दं यत्पाण्डवेष्वासीत्प्राप्तोऽस्मिन्नायुषः क्षये ।
तदेव ते भवत्वद्य सन्धत्स्व भरतर्षभ ॥ ५.९५.३७ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମ ମନରେ ଯେଉଁ ହାର୍ଦ୍ଦ ସ୍ନେହ ଥିଲା, ଯାହା ଏହି ଆୟୁର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଲା, ତାହା ଆଜି ତୁମର ହେଉ। ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ସନ୍ଧି କର।
5.95.38
बाला विहीनाः पित्रा ते त्वयैव परिवर्धिताः ।
तान्पालय यथान्यायं पुत्रांश्च भरतर्षभ ॥ ५.९५.३८ ॥
ପିତାହୀନ ତୁମ ବାଳକମାନେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ହିଁ ବଢ଼ାଇଛ; ସେମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ରକ୍ଷା କର, ହେ ଭରତର୍ଷଭ।
5.95.39
भवतैव हि रक्ष्यास्ते व्यसनेषु विशेषतः ।
मा ते धर्मस्तथैवार्थो नश्येत भरतर्षभ ॥ ५.९५.३९ ॥
ତୁମକୁ ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ହେବ, ବିଶେଷକରି ବିପଦରେ। ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ତୁମ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଦୁଇ ଯେପରି ନଷ୍ଟ ନ ହୁଏ।
5.95.40
आहुस्त्वां पाण्डवा राजन्नभिवाद्य प्रसाद्य च ।
भवतः शासनाद्दुःखसमुभूतं सहानुगैः ॥ ५.९५.४० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଓ ପ୍ରସନ୍ନ କରି କହନ୍ତି: ତୁମ ଆଜ୍ଞାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୁଃଖକୁ ସେମାନେ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହିତ ସହିଛନ୍ତି।
5.95.41
द्वादशेमानि वर्षाणि वने निर्व्युषितानि नः ।
त्रयोदशं तथाऽज्ञातैः सजने परिवत्सरम् ॥ ५.९५.४१ ॥
ବାର ବର୍ଷ ଆମେ ବନରେ କଟାଇଛୁ; ତେର ବର୍ଷ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଜ୍ଞାତ ଭାବେ କଟାଇଛୁ।
5.95.42
स्थाता नः समये तस्मिन्पितेति कृतनिश्चयाः ।
नाहास्म समयं तात तच्च नो ब्राह्मणा विदुः ॥ ५.९५.४२ ॥
ସେହି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ଆମେ ପିତାଙ୍କ ପରି ଅଟଳ ରହିବା ବୋଲି ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିଲୁ। ହେ ତାତ, ଆମେ ସେହି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାଳ ଲଙ୍ଘନ କରିନାହୁଁ; ଏହା ଆମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି।
5.95.43
तस्मिन्नः समये तिष्ठ स्थितानां भरतर्षभ ।
नित्यं संक्लेशिता राजन्स्वराज्यांशं लभेमहि । ॥ ५.९५.४३ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିବା ସେହି ଚୁକ୍ତିରେ ସ୍ଥିର ରୁହ। ହେ ରାଜନ୍, ଆମେ ସତତ କ୍ଲେଶ ସହିଛୁ; ଆମେ ଆମ ନିଜ ରାଜ୍ୟର ଅଂଶ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ।
5.95.44
त्वं धर्ममर्थं संजानन्सम्यङ्वस्त्रातुमर्हसि ।
गुरुत्वं भवति प्रेक्ष्य बहून्क्लेशांस्तितिक्ष्महे । ॥ ५.९५.४४ ॥
ଆପଣ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥକୁ ଭଲରେ ଜାଣନ୍ତି; ଆପଣ ଆମକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ଆପଣ ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବୋଲି ଦେଖି ଆମେ ବହୁ କ୍ଲେଶ ସହୁଛୁ।
5.95.45
स भवान्मातृपितृव्रदस्मासु प्रतिपद्यताम् ।
गुरोर्गरीयसी वृत्तिर्या च शिष्यस्य भारत । ॥ ५.९५.४५ ॥
ଆପଣ ଆମ ପ୍ରତି ମାତାପିତାଙ୍କ ଆଚରଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ହେ ଭାରତ, ଗୁରୁଙ୍କର ଆଚରଣ ଶିଷ୍ୟ ପ୍ରତି ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଗୌରବମୟ।
5.95.46
वर्तामहे त्वयि च तां त्वं च वर्तस्व नस्तथा ।
पित्रा स्थापयितव्या हि वयमुत्पथमास्थिताः । ॥ ५.९५.४६ ॥
ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି ସେହିପରି ଆଚରଣ କରୁ; ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଆମ ପ୍ରତି ସେହିପରି ଆଚରଣ କରନ୍ତୁ। ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଆମେ, କୁପଥରେ ପଡିଥିବା, ସତ୍ପଥରେ ସ୍ଥାପିତ ହେବା ଉଚିତ।
5.95.47
संस्थापय पथिप्वस्मांस्तिष्ठ धर्मे सुवर्त्मनि ।
आहुश्चेमां परिषदं पुत्रास्ते भरतर्षभ । ॥ ५.९५.४७ ॥
ଆମକୁ ସତ୍ପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ; ଉତ୍ତମ ପଥ ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିର ରୁହନ୍ତୁ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲୋକମାନେ ଏହି ସଭାକୁ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସଭା ବୋଲନ୍ତି।
5.95.48
धर्मज्ञेषु सभासत्सु नेह युक्तमसांप्रतम् ।
यत्र धर्मो ह्यधर्मेण सत्यं यत्रानृतेन च। ॥ ५.९५.४८ ॥
ଧର୍ମ ଜାଣୁଥିବା ସଭାସଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଠାରେ ଏହା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଅନୁଚିତ। ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ ଅଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ସତ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦବାଯାଏ, ସେଠାରେ ଏପରି ହେବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।
5.95.49
हन्यते प्रेक्षमाणानां हतास्तत्र सभासदः ।
विद्धो धर्मो ह्यधर्मेण सभां यत्र प्रपद्यते। ॥ ५.९५.४९ ॥
ଯେଉଁ ସଭାରେ ଅଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ବିଦ୍ଧ ହୁଏ, ସେଠାରେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ସଭାସଦମାନେ ହତ ହୁଅନ୍ତି।
5.95.50
नचास्य शल्यं कृन्तन्ति विद्धास्तत्र सभासदः ।
धर्म एतानारुजति यथा नद्यनुकूलजान् ॥ ५.९५.५० ॥
ସେଠାରେ ଆହତ ସଭାସଦମାନେ ଏହାର କଣ୍ଟା ବାହାର କରନ୍ତି ନାହିଁ; ନଦୀ ତୀରର ଗଛକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପରି ଧର୍ମ ସେମାନଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗେ।
5.95.51
ये धर्ममनुपश्यन्तस्तूष्णीं ध्यायन्त आसते ।
ते सत्यमाहुर्धर्म्यं च न्याय्यं च भरतर्षभ ॥ ५.९५.५१ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମକୁ ଦେଖି ନୀରବରେ ଧ୍ୟାନମଗ୍ନ ହୋଇ ବସନ୍ତି, ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ସେମାନେ ତାକୁ ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟ୍ୟ କହନ୍ତି।
5.95.52
शक्यं किमन्यद्वक्तुं ते दानादन्यञ्जनेश्वर ।
ब्रुवन्तु ते महीपालाः सभायां ये समासते ॥ ५.९५.५२ ॥
ହେ ଜନେଶ୍ୱର, ଦାନ ବ୍ୟତୀତ ତୁମକୁ ଆଉ କଣ କହିହେବ? ସଭାରେ ବସିଥିବା ରାଜାମାନେ ତୁମ ସହ କଥା କହନ୍ତୁ।
5.95.53
धर्मार्थौ संप्रधार्यैव यदि सत्यं ब्रवीम्यहम् ।
प्रमुञ्चोमान्मृत्युपाशात्क्षत्रियान्पुरुषर्षभ ॥ ५.९५.५३ ॥
ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଭଲ ଭାବେ ବିଚାରି ଯଦି ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ତେବେ ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁପାଶରୁ ମୁକ୍ତ କର।
5.95.54
प्रशाम्य भरतश्रेष्ठ मा मन्युवशमन्वगाः ।
पित्र्यं तेभ्यः प्रदायांशं पाण्डवेभ्यो यथोचितम् ।
ततः सपुत्रः सिद्धार्थो भुङ्क्ष भोगान्परन्तप ॥ ५.९५.५४ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶାନ୍ତ ହୁଅ, କ୍ରୋଧର ବଶ ହୁଅ ନାହିଁ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପୈତୃକ ଅଂଶ ଉଚିତ ଭାବେ ଦେଇ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ହୋଇ ଭୋଗ ଭୋଗ କର।
5.95.55
अजातशत्रुं जानीषे स्थितं धर्मे सतां सदा ।
सपुत्रे त्वयि वृत्तिं च वर्तते यां नराधिप ॥ ५.९५.५५ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ଅଜାତଶତ୍ରୁ ସର୍ବଦା ସଜ୍ଜନଙ୍କ ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିର — ଏହା ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି; ଆପଣ ଓ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଆଚରଣ ସେହିପରି।
5.95.56
दाहितश्च निरस्तश्च त्वामेवोपाश्रितः पुनः ।
इन्द्रप्रस्थं त्वयैवासौ सपुत्रेण विवासितः ॥ ५.९५.५६ ॥
ଦଗ୍ଧ ଓ ନିର୍ବାସିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର ଆପଣଙ୍କର ଶରଣ ନେଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରୁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ବାସିତ କରିଥିଲେ ଆପଣ।
5.95.57
स तत्र विवसन्सर्वान्वशमानीय पार्थिवान् ।
त्वन्मुखानकरोद्राजन्न च त्वामत्यवर्तत ॥ ५.९५.५७ ॥
ସେଠାରେ ବାସ କରି ସେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ବଶ କରି ଆପଣଙ୍କ ଅଧୀନ କଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ତଥାପି ସେ ଆପଣଙ୍କୁ କେବେ ଲଙ୍ଘନ କରି ନ ଥିଲେ।
5.95.58
तस्यैवं वर्तमानस्य सौबलेन जिहीर्षता ।
राष्ट्राणि धनधान्यं च प्रयुक्तः परमोपधिः ॥ ५.९५.५८ ॥
ସେ ଏପରି ଆଚରଣ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ରାଜ୍ୟ ଓ ଧନଧାନ୍ୟ ହରଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସୌବଳ ପରମ କପଟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ।
5.95.59
स तामवस्थां संप्राप्य कृष्णां प्रेक्ष्य सभां गताम् ।
क्षत्रधर्मादमेयात्मा नाकम्पत युधिष्ठिरः ॥ ५.९५.५९ ॥
ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ସଭାକୁ ଆଣାଯାଉଥିବା ଦେଖି ମଧ୍ୟ ଅମେୟାତ୍ମା ଯୁଧିଷ୍ଠିର କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମରୁ ଟିକିଏ ମଧ୍ୟ ବିଚଳିତ ହୋଇ ନ ଥିଲେ।
5.95.60
अहं तु तव तेषां च श्रेय इच्छामि भारत ।
धर्मादर्थात्सुखाच्चैव मा राजन्नीनशः प्रजाः ॥ ५.९५.६० ॥
ହେ ଭରତ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଉଭୟଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଇଚ୍ଛା କରେ; ହେ ରାଜନ୍, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ ସୁଖରୁ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ବିନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
5.95.61
अनर्थमर्थं मन्वानोऽप्यर्थं चानर्थमात्मनः ।
लोभेऽतिप्रसृतान्पुत्रान्निगृह्णीष्व विशांपते ॥ ५.९५.६१ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ନିଜ ପାଇଁ ଯାହା ଅନର୍ଥ ତାହାକୁ ଅର୍ଥ ଏବଂ ଯାହା ଅର୍ଥ ତାହାକୁ ଅନର୍ଥ ଭାବି, ଲୋଭରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବଢ଼ିଥିବା ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନିବାରଣ କର।
5.95.62
स्थिताः शुश्रूषितुं पार्थाः स्थिता योद्धुमरिन्दमाः ।
यत्ते पथ्यतमं राजंस्तस्मिंतिष्ठ परन्तप ॥ ५.९५.६२ ॥
ପୃଥାର ପୁତ୍ରମାନେ ସେବା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ହେ ରାଜା, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ଯାହା ତୁମ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ହିତକର, ତାହାରେ ସ୍ଥିର ରୁହ।
5.95.63
तद्वाक्यं पार्थिवाः सर्वे हृदयैः समपूजयन् ।
न तत्र कश्चिद्वक्तुं हि वाचं प्राक्रामदग्रतः ॥ ५.९५.६३ ॥
ସେହି ବାକ୍ୟକୁ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ହୃଦୟରୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; ସେଠାରେ କେହି ଆଗକୁ ଆସି କହିବାକୁ ସାହସ କଲେ ନାହିଁ।